TRƯỜNG THCS TÂN TRƯỜNG
ĐỀ THI THỬ LẦN I
ĐỀ THI VÀO LỚP 10 THPT NĂM 2015-2016
MÔN NGỮ VĂN
(Thời gian làm bài 120 phút)
C âu 1 (2,0 điểm )
Cho đoạn trích:
“Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức để trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có
tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay vào túi, móc lấy cây lược đưa cho tôi và
nhìn tôi một hồi lâu. Tôi không đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn ấy, chỉ biết rằng, cho đến bây
giờ, thỉnh thoảng tôi cứ nhớ lại đôi mắt của anh”
a. Nêu tên tác phẩm, tác giả của đoạn trích?
b. Theo em tại sao tác giả lại viết “chỉ có tình cha con là không thể chết được” và tại sao
nhân vật tôi (ông Ba) lại “không đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn” của đôi mắt ông Sáu?
Câu 2 (3,0 điểm)
Trong văn bản “Cổng trường mở ra”, Lý Lan viết: “Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay
con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói:“Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là
của con”.
Từ việc người mẹ không “cầm tay” dắt tay con đi tiếp mà “buông tay” để con tự đi, hãy
viết một bài văn ngắn khoảng 01 trang giấy thi bàn về tính tự lập.
C âu 3 (5,0 điểm)
Những cảm nhận tinh tế, sâu sắc của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của trời đất
từ cuối hạ sang đầu thu qua bài thơ “Sang thu”.
………………………Hết………………………
1
TRƯỜNG THCS TÂN TRƯỜNG
ĐÈ THI THỬ LẦN I
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI VÀO LỚP 10
THPT NĂM 2015-2016
MÔN NGỮ VĂN
Câu 1 (2,0 điểm)
sự dẫn dắt, chở che cho con; buông tay để con tự đi, tự khám phá. Việc bà mẹ buông tay
để con tự đi: Người mẹ muốn con mình phải tự lập. (0,25)
+ Tự lập là gì? Là tự làm những việc của mình không nhờ vả, không ỷ lại, dựa dẫm vào
người khác. (0,5)
+ Vì sao cần tự lập? Vì tự lập có có tác dụng: (0,5)
- Giúp con người có ý thức rèn luyện để hoàn thiện bản thân.
- Giúp con người thích nghi với hoàn cảnh, vượt qua mọi thử thách. Mỗi lứa tuổi, mỗi
hoàn cảnh việc thể hiện tính tự lập khác nhau.
- Người tự lập sẽ năng động không ỷ lại vào người khác.
- Tự lập nhưng vẫn cần biết liên kết với người khác để tạo ra sức mạnh tập thể.
+ Làm thế nào để tự lập? (0,5): Cần có các yếu tố nhất định như tự tin, các kĩ năng sống…
Phải biết phê phán những kẻ ích kỉ, dựa dẫm (lấy dẫn chứng minh họa – dẫn chứng từ thực
tế, dẫn chứng trong văn học)
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động rèn luyện thái độ sống đúng đắn. (0,5)
- Mức tối đa (3,0): Đảm bảo hoàn hảo yêu cầu về hình thức và nội dung.
- Mức chưa tối đa (0,25 ; 0,5 ; 1,0 ; 1,5 ; 2,0 ; 2,5,…) : Chưa đạt yêu cầu hoàn hảo như ở mức
tối đa.
- Mức chưa đạt: Làm không đúng yêu cầu về nội dung và hình thức.
Khi chấm cần lưu ý: GV chấm bài thống nhất để chia mức độ điểm theo cấu trúc bài
nghị luận cho hợp lí, bài viết đảm bảo yêu cầu về hình thức và nội dung ở mức tối đa mới
chấm điểm ở mức tối đa.
Câu 3 (5, 0 điểm)
1. Yêu cầu về hình thức: (0,5)
- Làm dúng kiểu bài nghị luận văn học, bố cục hợp lí, rõ ràng, diễn đạt lưu loát,
không mắc lỗi chính tả, dùng từ trong sáng, câu, đoạn đúng ngữ pháp.
- Biết kết hợp phương thức nghị luận với các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự một
cách linh hoạt, lời văn chặt chẽ, có cảm xúc.
2. Yêu cầu về nội dung (4,5)
Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau song cần có các ý cơ bản sau:
* Cảm nhận chung (1,0): “Sang thu” là bài thơ ngũ ngôn gồm 3 khổ. Với số câu
xúc giác, thị giác vậy mà nhà thơ vẫn bối rối “hình như”. Vì sao? Có thể vì tín hiệu mùa
thu nhà thơ quan sát được mơ hồ quá: hương thu, gió thu, sương thu - những cảnh vật cảm
4
thấy nhiều hơn là nhìn thấy. Nhưng chủ yếu là bởi cái rung động rất tinh tế, mới mẻ của
tâm hồn thi nhân hoà nhịp, đồng điệu lắm với thiên nhiên cảnh sắc giao mùa như thực như
ảo.
- Cảm nhận của nhà thơ trước những thay đổi của thiên nhiên, đất trời lúc thu
sang. (1,0)
+ Thiên nhiên được nhà thơ quan sát ở không gian vừa dài rộng vừa cao vời với
những cảnh vật hữu hình, cụ thể:
“Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã”
Hai câu thơ tạo nên một cặp đăng đối rất tự nhiên gần với vẻ đẹp của thơ cổ. Dòng
sông không cuồn cuộn, gấp gáp như trong những ngày mưa lũ mùa hạ mà lắng lại êm đềm.
Từ láy cùng nghệ thuật nhân hoá “dềnh dàng” miêu tả rất thực và sống động đặc điểm
dòng chảy hiền hoà của sông mùa thu. Tương phản với sông, “chim bắt đầu vội vã”. Nhạy
cảm với sự thay đổi của thời tiết, bầy chim trời chuẩn bị hành trình bay về phương Nam
tránh rét.
Cảm giác giao mùa được diễn tả thú vị qua hình ảnh nhân hoá - ẩn dụ:
“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”
Hai câu thơ tả mây. Động từ “vắt” gợi liên tưởng đám mây như dải lụa, như tấm
khăn voan của người thiếu nữ lửng lơ trên bầu trời nửa còn đang là mùa hạ, nửa đã
nghiêng về mùa thu.
Lấy không gian, mượn cảnh vật để miêu tả bước đi thời gian rõ ràng là sáng tạo
riêng, độc đáo của Hữu Thỉnh. Câu thơ nhờ vậy sống động, có hồn hơn; hình ảnh cụ thể,
mới mẻ hơn. Bức tranh mùa thu mỗi lúc mỗi hiện rõ với vẻ đẹp vô cùng quyến rũ…
- Từ sự cảm nhận về mùa thu, nhà thơ hướng dần vào tâm tưởng. (1,0)
+ Hai khổ thơ trước, mùa thu được cảm nhận trực tiếp bằng thị giác, khứu giác, xúc
giác; được quan sát theo trình tự không gian từ gần đến xa, từ cao xuống thấp. Khổ 3, mùa
- Đọc bài thơ ta không chỉ thấy vẻ đẹp tâm hồn thi sĩ mà còn biết yêu hơn cảnh sắc
thân quen, bình dị, thơ mộng, hữu tình của mùa thu đất nước quê hương…
- Mức tối đa (5,0): Đạt hoàn hảo các yêu cầu về hình thức và nội dung.
- Mức chưa tối đa 0,5 ; 1,0 ; 1,5 ; 2,0 ; 2,5 ; 3 ; 3,5 ; 4,0,…: Tùy từng ý đạt được để chấm các
mức điểm.
- Mức không đạt : Không làm đúng yêu cầu về hình thức và nội dung.
6