Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Bất kì một xã hội nào, một đất nớc nào, hạch toán cũng đợc sử dụng nh
một nhu cầu tất yếu khách quan của con ngời. Cùng với sự phát triển của xã
hội , hạch toán kế toán đang cần đợc phát triển và hoàn thiện hơn, trở thành
một công cụ để lãnh đạo nền kinh tế và phục vụ cho mọi nhu cầu của các
thành viên trong xã hội. Nhất là ngày nay xu hớng phát triển kinh tế ở các n-
ớc rất phong phú, phức tạp cho nên vai trò hạch toán ké toán ngày càng quan
trọng. Trong đó không thể không kể đến vai trò việc hạch toán khấu hao
TSCĐ. Bởi vì tài sản cố định không chỉ thể hiện tài sản mà còn thể hiện
nguồn vốn của doanh nghiệp. Do đó, hạch toán khấu hao tái sản cố định một
cách dúng đắn sẽ giúp cho việc phân tích tình hình tài chính của doanh
nghiệp thêm chính xác hiệu qủa hơn.
Hơn nữa Việt Nam đang trong thời kì quá độ lên CNXH, đẩy mạnh
CNH- HĐH, ra sức phát triển kinh tế ngang tầm với các nớc trên thế giới nên
càng phải thực hiện một cách đúng đắn cho phù hợp vơí nền kinh tế
Do đó, trong phạm vi đề án này, em muốn tìm hiểu về khấu hao tài sản
cố định ở Việt Nam ,so với các nớc khác xem có gì khác biệt. Từ đó phàn nào
rút ra những bất cập trong chế độ kế toán cũng nh những tồn tại trong thực tế.
Bài viết gồm có 2 phần:
Phần A: Lý luận chung về Khấu hao TSCĐ
Phần B: Thực trạng hạch toán KHTSCĐ ở Việt Nam hiện nay - Một
số giải pháp.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần A: Lý luận chung về khấu hao TSCĐ.
I. Những vấn đề chung về khấu hao TSCĐ.
1. Tài sản cố định và lí do trích khấu hao TSCĐ.
TSCĐ là những tài sản xác định đợc giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ,
sử dụng trong sản xuất , kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tợng
khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ.
TSCĐ chiếm một tỷ trọng lớn tronng bất kì một xí nghiệp , một công ty

Khấu hao không có nghĩa là tạo lên một nguồn tiền để thay thế một
TSCĐ khi chúng không còn sử dungj đợc nữa. Quỹ tiền mà dùng mua sắm
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
TSCĐ hoàn toàn độc lập với việc khấu hao TSCĐ. Việc xem xét doanh
nghiệp có khả năng mua sắm, thay thế TSCĐ hay không tuỳ thuộc vào khả
năng về tiền của doanh nghiệp hay viẹc đi vay của doanh nghiệp, chứ không
hề liên quan đến mục khấu hao hay khấu hao luỹ kế của doanh nghiệp.
Khấu hao luỹ kế là một phần nguyên giá TSCĐ đã đợc phân bổ vào chi
phí. Khấu hao luỹ kế không phải thể hiên một sự tăng lên về tiền.
3. Thời gian hữu dụng của TSCĐ.
Thời gian hữu dụng của TSCĐ là độ dài thời gian mà TSCĐ sẽ đợc sử
dụng và mang lại lợi ích trong các hoạt động của doanh nghiệp. Có thể đợc
tính bằng thời gian mà doanh nghiệp dự tính sử dụng TSCĐ hoặc là số lợng
sản phẩm hoặc các đơn vị tính tơng tự mà doanh nghiệp dự tính thu đợc từ
việc sử dụng TSCĐ. Thời hạn này phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm sửa
chữa, bảo dỡng, hao mòn trong quá trình hoạt động, điều kiện khí hậu, và các
điều kiện tại chỗ, kĩ năng vận hành của con ngời, những biến đổi về kinh tế,
những phát minh và sự lỗi thời tất yếu. Nh vậy thời gian hữu ích của TSCĐ
tuỳ thuộc vào từng doanh nghiệp và thông thờng nó đợc ớc tính dựa trên các
điều kiện sau:
Mức độ sử dụng ớc tính của doanh nghiệp đối với tài sản đó. Mức độ sử
dụng đợc đánh giá thông qua công suất của sản lợng ớc tính
Các nhân tố liên quan trong quá trình sử dụng nh: số ca làm việc, việc sửa
chữa và bảo dỡng của doanh nghiệp đối với tài sản cũng nh việc bảo quản
chúng tronng những thời kì không hoạt động
Hao mòn vô hình phát sinh do việc thay đổi hay cải tiến dây truyền công
nghệ hay do sự thay đổi nhu cầu của thị trờng về sản phảm hay dịch vụ do tài
sản đó tạo ra
Giới hạn có tính pháp lí trong việc sử dụng tài sản nh ngày hết hạn hợp
đồng của tài sản thuê taì chính

ghi chép cho tái sản đó nữa. Bởi lẽ tổng số chi phí khấu hao cao nhất là bằng
tổng trị giá phải khấu hao, tức là bằng giá thành của tài sản trừ đi giá trị phế
thải ớc tính. Một tài sản đã khấu hao hết có nghĩa tổng số khấu hao luỹ kế đã
bằng với giá trị phải khấu hao. Dovậy không cần phải ghi bút toán khấu hao
nào naữa. Tuy vậy vì tài sản vẫn tồn tại và sử dụng, nên nó đợc lên Bảng cân
đối nh bình thờng. Lúc đó khấu hao luỹ kế có thể bằng nguyên giá TSCĐ nếu
khôngtính đến giá trị phế thải.
II. Các phơng pháp khấu hao TSCĐ.
Có rất nhiều phơng pháp phân bổ tổng mức khấu hao của TSCĐ cho một
số kì kế toán trong thời gian hữu dụng đã đợc sử dụng trong thực tế.
Đó là các phơng pháp: Phơng pháp khấu hao đều.
Phơng pháp khấu hao sản lợng.
Phơng pháp khấu hao nhanh
1. Phơng pháp khấu hao đều
Giả định quá trình khấu hao là một hàm số của thời gian. Nh vậy, phí
tổn khấu hao đợc hân bổ đồng đều cho mỗi năm trong thời hạn sử dụng
TSCĐ. Có thể biểu diễn bằng công thức:
Tuy nhiên ta cũng có thể biểu hiệnthời gian sử dụng bằng tỷ lệ khấu hao
thay cho số năm. Ta có:
Tỷ lệ khấu hao=1/Số năm sử dụng.100%
VD: Có một TSCĐ trị giá 10 triệu đồng. Thời gian ớc tính là 9năm và giá trị
tận dụng ớc tính là 1triệu đồng thì ta tính đợc mức khấu hao hàng năm nh
sau:
Chi phí khấu hao
hàng năm
Nguyên giá - giá trị tận dụng
Số năm hữu ích
=
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mức khấu hao năm=10-1/9=1 (tr. đ).

Khấu hao nhanh là phơng pháp khấu hao có các mức khấu hao rất lớn
trong nhng năm đầu của thời gian hữu dụng của TSCĐ và càng về những năm
Mức khấu hao một
đơn vị sản phẩm
Số lơng sản phẩm
sản xuất trong năm
Mức trích khấu
hao TSCĐ 1 đơn vị
SPSX
Nguyên giá TSCĐ - Giá trị tận dụng
Số lượng sản phẩm ước tính
=
Mức trích
khấu hao
năm
=
*
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
sau mức khấu hao càng giảm dần. Sở dĩ phơng pháp khấu hao nhanh đợc đa
ra thực hiện là bởi: Thứ nhất là ở một số ngành kinh doanh, nh ô tô, trong đó
theo thời gian, các chi phí sửa chữa và bảo dỡng tăng dần, cách tính khấu hao
cao ở những năm đầu và thấp hơn ở những năm sau sẽ tạo ra đợc một khối l-
ợng đồng đều các chi phí vận hành bao gồm khấu hao, bảo dỡng và sửa chữa
đối với từng năm của thời hạn sử dụng tài sản. Hai là, có những loại tài sản
mà khả năng mang lại lợi ích của nó chắc chắn hơn ở những năm đầu so với
những năm sau. Trong những trờng hợp nh vậy dự trữ khấu hao lớn ở những
năm đầu có thể tạo ra một sự phân bổ tài sản hợp lí hơn. Các phơng pháp
khấu hao nhanh này cũng đợc rất nhiều doanh nghiệp sử dụng với mục đích
khai nôp thuế thu nhập.
3.1. Phơng pháp khấu hao theo số d giảm dần

4
5
40%*20
40%*12
40%*7.2
40%*4.32
40%*2.592
8
4.8
2.88
1.728
1.0368
12
7.2
4.32
2.592
1.552

Theo phơng pháp này, giá trị ghi sổ của TSCĐ không bao giờ bằng 0.
Do đó khi tài sản cố định đợc bán, trao đổi , tận thu, giá trị ghi sổ còn lại đợc
sử dụng để xác định lãi hoặc lỗ của việc chuyển nhợng đó. Một TSCĐ có giá
trị tận dụng thì nó không thể đợc khấu hao quá giá trị tận dụng. ở ví dụ trên
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
mức khấu hao giới hạn cho năm thứ 6 sẽ là 555200 đ. Đây là số tiền đợc yêu
cầu để làm giảm giá trị ghi sổ của TSCĐ tơng ứng với giá trị tận dụng của nó.
3.2. Phơng pháp khấu hao theo tổng số các năm.
Cũng nh phơng pháp cân đối giảm dần, phơng pháp này dự tính các chi
phí giảm dần trong thời hạn sử dụng của tài sản. Cách tính nh sau:
Các số năm của thời gian hữu dụng của TSCĐ đợc cộng lại với nhau
theo công thức

sản mà không thể thu hồi đợc ở cuối đời sử dụng của nó. Đây là vấn đề ta
phải gặp trong phơng pháp cân đối giảm dần.
3.3. ảnh hởng của khấu hao nhanh với thuế lợi tức
Khấu hao nhanh làm cho chi phí của khấu hao một tài sản trong những
năm đầu sử dụng với tài sản. Chi phí khấu hao cao hơn và do vậy lợi tức chịu
thuế cũng giảm, kết quả là số tiền thuế lợi tức trong những năm đầu sử dụng
tài sản là ít hơn so với phơng pháp khấu hao thông thờng và vì thế nếu luật
thuế lợi tức cho phép các công ty sử dụng phơng pháp khấu hao nhanh sẽ có
lợi. Mặc dù vào những năm cuối sử dụng tài sản chi phí khấu hao thấp hơn
(nhng tổng chi phí khấu hao trong toàn bộ đời tồn tại của tài sản là bằng nhau
giữa các phơng pháp), lợi ích tăng tơng ứng, nhng công ty phải nộp thuếu lợi
tức tăng trong những năm sau của tài sản, điều đó theo khái niệm thời gian
của tiền tệ thì công ty sẽ có lợi hơn.
4. Lựa chọn phơng pháp
ở trên ta đã thấy rằng các phơng pháp khấu hao khác nhau có nhằm
mục đích là phân bổ giá của một tài sản cố định trong thời gian sử dụng nó
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
theo phơng pháp hệ thống và hợp lí. Tuy nhiên, mỗi một trong số các phơng
pháp đã nêu dựa trên các giả định khác nhau và cho ra các số liệu khác nhau
về khấu hao . Do đó việc lựa chọn phơng pháp khấu hao cho phù hợp với
từng doanh nghiệp là điều quan trọng. Đó là phơng pháp mà cho các thông
tin thích đáng nhất cho công tác quản lí và nó phụ thuộc vào mục tiêu mà ta
cần đạt đợc, có nghĩa là nó đợc xem xét trên các khía cạnh:
Thứ nhất, là xác định lợi nhuận ròng định kì và các điều kiện về tài
chính. Một phơng pháp khấu hao thích hợp cần phải phân bổ đợc giá của
TSCĐ trong thời gian sử dụng sao cho có thể đạt đợc mức độ tong xứng cao
giữa chi phí khấu hao và lợi nhuận thu đợc. Nếu phơng pháp khấu hao đợc
chọn là khônng phù hợp thì kết quả việc xác định lợi nhuận sẽ không đúng
đắn và tài sản thể hiện tronng bảng kết toán sẽ vợt quá hoặc ỏ dới mức thực
tế. Trên quan điểm báo cáo ngoại bộ, một công ty cần chọn phơng pháp kháu