CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG HIỆN NAY Ở CHÂU ÂU
DẪN NHẬP
Có thể nói hầu hết các quốc gia đều có nợ công, dù ít hay nhiều, tạm thời hay mãn tính. Nợ
công đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển nhưng sẽ trở thành quốc nạn khi bắt
đầu gây tổn hại đến nền kinh tế. Nó có thể dẫn đến lạm phát, làm cho quốc gia mất khả
năng thanh toán và các nhà đầu tư mất niềm tin…Hơn bao giờ hết, trong giai đoạn hậu
khủng hoảng tài chính 2007 – 2008, nợ công đang là vấn đề nóng bỏng của nhiều nước.
Không chỉ các nước nghèo, đang phát triển mà ngay cả Mỹ và một số nước đã phát triển
trong Cộng đồng chung châu Âu cũng gặp phải vấn đề này. Nhận thức được đây là một đề
tài lớn, rộng và mang tính kỹ thuật, từ những tư liệu tham khảo và sưu tầm trên các tạp chí
và mạng internet, tôi chọn đề tài “EU VỚI CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG HIỆN
NAY”.
Trong bài viết này, phạm vi được xác định là nợ công ở châu Âu mà cụ thể là Liên minh
châu Âu (EU), thời gian là chủ yếu từ năm 2009 – nay. Bài viết làm rõ các vấn đề sau: Nợ
công và bản chất của nợ công; nguyên nhân và diễn biến của nợ công; những tác động, ảnh
hưởng của nợ công đối với châu Âu và thế giới; Các biện pháp tháo gỡ đối với nợ công…
và những đánh giá về nợ công hiện nay của EU.
Với nguồn tư liệu hạn chế và đây là vấn đề phức tạp, bài viết chắc chắn có nhiều thiếu xót,
cũng như còn nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu thêm. Kính mong đến sự nghiên cứu và
đóng góp của Thầy.
NỘI DUNG
LIÊN MINH CHÂU ÂU VỚI CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG HIỆN NAY
I. Khái niệm và bản chất của nợ công.
Nợ công là hậu quả của vấn đề chi tiêu công bất hợp lý. Chi tiêu công chính là các khoản
chi của nhà nước (trung ương và chính quyền địa phương) thực hiện thông qua ngân sách
Nhà nước. Chi tiêu công bao gồm các khoản chi để duy trì bộ máy nhà nước, chi đầu tư
phát triển, chi các mục tiêu văn hóa-xã hội, chi quốc phòng, chi trả nợ nước ngoài và dự
phòng. Mỗi quốc gia đều phải cân đối mức thu chi. Khi thu không đủ chi, nhà nước phải đi
vay dẫn đến hình thành nợ công.
Nợ công (nợ chính phủ hoặc nợ quốc gia) là tổng giá trị các khoản tiền mà chính phủ thuộc
mọi cấp từ trung ương đến địa phương đi vay nhằm tài trợ cho các khoản thâm hụt ngân

Quốc gia
Thâm hụt ngân sách 2010 (%GDP) Nợ GDP 2010 Nợ
nước ngoài
(% tổng nợ) Nợ
ngắn hạn
(% GDP) Tài khoản vãng lai 2010 (% GDP)
Hy Lạp -12.2 124.9 77.5 20.8 -10.0
Bồ Đào Nha -8.0 84.6 73.8 22.8 -9.9
Ireland -14.7 82.6 57.2 47.3 -1.7
Italy -5.3 116.7 49.0 5.7 -2.5
Tây Ban Nha -10.1 66.3 37.0 5.8 -6.0
Anh -12.9 80.3 22.1 3.3 -2.0
Mỹ -12.5 93.6 26.4 8.3 -2.6
Nguồn: European Commission, World Bank IMF
II.1. Nguyên nhân bên trong
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ Hy Lạp: Chính phủ Hy Lạp phạm sai lầm trong quản lý và
không trung thực khi thông báo số liệu kinh tế trong nhiều năm. Chính sự mất niềm tin làm
cho Hy Lạp giải quyết khủng hoảng càng khó khăn. Bất kỳ quyết định nào của chính phủ
Hy lạp về giải quyết vấn đề ngân sách đều bị hoài nghi, do đó càng khó cho giải quyết
khủng hoảng. ngoài việc vốn đầu tư chạy khỏi Hy Lạp, khoảng 30% hoạt động của nền
kinh tế nước này có gian lận, 90% những người có thu nhập cao khai thu nhậm dưới
30.000 Euro/năm nhằm tránh nộp thuế. Cả nước Hy Lạp chỉ có 15.000 người khai thu nhập
trên 100.000 Euro/năm. Bộ trưởng tài chính Hy Lạp Papaconstantinou cho biết không ai có
thể tin ở Hy Lạp chỉ có 15 000 người có thu nhập trên 100 000 Euro/năm. Bên cạnh đó,
chính phủ Hy Lạp coi lĩnh vực công là nhân tố bảo hộ chứ không phải là động lực của nền
kinh tế. một vấn đề liên quan đến tài chính khác của Hy Lạp là việc Nhà thờ, một trong
những chủ sở hữu quỹ đất lớn nhất quốc gia này, lại không phải trả một đồng thuế nào.
Mặc dù các nhà dân chủ xã hội đã yêu cầu Nhà thờ phải trả thuế như mọi người khác,
nhưng cho đến nay chưa thấy có biện pháp nào được đưa ra áp dụng.
Các chính phủ thu không đủ chi: các nhà phân tích kinh tế đều cho rằng, khủng hoảng nợ

số nhà kinh tế cho rằng cuộc khủng hoảng này do Anh và Mỹ tạo ra để nhằm hạ đồng
Euro. Bởi theo họ, Anh luôi khó chịu với đồng Euro, còn Mỹ thì cảm thấy bị đồng Euro đe
doạ, việc tấn công đồng Euro cũng để chuyển hướng dư luận về sự yếu kém của đồng đô la
Mỹ và đồng Bảng Anh.
Các cơ quan đánh giá rủi ro trái phiếu vào thị trường tài chính: thị trường tài chính đóng
vai trò gây bất ổn tình hình kinh tế vừa qua. Chỉ một năm trước đây, lãi suất dài hạn của
các trái phiếu thấp ở mức kỷ lục tại thời điểm các chgính phủ phát hành trái phiếu mới,
nhưng chỉ trong vài tuần, thị trường trái phiếu đã thay đổi mạnh. Bắt đầu từ cuộc khủng
hoảng nợ ở Dubai, các cơ quan đánh giá rủi ro phát hiện có một cuộc khủng hoảng và hạ
thấp trái phiếu của Dubai, thị trười tài chính Dubai chao đảo và giới tài phiệt đầu cơ được
thu lời. Tiếp đó, các cơ quan đánh giá rủi ro tiếp tục đi tìm các khoản nợ chủ quyền khác
và họ đã nhắm tới các nước Nam Âu, đầu tiên là Hy Lạp với nền kinh tế yếu, nợ công cao.
Các cơ quan này mở rộng các hoạt động gâybất ổn trên thị trường tài chính. Các cơ quan
đánh giá Standard & Poor’s và Fitch bắt đầu đánh giá nợ của Hy Lạp, hạ thấp trái phiếu
của nước này thành trái phiếu rác. Kể từ đó, lãi suất trái phiếu của chính phủ Hy Lạp
không ngừng tăng, thị trường chứng khoán Hy Lạp liên tục giảm. Cuối tháng 4/2010,
Moody’s cảnh báo nợ công của Hy Lạp, hạ tiếp trái phiếu chính phủ Hy Lạp. Các trái
phiếu 10 năm lãi suất tăng lên 8.74% và trái phiếu 2 năm lãi suất tăng lên 10%. Sau đó
Standard % Poor’s tiếp tục hạ trái phiếu chính phủ làm tăng lãi suất trái phiếu 10 năm lên
10% vào cuối tháng 4/2010. Joseph Stiglitz cũng cho rằng, các cơ quan đánh giá rủi ro như
Standard & Poors (S&P), Moody’s và Fitch là nhân tố góp phần vào sự bất ổn của các thị
trường, đẩy các nước vào khủng hoảng.
Hoạt động đầu cơ tài chính: HIện tại Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đang phải đối
mặt với hoạt động đầu cơ tài chính rất cao. Những nạn nhân tiếp theo có thể sẽ là Aixơlen
và Italia. Mục đính của đầu cơ là làm tăng lãi suất trái Phiếu chính phủ cao nhất có thể để
thu lời. Thủ tướng Hy Lạp Papandreu công bố báo cáo cho biết, thâm hụt công của nước
này năm 2009 gấp 3 lần so với mức chính phủ đã công bố trước đó và đạt tới 12.7% GDP,
nợ công sẽ hơn 120% GDP năm 2010 và 135% GDP năm 2011. Chỉ riêng năm 2009 nợ
công của Hy Lạp tăng 80 tỷ Euro, nợ nước ngoài lên 125% GDP.
Khi cho rằng không thể ép kinh tế Hy Lạp hơn nữa, các nhà đầu cơ đã quay sang tập trung

Cuộc khủng hoảng nợ công của Hy Lạp đã làm rung động thị trường tài chính châu Âu và
toàn cầu. Khủng hoảng nợ công ảnh hưởng đến không chỉ một vài nước trong khu vực
châu Âu (Ailen, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha…) mà liên quan đến hầu hết các nền kinh tế
thế giới.
Những diễn biến quan trọng trong khủng hoảng nợ châu Âu tính từ tháng 11/2009 khi
chính phủ mới của Hy Lạp tuyên bố nâng gấp đôi ước tính về thâm hụt ngân sách năm
2009
- 11/2009. Thủ tướng Hy Lạp cho biết thâm hụt ngân sách năm 2009 sẽ ở mức 12,7%
GDP, cao gấp đôi con số công bố trước đó và sẽ cố gắng cứu Hy Lạp khỏi khả năng vỡ nợ.
- 22/12/2009, Moody xếp hạng nợ công Hy Lạp từ A1 xuống mức A2 bởi thâm hụt ngân
sách của nước này tăng cao. Đây là cơ quan thứ ba hạ xếp hạng tín dụng của Hy Lạp.
- 14/01/2010, Chính phủ Hy Lạp công bố kế hoạch bình ổn, tuyên bố muốn giảm thâm hụt
ngân sách xuống mức 208% GDP vào năm 2012.
- 29/01/2010, Chính phủ Tây Ban Nha công bố kế hoạch tiết kiệm 50 tỷ euro tương tương
70 tỷ USD, trong đó tổng số tiền chi tiêu giảm tương đương 4% GDP. Lương lao động
trong lĩnh vực công giảm 4%.
- 11/4/2010, Bổ trưởng tài chính các nước thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu chấp
thuận kế hoạch 30 tỷ euro dành cho Hy lạp, tuy nhiên Hy Lạp tuyên bố không cần.
- 23/4/2010, Hy Lạp cầu cứu EU và IMF.
- 02/5/2010, Thủ tướng Hy Lạp cho biết, chính phủ nước này đã đạt được thỏa thuận với
EU và IMF để nhận được gói giải cứu, đổi lại nước này phải giảm chi tiêu 30 tỷ euro trong
3 năm tới.
- 9/5/2010, IMF đơn phương chấp thuận trước một phần kế hoạch giải cứu, cung cấp lập
tức 5,5 tỷ euro.
- 10/5/2010, các nhà hoạch định chính sách kinh tế toàn cầu đưa ra kế hoạch khẩn cấp trị
giá 750 tỷ euro để hỗ trợ thị trường tài chính và vực dậy đồng euro, ngăn đồng tiền này
chịu ảnh hưởng tệ hại từ khủng hoảng nợ Hy Lạp. Gói giải cứu bao gồm 440 tỷ euro từ các
nước thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu, 60 tỷ euro từ công cụ nợ của châu Âu. IMF
đóng góp 250 tỷ euro, tổng số tiền lên đến 750 tỷ euro, tương đương khoảng gần 1.000 tỷ
USD tính theo tỷ giá ở thời điểm đó. Gói giải cứu Hy Lạp nhận được bao gồm 110 tỷ euro