B Y T
I HC HÀ NI
 

XÂY DNG D THO TIÊU CHUN
VÀ NGHIÊN CU TÁC DNG BO V
GAN CA CAO GIO C LAM 7 LÁ
(GYNOSTEMMA LONGIPES)

KHÓA LUN TT NGHI HÀ NI - 2014
B Y T
I HC HÀ NI  XÂY DNG D THO TIÊU CHUN
VÀ NGHIÊN CU TÁC DNG BO V
GAN CA CAO GIO C LAM 7 LÁ
(GYNOSTEMMA LONGIPES)


M THC VT CHI GYNOSTEMMA 2
1.1.1. V trí phân loi chi Gynostemma 2
m thc vt và phân b ca chi Gynostemma 2
m mt s loài trong chi Gynostemma 3
1.2. THÀNH PHN SAPONIN TRONG CHI GYNOSTEMMA 5
1.2.1. Saponin nhân Dammaran 5
1.2.2. Saponin trong chi Gynostemma 6
1.2.3. Tác dng sinh hc 8
 12
1.3.1. Khái nim 12
1.3.2. Yêu cu tiêu chun chng cao thuc 13
U 13
2.1. NGUYÊN VT LIU, THIT B, HÓA CHT 13
2.1.1. Nguyên liu 13
2.1.2. Thit b và hóa cht 14
ng vt thí nghim 15
2.2. NI DUNG NGHIÊN CU 15
U 15
2.3.1. Nghiên cu chit xut và tinh ch cao gypenosid GCL 7 lá 15
2.3.2. Kim tra các ch tiêu ca cao Gypenosid GCL 7 lá 17 ng chng oxy hóa và bo v t bào gan. 18
 lý s liu [4] 20
C NGHIM, KT QU VÀ BÀN LUN 21
3.1. QUY TRÌNH CHIT XUT GYPENOSID 21
3.1.1. Kht xut 21
3.1.2. Tinh ch 23
3.2. KIM TRA MT S CH TIÊU KIM NGHIM GYPENOSID 26
3.2.1. Mô t 26

RSD  li
SD  lch chun
SKLM Sc ký lp mng
STT S th t
TBA Thiobarbituric
TCA Tricloacetic
TCCS Tiêu chu
TCVN Tiêu chun Vit Nam
TLTK Tài liu tham kho
TT Thuc th
DANH MC CÁC BNG

TÊN BNG
Trang
1.1.
Các nhóm th và hot chng ca các saponin trong G.
pentaphyllum
7
3.1
H           

22
3.2

23
3.3

24
3.4



HÌNH
TÊN HÌNH
TRANG
1.1
Cu trúc ca các Dammaran thuc nhóm Saponin triterpen
tetracyclic
5
1.2
Cu trúc saponin trong G.pentaphyllum
6
1.3
Các cu trúc nhóm R7
6
2.1
Quy trình nghiên cu tác dng chng oxy hoá trên mô hình
gây tn ng paracetamol
19
2.2
Phn ng to phc ca MDA
20
3.1


25
3.2

26
3.3



 1. TNG QUAN
GYNOSTEMMA
1.1.1. V trí phân loi chi Gynostemma
Theo các tài liu Thc vc và phân loi thc vt [4], Cây c Vit Nam
[13], chi Gynostemma c xp vào h Cucurbitaceae (h bu bí). V trí ca chi
Gynostemma trong h thng phân loi thc vc.
Ngành Ngc lan Magnoliophyta
Lp Ngc lan Magnoliopsida
Phân lp S Dilleniidae
Liên b Hoa tím Violanae
B Bí Cucurbitales
H Bu bí Cucurbitaceae
Chi Gynostemma
m thc vt và phân b ca chi Gynostemma
Chi Gynostemma c mô t u tiên bc
m hình thái ca loài G. simplicifolium [45]. Mt s m chung ca các loài
thuc chi Gynostemma [13],[45]:
Cây tho, mnh, thân leo, s
  n ch        m hoa khác gc, dng chùy
mnh, dài, nhi vc. Hoa nh, màu trng hoc lc nht, có lá bc con;
cua 5 thùy, ng
hàn lin phn gu nhn. Nh 5,  phn gc ch nh hàn lin thành ct.
Bao ph y: bu hình cu nh, 2   3
vòi nhy vu nhy chia 2  u nhn. Qu hình cu lu, không
m, 2  3 ht hình trt 2 bên hoc có 3 góc. Ht sn sùi.
Các loài ca chi Gynostemma phân b ch yu  vùng nhii châu Á và
    Himalaya ti Nht Bn, Malaysia và Tân Guinea. Loài G.
3


 ng cao
nht là Si (10%), thp nht là Ag (0,0001%) [10].
b) Gynostemma laxum (Wall.) Cogn.
Tên khác: C y
m thc vt: Dây leo mnh, gióng dài 10  20 cm, m
n, gân ph 5  7 cp, có lông mn hoc không lông. Cây có hoa khác gc,
chùy hoa ngn 30 cm; cánh hoa ri nhau, cao 3 mm; nh 5 n 
ch nh và bao phn. Qu tròn, to 6  t, dài và rng c 4
mm. Ra hoa tháng 5. Cây mc leo  các rt sét hoc trong
các rng cây b[8].
 c ta cây mc leo  rnh Lào Cai, Hòa Bình, Ninh Bình và
Qung Tr [3], [13].
c) Gynostemma longipes C.Y.Wu ex C.Y.Wu et S.K.Chen.
m thc vt: Cây dây leo. Thân cành mi
gióng dài 10-  ng kính 0,2 -0,3 cm, lông dày  mu. Lá kép chân vt.
Cung lá dài 7-10 cm, rng 2,5-3,5 cm; g
nh  n lá nhn thuôn dài; mt trên có lông cng ri rác, mi
nhn, gân bên 9 c dn. Tua cun
mnh, r c. Cm hoa c kép 3 ln chùm, mnh,
dài khong 5-a rt nh, ta tia màu trng. Cung 2,3-
ri, hình tam giác, dài 0,5-0,7 mm. Tràng 5, hình tam giác, ri, dài 1,2-1,4 mm,
rng 0,8-1mm, ng 5, ch nh dính thành 1 ct  trung tâm, phn
trên tách 5, hình sao; bao phng ngoài. Cm hoa cái kép 3 ln chùm, dài
10-18cm. Hoa cái, cung dài 1,8-c, b nhy
cu tng bi 3 lá noãn hàn lin, 2-3 vòi nhy mp, ri, núm nhy chia 2-
3;bu gia, 3 ô, mi ô có 1 ht. Qu mng kính 6-7
mm, cung qu dài 8-15 mm. Ht hình tim, rng 3-4 mm, dài 3-4 mm, màu xám
nht, cnh ht lõm vào phía trong, vin hng cc.
5


12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
24
26
27
23 25
28 29
30

Hình 1.1. Cu trúc ca các Dammaran thuc nhóm Saponin triterpen
tetracyclic
6

1.2.2. Saponin trong chi Gynostemma
Các nghiên cn saponin có mt trong gio c lam thuc
         n Gynostemma
c phân lp và nhn dng cng
 i protopanaxadiol trong ginsenosid ca Panax ginseng là Rb1 (Gypenosid
III) [28], [42], Rc [36], Rb3 (Gypenosid IV), Rd (Gypenosid VIII), F2 [36], Rg3
[38], malonyl-Rb1 và malonyl-Rd [28]     in Rf là 1
protopanaxatriol [36]. Nh    m khong 25% tng gypenosid

CH
2
OH
OH
OH
OOH
O
OCH
3
CH
2
O
OH
Glu
O
Rha
a
b
c
d
e
f
g
h
i

Hình 1.2. Cu trúc saponin trong G.
pentaphyllum
Hình 1.3. Các cu trúc nhóm R7


OH
- CHO
Gypenosid I, Rb1

Gylongiposid I
R
4
- OH
- H
= O
Rb1
Gylongiposid I
Gypentonosid A
R
5
- OH
- ng là glu kt
hp vi rha hoc xyl
Rg3, Rf
Rb1, gymnemasid II
R
6
- CH
3

- CH
2
OH
- CH
2

ALT (alanine aminotransferase) gim rõ rt sau khi dùng thuc [33], [32].
Các Gypenoside (saponin ca cây Gynostemma pentaphyllum) có tác dng
t cht chc nghiên cu bng nhiu mô hình khác nhau
 i thc bào, các microsom gan và t bào biu mô ni
mch. Các tác gi y rng các gypenoside bo v các màng sinh hc khi
các tc s gim cht lng màng ca các
microsom gan và các ty lp th t tính men ca ty lp th
trong các t bào biu mô ni mch và gim s tht thoát ca men lactate
dehydrogenase ni bào t các t bào này. Hiu qu chng oxy hoá rõ rt ca các
9

gypenoside có th rt có giá tr u tr và phòng nga nhiu ba
ng mch, bnh gan và các triu chng viêm [31].
Các gypenoside chit xut t Gynostemma pentaphyllum có tác dng chng
oxy hoá bo v t bào gan khi tác hi ca tetracloruacarbon (CCl
4
) [27].
Nghiên cu kh ng oxy hoá ca gypenosid cho thy dch chit (1:1)
và flavonoid toàn phn có hot tính cht 50,11%  n
dch chit (1:25) và 63,80%  n 0,3mg flavonoid toàn phn [12].
b. Tác dng h cholesterol
Tác dng h cholesterol: các gypenosid trong G. pentaphyllum gây gim
cholesterol toàn phn, lipoprotein t trng thp (LDL) và rt th
lipoprotein t trng cao (HDL) và t l HDL/LDL [43].
u tác dng h cholesterol máu ca Gio c 
i sinh, vi liu 5 g/kg th trng th/ngày dùng trong 4 ngày
ling t cao lng (1:1) có tác dng h cholesterol máu, kt qu 
thng kê vi p<0,02 so vi lô chu tr [3], [14].

c. Tác dng huyt

 Nghiên cu  Vit Nam
 Viu nghiên cu khoa hc v tác dng sinh hc ca
gypenosid trong gio c lam.
 n hành th c tính cp vi mc liu 50g/kg th trng chu 
n lii) không có biu hin ng c cp trên chut và
th ng din vi mc liu 3g/kg th/ngày, dùng liên tc trong mt
i vi th không thy biu hic [10].
11

u kh ng oxy hoá cho thy dch chit (1:1) và flavonoid
toàn phn có hot tính ch  t 50,11%  nng  dch chit
(1:25) và 63,80%  n 0,3mg flavonoid toàn phn [12].
u tác dng h ng huyt, mu tách riêng t n chit
bng ethylacetat vi liu 4g/kg ttc sau 124h n ng huyt là 18,8 mmol/dl
gi so vi lô chu t dch chit cn toàn phn vi
liu 5g/kg ttc sau 124h n ng huyt là 9,0 mmol/dl gim rõ rt so vi lô
chng huyt bng streptozocin vi m
p < 0,001 [1].
u tác dng min dch trên c hai mô hình: c
ch min dch bng cyclophosphamid và c ch bng tia x [15]
Saponin trong G. pentaphyllum có tác dng c ch khu kin thí
nghim [14] . Mt nghiên cu mi công b phát hin ra 7 saponin mc vi
mt s dòng t ng
trng [21].
1.2.4. S du tr
c liu có v ng, tính hàn, có tác dng tiêu viêm, gic,
ngm [8].
Gynostemma pentaphyllum là mt trong 24 v c liu ca Trung Quc có
tác dng ti acid nucleic, protein và vòng tun hoàn ca bi.
c liu có tác dng s kháng c, dùng làm thuc tu b

+ Tiêu chu, ký hiu TCCS.
-  xây dng tiêu chun. Tiêu chuc xây dng da trên mt hoc nhng
 sau:
+ Tiêu chun quc t, tiêu chun khu vc, tiêu chuc ngoài.
13

+ Kt qu nghiên cu khoa hc và công ngh, tin b k thut.
- Kinh nghim thc tin.
- Kt qu o nghim, th nghim, kinh. [19]
1.3.2. Yêu cu tiêu chun chng cao thuc
t yêu cnh trong chuyên lun riêng và các yêu c
-  tan: Cao lng ph u ch cao.
-   ng nht và màu sc: Cao thuc phc
mô t trong chuyên lun riêng, phng nht, không có váng mc, không có cn
c liu và vt l.
- nh tính: Phi có phn nh tính cc li bo ch cao
thuc.
- ng: Tùy theo tng cao thuc c th mà có yêu cng hot
cht trong cao.
- T trng: Tùy theo tng cao thuc c th mà có yêu cu v t trng ca cao.
- Mt khng do làm khô (nu không có ch dc không quá 20%,
cao khô không quá 5%.
- Các ch tiêu khác: gii hn nhim khung hóa cht bo v thc vt,
gii
C. NGUYÊN U 

2.1.1. Nguyên liu
Nguyên liu là phn trên mt ca loài Gynostemma longipes C.Y.Wu ex
C.Y. et S.K.Chen thu hái tc liu sau khi thu  
thoáng mát, sy  nhi 50-

LIMONAT 5).
15

ng vt thí nghim
- Chut nht trng chng Swiss, c hai ging khe mnh, trng 18 -22g
do vin v sinh dch t p.
Súc vu kin phòng thí nghim v thn
c ung sch

- Xây dng quy trình chit xut và tinh ch saponin toàn phn t c liu
- Kho sát và xây dng mt s ch tiêu kim nghim cao chit t gio c lam:
 Mô t
 nh tính
 
 Mt khng do làm khô
  ng nht
-  tác dng bo v gan ca Gypenosid t Gio c lam 7 lá.

2.3.1. Nghiên cu chit xut và tinh ch cao gypenosid GCL 7 lá
 Vit Nam, Phm Thanh K và cng s    u v
Gynostemma longipes   nh trong lá, thân G. longipes cha flavonoid,
saponin, acid amin, acid hng kh
là thành phn chính. [18]
Saponin gi là gypenosid (hoc gyposaponin) có cu trúc tri-terpen dammaran
tn ti ch yu  dng glycosid. Nghiên cu quy trình chit xut cao gypenosid
GCL 7 lá là khu ki chit xut, tinh ch c saponin toàn
phn t gio c lam.
a) Khảo sát chiết xuất
16


qua giy lc ri ct thu hi áp sut gin cn, sy cn  60
o
n
cn.
c 3. Hòa tan cn bc ct hp ph vào ct cha Diaion HP20
theo t l 1:4 (th tích/th  yên 1 gi, ra lt bc ct,
    n kit saponin (khong 200 ml). Thu dch
MeOH 80%, bn cn. Hòa tan cc bnh
mc 100 ml.
c 4. Ly 6 ng nghim có np dung tích 5ml. Hút chính xác 1ml dch vào
ng nghim 1. Thêm vào các ng 2-6 dung dch chun Rb1 n 0,1 mg/ml ln
n cn. Thêm 0,3 ml
u và t lên b u nhit 
80o C trong 10 phút. Làm lnh nhanh bch acid acetic
n v 5 ml. Làm song song mt mu trng và ti c
sóng 550nm, cu vet thch anh l=1 cm.
Tính kt qu:
Dng chun tíc n saponin toàn phn tính theo Rb1 ca
mu phân tích Csaponin (µg/ml), t c khng
trong mu phân tích:
X% =




* 100% =


*100%
 X%: hàm ng saponin trong mu phân tích