Thương mại và Kinh tế Quốc tế
LỜI MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Ngày nay, không một quốc gia nào trên thế giới có thể tồn tại và phát triền
mà thiếu các hoạt động giao lưu kinh tế quốc tế. Xuất nhập khẩu trở thành
chiếc cầu nối quan trọng để một nước tham gia vào đời sống kinh tế sôi động,
đa dạng và phong phú của toàn cầu nhằm tìm kiếm các nguồn nguyên liệu dồi
dào với chi phí thấp, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy sự phát
triển sản xuất trong nước, mang lại thu nhập ngày càng cao cho các nhà sản
xuất, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, góp phần tăng nhanh tốc độ phát triển
kinh tế và nâng cao vị thế của quốc gia trên trường quốc tế.
Với tư cách là một nhân tố quan trọng, không thể thiếu được cho sự phát
triển của thương mại quốc tế, công tác thanh toán quốc tế đã không ngừng được
đổi mới và hoàn thiện với những phương thức thanh toán an toàn và hiệu quả
cho các bên tham gia, trong đó được sử dụng nhiều nhất hiện nay là phương
thức thanh toán bằng tín dụng chứng từ. Phương thức này thật sự đã góp phần
đáng kể vào sự phát triển của kinh doanh xuất nhập khẩu nói riêng và của cả
nền kinh tế nói chung.
Tại Việt Nam, cùng với sự hội nhập nền kinh tế Thế giới, hoạt động xuất
nhập khẩu đã thực sự bùng nổ kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của công tác
thanh toán quốc tế tại các Ngân hàng thương mại. Phương thức thanh toán bằng
thư tín dụng cũng được sử dụng ngày càng nhiều trong thanh toán hàng hoá
xuất nhập khẩu.
Qua thực tế tìm hiểu tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
Việt Nam thì hình thức dịch vụ rất quan trọng, gắn liền và ảnh hưởng trực tiếp
đến thương mại quốc tế, đó là hoạt động thanh toán quốc tế, đặc biệt là thanh
toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ. Nó không những phục vụ cho
việc mở rộng, phát triển hoạt động xuất nhập khẩu, hoạt động kinh tế đối ngoại,
mà còn là một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của Ngân hàng.
1
Thương mại và Kinh tế Quốc tế

tế, chính trị, văn hoá - xã hội, ngoại giao, hợp tác đầu tư...Trong đó, quan hệ
kinh tế thường chiếm vị trí quan trọng và là cơ sở cho các mối quan hệ quốc tế
khác.
Quá trình tiến hành các hoạt động nêu trên, tất yếu nảy sinh những nhu
cầu chi trả, thanh toán tiền tệ giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau. Từ đó
nảy sinh nhu cầu thực hiện các hoạt động thanh toán quốc tế ( TTQT ).
Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ tiền tệ, nảy sinh trên cơ
sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức hay cá nhân nước này
với tổ chức hay cá nhân nước khác, hoặc giữa một quốc gia với tổ chức quốc
tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng có liên hệ.
Cùng với xu hướng không ngừng mở rộng quan hệ thương mại và các mối
quan hệ khác giữa các quốc gia trên thế giới, đòi hỏi hoạt động TTQT cũng
phải được mở rộng, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phục vụ tốt hơn..
1.1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế:
Ngày nay trong xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế và thương mại quốc tế
ngày càng phát triển, thanh toán quốc tế (TTQT) đã trở thành một hoạt động cơ
bản, không thể thiếu của các NHTM. Hoạt động TTQT của NHTM là một mắt
xích không thể thiếu trong toàn bộ dây chuyền thực hiện một hợp đồng ngoại
thương. Thực hiện tốt vai trò trung gian thanh toán của mình trong hoạt động
TTQT, NHTM đã đóng góp rất nhiều cho nền kinh tế, cho khách hàng và cho
bản thân các ngân hàng.
- Đối với nền kinh tế: Hoạt động TTQT đóng một vai trò quan trọng trong
việc phát triển kinh tế của đất nước. Một quốc gia không thể phát triển với
3
Thương mại và Kinh tế Quốc tế
chính sách đóng cửa, chỉ dựa vào tích lũy trao đổi trong nước mà phải phát huy
lợi thế so sánh, kết hợp giữa sức mạnh trong nước với môi trường kinh tế quốc
tế. trong bối cảnh hiện nay khi các quốc gia đều đặt kinh tế đối ngoại lên hàng
đầu, coi hoạt động kinh tế đối ngoại là con đường tất yếu trong chiến lược phát
triển kinh tế đất nước thì vai trò hoạt động của TTQT ngày càng được khẳng

doanh khác của ngân hàng. Hoạt động TTQT được thực hiện tốt sẽ mở rộng
cho hoạt động tín dụng XNK, phát triển hoạt động kinh doanh ngoại tệ, bảo
lãnh ngân hàng trong ngoại thương, tài trợ thương mại và các hoạt động ngân
hàng quốc tế khác
Hoạt động TTQT làm tăng tính thanh khoản cho ngân hàng. Khi thực hiện
nghiệp vụ TTQT, ngân hàng có thể thu được nguồn vốn ngoại tệ tạm thời nhàn
rỗi của các doanh nghiệp có quan hệ TTQT với các ngân hàng dưới hình thức
các khoản ký quỹ chờ thanh toán.
TTQT còn tạo điều kiện hiện đại hóa công nghệ ngân hàng. Các ngân
hàng sẽ áp dụng công nghệ tiên tiến để hoạt động TTQT được thực hiện nhanh
chóng, kịp thời và chính xác, nhằm phân tán rủi ro, góp phần mở rộng quy mô
và mạng lưới ngân hàng.
1.1.3. Các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu được áp dụng trong
TMQT
1.1.3.1 Phương thức chuyển tiền.
a. Khái niệm:
Đây là phương thức thanh toán đơn giản nhất, trong đó một khách hàng
(người trả tiền, người mua, người nhập khẩu, người mắc nợ...) ủy nhiệm cho
ngân hàng phục vụ mình trích từ tài khoản của mình một số tiền nhất định
chuyển cho người khác ( người bán, người xuất khẩu, chủ nợ...) ở một địa điểm
nhất định và trong một thời gian nhất định.
Quy trình thanh toán theo phương thức chuyển tiền
5
Thương mại và Kinh tế Quốc tế
1.1.3.2. Phương thức ghi sổ:
Khái niệm:
Phương thức ghi sổ là phương thức thanh toán mà qua đó tổ chức xuất
khẩu khi xuất khẩu hàng hóa, cung ứng dịch vụ, thì ghi nợ cho bên nhập khẩu
(bên cung ứng), vào một cuốn sổ riêng của mình, và việc thanh toán các khoản
nợ này được thực hiện trong tưng thời kỳ nhất định

(người tiêu dùng ở đây có thể hiểu là cả những nhà sản xuất nhập khẩu nguyên
vật liệu để sản xuất ra những hàng hoá khác). Nhưng, cũng không phải ngẫu
nhiên mà các nước lại dựng lên những hàng rào làm ảnh hưởng đến sự lưu
thông hàng hoá. Lý do để các nước làm việc này là nhằm bảo hộ sản xuất trong
nước trước sự cạnh tranh của hàng hoá bên ngoài (điều này có ý nghĩa lớn vì
sản xuất trong nước suy giảm sẽ ảnh hưởng đến công ăn việc làm và qua đó
đến ổn định xã hội), tăng nguồn thu cho ngân sách (thông qua thu thuế quan),
tiết giảm ngoại tệ (chi cho mua sắm hàng hoá nước ngoài), bảo vệ sức khoẻ con
người, động thực vật khỏi những hàng hoá kém chất lượng hay có nguy cơ gây
bệnh, v.v... Tự do hoá thương mại, ở những mức độ khác nhau, sẽ làm yếu đi
hoặc mất dần các hàng rào nói trên và như thế sẽ ảnh hưởng đến mục đích đặt
ra khi thiết lập hàng rào.
1.3. Hướng phân tích những tác động của tự do hóa tới dịch vụ thanh toán
quốc tế.
Quá trình tự do hóa thương mại tác động mạnh mẽ lên toàn bộ nền kinh tế
của Việt Nam nói chung và hệ thống ngân hàng nói riêng,mà nổi bật là hoạt
động thanh toan quốc tế của các ngân hàng.Đề tài xin được tiếp cận các tác
đọng dó theo hướng chủ yếu là nhân tố cơ hội và nhân tố thách thức dưới khía
cạnh chủ quan và khách quan.Đầu tiên là các tác động lên hoạt động thanh toán
quốc tế của các ngân hàng nói chung và sau đó sẽ là của ngân hàng Agribank
nói riêng.
8
Thương mại và Kinh tế Quốc tế
Chương 2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA
QUÁ TRÌNH TỰ DO HÓA THƯƠNG MẠI TỚI DỊCH VỤ
THANH TOÁN QUỐC TÉ
2.1 Giới thiệu về ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam
2.1.1 Lịch sử hình thành
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (tên giao
dịch quốc tế là Vietnam Bank of Agriculture and Rural Development, viết