SỞ GD& ĐT TÂY NINH ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2014 – 2015 (I)
TRƯỜNG THPT TÂY NINH MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian
giao đề)
Câu 1 (2.0 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
“Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để
gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn
than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời”.
(“Hai đứa trẻ” – Thạch Lam, SGK Ngữ văn 11, tập 1, NXB GD
2013)
a. Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt nào là chính?
b. Nội dung chủ yếu của đoạn văn là gì?
c. Biện pháp nghệ thuật chủ yếu của đoạn văn trên là gì? Nêu tác dụng của nó?
Câu 2 (3.0 điểm)
“Con người có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị đánh bại”
(“Ông già và biển cả” – Ơ-nít Hê-minh-uê)
Hãy viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên
Câu 3 (5.0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Nhân vật Tnú trong tác phẩm “Rừng xà nu” của Nguyễn
Trung Thành (SGK Ngữ văn 12, tập 2, NXB GD) là hình tượng tiêu biểu cho vẻ đẹp
thanh niên Việt Nam thời kì chống Mĩ”. Anh/ chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
Từ hình tượng nhân vật Tnú, anh/ chị có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thanh
niên trong việc bảo vệ Tổ quốc hiện nay?HẾT
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THPT QUỐC GIA
NĂM HỌC 2014 – 2015 (I)
Câ
u
Yêu cầu chung
- Câu này kiểm tra năng lực viết bài nghị luận xã hội của HS,
đòi hỏi HS phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ
năng tạo lập văn bản và khả năng bày tỏ quan điểm riêng của
mình để làm bài.
- HS có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau nhưng phải có
lí lẽ và căn cứ xác đáng; được tự do bày tỏ quan điểm của mình
nhưng phải có thái độ chân thành, nghiêm túc; phù hợp với
chuẩn mực xã hội và luật pháp quốc tế.
Yêu cầu cụ thể
1. Nêu được vấn đề nghị luận 0.25
2.a - Giải thích ý kiến
- “Con người có thể bị huỷ diệt” vì trong cuộc sống, để tồn tại,
để khẳng định mình thì con người phải chinh phục, khám phá
cuộc sống. Nhưng con người luôn phải đối đầu với khó khăn, thử
thách; với cái ác, cái xấu,… con người có thể sẽ gặp nhiều mất
mát, tổn thương, hi sinh,…
- “Con người không thể bị đánh bại” chỉ khi con người có niềm
tin vào bản thân, có ý chí, nghị lực phi thường để vượt qua
nghịch cảnh, vượt qua khó khăn thử thách.
* Ý kiến trên đề cao vai trò của niềm tin, ý chí, nghị lực của con
người trong cuộc sống
0.75
b. Bàn luận 1.5
- Con người sẽ chiến thắng được bản thân khi con người sống có
ước mơ, hoài bão, lí tưởng và khi ước mơ đã thành hiện thực thì
phải không ngừng biết có những ước mơ khác và chinh phục nó.
- Tuy nhiên, có ước mơ, hoài bão, … là chưa đủ, mà con người
còn phải có niềm tin vào bản thân, có ý chí, nghị lực phi thường
để vượt qua chông gai, thử thách trong cuộc đời.
- Đặc điểm tính cách:
+ Tnú là người có tinh thần gan dạ, dũng cảm,
+ Tnú gắn bó, trung thành với cách mạng, có tính kỉ luật cao
+ Tnú là người giàu tính cảm yêu thương
- Nghệ thuật kể chuyện mang đậm khuynh hướng sử thi và cảm
hứng lãng mạn: cuộc đời anh hùng Tnú được tái hiện qua lời kể
của già làng; xây dựng thành công nhân vật điển hình, ngòi bút tả
cảnh và khắc họa tâm lí nhân vật tự nhiên, sống động, …
* Số phận, tính cách của Tnú tiêu biểu cho nhân dân Tây Nguyên
cũng như thế hệ thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ làm sáng
ngời chân lí: chỉ có cầm vũ khí đứng lên dùng bạo lực cách mạng
chống lại bạo lực phản cách mạng là con đường sống duy nhất và
để bảo vệ những gì thiêng liêng nhất.
0.25
1.5
0.5
0.5
b. Suy nghĩ về trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ Tổ
quốc
1.25
- Thanh niên là lực lượng nòng cốt góp phần vào sự phát triển,
ổn định đất nước
- Thanh niên phải ra sức phấn đấu học tập và rèn luyện tri thức,
0.25
0.25
đác đức để xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước
- Trong tình hình bảo vệ độc lập, chủ quyền như hiện nay thì
thanh niên cần phải bình tĩnh, sáng suốt, biết suy xét trong mọi
tình huống và phải cống hiến hết sức mình khi Tổ quốc kêu gọi
0.75