Đề thi học sinh giỏi
Môn: Ngữ văn 7
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao
đề)
Câu 1 (5điểm): Chỉ ra những cái hay, cái đẹp và hiệu quả diễn đạt của
nó đợc sử dụng trong đoạn thơ sau:
Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi!
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt.
Nắng chói Sông Lô hò ô tiếng hát,
Chuyến phà dào dạt bến nớc Bình Ca
(Tố Hữu)
Câu 2 (5 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn sau:
Tôi yêu Sài Gòn da diết. Tôi yêu trong nắng sớm, một thứ nắng ngọt
ngào, vào buổi chiều lộng gió nhớ thơng, dới những cây ma nhiệt đới bất
ngờ. Tôi yêu thời tiết trái chứng với trời đang ui ui buồn bã, bỗng nhiên
trong vắt lại nh thuỷ tinh. Tôi yêu cả đêm khuya tha thớt tiếng ồn. Tôi
yêu phố phờng náo động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm. Yêu cả
cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sơng với làn không khí mát dịu, thanh
sạch trên một số đờng còn nhiều cây xanh che chở. Nêú cho là cờng
điệu, xin tha:
Yêu nhau yêu cả đờng đi
Ghét nhau ghét cả tông chi, họ hàng.
(Sài Gòn tôi yêu - Minh Hơng)
Câu 3 (10 điểm)
Phất biểu cảm nghĩ của em về bài thơ Rằm tháng riêng của nhà thơ Hồ
Chí Minh
Ngữ văn 7-
tập I
Đáp án
Câu 1 ( 5 điểm):

cùng tác giả lí giải cho cái tình cảm của mình bằng một câu ca dao càng
làm nổi bật tình yêu sâu sắc đối với quê hơng. Thông qua tình yêu của
tác giả ta cảm nhận đợc nét đẹp riêng, độc đáo của thiên nhiên, khí hậu
và phố phờng Sài Gòn.
- Điệp ngữ tôi yêu nhắc đi nhắc lại nhiều lần cùng với hình ảnh gợi
cảm nắng ngọt ngào, gió nhớ thơng, cây ma nhiệt đới bất ngờ, trời ui
ui buồn bã, ta nh cảm thấy nhân vật trữ tình huy động tất cả các giác
quan để cảm nhận một cách tinh tế thiên nhiên, phố phờng Sài Gòn để
bộc lộ tình yêu Sài Gòn sâu nặng, thiết tha.
- Đoạn văn gợi nhắc mọi ngời về tình yêu đối với quê hơng, đất nớc.
Câu 3:
* Mở bài:(1 điểm)
- Giới thiệu vài nét về tác giả và hoàn cảnh sáng tác bài thơ (0.5 điểm)
- Nêu đợc những ấn tợng và cảm xúc về bài thơ : Bài thơ viết về một đêm
trăng đẹp ở chến khu Việt Bắc, qua đó cho ta thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn
Bác: tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nớc, phong thái ung
dung, lạc quan; tâm hồn nghệ sĩ hoà hợp với cốt cách ngời chiến sĩ .
(0.5 điểm)
* Thân bài (5 điểm)
- Học sinh có thể trình bày cảm nhận, suy nghĩ của bản thân theo dàn ý
dới đây:
- Hai câu bở đầu ( cảnh đẹp của đêm trăng dằm tháng riêng):
+ Hai câu đầu là cảnh đẹp tràn đầy sắc xuân của đêm trăng rằm tháng
riêng.Trên cao, vầng trăng đang độ trò(nguyệt chính viên) toả ánh
vàng mất dịu đến muôn nơi. ánh trăng chiếu sáng làm cho mọi cảnh vật
đều mang vẻ đẹp hữu tình, cả đất trời bát ngát màu xanh. Điệp từ xuân
trong câu thơ thứ hai đã làm nổi bật cái thần của nhân vật, sông nớc, đất
trời khi vào xuân.
+ Đọc hai câu thơ, chúng ta không chỉ cảm nhận đợc vẻ đẹp viên mãn,
đày sức xuân của non sông, đất nớc trong đêm trăng nguyên tiêu mà còn

Câu 1: (3 điểm)
* Yêu cầu về nội dung:
Hai hành động liền nhau thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng của tác
giả:
+ Hành động “ngẩng đầu”: kiểm nghiệm cảm giác mơ hồ của tác giả
sương hay trăng ? Từ không gian hẹp tác giả hướng ra không gian rộng
(0,5 điểm).
+ Hành động “cúi đầu” → Thể hiện sự liền mạch trong cảm xúc của
nhân vật trữ tình: Nhìn thấy vầng trăng, tác giả chạm vào nỗi nhớ nhà,
không muốn đối diện với nỗi buồn quá lâu → Cúi đầu xuống để tránh
nỗi buồn nhưng lập tức nỗi nhớ quê hương tràn về trong tâm tưởng
(1,0 điểm).
* Yêu cầu về hình thức: (0,5 điểm)
Học sinh viết hoàn chỉnh một văn bản ngắn có đủ ba phần, diễn đạt tốt,
kết cấu mạch lạc.
Câu 2: (5 điểm)
* Yêu cầu về nội dung:
Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp của một địa danh được coi là “biểu tượng
thu nhỏ” của Đất nước Việt Nam: Cảnh Hồ Gươm với các nét đặc sắc
mang trong mình âm vang lịch sử và văn hoá.
Những ý tình gợi lên từ câu hỏi cuối bài ca dao:
+ Đây là câu hỏi rất tự nhiên, âm điệu nhắn nhủ, tâm tình. Đây là dòng
thơ xúc động, sâu lắng nhất trong bài ca dao, tác động trực tiếp vào
tình cảm của người đọc, người nghe
(1,0 điểm)
+ Câu hỏi nhưng để khẳng định và nhắc nhở công lao xây dựng non
nước của ông cha ta qua nhiều thế hệ. Cảnh Kiếm Hồ và những cảnh trí
khác của Hồ Gươm trong bài được nâng lên tầm non nước, tượng trưng
cho non nước. (1,0 điểm)
+ Câu hỏi còn hàm ý nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết giữ gìn, xây

chấm phá mà khá đậm nét, người đọc nhận ra tình cảm của thi nhân
trong từng đường nét của cảnh vật (vì mục đích ngụ tình nên tác giả
chỉ lựa chọn vài nét hoang vắng, lưa thưa, nhỏ bé của Đèo Ngang), từ
câu luận, cảnh thực đã chìm xuống, nhường chỗ cho tâm cảnh. Đi liền
với điều đó là sự liền mạch của cảm xúc: từ buồn man mác
→
Trĩu
nặng
→
Da diết, khắc khoải. Tác giả đẫ chuẩn bị ý tình để hạ hai câu
kết:
+ Hai câu kết: thâu tóm cảnh và tình mà thực chất là tình của bài thơ
- Thủ pháp đối lâp: không gian rộng lớn > < con ngưòi nhỏ bé → nỗi cô
đơn gần như tuyệt đối của tác giả: cách dùng từ đặc sắc “mảnh tình”
→ nỗi buồn như kết đọng thành hình khối trong tiếng thở dài “ta với
ta” → Khao khát đuợc chứng giám và trang trải nỗi lòng của tác giả
* Cho điểm:
+ Phân tích tốt từng cặp câu thơ theo cấu trúc, kết hợp giữa nội
dung và nghệ thuật (mỗi cặp câu cho 3,0 điểm)
+ Tổng: 4 cặp câu × 3,0 điểm = 12,0 điểm
+ Mở bài: 1,0 điểm
+ Kết bài:1,0 điểm
+ Chữ viết sạch đẹp, bố cục cân đối, kết cấu chặt chẽ, liên hệ hợp lí:
1,0 điểm
(Chú ý: cần lưu ý giữa định tính và định lượng, cần xem xét mối quan
hệ giữa ý và việc triển khai, sự liền mạch trong cảm nhận, cách diễn
đạt…Không đếm ý cho điểm; nếu bài viết chỉ diễn xuôi bài thơ thì
không cho quá 6,0 điểm).
Đề thi học sinh giỏi
Môn: Ngữ văn 7

trong lời nói và trong bài viết của mình.
b. Chuyển thành câu bị động
- Tục ngữ, nói ví, châm biếm kín đáo và thú vị .đ ợc Ngời hay sử dụng
trong lời ăn tiếng nói của mình.
- Rút gọn: Lời nói của Ngời đậm chất dân gian
Câu 2: (5 im)
* Yêu cầu: - Hình thức không quá 15 dòng
- Nội dung: Đảm bảo làm rõ tình bà cháu đợc thể hiện qua
nỗi nhớ của cháu về bà.
+ Nhớ lời trách mắng suồng sã, thân yêu của bà.
+ Nhớ hình ảnh bàn tay già nua nhăn nheo của bà chắt chiu soi trứng cho
gà ấp.
+ Nhớ khuôn mặt và đôi mắt đục mờ của bà nhìn trời mà lo cho đàn gà-
mong trời đừng rét để bán gà may quần áo mới cho cháu.
+ Tình bà cháu làm phong phú tình yêu quê hơng đất nớc.
Câu 3: (10 im)
* Yêu cầu: - Phơng thức: Chứng minh
- Nội dung: Ca dao bi p tỡnh yờu tha thit i vi t
nc, quờ hng
- Phạm vi : Dẫn chứng lấy trong kho tng ca dao Vit Nam.
* Cụ thể:
a. Mở bài:
- Gii thiu c ca dao l ting núi tỡnh cm, l sn phm tinh thn ca
ngi lao ng xa.
- Ca dao biu hin i sng tõm hn phong phỳ nht l tỡnh yờu quờ
hng t nc.
b. Thân bài: Chng minh c trờn cỏc phng din sau:
+ Ca dao ca ngi cnh p quờ hng t nc:
- VD: x Lng ng ng cú ph Kỡ La
Cú nng Tụ Th, cú chựa Tam Thanh