PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN PHÚ XUYÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU CAN
=========
PHIẾU MÔ TẢ BÀI DỰ THI
“DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC”
MÔN : VẬT LÍ 9Nhóm thực hiện: LÊ QUANG VINH
LÊ THỊ THANH VÂN
Năm học 2014 -2015
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
MÔN: VẬT LÍ
1. Tên chủ đề:
Bài 37 : MÁY BIẾN ÁP
2. Mục tiêu dạy học
2.1. Mục tiêu kiến thức
2.1.1. Môn Vật lí:
- Nêu được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy biến áp.
- Nêu được hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của
mỗi cuộn.
-Nhận biết máy hạ thế và máy tăng thế và nơi lắp đặt nó trên đường dây truyền tải.
2.1.2. Môn Công nghệ
- Cấu tạo và nguyên lí hoạt động của máy biến áp
- Các loại máy biến áp
- Cách lắp đặt và sử dụng và bảo vệ thiết bị máy biến áp
- Các quy tắc an toàn điện
2.1.3. Môn Toán
- Hai đại lượng tỉ lệ thuận, tỉ lệ ngịch

- Nhân thức được mức độ an toàn của các đường dây tải điện trước và sau khi qua máy biến áp
- Có kỹ năng sống, có ý thức thực hành sử dụng tiết kiệm điện năng nói riêng và các dạng năng
lượng khác nói chung.
- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, tích cực bảo vệ và trồng thêm cây xanh một cách hợp lý.
5. Thiết bị dạy học và học liệu
5.1. Thiết bị dạy học
- Máy chiếu
- Phòng học bộ môn
- Các hình ảnh về các loại máy biến áp
5.2. Học liệu (folder)
- Cấu tạo và nguyên lí làm việc của máy biến áp (chi tiết)
- Bảo vệ máy biến áp (chi tiết)
- Kiểm tra máy biến áp trong vận hành (chi tiết)
- Xử lí máy biến áp vận hành không bình thường (chi tiết)
- Các yêu cầu khi lắp đặt máy biến áp (chi tiết)
- Sử dụng ổn áp trong gia đình (chi tiết)
- Quy định về an toàn điện (chi tiết)
- Ảnh hưởng của trường điện từ với cơ thể người (chi tiết)
5.3. Ứng dụng công nghệ thông tin
- Sử dụng phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2003
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
+ GV đặt câu hỏi để học sinh trả lời:
+ Câu 1: Viết biểu thức tính công suất hao phí trên đường dây truyền tải điện năng?
+ Câu 2: Có các biện pháp nào để giảm hao phí điện năng? Cách nào mang lại hiệu quả và
thiết thực nhất?
+ Cho các em nhận xét câu trả lời của bạn. GV đánh giá nhận xét chung.
3. Bài mới
Giáo viên giới thiệu bài từ bài cũ:

- Dòng điện có thể chạy từ cuộn dây này
sang cuộn dây kia được không?
Vậy qua những tìm hiểu trên, bạn nào có
thể cho biết máy biến thế có cấu tạo như
thế nào?
Trong môn Công nghệ 8, các em cũng đã
được tìm hiểu về máy biến thế. Vậy bạn
nào có thể cho biết, máy biến thế được kí
hiệu như thế nào trên sơ đồ mạch điện?
Như các em đã biết hai cuộn dây của máy
biến thế đặt cách điện với nhau và có
chung một lõi thép.
Cuộn dây được nối với nguồn điện gọi là
cuộn sơ cấp, còn cuộn dây được nối với
phụ tải gọi là cuộn thứ cấp.
Bây giờ, nếu ta đặt vào hai đầu cuộn sơ
cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng
I. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy
biến thế.
1. Cấu tạo
+ Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây khác nhau,
đặt các điện với nhau.
+ Một lõi sắt (Hay thép) có pha silic chung cho
cả hai cuộn.
2. Nguyên tắc hoạt động
đèn mắc ở cuộn thứ cấp có sáng lên
không? Tại sao?
+ GV cho HS tiến hành thí nghiệm theo
nhóm để kiểm tra dự đoán.
+ GV cho các nhóm báo cáo và thống

sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều U
1
thì
ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu
điện thế xoay chiều U
2
. Mặt khác, ta lại
+ C1: Có. Vì khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp
một hiệu điện thế xoay chiều thì sẽ tạo ra trong
cuộn sơ cấp một dòng điện xoay chiều. Lõi sắt
bị nhiễm từ và trở thành một nam châm có từ
trường biến thiên, số đường sức từ xuyên qua
tiết diện S của cuộn thứ cấp biến thiên, do đó
trong cuộn thứ cấp xuất hiện dòng điện cảm
ứng làm đèn sáng.
+ C2: Vì khi đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp một
hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây đó
có dòng điện xoay chiều chạy qua. Từ trường
trong lõi sắt luân phiên tăng giảm, vì thế số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn
thứ cấp luân phiên tăng giảm. Trong cuộn thứ
cấp xuất hiện dòng điện xoay chiều. Một dòng
điện xoay chiều phải do một hiệu điện thế xoay
chiều gây ra. Nên ở hai đầu cuộn thứ cấp có
hiệu điện thế xoay chiều.
3. Kết luận
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến
thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu
cuộn dây thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế
xoay chiều.

?
Trong trường hợp này máy biến thế là
máy tăng thế hay hạ thế?
- Nếu bây giờ ta dùng cuộn 1500 vòng
làm cuộn sơ cấp thì hiệu điện thế thu
được ở cuộn thứ cấp tăng lên hay giảm
xuống? Công thức chúng ta vừa thu được
còn đúng không?
- Vậy muốn làm tăng hoặc giảm hiệu điện
thế ở cuộn dây thứ cấp ta làm thế nào?
- GV yêu cầu HS làm câu C4?
- Máy biến áp có tác dụng gì?
- Có bạn nào biết máy biến thế thường
được sử dụng ở những đâu không?
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách lắp đặt
máy biến thế ở hai đầu đường dây tải
điện
- Tại sao phải lắp đặt máy biến thế ở hai
đầu đường dây tải điện ?
- Ta phải làm thế nào để thực hiện được
mục đích đó?
Vậy máy tăng thế và máy hạ thế phải
Kết quả
đo
Lần
thí nghiệm
U
1
(
V)

dây tải điện. Các em hãy quan sát vào
hình 37.2 và trả lời câu hỏi này?
Như vậy chúng ta thấy việc xây dựng các
nhà máy biến áp là vô cùng có ích với
chúng ta. Nhưng theo các em, nếu sinh
sống ở gẫn những trạm biến thế có ảnh
hưởng gì tới con người không?
- Một bạn hãy nhắc lại cho cô biết, máy
biến thế hoạt động dựa trên hiện tượng
nào?
- Em hãy cho biết, từ trường tồn tại ở
đâu?
Các em ạ, xung quanh vật dẫn có dòng
điện chạy qua luôn tồn tại một từ trường
và một điện trường, chúng tạo thành một
trường điện từ thống nhất. Con người
không thể nhìn thấy và cảm nhận ngay sự
hiện diện của nó, vì vậy không phải bao
giờ ta cũng lường trước được sự nguy
hiểm của nó. Sự tác động của trường điện
từ làm thay đổi các hoạt động của hệ
thống thần kinh, tuần hoàn, nội tiết và
nhiều hệ thống khác của cơ thể. Bằng cảm
nhận chủ quan, người ta nhận thấy rằng
các nhân viên khi làm việc ở các trạm
biến áp này đều phàn nàn về chứng đau
đầu, mệt mỏi, chóng mặt…
- Vậy theo các em, chúng ta phải làm thế
nào để giảm thiểu được những tác hại
trên?

Luật chơi:
Có 4 miếng ghép, tương ứng với 6 câu
hỏi. Mỗi học sinh được phép lựa chọn và
trả lời một trong 4 miếng ghép. Mỗi câu
trả lời đúng sẽ có một miếng ghép được
mở ra.
Hình ảnh bí mật là kĩ sư : Nguyễn Thị
Nguyệt.
một người phụ nữ lừng danh, đã hai lần
được tặng giải thưởng Vifotec (Giải
thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt
Nam), Anh hùng lao động và nhiều giải
thưởng khác.
Bà là người đã thiết kế và chế tạo ra
chiếc máy biến áp 500KV đầu tiên được
IV. VẬN DỤNG
+ C4:
Tóm tắt
Máy biến thế trong nhà:
U
1
= 220V, U
2
=6V, U
2
=3V, n
1
= 4000 vòng, n
2
=?

220V
c) Muốn tăng hiệu điện thế lên 3 lần thì số vòng dây cuộn sơ cấp phải
gấp 3 lần số vòng dây cuộn thứ cấp
d) Máy biến thế không phải là ứng dụng của hiện tượng cảm ứng điện
từ.
e) Trong máy biến thế số vòng dây ở cuộn sơ cấp và thứ cấp là như nhau
f) Có thể dùng máy biến thế để tăng hiệu điện thế ở hai đầu một bộ pin.
Câu 2: Một tủ lạnh có hiệu điện thế định mức là 110V (tối da có thể sử dụng chịu được
125V). Muốn ghép vào lưới điện trong gia đình là 220V. Cách nào dưới đây là hiệu quả
nhất:
A. Mắc 2 tủ lạnh song song với nhau
B. Mắc 2 tủ lạnh nối tiếp nhau
C. Dùng bộ đổi nguồn (máy hạ áp) về 110V
D. Có thể dùng được cả 3 cách trên
Câu 3. Một máy biến áp có số vòng dây cuộn sơ cấp, thứ cấp lần lượt là 432 và 250
vòng.Hai đầu cuộn dây sơ cấp nối với hiệu điện thế 380V. Hiệu điện thế ra có thể là bao
nhiêu?
A. 220V B. 270V C. 500V C. 656V
Câu 4: Kể tên 3 thiết bị sử dụng điện mà em biết có sử dụng máy biến đổi điện áp?
Câu 5: Ở khu vực chúng ta đang ở, thỉnh thoảng thấy xảy ra sự cố mất điện vì hỏng,( cháy)
máy biến áp, dây dẫn. Em hãy nêu nguyên nhân và đề xuất một số phương án để cải thiện
tình hình trên?
8. Các sản phẩm của học sinh
Sau khi chấm bài kiểm tra chúng tôi thấy 100 % học sinh đã biết trình bày ý tưởng của
mình về….cấu tạo, nguyên lí hoạt động, và những nhiểu biết kĩ thuật cơ bản của máy biến
áp, đồng thời cũng tính toán sự biến đổi của hiệu điện thế qua máy biến áp khi biết tỉ lệ số
vòng dây của mỗi cuộn. Đặc biệt các em đã biết kết hợp kiến thức các môn học như: Vật lí,
Hóa học, Công nghệ… để giải thích một số hiện thực tế liên quan, và thể hiện qua bài làm
Kết quả đạt được như sau: 4 em điểm 9
7 em điểm 8