HỘI CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN
KHU VỰC DH & ĐB BẮC BỘ
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI KHU VỰC MỞ RỘNG
NĂM HỌC 2014- 2015
MÔN THI: TOÁN LỚP 10
(Thời gian làm bài 180 phút không kể thời gian giao đề)
Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ
Đề thi gồm 1 trang
Câu 1 ( 4 điểm): Giải hệ phương trình sau:
2 2
4 2
4 1 3 5 12 3
2 (10 17 3) 3 15
y x y x
y x x x
− + = − −
− + = −
Câu 2 (4 điểm): Cho tứ giác
ABCD
nội tiếp đường tròn
( )O
. Gọi
E
là giao điểm
của
2 2 2
( )( )( ) 4 ( 2) 4 ( )x y y z z x xyz xy yz zx xyz x y z+ + + + + + − ≥ + +
Câu 4 (4 điểm): Tìm nghiệm nguyên của phương trình:
3 2 3 2 2 4
2x x y xy x y y+ + = +
Câu 5 (4 điểm ): Với n nguyên dương tùy ý, n>3, xét
1
[ ( 1)]
6
k n n= +
và tập
n
X
gồm
( 1)
2
n n
+
phần tử, trong đó k phần tử màu đỏ, k phần tử màu xanh và còn lại màu
trắng. Chứng minh rằng có thể chia tập
n
X
thành n tập con rời nhau
1 2
, , ,
n
A A A…
1
4
x ≥
.
Biến đổi phương trình thứ hai có:
4
2 (5 1)(2 3) 3(1 5 )y x x x− − = −
4 4
1
(loai)
5
4 3 6
x
xy y
=
⇔
+ =
Ta đưa về hệ phương trình:
2 2
4 4
4 1 3 4 1 5 3
4 3 6
y x x y
xy y
− + − = −
+ =
Đặt
2
3
4 1;a x b
y
= − =
với
0, 0a b≥ >
Ta có hệ pt
2 2
5
5
a ab b
a b
+ + =
+ =
ta được
5
1
b
a
b
−
⇒ =
+
thay vào (2)
2 2 4 3 2
⇒
=
= ±
hoặc
4
1
1
2
2
3
2
x
a
b
y
=
=
⇒
=
( )O
. Gọi
E
là giao điểm của
AB
và
CD,
F
là giao điểm của
AD
và
BC
. Điểm
G
chạy trên đường tròn tâm
( )O
.
,GE GF
theo thứ tự cắt đường tròn
( )O
tại
,I K
. Chứng minh rằng đường tròn
ngoại tiếp tam giác
OIK
luôn đi qua một điểm cố định ( khác điểm
O
).
Đáp án:
'
' '
' '
' ' '
' ' ' '
'
' '
: : ( ) ( )
BO B O
BA BO CO B O C O
B A
OABC OA B C
BA CA
B A C A
CO C O
CA
C A
=
⇒ = ⇒ =
=
TH2:
' ' '
; = S AA BB C SC= ∩ ∩ ∆
Theo chứng minh trên suy ra
' ' ''
( ) ( )OABC OA B C=
(*)
Theo giả thiết
' ' '
( ) ( )OABC OA B C=
(**). Từ (*) và (**) suy ra
' ''
C C≡
Bổ đề 2: Cho 4 điểm phân biệt
, , ,A B C D
cố định trên đường tròn
( )O
và điểm
M
thay đổi trên
( )O
thì
( )M ABCD
không đổi .
0,5
điểm
Áp dụng các kết quả trên ta chứng minh bài toán như sau.
Gọi
M
là giao điểm
P
là giao điểm của
OM
với đường tròn
( )OIK
.
Tao có
( /( )
. . .
M o
MO MP MI MK MA MC P= = =
không đổi
Suy ra
P
là điểm cố định ( do M, O cố định)
1
điểm
3
Cho 3 số thực không âm
, ,zx y
thỏa mãn
2 2 2
2x y z+ + =
Chứng minh rằng:
2 2 2
( )( )( ) 4 ( 2) 4 ( )x y y z z x xyz xy yz zx xyz x y z+ + + + + + − ≥ + +
Chứng minh 3,0
Nếu
. . 0x y z =
Bất đẳng thức luôn đúng
Nếu
. . 0x y z ≠
. Ta có
2 2 2
( )( )( ) 4 ( 2) 4 ( )
( )( )( )
2 2
4
x y y z z x xyz xy yz zx xyz x y z
x y y z z x
xy yz zx
xyz
+ + + + + + − ≥ + +
+ + +
⇔ + + + ≥ +
( )( )( )
2 2 0
4
x y y z z x
xy yz zx
xyz
+ + +
⇔ + + + − − ≥
(1)
Ta có
2 2 2
⇔ − − + − − + − − ≥
Đặt
1 1 1 1 1 1
( ); ( ); ( )
4 2 4 2 4 2
z x y
S S S
xy yz xz
= − = − = −
Giả sử
1 1
( ) 0
4 2
y
x y z S
xz
≥ ≥ ⇒ = − ≥
Mà
2
2 2 2
1 1 1 1 4
+ =
4 2 4 2 4
2 (x 2 ) 4 2
(y )( ) 4 2
= 0
4 2 4 2
y x
2 2 2
2
( ) ( )
x x y xy x y y
x x y x y y
+ + = +
⇔ + = −
+) Dễ thấy
0x y= =
là một nghiệm của phương trình
+) Với
0
0
x
y
≠
≠
đặt
( , ) ( , ) 1
x ad
d x y a b
y bd
=
= ⇒ =
=
TH1: Nếu
2 2
1 ( 1) ( 1) 1b a a d a a= ⇒ + = − ⇒ ≠
2 2 2
( 1) ( 1) 1 ( 1) 1 1a a a a a a a⇒ + − ⇒ + − ⇒ + −M M M
{ }
3;2; 1;0a⇒ = −
Với
3 27; 9a x y= ⇒ = =
Với
2 24; 12a x y= ⇒ = =
Với
1 0 4a d= − ⇒ =
(loại)
Với
0 0a d= ⇒ =
(loại)
TH2: Nếu
2 2
1 ( 1) ( 1) 1 1b a a d a a a= − ⇒ − = + ⇒ − +M
{ }
1 1; 2a⇒ + = ± ±
( Kiểm tra không giá trị nào của
a
thỏa mãn yêu cầu )
A A A…
sao
cho với số m tùy ý
1 m n
≤ ≤
thì tập
m
A
chứa đúng m phần tử và các phần tử đó
cùng màu.
Đáp án:
Ta kiểm tra với
4;5;6;7;8;9,10n =
luôn tìm được cách chia
n
X
thành n tập con
rời nhau
1 2
, , ,
n
A A A…
sao cho với số m tùy ý
1 m n
≤ ≤
thì tập
m
A
chứa đúng m
phần tử và các phần tử đó cùng màu.
6 7
1
| | 1A =
,
6
| | 6A =
3
| | 3A =
,
4
| | 4A =
2
| | 2A =
,
5
| | 5A =
7 9
4
| | 4A =
,
5
| | 5A =
3
| | 3A =
,
6
| 6A =
1 2
| | 1,| | 2A A
= =
8
| | 8A =
1 2
| | 1,| | 2A A
= =
,
3
| | 3,A =
4
| | 4A =
,
|
5
| 5A =
1
0
1
8
1
| | 1A =
,
2
| | 2A =
5
| | 5A =
,
10
| | 10A =
3
| | 3A =
+
phần tử. Ta xét tập
6n
X
−
gồm
( 6)( 5)
2
n n− −
phần tử,
gồm
1
1
[ ( 6)( 5)]
6
k n n
= − −
phần tử màu xanh,
1
k
phần tử màu đỏ và còn lại là
màu trắng. Theo giả thiết quy nạp, tập
6n
X
−
luôn có thể chia được thành
6n
−
tập rời nhau
( 1) ( 5)( 6) 2 5
6 6
n n n n n
+ − − − = −
là số nguyên nên
1
2 5k k n
− = −
Vậy số phần tử màu xanh ( đỏ) ngoài
6n
X
−
đều bằng
2 5n
−
.
Có
6
| | | | 6 15
n n
X X n
−
− = −
nên số phần tử màu trắng ngoài
6n
X
−
là
6 15 2(2 5) 2 5n n n
− − − = −
Mọi cách giải khác nếu đúng kết quả và lập luận chặt chẽ đều cho điểm tương đương.
Người ra đề: Bùi Văn Vịnh
Số điện thoại: 0974802686.