CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
ĐÁP ÁN ĐỀ THI TỐT NGHIỆP CAO ĐẲNG NGHỀ KHÓA III
(2009 - 2012)
NGHỀ: NGUỘI SỬA CHỮA MÁY CÔNG CỤ
MÔN THI: LÝ THUYẾT CHUYÊN MÔN NGHỀ
Mã đề thi: DA SCMCC – LT03
Câu Nội dung Điểm
I Phần bắt buộc
1 Trình bày phương pháp sửa chữa ngõng côn trục chính máy công cụ ?
Trả lời:
Nhiều loại trục chính lắp ghép với các chi tiết đối tiếp bằng ngõng côn
có then (thường là then bán nguyệt). Hai loại trong số các ngõng côn đó được
giới thiệu trên ( hình vẽ). Đó là kết cấu trước của trục chính máy mài dùng để
lắp moayơ của chi tiết đối tiếp như bích kẹp đá mài, bạc, mâm cặp v,v.
Ngõng côn trục chính
Trong các máy tiện ren vít, ngõng côn thường nằm ở giữa trục để lắp
bánh răng. Lắp ráp bằng ngõng côn có ưu điểm là khử được khe hở hướng
tâm. Các dạng hư hỏng của mối ghép bằng ngõng côn thường là:
- Mòn mặt côn lắp ghép trên trục và mòn lỗ làm cho chi tiết bị
lỏng chiều trục do đó cũng bị lỏng hướng tâm.
- Mòn và dập rãnh then ở trục và lỗ;
- Chèn dập và cắt đứt then;
- Mòn và phá hủy ren
3
điểm
Ta chỉ chỉ xét các dạng hư hỏng đầu còn các dạng khác được trình bày
trong mục 5.14
Hình: Sửa chữa mối ghép trên ngõng côn trục chính
Khi mối ghép bị lỏng vì mòn mặt côn, có thể phục hồi bằng cách cắt bớt
mặt đầu phần côn trên trục (hình a) để đệm một tỳ được vào chi tiết 2 khi lắp.

2. Mòn con trượt của
ngàm gạt
3. Mòn rãnh lắp ngàm
gạt
1. Điều chỉnh lại.
2. Thay
3. Tiện hoặc mài đến
kích thước sửa chữa và
thay con trượt hoạc hàn
đắp rồi gia công cơ
Quay tay gạt mà
không thay dượcđược
tốc độ.
1. Đứt các then chốt của
tay gạt hoặc ngàm gạt.
2. Gãy ngàm gạt
3. Gãy con trượt
4. Gãy răng của thanh
răng, bánh răng hoặc
quạt răng
1. Thay mới
2. Thay mới và lấy các
mảnh gãy vì những
mảnh này dễ làm gãy
răng của các bánh răng
3. Thay mới
4. Sửa chữa theo các
biện pháp đã nêu ở
phần sửa chữa bánh
răng

trung kiểu đĩa lỗ
( trong các máy phay
6H12, 6H82, 6H83)
có một số vị trí không
có tác dụng
1. Trục thanh răng bị
cong.
2. Gãy răng ở trục thanh
răng hoặc ở các bánh
răng.
1. Tháo cơ cấu, lấy
trục thanh răng ra sửa
chữa rồi lắp lại.
2. Thay trục thanh
răng, sửa chữa hoặc
thay các bánh răng có
răng gãy.
3 Trình bày kỹ thuật tháo, lắp các mối ghép trụ chặt (mối ghép có độ
dôi)?
Trả lời:
a, Các mối ghép có độ dôi nhỏ và lực ép < 1 tấn có thể sử dụng biện
pháp tháo nguội cùng với các dụng cụ thông thường như vam, búa nguội,
chày đồng và ống lót. Song cần chú ý kê đệm chi tiết bao thật chắc chắn. Càng
vam phải bám vào các vị trí chắc chắn, đủ cứng vững nhất. Trục vam đặt đúng
tâm của trục cần tháo để hạn chế đến mức tối đa sự biến dạng của chi tiết trong
quá trình tháo.
b, Đối với các mối ghép có độ dôi trung bình và lực ép chừng < 15 tấn
có thể sử dụng thêm máy ép, vam có kích thước lớn hơn búa tháo nguội
hoặc tháo nóng. Khi tháo nóng cần chú ý phải tính toán nhiệt độ nung chính
xác để bảo đảm an toàn cho chi tiết máy