®aÞ häc th¸i nguyªn
Tr−êng ®¹i häc n«ng l©m
……….
……….
LƯU THỊ TRANGTªn ®Ò tµi:
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
KINH TẾ HỘ TẠI XÃ TRUNG HỘI – HUYỆN ĐỊNH HÓA
– TỈNH THÁI NGUYÊN
Khãa luËn tèt nghiÖp ®¹i häc
HÖ ®µo t¹o : ChÝnh quy
Chuyªn ngµnh : Kinh tế nông nghiệp
Khoa : Kinh tÕ & PTNT
Líp : K42 - PTNT
Kho¸ : 2010 - 2014
Gi¸o viªn h−íng dÉn : ThS. Trần Thị Ngọc
Lưu Thị Trang
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 3.1. Tình hình sử dụng đất đai của xã Trung Hội giai đoạn năm
2011- 2013 29
Bảng 3.2. Tình hình lao động của xã Trung Hội giai đoạn 2011-2013 31
Bảng 3.3. Phân loại kinh tế hộ của xã giai đoạn 2011-2013 34
Bảng 3.4. Thu nhập bình quân của xã trung Hội giai đoạn 2011-2013 35
Bảng 3.5. Giá trị sản xuất nông nghiệp của xã giai đoạn 2011-2013 37
Bảng 3.6. Diện tích một số cây trồng chính của xã năm 2013 38
Bảng 3.7. Thu nhập từ ngành trồng trọt của xã Trung Hội giai đoạn
2011-2013 39
Bảng 3.8. Tình hình chăn nuôi của xã Trung Hội giai đoạn
2011-2013 40
Bảng 3.9. Diện tích đất lâm nghiệp của xã Trung Hội giai đoạn năm
2011-2013 43
Bảng 3.10. Thông tin cơ bản về nhóm hộ điều tra năm 2013 45
năm 2013 62
Bảng 3.23. Tình hình sử dụng vốn của các nhóm hộ năm 2013 63
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 3.1. Cơ cấu thu nhập của ngành chăn nuôi năm 2013 41
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Diễn giải
BQĐN Bình quân đầu người
BQ Bình quân
BVTV Bảo vệ thực vật
CPSX Chi phí sản xuất
CN Cận nghèo
DN Doanh nghiệp
ĐVT Đơn vị tính
GĐ Gia đình
GO Giá trị sản xuất
GTSX Giá trị sản xuất
IC Chi phí trung gian
KHKT Khoa học kỹ thuật
KHCN Khoa học công nghệ
LĐ Lao động
UBND Uỷ ban nhân dân
TLXC Trọng lượng xuất chuồng
TLBQ Trọng lượng bình quân
1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế hộ. 10
1.1.5. Một số mô hình phát triển kinh tế hộ gia đình 12
1.2. Cơ sở thực tiễn 15
1.2.1. Tình hình phát triển kinh tế hộ tại một số nước trên thế giới 15
1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế hộ tại Việt Nam 16
1.2.3. Một số mô hình kinh tế hộ tiêu biểu 19
CHƯƠNG 2
.
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU 25
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 25
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 25
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu 25
2.2. Phương pháp nghiên cứu 25
2.2.1. phương pháp thu thập thông tin sơ cấp 25
2.2.2. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp 26
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu và sử lý thông tin 26
3.4. kết quả đánh giá tình hình phát triển kinh tế hộ gia đình của các hộ trong xã. 45
3.4.1. Khái quát chung về nhóm hộ điều tra 45
3.4.2. Tình hình về nhân khẩu và lao động của hộ gia đình 46
3.4.3. Hiện trạng sử dụng đất đai của các hộ trong xã 48
3.4.4. Tình hình về chi phí sản xuất của các nhóm hộ 49
3.4.5. Tình hình chăn nuôi của các hộ gia đình 52
3.5. Kết quả sản xuất kinh doanh của các nhóm hộ điều tra 55
3.5.1. Trồng trọt 55
3.5.2. Chăn nuôi 57
3.5.3. Thu nhập từ lâm nghiệp 58
3.5.4. Thu nhập từ nghề phụ khác 59
3.5.5. Tổng hợp thu nhập của các nhóm hộ 60
3.5.6. Hiện trạng về tư liệu sản xuất của các hộ gia đình 61
3.6. Phân tích SWOT trong phát triển kinh tế hộ gia đình của xã Trung Hội 63
CHƯƠNG 4
Tính cấp thiết của đề tài
Đối với một nước có xuất phát điểm là nông nghiệp như Việt Nam dân
số sống ở nông thôn chiếm khoảng 70% thì kinh tế nông nghiệp góp phần
không nhỏ trong nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên hiện nay kinh tế nông
nghiệp vẫn còn tình trạng sản xuất theo hướng tự cung tự cấp mà chủ yếu là
các hộ gia đình của đồng bào dân tộc thiểu số dẫn tới tình trạng nghèo đói.
Sau những năm đổi mới nền nông nghiệp của nước ta đã có sự đổi đáng
kể. Các chủ chương, chính sách của Đảng và Nhà nước đã chú trọng hơn vào
nông nghiệp do đó mà từ một nước thiếu ăn mà nước ta đã trở thành một nước
xuất khẩu gạo đứng thứ 2 thế giới. Để đạt được những thành quả ấy thì không
thể không nói đến vai trò của kinh tế hộ gia đình, kinh tế hộ góp phần đảm
bảo an ninh lương thực, giữ vững an ninh chính trị của một quốc gia.
Kinh tế hộ phát triển giúp nâng cao đời sống người dân và góp phần
thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung của đất nước. Các hộ gia đình vừa là một
đơn vị sản xuất, vừa là một đợn vị tiêu dùng, vừa là đơn vị kinh doanh, vừa là
một đơn vị xã hội vì vậy mà phát triển kinh tế hộ là một điều kiện tất yếu phải
thực hiện.
Đặc biệt khi đất nước ta bước vào hội nhập kinh tế quốc tế, một nhu
cầu tất yếu đặt ra cho kinh tế nông nghiệp là xóa bỏ việc sản xuất manh mún,
nhỏ lẻ, phân tán. Kinh tế thị trường hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi chúng ta
phải có các mô hình sản xuất mới hợp lý hơn để đáp ứng yêu cầu của sản xuất
hàng hóa. Trước yêu cầu đó kinh tế hộ nông dân đã và đang tồn tại, phát triển
ngày càng nhanh trên mọi vùng, mọi khu vực trên cả nước. Kinh tế hộ nông
dân của nước ta ngày càng khẳng định rõ vai trò tự chủ của mình trong đời
sống kinh tế xã hội nói chung và ở vùng nông thôn nói riêng. Sự phát triển
kinh tế hộ nông dân đã thực sự làm cho nền nông nghiệp nước ta đã đạt được
những thành tựu to lớn khiến bộ mặt nông nghiệp, nông thôn và đời sống của
người dân có những bước thay đổi đáng kể.
Trong một số khu vực nông thôn thì sản xuất nông nghiệp theo hướng
hàng hóa chưa thật sự phát triển dẫn tới có sự chênh lệch giàu nghèo giữa khu
số giải pháp phát triển kinh tế hộ, góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế và
nâng cao đời sống người dân cho xã Trung Hội.
3
Mục tiêu nghiên cứu
- Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế hộ tại xã Trung Hội giai đoạn
năm 2011-2013.
- Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong quá trình
phát triển kinh tế hộ tại xã.
- Nghiên cứu tác động của các chính sách có tới phát triển kinh tế hộ
tại xã.
- Đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế hộ, nâng cao đời
sống cho người dân xã Trung Hội.
Ý nghĩa của đề tài
Ý nghĩa trong học tập và trong khoa học
- Đề tài giúp cho bản thân vận dụng được những kiến thức đã học vào
trong thực tế.
- Tạo cho sinh viên tác phong làm việc tự lập trước khi ra trường.
- Nâng cao năng lực chuyên môn, tích lũy được kinh nghiệm cho bản
thân sau khi tốt nghiệp ra trường.
- Đề tài cũng được coi là tài liệu tham khảo cho trường, khoa, lớp trong
cùng nghành và các sinh viên của các khóa học sau.
Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở giúp cho các nhà quản lý, các
ban nghành lãnh đạo nhận thấy rõ thế mạnh, cơ hội của địa phương từ đó khắc
phục những khó khăn, thách thức nhằm phát triển kinh tế hộ.
4
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
5
không nhỏ của các hộ gia đình, hộ nông dân sản xuất nông nghiệp. Đảm bảo
an ninh lương thực có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã
hội của đất nước và đảm bảo sự ổn định chính trị của quốc gia.
- Kinh tế hộ có vai trò quan trọng trong việc trực tiếp sử dụng các tiến
bộ khoa học kỹ thuật và góp phần đổi mới công nghệ sản xuất. Khi sản xuất
phát triển các khoa học kỹ thuật mới được đưa vào sản xuất, để nhằm tăng
năng xuất cũng như chất lượng sản phẩm mà việc ứng dụng các tiến bộ khoa
học kỹ thuật này là do người dân thực hiện. Người nông dân cũng là những
người tiên phong trong việc đổi mới cũng như việc tạo ra những sản phẩm
mới, công nghệ mới sao cho phù hợp với việc sản xuất của họ.
1.1.1. Khái quát chung về kinh tế hộ
Khái niệm hộ:
Trong một số từ điển chuyên ngành kinh tế cũng như từ điển ngôn ngữ
thì hộ là tất cả những người cùng sống trong một mái nhà - nhóm người đó
bao gồm những người cùng chung huyết tộc và những người làm công.
Liên hợp quốc cho rằng: “Hộ là những người cùng sống chung dưới
một mái nhà, cùng ăn chung và có chung một ngân quỹ”.
Tại cuộc thảo luận quốc tế lần thứ tư về quản lý nông trại tại Hà Lan năm
1980 các đại biểu nhất trí rằng: “Hộ là một đơn vị cơ bản của xã hội có liên quan
đến sản xuất, tái sản xuất, đến tiêu dùng và các hoạt động xã hội khác”.
Giáo sư T.G.Mc Gee (1989) Giám đốc Viện nghiên cứu Châu á thuộc
trường Đại học Tổng hợp Britiah Columbia, khi khảo sát “kinh tế hộ trong
quá trình phát triển” ở một số nước Châu á đã nêu lên rằng: “Ở các nước
Châu á hầu hết người ta quan niệm hộ là một nhóm người cùng chung huyết
tộc, hay không cùng chung huyết tộc ở chung một mái nhà, ăn chung một
mâm cơm và có chung một ngân quỹ”
Raul Iturna, Giáo sư trường Đại học Tổng hợp Liôbon khi nghiên cứu
cộng đồng nông dân trong quá trình quá độ ở một số nước Châu á đã chứng
minh: “Hộ là một tập hợp những người cùng chung huyết tộc có quan hệ mật
của xã hội hôm nay là sự kế thừa những di sản đã diễn ra trong quá khứ.
Phát triển theo khái niệm chung nhất là việc nâng cao hạnh phúc của
người dân bao hàm nâng cao các chuẩn mực sống, cải thiện điều kiện giáo
dục, sức khỏe sự bình đẳng về các cơ hội. Ngoài ra việc đảm bảo về các
quyền chính trị và công dân là những mục tiêu rộng lớn của phát triển. Có thể
7
hiểu phát triển là việc tạo điều kiện cho con người sinh sống ở bất kỳ nơi nào
đều được thỏa mãn các nhu cầu sống của mình, có mức tiêu thụ hàng hóa và
dịch vụ tốt, đảm bảo chất lượng cho cuộc sống, có trình độ học vấn cao, được
hưởng các thành tựu về văn hóa và tinh thần, có đủ điều kiện cho một môi
trường sống lành mạnh, được hưởng các quyền cơ bản của con người và được
đảm bảo an ninh, an toàn không có bạo lực
Qua các khái niệm trên có thể thấy phát triển kinh tế hộ là việc ứng
dụng các kỹ thuật tiến bộ và các mô hình cach tác thích hợp với khả năng lao
động của gia đình và điều kiện đất đai, tự nhiên để sản xuất kinh doanh tăng
thu nhập cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân góp phần xây
dựng và phát triển đất nước.
1.1.2. vai trò của kinh tế hộ trong nông nghiệp và nông thôn.
Khái niệm về nông nghiệp
Nông nghiệp là quá trình sản xuất lương thực, thực phẩm, thức ăn gia
súc và các sản phẩm mong muốn khác bởi trồng trọt những cây trồng chính và
chăn nuôi đàn gia súc. Công việc nông nghiệp cũng được biết đến bởi những
người nông dân, trong khi đó các nhà khoa học, các nhà phát minh thì tìm
cách cải tiến phương pháp, công nghệ và kỹ thuật để làm tăng năng suất cây
trồng và vật nuôi. [3]
Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế quốc dân vì
nó là ngành duy nhất tạo ra lương thực, thực phẩm.
Nông nghiệp bao gồm các phân nghành là trồng trọt, chăn nuôi, chế
biến nông sản và công nghệ sau thu hoạch.
sản xuất đó của hộ.
• Tăng thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân ở nông thôn.
Việc phát triển kinh tế hộ tăng thêm thu nhập cho người dân, người dân sản
xuất hàng hóa, dịch vụ sẽ tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động ở trong chính
gia đình mình và sẽ có thu nhập từ việc phát triển kinh tế hộ của họ. [11]
1.1.3. Phân loại nông hộ.
1.1.3.1. Phân loại theo tính chất ngành nghề sản xuất
Tùy theo điều kiện tự nhiên, trình độ sản xuất và đặc điểm thị trường
của từng vùng, nông hộ được chia ra:
- Nông hộ kinh doanh tổng hợp: Là loại hình kết hợp với nông nghiệp
và tiểu thủ công nghiệp.
- Nông hộ chuyên môn hóa: Chuyên nuôi gà, vỗ béo lợn, nuôi bò thịt
hoặc lấy sữa, trồng cây ăn quả, hoa, cây cảnh…Hoặc chuyên sản xuất nông
lâm sản làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.
9
1.1.3.2. Phân loại theo hình thức quản lý
- Nông hộ gia đình: Là loại hình phổ biến nhất ở các nước. Đó là kiểu
nông hộ độc lập sản xuất kinh doanh do người chủ hộ hay một người thay mặt
gia đình đứng ra quả lý. Thông thường mỗi nông hộ là một gia đình, nhưng có
nơi quan hệ huyết thống còn đậm nét thì vài gia đình cùng kinh doanh quản lý
cùng một cơ sở.
- Nông hộ liên doanh: Do 2-3 nông hộ gia đình hợp thành một nông hộ
lớn, tuy nhiên mỗi nông hộ thành viên vẫn có quyền tự chủ, điều hành sản
xuất. Đối tượng liên doanh thường là anh em, họ hàng hoặc bạn bè thân thiết.
- Nông hộ hợp doanh: Tổ chức theo nguyên tắc công ty cổ phần hoạt
động trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản. Loại nông hộ
này thường có quy mô lớn, thực hiện chuyên môn hóa sản xuất, sử dụng lao
động làm thuê là chủ yếu. Bao gồm 2 loại là: Nông hộ hợp doanh gia đình và
nông hộ hợp doanh phi gia đình.
400.000 - 500.000đ/người/ tháng
- Nhóm hộ nghèo: Là những hộ có mức thu nhập bình quân dưới
400.000/người/tháng.[10]
1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế hộ.
Nhóm yếu tố chủ quan
- Đất đai: Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không gì có thể
thay thế được đối với sản xuất nông nghiệp. Do tính chất đặc biệt của nó mà
đất đai có thể coi như một dạng của vốn nhưng lại được xem như một nguồn
lực riêng biệt. Sẽ không có hoạt động sản xuất nông nghiệp nếu như không có
đất đai, số lượng và chất lượng đất đai sẽ quy định lợi thế so sánh của mỗi
vùng trong sản xuất nông nghiệp. Hướng sử dụng đất quy định hướng sử dụng
các tư liệu sản xuất khác, chất lượng đất cao hay thấp lại ảnh hưởng đến năng
suất cây trồng, vật nuôi. Vì vậy đất đai ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển
kinh tế nông hộ. Chính vì vậy với một diện tích đất có hạn mỗi hộ cần có kế
hoạch sử dụng sao cho phù hợp để có hiệu quả cao nhất.
- Vốn đầu tư: Là giá trị của toàn bộ đầu vào, bao gồm những tài sản,
vật chất trong sản xuất kinh doanh cũng như các ngành sản xuất khác. Trong
nông nghiệp vốn là yếu tố cơ bản trong quá trình sản xuất và lưu thông hàng
hóa. Nó quyết định đến quy mô sản xuất từ đó ảnh hưởng đến chất lượng sản
11
phẩm và hiệu quả sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng tới khả năng khai thác các
nguồn lực sản xuất. Vốn được xếp vào yếu tố chủ quan vì chủ hộ có quyền
huy động vốn hoặc quyết định phân bổ vốn theo chu kỳ sản xuất. Vốn được
tạo ra từ hai nguồn cơ bản là vốn đi vay và vốn tự có. Việc sử dụng vốn có
hiệu quả hay không nó quyết định đến sự phát triển của kinh tế hộ. Nếu ta cố
định các yếu tố khác, chỉ xét riêng ảnh hưởng của vốn đến thu nhập của hộ thì
vốn đầu tư cho sản xuất và thu nhập của hộ là hai đại lượng đồng biến.
- Lao động: Lao động là yếu tố cần thiết trong mọi quá trình sản xuất,
không có lao động thì sẽ không có thể có hoạt động sản xuất, đặc biệt là sản
- Chính sách của nhà nước: Là công cụ đắc lực của Chính Phủ. Trong
quả lý kinh tế mỗi chính sách ban hành đều có tác động rất lớn tới hoạt động
sản xuất kinh doanh dù lớn hay nhỏ. Nếu chính sách đúng đắn sẽ kích thích
được sản xuất và ngược lại. Vì vậy mà chính sách của Nhà Nước có ảnh
hưởng rất lớn tới thu nhập của hộ hay đến sự phát triển của kinh tế nông hộ.
Trong quá trình phát triển nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam, Nhà Nước đã
chứng tỏ được vai trò của mình trong quản lý kinh tế. Nó được thể hiện rõ
nhất ở chính sách ruộng đất trong công cuộc đổi mới. Chính sách này đã làm
thay đổi thu nhập của toàn bộ dân cư trong nông thôn. Ngoài ra còn có sự
đóng góp của hàng loạt chính sách khác như giá trần, giá sàn nhằm bảo vệ
người sản xuất và người tiêu dùng.
Ngoài các yếu tố trên thì kinh tế hộ còn chịu ảnh hưởng của các phong
tục tập quán, truyền thống văn hóa…
1.1.5. Một số mô hình phát triển kinh tế hộ gia đình
Tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng vùng mà có
thể vận dụng các mô hình kinh tế hộ gia đình sản xuất hàng hóa nhằm nâng
cao năng lực sản xuất và đời sống của các hộ gia đình.
Mô hình sản xuất chuyên canh trong nông nghiệp
Chuyên chăn nuôi: Bò sữa, cá, tôm, hươu, trăn, rắn…Các mô hình này
đang phát triển mạnh ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, Đồng Bằng Sông Hồng,
ven biển Miền Trung.
Chuyên trồng trọt: Chè, cà phê, cao su…Mô hình này chủ yếu ở Trung
Du miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Nam Trung Bộ. Đây là mô hình các hộ
kinh tế mà sản phẩm của họ làm ra là nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế
biến. Mô hình hộ gia đình chuyên canh nông nghiệp phù hợp và phổ biến ở
13
gần các đô thị, doanh nghiệp ( Cao su, chè, cà phê, bông, mía đường hoặc xí
nghiệp sản xuất giấy). Mô hình này thường có quy mô lớn, khối lượng hàng
hóa nhiều, cho thu nhập được ổn định, đời sống người dân được cải thiện.
chức quản lý tốt, bảo đảm vệ sinh an toàn thì mô hình này sẽ đạt hiệu quả và
phát triển bền vững. Tuy nhiên, hiện nay mô hình này đang gặp khó khăn do
giá cả biến động theo chiều hướng không thuận lợi cho nông dân.
Mô hình chuyên canh rau, hoa, quả xuất khẩu dịch vụ thương mại tại nhà
Mô hình này hiện đang phát triển mạnh tại vùng ven Đà Lạt ( Lâm
Đồng), vùng có khí hậu á nhiệt đới như: Sa pa ( Lao Cai), Lạng Sơn, Cao
Bằng, Tam Đảo ( Vĩnh Phúc), Lục Ngạn ( Bắc Giang). Để mô hình này phát
triển các hộ phải nâng cao chất lượng, hình thức, khả năng bảo quản và uy tín
trên thị trường.
Mô hình Nông – Lâm kết hợp
Loại mô hình này được phát triển rộng rãi ở vùng trung du và miền núi.
Cây trồng gồm: Cây rừng, cây ăn quả, cây dược liệu, cây công nghiệp, cây
đặc sản. Vật nuôi gồm trâu, bò, lợn, dê, gia cầm, chim…Hoạt động lâm
nghiệp như bảo vệ, khai thác, trồng, sơ chế, chăm sóc, cải tạo rừng…Phương
thức canh tác đặc trưng là canh tác trên đất dốc.
Hiện nay một số nơi đã xuất hiện các ngành nghề như dịch vụ du lịch
sinh thái, sản xuất nấm ăn và nấm dược liệu. Mô hình này còn khó khăn về
vốn, khả năng ứng dụng KHKT, hạ tầng cơ sở…
Mô hình sản xuất nông nghiệp kiêm ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
Mô hình này thường hoạt động thành làng, gần đây có nơi đã phát triển
thành quy mô nhiều làng, xã. Dù hoạt động tiểu thủ công nghiệp có phát triển
nhưng đa phần các hộ gia đình đều không quyên giữ đất để sản xuất và chăn
nuôi nhằm tự túc lương thực, thực phẩm. Mô hình này đang có những tồn tại
về mặt bằng sản xuất, gây ô nhiễm môi trường, rất cần có quy hoạch lại
Mô hình sản xuất – kinh doanh tổng hợp
Mô hình này hình thành ở các thị trấn thị xã hoặc các trung tâm cụm xã
theo đầu mối giao thông. Sản xuất nông lâm nghiệp – kinh doanh tổng hợp là
mô hình kinh tế hộ ngày càng có hiệu quả ở nhiều địa phương nhất là các tỉnh
Trung Du, miền núi.
Xu hướng phát triển kinh tế hộ gia đình này sẽ thành các trang trại gia
trồng, vật nuôi, các loại vật tư kỹ thuật nông nghiệp, phân bón cho cây trồng,
thức ăn công nghiệp cho gia súc, năng lượng cơ điện, nước, gió, các máy móc
thiết bị nông nghiệp và ứng dụng đồng bộ vào các chu trình sản xuất và chế
biến, bảo quản nông, lâm, thuỷ sản tạo ra năng suất cây trồng, vật nuôi cao và
năng suất lao động nông nghiệp cao.
16
Ở các nước đang phát triển Châu Á, khi bước vào quá trình công nghiệp
hoá có nhu cầu về nông sản hàng hoá nên một bộ phận hộ tiểu nông có ruộng
đất, vốn, năng lực kinh doanh đã thoát khỏi sản xuất tự túc tiến lên sản xuất nông
nghiệp hàng hoá với mức độ từ thấp đến cao, từ ít đến nhiều theo mô hình kinh
tế nông hộ. Một vật cản hạn chế sự chuyển dịch theo mô hình nông hộ ở các
nước này là chưa xóa bỏ được quyền sở hữu ruộng đất của địa chủ với phương
thức phát canh thu tô nên chưa hình thành được một tầng lớp nông dân tự chủ
sản xuất kinh doanh. Riêng Trung Quốc và Việt Nam đã hoàn thành cải cách
ruộng đất một cách triệt để, sau thời kỳ hợp tác hoá nay các hộ nông dân đã trở
thành đơn vị sản xuất tự chủ, được quyền sở hữu ruộng đất ổn định, lâu dài từ đó
tạo đà cho kinh tế nông hộ phát triển.
1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế hộ tại Việt Nam
Ở Việt Nam sau khi hoàn thành cải các ruộng đất kinh tế hộ ngày càng
phát triển và hiệu quả sản xuất không ngừng được nâng lên, đời sống nhân
dân được cải thiện rõ rệt. Khoa học kỹ thuật đã được áp dụng vào sản xuất
của từng nông hộ cũng đã góp phần tăng năng suất lao động trong hộ. Các
nghị quyết của Đảng đã đưa ra các chủ chương về phát triển 5 thành phần
kinh tế và 3 chương chình kinh tế lớn của nhà nước: Hộ nông dân là chủ thể
sản xuất với việc ban hành các chính sách lớn như giao đất, cấp giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất, mở rộng cho vay vốn đến nông hộ, mở rộng tín dụng
nông thôn, thực hiện xóa đói giảm nghèo những chủ chương lớn của Đảng
đã làm tăng lòng tin, mở rộng quyền tự chủ kinh doanh cho hộ, kinh tế hộ
nông dân đã có nhiều thay đổi lớn, đã làm cho sản xuất lương thực không
Phong trào hộ nông dân thi đua sản xuất giỏi của Trung ương hội nông
dân Việt Nam phát động được các cấp hội và nông dân tỉnh Bắc Ninh hưởng
ứng. Các cấp hội Nông dân xác định đây là phong trào trọng tâm, nòng cốt có
ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây
dựng nông thôn mới của hội viên. Thực hiện tốt phong trào này sẽ góp phần
xây dựng nông nghiệp, nông thôn.
Hà Giang: Huyện Bắc Quang được coi là một huyện đồng bằng của tỉnh
Hà Giang, nhờ có địa hình tương đối thuận lợi cho sản xuất nông - lâm - ngư và
công nghiệp phát triển lại nằm ngay cửa ngõ phía nam của tỉnh, có Quốc lộ 2 đi
qua và cũng là con đường duy nhất cho giao thông Hà Giang nối liền các tỉnh
nội địa và nối liền với cửa khẩu quốc gia Thanh Thủy. Nhờ đó mà mô hình kinh
tế hộ nông dân được chọn làm mũi nhọn phát triển kinh tế nơi đây.
Với lợi thế của mình những năm qua, Bắc Quang đã có nhiều giải pháp
phát triển kinh tế, lấy kinh tế hộ nông dân làm mũi nhọn, làm ra phong trào
Copyright: Tài liệu đại học ©