Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Ngân hàng Trung ơng ( NHTW) luôn gắn liền với vai trò xây dựng và thực
thi chính sách tiền tệ (CSTT) . Những năm gần đây , cùng với sự đổi mới và phát
triển của các hoạt động tiền tệ và ngân hàng , đội ngũ thanh tra ngân hàng
( TTNH) cũng đợc chấn chỉnh xây dựng thành một lực lợng giám sát hoạt động
kinh doanh tiền tệ cho toàn hệ thống ngân hàng , góp phần đảm bảo an toàn và
lành mạnh cho hệ thống . Vai trò của thanh tra giám sát ( TTGS) ngày càng quan
trọng và có những ảnh hởng rất lớn tới hiệu quả của CSTT. Do đó , phơng pháp
TTGS từ xa với u điểm có thể thực hiện đợc giám sát thờng xuyên liên tục với chi
phí thấp là vô cùng cần thiết để đảm bảo hiệu quả của công tác thanh tra
Đây chính là lí do em chọn đề tài : Giải pháp nhằm phát huy hiệu quả
phơng pháp giám sát từ xa của thanh tra NHNN Việt Nam
Nội dung cơ bản của đề tài gồm :
Phần I : Một số vấn đề chung về TTGS ngân hàng và phơng pháp giám
sát từ xa .
Phần II : Hoạt động TTGS từ xa của NHNN Việt Nam.
Phần III: Một số giải pháp kiến nghị nâng cao hiệu quả của phơng pháp
TTGS từ xa ở Việt Nam.
Do còn có nhiều hạn chế về thời gian ,kiến thức và kinh nghiệm thực tế ,đề
tài chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết,em rất mong nhận đợc sự chỉ
bảo của các thầy cô để em có thể hiểu vấn đề sâu sắc hơn .
Em xin chân thành cảm ơn .
Hà Nội ngày 01/01/2003.
Sinh Viên
Nguyễn Thành Trung.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I: Những vấn đề chung về thanh tra giám
sát ngân hàng và phơng pháp thanh tra giám
sát từ xa

2. Những vấn đề cơ bản về thanh tra giám sát của Ngân hàng Trung ơng.
Mục đích hoạt động của thanh tra ngân hàng là góp phần đảm bảo an toàn hệ
thống các TCTD, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời gửi tiền, phục vụ việc
thực hiện CSTT quốc gia.
Đối tợng cuả thanh tra ngân hàng là:
- Tổ chức và hoạt động của các TCTD.
- Hoạt động ngân hàng của các tổ chức không phải là TCTD đợc NHTW
cho phép.
- Việc thực hiện các quy định của pháp kuật về tiền tệ và hoạt động ngân
hàng của các cơ quan tổ chức và cá nhân.
Nguyên tắc hoạt động của thanh tra là:
- Hoạt động của thanh tra đảm bảo tuân theo pháp luật, đảm bảo chính xác
khách quan, dân chủ, kịp thời.
- Hoạt động của thanh tra ngân hàng không chịu sự can thiệp trái pháp luật
nào của bất kì cơ quan, tổ chức, cá nhân nào.
Có ba hình thức tổ chức thanh tra cơ bản:
- Tổ chức thanh tra trực thuộc NHTW.
- Tổ chức thanh tra ngân hàng thuộc Bộ Tài chính.
- Tổ chức thanh tra không thuộc NHTW.
II- Phơng pháp thanh tra giám sát từ xa.
1. Khái niệm
TTGS từ xa là phơng thức thanh tra sử dụng thông tin các báo cáo nhằm phân
tích đánh giá thực trạng hoạt động của TCTD để đề ra các biện pháp xử lí khi cần
thiết.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Giám sát từ xa còn đợc hiểu là phơng pháp mà cán bộ thanh tra ngồi tạI trụ
sở thanh tra tiếp nhận thông tin báo cáo để phân tích đánh giá tình hình đơn vị đợc
thanh tra một cách thờng xuyên và có hệ thống.
Giám sát từ xa là phơng thức hoạt động riêng có của thanh tra ngân hàng.

2.2 Đánh giá chất lợng tài sản có (Asset quality )
Để đánh giá chất lợng tài sản có , cần tập trung xem xét các khía cạnh :
- Mức độ rủi ro trong các loại tài sản có
- Hoạt động kiểm tra , kiểm soát tín dụng
- Chính sách trích lập dự phòng rủi ro
- Khả năng tạo nguồn thu lãi ổn định .
Và cần xem xét đánh giá các hệ số quan trọng sau :
Nợ quá hạn
--------------------------- <= 5%.
Tổng d nợ
- Dự phòng rủi ro trên nợ quá hạn : tỉ lệ này thể hiện khả năng tài chính của
ngân hàng nhất là khi phải xử lí các khoản nợ xấu hay mất vốn
2.3 Đánh giá khả năng thanh toán ( Liquidity)
Khả năng thanh toán của ngân hàng có thể thấy đợc qua các chỉ tiêu nh : lợng
tiền mặt , các tài sản sắp đến hạn thanh toán , chứng khoán có khả năng giao dịch ,
cơ cấu nguồn và khả năng huy động . Tiến hành xem xét các chỉ tiêu sau :
- Tài sản có thanh khoản / Tổng d nợ tiền gửi , trong đó tài sản có thanh
khoản gồm tiền mặt , tiền gửi tạt NHTW và các ngân hàng khác , và các chứng
khoán có khả năng mua bán đợc . Chỉ tiêu này thể hiện khả năng ngân hàng có thể
đáp ứng nhu cầu rút tiền hay thanh toán tức thời với khối lợng lớn hay không .
- Tài sản có thanh khoản trên tổng tài sản có : chỉ tiêu này cho biết trong
tổng tài sản có bao nhiêu tài sản có có thể huy động ngay lập tức phục vụ nhu cầu
thanh toán ngắn hạn
- Tổng số d nợ cho vay ròng/Tổng d nợ tiền gửi : chỉ tiêu này cho thấy mức
chênh lệch giữa huy động vốn và sử dụng vốn .
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
2.4. Đánh giá khả năng sinh lời ( Earning )
Đây chính là việc đánh giá khả năng tạo nguồn thu và tính bền vững của các
nguồn thu đó .Cần xem xét các khía cạnh :

chỉ cần tới một số ít các thanh tra với chi phí cho mỗi lần thanh tra tơng đối thấp ,
thủ tục thanh tra đơn giản mà vẫn có thể đảm bảo hiệu quả của công tác thanh tra
- Việc thanh tra đợc tiến hành thờng xuyên hàng ngày , hàng tháng , hàng
quí , và có thể thanh tra toàn diện tất cả các mặt hoạt động của ngân hàng khi các
thông tin báo cáo là đầy đủ .Trong khi thanh tra tạI chỗ mỗi lần chỉ có thể tiến
hành trong một phạm vi hẹp , thờng là một chi nhánh ngân hàng , và không thể
tiến hành một cách thờng xuyên do chi phí thanh tra lớn , thủ tục phức tạp và việc
thanh tra có thể ảnh hởng tới hoạt động kinh doanh bình thờng của ngân hàng .
- TTGS từ xa có thể cung cấp những thông tin mang tính tổng hợp cao Với
mô hình CAMEL , các giám sát viên có thể có đợc một cái nhìn tơng đối toàn diện
và đầy đủ về các mặt hoạt động cũng nh năng lực và triển vọng của một NHTM .
Hơn nữa , thanh tra tại chỗ có thể tiến hành thờng xuyên liên tục và với tất cả ngân
hàng trong hệ thống, vì thế nó có thể cung cấp những thông tin tổng hợp và cảnh
báo đợc những nguy cơ trên diện rộng .
3.2. Nhợc điểm :
- Hiệu quả của TTGS từ xa phụ thuộc rất lớn vào chất lợng của hệ thống
thông tin , báo cáo tài chính . Do đó, nếu thông tin không trung thực đầy đủ và kịp
thời, thì việc thanh tra sẽ không có hiệu quả và ý nghĩa .
- Phơng pháp này đặt ra những đòi hỏi rất cao về trình độ và kiến thức
chuyên môn đối với các thanh tra giám sát viên
- Việc giám sát từ xa có thể gặp khó khăn do nhiều chi tiết cụ thể không đ-
ợc thể hiện trên các báo cáo tài chính.
- Giám sát từ xa không thể cung cấp cho thanh tra những căn cứ cụ thể,
những chứng cứ pháp lí để có thể đánh giá xử lí các vi phạm của các TCTD nh
thanh tra tại chỗ
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Việc TTGS từ xa chỉ có thể thực hiện trên cơ sở ứng dụng công nghệ tin
học trong ngân hàng. Nó đòi hỏi một hệ thống truyền dẫn thông tin báo cáo hiệu
quả trong toàn hệ thống. Nói cách khác, chi phí cho mỗi lần thanh tra thì tơng đối