Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Vận tải là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, là một
khâu quan trọng trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Vận tải là nhịp
cầu nối liền các nền kinh tế trên thế giới, đóng vai trò to lớn trong việc trao đổi
hàng hoá, sản phẩm. Vai trò của vận tải không thể thiếu trong quá trình hội
nhập nền kinh tế Việt Nam vào kinh tế thế giới.
Đối với hoàn cảnh nớc ta hiện nay việc nghiên cứu phát triển vận tải đờng bộ
và kho bãi là cần thiết vì những lý do sau:
+ Lợng hàng hoá đợc vận chuyển bằng đờng bộ chiếm tỷ trọng cao nhất
trong tổng sản lợng hàng hoá vận chuyển.
+ Để quá trình vận tải đợc thông suốt, không bị ách tắc cần phải có kho để
chứa và trung chuyển hàng hoá
+ Có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế
+ Thuận tiện hơn các loại hình vận tải khác
+ Việc hội nhập của các ngành vận tải khác nh hàng không, hàng hải diễn ra
nhanh chóng và hiệu quả hơn do hoạt động vận tải của ngành này mang tính
chất quốc tế còn đối với vận tải đờng bộ, sức ép và cạnh tranh cha cao nên cần
đợc xem xét, đánh giá một cách nghiêm túc.
Hiện nay nhà nớc đang khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia vào
các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm phát huy nội lực. Tuy nhiên trong quá
trình hoạt động các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã và đang gặp nhiều khó
khăn về vốn, công nghệ, quản lý, chính sách của nhà nớc. Do đó đề tài Phát
triển dịch vụ vận tải và kinh doanh kho bãi của Công ty TNHH Vận tải và Du
lịch Hoa Việt có thể chỉ ra đợc một số vớng mắc, khó khăn, yếu kém và giải
pháp khắc phục để phát triển dịch vụ vận tải ngày một tốt hơn.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Cơ sở lý luận về dịch vụ vận tải hàng hoá và kinh
doanh kho bãi
1.1 Lý luận cơ bản về dịch vụ vận tải hàng hoá
1.1.1 Dch v.
Cùng vi s phát trin kinh t, t trng ca dch v, c bit l các dch
v bao hm mc trí tu cao, trong tng thu nhp xã hi ngy cng tng,
các nc phát trin, dch v chim 70-75% GDP. Ngy nay, dch v ó thc s
tr thnh mt ngnh có tm quan trng ln, thúc y kinh t phát trin v xã
hi i lên. Vì vy m các nh nghiên cu ó kt lun rng: sau xã hi công
nghip l xã hi dch v, v nó l lnh vc sn xut vt cht ln nht ca xã hi
hin i . vy dch v l gì?
- Theo ngha rng: dch v c hiu l lnh vc th ba trong nn kinh
t quc dân. Theo cách hiu ny, các hot ng kinh t nm ngoi hai ngnh
công nghip, nông nghip u thuc ngnh dch v.
- Theo ngha hp: dch v l nhng hot ng h tr cho quá trình kinh
doanh, bao gm c các h tr trc, trong v sau khi bán. Khác vi hng hóa
vt cht, dch v l mt quá trình v có bn c im riêng bit sau:
Mt l, các dch v l vụ vô hình: cht lng ca dch v ch yu
ph thuc vo s cm nhn ca khác hng.
Hai l, dch v không ng nht, luôn luôn bin ng.
Ba l, sn xut v tiêu dùng dch v luôn din ra ng thi.
Bn l, dch v không th ct gi ợc trong kho tng lm phn
m, iu chnh s thay i nhu cu th trng.
Cùng vi phát trin ca xã hi ngy cng có nhiu loi hình dch v
mi rai nhm áp ng nhu cu ca khách hng. Nói chung có hai loi hình
dch v chính nh: dch v mang tính sn xut (dch v vn ti, cho thuê máy
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Các loại hình vận tải khác nh đờng sông, đờng biển, đờng sắt, hàng
không không thể vận chuyển hàng hoá đến nơi cuối cùng theo yêu cầu mà chỉ
có thể vận chuyển hàng hoá đến ga, bến cảng, sân bay rồi cuối cùng cũng chỉ có
vận tải đờng bộ mới có thể đa hàng hoá đến tận nơi chủ hàng mong muốn.
- Vận tải đờng bộ không đòi hỏi vốn lớn trong việc đầu t phơng tiện, dễ
dàng trong tổ chức sản xuất nên mọi thành phần kinh tế đều có thể tham gia,
cũng không đòi hỏi các trang thiết bị đắt tiền hỗ trợ trong quá trình khai thác.
- So với tổng khối lợng vận tải hàng hoá của tất cả các loại hình vận tải
thì vận tải đờng bộ chiếm một khối lợng vận tải hàng hoá lớn khoảng 70%.
- Góp phần thúc đẩy các loại hình vận tải khác và thúc đẩy các ngành
kinh tế phát triển.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hoá từ điểm đầu đến điểm
cuối phải trải qua nhiều công đoạn với nhiều phơng thức vận tải liên hoàn nh: ô
tô - tàu hoả - tàu thuỷ hoặc ngợc lại. Trong mối liên hệ gắn bó chặt chẽ ấy các
loại hình vận tải khác phát triển thì nó cũng thúc đẩy vận tải ô tô phát triển và
đồng thời vận tải ô tô phát triển cũng tạo đà cho các loại hình vận tải khác phát
triển. Vai trò của vận tải nói chung và vận tải ô tô nói riêng nh chiếc cầu nối
gắn liền cơ sở sản xuất với xã hội, các khu vực kinh tế thành một chỉnh thể
thống nhất. Cũng có thể nói rằng gần nh toàn bộ sản phẩm của xã hội đều có sự
tham gia đóng góp của vận tải. Nói chung vận tải đóng góp một phần quan
trọng vào nền kinh tế của vùng, khu vực và cả nớc đồng thời cũng góp phần
quan trọng trong việc giao lu kinh tế, văn hoá, xã hội giữa nớc ta với các nớc
trong khu vực và trên toàn thế giới.
1.1.3 Đặc điểm của vận tải hàng hoá đờng bộ
Cũng nh vận tải nói chung, vận tải hàng hoá đờng bộ không có đặc tính
vật hoá vì kết qủa của nó chỉ là sự di chuyển hàng hoá từ nơi này đến nơi khác.
Hay nói một cách khác, hoạt động vận tải là một hình thức dịch vụ, hình thức
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
động vận tải, điều này không xảy ra mà chỉ có thể có một vài hoạt động thuộc
loại này xảy ra trớc khi sản xuất nh đại lý, môi giới vận chuyển hàng hoá. Chính
vì vậy mà đòi hỏi ngời sản xuất vận tải và ngời tiêu thụ vận tải phải tổ chức để
thực hiện quá trình vận tải.
1.1.3.2 Tính phục vụ tổng hợp
Ngày nay, diễn ra song song với các hoạt động vận tải còn có hàng loạt
các hoạt động khác nh đóng gói, cân, đo đếm, bốc xếp, làm thủ tục giao nhận,
xuất khẩu, áp tải hàng hàng hoá. Sự hợp tác chặt chẽ giữa vận tải và chủ hàng
làm cho số lợng các hoạt động này tăng lên nhanh chóng. Nói tóm lại trong
hoạt động vận tải hàng hoá, yêu cầu phục vụ tổng hợp là một tất yếu, đảm bảo
cho chủ hàng hoàn toàn yên tâm khi tất cả các hoạt động trên qui về một mối và
cũng tạo điều kiện tốt cho doanh nghiệp vận tải trong việc bố trí, sắp xếp phơng
tiện vận tải cũng nh lao động và các dịch vụ kèm theo hoạt động một cách có
hiệu qủa nhất.
1.1.3.3 Tính chuyên môn hoá
Trong vận tải hàng hoá đờng bộ, ngoài những phơng tiện chuyên chở
hàng hoá thông thờng còn có các phơng tiện chuyên môn hoá nh chở hàng rời,
hàng mau hỏng, hàng công kềnh, hàng dễ vỡ, dễ cháy nổ, hàng container, Ngoài
ra còn chuyên môn hoá theo phạm vi hoạt động tuyến vận tải nh vận tải trong n-
ớc, nớc ngoài, đờng ngắn, đờng dài, trong tỉnh, liên tỉnh,
Việc chuyên môn hoá trong vận tải cho phép thiết kế, chế tạo và sử dụng
phơng tiện tốt hơn. Nhờ các phơng tiện này mà yêu cầu đối với vận tải đợc đảm
bảo hơn ( nh an toàn hơn, nhanh hơn, rẻ hơn). Có thể kể ra đây hàng loạt các
phơng tiện đờng bộ chuyên môn hoá nh: xe téc, xe đông lạnh, xe tự dỡ, xe
container, Ngoài ra còn tạo ra khả năng chuyên môn hoá đội ngũ cán bộ công
nhân viên làm công tác vận tải. Một mặt, những ngời này hiểu biết sâu sắc đặc
tính hàng hoá hơn; mặt khác, họ có khả năng biết đặc thính phơng tiện vận tải
sâu hơn.
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
chất đặc biệt, sản phẩm của nó là chính bản thân hoạt động ấy. Sản phẩm vận
tải đợc sinh ra và tiêu thụ ngay trong quá trình hoạt động.
Việc xác định đúng đắn quá trình vận chuyển (sản phẩm vận tải) cho
phép xác định đúng đắn các đại lợng đo lờng số lợng cũng nh chất lợng sản xuất
vận tải.
1.1.3 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của dịch vụ vận tải.
1.1.3.1 Hiệu qủa kinh doanh theo chi phí kinh doanh của doanh
nghiệp
Để đánh giá hiệu quả kinh doanh theo chi phí kinh doanh của doanh
nghiệp đợc tính theo công thức:
H
CPKD
= TR/TC
KD
Với H
CPKD
- Hiệu quả kinh doanh tính theo chi phí kinh doanh
TR - Doanh thu vận tải của kỳ tính toán
TC
KD
Chi phí kinh doanh kỳ phát sinh
1.1.3.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lợng vận tải.
Chỉ tiêu 1: Tính đảm bảo, an toàn và độ tin cậy trong vận chuyển hàng hóa
Đối tợng vận tải là hàng hóa, do vậy phải đảm số lợng, chất lợng hàng
hóa vận tải, đảm bảo an toàn cho ngời điều khiển và phơng tiện vận tải, hàng
hóa vận tải, ngời và công trình mà phơng tiện đi qua, đảm bảo độ tin cậy về thời
gian vận tải, địa điểm giao nhận, ... Đây là chỉ tiêu quan trọng chúng ta phải
phân tích và tìm ra nguyên nhân ảnh hởng để các cơ quan chức năng và chủ ph-
riêng lẻ thành một hàng lớn, nhằm mục đích tạo thuận lợi cho việc xếp dỡ,
chuyên chở và bảo quản hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng, do đó
nâng cao hiệu quả kinh tế vận tải.
* Đặc điểm
Container là một thùng chứa hàng đặc biệt khác với các loại thùng chứa
hàng thông thờng bằng gỗ, cát - tông, hoặc kim loại đợc dùng làm bao bì có
10
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
tính chất tạm thời, không bền chắc, không có kích thớc, trọng lợng đợc tiêu
chuẩn hóa trong quá trình chuyên chở.
Container có một số đặc điểm sau:
- Có hình dạng cố định, bền chắc, sử dụng đợc nhiều lần (bằng kim loại).
- Có cấu tạo riêng biệt thuận lợi cho chuyên chở hàng bằng một hoặc
nhiều phơng thức vận tải; không phải xếp dỡ ở dọc đờng.
- Đợc thiết kế thuận tiện, dễ dàng cho việc đóng hàng và rút hàng ra khỏi
container.
- Có thể tích chứa hàng bên trong 1m3, tối đa 20 tấn, vỏ 2,04 tấn.
- Container cũng không phải là một bộ phận gắn liền với phơng tiện vận
tải chính.
-Container còn là công cụ, đối tợng mua bán hoặc thuê mớn riêng lẻ.
* Lợi thế của việc vận chuyển hàng hóa bằng Container.
Vận chuyển bằng container từ khi ra đời đã phát triển nhanh chóng vì nó
đem lại nhiều lợi ích cho ngời chuyên chở cũng nh ngời thuê sử dụng.
Đối với ngời chuyên chở, vận chuyển hàng hóa bằng container rút ngắn
thời gian tàu đậu tại cảng để xếp dỡ hàng, tăng nhanh vòng quay khai thác tàu,
tạo thuận lợi cho cách vận chuyển có chuyển tải và cách vận chuyển đa phơng
thức, do đó ngời chuyên chở tận dụng đợc trọng tải và dung tích của tàu, nâng
cao hiệu quả khai thác.
Đối với ngời thuê chuyên chở, ngời chủ hàng, cách vận chuyển này cũng
thông.
Là một bộ phận của sản xuất và lu thông, kho nằm trong cơ cấu của xí
nghiệp sản xuất hoặc của doanh nghiệp thơng mại nh một bộ phận tổ thành.
Trong mối quan hệ này, xí nghiệp sản xuất và doanh nghiệp thơng mại giữ vai
trò quyết định, chi phối các hoạt động của đơn vị kho về danh mục và khối lợng
mặt hàng dự trữ, thời gian dự trữ và nhịp điệu hoạt động của kho. Mọi hoạt
động của kho đều phải phải nhằm phục vụ cho sản xuất liên tục và lu thông
12
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
hàng hoá bình thờng. Đồng thời, các hoạt động của kho phải an khớp với nhịp
điệu của sản xuất, lu thông và chịu sự chi phối của sản xuất và lu thông.
Do sự phát triển của phân công lao động xã hội, trong nội bộ khâu sản
xuất và trong nội bộ khâu lu thông, kho đợc hình thành nh một bộ phận của
doanh nghiệp thơng mại, hoặc có thể trở thành một đơn vị kinh tế hoạt động
một cách độc lập. Sự độc lập trong hoạt động của kho thể hiện: Kho có phạm vi
hoạt động riêng, đối tợng hoạt động riêng, nghiệp vụ riêng, có các phơng tiện
hoạt động riêng và chịu sự chi phối của các quá trình kinh tế có tính quy luật
riêng trong kinh tế kho.
Tác dụng của kho đối với sản xuất và lu thông hàng hoá
Một là: Kho dự trữ những nguyên, nhiên, vật liệu và hàng hoá cần thiết
để bảo đảm xuất bán bình thờng hoặc cấp phát đầy đủ, đồng bộ, kịp thời cho
sản xuất liên tục và không ngừng mở rộng và lu thông hàng hoá trong nền kinh
tế quốc dân.
Hai là: Kho bảo quản, bảo vệ tôt số lợng và chất lợng vật t - hàng hoá,
hạn chế hao hụt, h hỏng, biến chất, mất mát.
Ba là: Thông qua công tác kiểm nhận, kiểm nghiệm khi giao vật t - hàng
hoá, góp phần tạo ra những sản phẩm có đủ tiêu chuẩn chất lợng, ngăn ngừa
những loại hàng giả, hàng xấu, hàng kém chất lợng lọt vào lu thông; góp phần
bảo vệ quyền lợi cho ngời tiêu dùng cũng nh cho doanh nghiệp.
xác định phơng pháp xác định số lợng theo khối lợng hay trọng lợng.
Nhận hàng theo chất lợng: Là việc quan sát, phân tích thực trạng hàng
hoá và đối chiếu với chất lợng theo yêu cầu đặt mua xem có phù hợp hay
không. Nhận hàng theo chất lợng sẽ góp phần vào cuộc đấu tranh nâng cao chất
lợng sản phẩm của các đơn vị sản xuất, kinh doanh, chống hàng giả, nâng cao
trách nhiệm của các đơn vị vận tải trong việc giao nhận.
1.2.3.2 Nghiệp vụ xuất hàng ở kho
14
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Xuất hàng là một khâu công tác quan trọng, quyết định việc hoàn thành
kế hoạch hoạt động kinh doanh của kho. Nó là khâu kết thức quá trình nghiệp
vụ kho, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bán hàng hoặc điều động hàng hoá qua
kho. Xuất hàng tốt ảnh hởng tích cực không những đến kết quả hoạt động kho,
mà còn ảnh hởng trực tốt đến các khách hàng của doanh nghiệp.
Xuất hàng ở kho đáp ứng đợc các yêu cầu nhanh gọn, chính xác, an toàn,
trực tiếp làm giảm các chi phí về lao động, phơng tiện, giảm đợc lợng hàng hoá
h hao, mất mát, trong quá trình giao nhận hàng hoá.
1.2.3.3 Nghiệp vụ bảo quản hàng hoá ở kho
Bảo quản hàng hoá ở kho là bảo vệ sự tồn tại của sản phẩm xã hội về số
lợng và chất lợng bằng cách chống lại những ảnh hởng có hại. Kho hàng là nơi
dự trữ một khối lợng hàng hoá to lớn và là nơi dự trữ thờng xuyên liên tục các
loại hàng hoá. Vì vậy, bảo quản hàng hoá ở kho đòi hỏi phải biết sử dụng nhiều
biện pháp về kỹ thuật, về tổ chức - nghiệp vụ, về kinh tế. Bảo quản phải nhằm
giữ gìn tốt về số lợng và chất lợng hàng hoá, làm hạn chế hoặc chống lại những
ảnh hởng có hại đến hàng hoá.
1.2.2.4. Tổ chức quản lý kho và các chỉ tiêu về hoạt động kinh doanh
của kho hàng
1.2.2.4.1 Tổ chức bộ máy quản lý kho hàng
Tổ chức bộ máy quản lý kho hàng phụ thuộc vào quy mô, khối lợng và
hành và khai thác phơng tiện vận tải và các hoạt động có liên quan, nhóm thứ
hai bao gồm đội ngũ những ngời trực tiếp vận hành, điều khiển, sửa chữa phơng
tiện thiết bị vận tải, bốc xếp hàng hóa. Chất lợng của hai nhóm này đều ảnh h-
ởng nh nhau tới hiệu quả kinh doanh.
Đối với nhóm thứ nhất, trong tình hình hiện nay, do sự bùng nổ của dịch
vụ vận tải bộ nh là sự phát triển tất yếu để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế đang
tăng trởng nhanh mà lực lợng lao động thuộc về nhóm này đang vừa thiếu về số
lợng vừa yếu kém về chất lợng do khâu đào tạo còn nhiều bất cập và kinh
16
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nghiệm còn hạn chế. Điều này tất nhiên ảnh hởng tiêu cực tới hiệu quả kinh
doanh của công ty vận tải.
Đối với nhóm thứ hai, tình hình còn bi quan hơn nhiều, do việc quản lý
thiếu chặt chẽ của cơ quan chức năng nên rất nhiều lái xe không đủ tiêu chuẩn
hành nghề không đợc xử lý gây ra nhiều sự cố thiệt hại về vật chất cho doanh
nghiệp và ảnh hởng tới sự an toàn của xã hội. Mặt khác tiêu chuẩn dự thi của lái
xe ô tô không quy định trình độ văn hóa do đó có nhiều lái xe không có đủ năng
lực nhận thức về pháp luật trong hoạt động của mình và tất cả những điều này là
hiểm họa lớn cho xã hội.
Lực lợng lao động có vai trò to lớn trong kinh doanh vận tải bộ và có ảnh
hởng quyết định đến chất lợng vận tải. Cho dù phơng tiện và cơ sở hạ tầng có
tốt, phơng tiện vận chuyển hiện đại nhng đội ngũ quản lý điều hành kém, để xe
nằm không hoặc chạy rỗng nhiều, điều động không hợp lý về trọng tải cũng nh
tuyến đờng còn đội ngũ điều khiển phơng tiện thì không có ý thức trong việc
giữ gìn bảo quản phơng tiện cũng nh phục vụ khách hàng nh vận chuyển hàng
hóa không an toàn, không đúng thời gian thì không thể có chất lợng vận tải tốt.
1.3.1.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật
Cơ sở vật chất kỹ thuật trong ngành vận tải bộ bao gồm cơ sở hạ tầng
giao thông, nhà cửa kho tàng bến bãi, phơng tiện thiết bị vận tải bộ và một số
rộng lớn, sản xuất không tập trung, hành lang pháp lý cho quản lý và khai thác
còn rất nhiều bất cập, rủi ro cao. Hầu hết các doanh nghiệp vận tải hàng hóa đ-
ờng bộ của nhà nớc sau khi xóa bỏ bao cấp đều đã giải thể hoặc cổ phần hóa do
không có khả năng cạnh tranh trên thị trờng.
Hiệp hội vận tải hàng hóa đờng bộ Hà Nội không phát huy đợc hết vai trò
của một hiệp hội ngành nghề do rất nhiều nguyên nhân trong đó có thể nói đến
nguyên nhân trớc tiên và quan trọng nhất là năng lực và nhận thức của các chủ
doanh nghiệp không đồng đều. Bên cạnh doanh nghiệp có tính chất truyền
thống nh những doanh nghiệp đợc cổ phần hóa từ các doanh nghiệp nhà nớc và
các doanh nghiệp có hệ thống và khả năng quản trị tốt nh các công ty liên
18
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
doanh thì có rất nhiều đơn vị và doanh nghiệp t nhân chuyển từ những ngành
nghề kinh doanh khác rồi các tổ hợp, các hộ kinh doanh không có kiến thức về
một hành lang pháp lý trong kinh doanh vận tải hàng hóa đờng bộ dẫn tới cạnh
tranh không lành mạnh gây ảnh hởng tiêu cực trong ngành.
Nhân tố quản trị doanh nghiệp có vai trò trất quan trọng trong kinh doanh
vận tải đờng bộ cho nên tình trạng hiệu quả kinh doanh trong ngành cha cao
cũng do một phần nhân tố này còn kém phát huy hết tác dụng. Phần lớn các chủ
doanh nghiệp có năng lực chuyên môn yếu, cha có kỹ năng về quản lý dẫn đến
quản lý và điều hành doanh nghiệp một cách cảm tính gây khó khăn cho các cơ
quan quản lý về vận tải và kém hiệu quả trong ngành.
1.3.1.4 Hệ thống trao đổi và xử lý thông tin
Trong điều kiện ngành công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ nh ở nớc
ta thì hệ thống trao đổi và xử lý thông tin trong ngành vận tảI bộ đã đợc cảI
thiện rất nhiều so với những năm trớc đây, nời quản lý điều hành có thể dễ dàng
tiếp cận với nhân viên điều khiển phơng tiện ở cách xa trung tâm điều hành
hàng ngàn cây số làm cho công tác điều hàn, khai thác và quản lý phơng tiện và
ngời điều khiển trở nên thuận tiện và tiết kiệm thời gian cũng nh công sức hơn
thực tế ở mức độ nào cũng có tác động mạnh mẽ đến kết quả và hiệu quả kinh
doanh của mỗi doanh nghiệp. Sẽ chỉ có kết quả và hiệu quả tích cực nếu môI tr-
ờng kinh doanh mà mọi thành viên đều tuân thủ pháp luật. Nếu ngợc lại, nhiều
doanh nghiệp sẽ lao vào con đờng làm ăn bất chính, trốn lậu thuế, sản xuất hàng
giả, hàng nhái, cũng nh gian lận thơng mại, vi phậm pháp lệnh môI trờng,
làm cho môi trờng kinh doanh không còn lành mạnh. Trong môI trờng này,
nhiều khi kết quả và hiệu quả kinh doanh không do các yếu tố nội lực tong
doanh nghiệp quyết định dẫn đến những thiệt hại rất lớn về kinh tế và làm xói
mòn đạo đức xã hội.
Đối vỡi lĩnh vực kinh doanh vận tải bộ, môi trờng pháp lý hiện nay còn
nhiều bất cập cha khuyến khích các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này
cạnh tranh lành mạnh do một số chính sách liên quan đến vận tải bộ cha phù
20
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
hợp với thực tế hoặc do sự yếu kém của cơ quan quản lý. Ví dụ ở nớc ta có thời
kỳ container bị cấm lu thông trên đờng vì bị cho là loại hàng có kích thớc quá
khổ gây tổn thất lớn cho nền kinh tế vì hiện nay hàng hóa xuất nhập khẩu đều
sử dụng container cho nên các chủ hàng phảI dùng các xe tải chở hàng rời
xuống cảng sau đó mới đóng vào container gây ra lãng phí rất lớn về thời gian
và chi phí. Thời gian gần đây chúng ta không cho phép xe chở hàng cao quá 4,2
m dẫn đến tất cả các loại container cao không đợc phép lu thông trên đờng, điều
này bất cập là ở chỗ chúng ta đang trong quá trình hội nhập với kinh tế thế giới,
các loại container cũng nh xe vận tải đều theo tiêu chuẩn quốc tế, nếu chúng ta
ban hành các quy định riêng và đi ngợc lại các tiêu chuẩn đó thì chúng ta sẽ tự
làm thiệt hại mình. Ngoài ra việc quy định trọng tải và tốc độ cũng có nhiều
điều bất cập, chúng ta quy định trọng tải để bảo vệ cơ sở hạ tầng là dúng nhng
việc xử lý vi phạm không nghiêm và tình trang làm luật còn diền ra sẽ dẫn đến
cạnh tranh không bình đẳng giữa các danh nghiệp và gây thiệt hại cho những
doanh nghiệp làm ăn chân chính. Việc qui định hạn chế tốc độ một cách cứng
- Cải thiện an toàn bằng việc tăng cờng chơng trình an toàn đờng bộ và
phơng pháp thực thi các quy định
- Thiết lập một hệ thống tạo vốn và quản lý đờng bộ bền vững (đặc biệt là
bảo trì) thông qua việc tăng cờng thể chế cho các cơ quan chuyên ngành, các hệ
thống đấu thầu đờng bộ tốt hơn, các phơng pháp cấp vốn cho đờng bộ dựa vào
phí đánh vào ngời sử dụng tốt hơn.
Cơ sở hạ tầng: Việt Nam hiện có mạng lới đờng bộ dài trên 200.000 km.
Tuy nhiên quốc lộ chỉ chiếm 15.250 km còn đờng tỉnh chiếm 17.449 km và đ-
ờng huyện chiếm 36.372 km, các đờng xã bao gòm 131.000 km đợc coi là đờng
nông thôn. Toàn bộ mạng lới đờng bộ tơng đối phát triển nhng chất lợng vẫn
còn thấp.
Các vấn đề về chính sách mà ngành vận tải đờng bộ đang phải đối mặt
bao gồm:
22
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chất lợng dịch vụ kém, các dịch vụ vận tải hàng hóa đờng bộ có giá rất
cạnh tranh so với mức chuẩn trên thế giớ nhng chất lợng lại thấp.
Các đờng chính yếu và thứ yếu xấu, nhiều đờng bộ có chất lợng kém do
thiếu hệ thống bảo trì, cách tổ chức, phơng pháp làm việc và cấp vốn hiệu quả.
Những tiêu chuẩn thiết kế thấp đã cản trở hoạt động của các xe tảI lớn, hiện đại.
Thiếu các chơng trình an toàn giao thông đờng bộ, chính phủ vẫn cha phê
chuẩn chiến lợc an toàn đờng bộ và cha xác định chơng trình cảI tạo cụ thể (chi
phí của các vụ tai nạn rất lớn, khoảng 1-2% GDP)
Quản lý sơ sở hạ tầng còn yếu đặc biệt là ở cấp tỉnh, thiếu năng lực lập
qui hoạch, hớng dẫn, giám sát và theo dõi cơ sở hạ tầng cho nên cần phảI có hệ
thống quản lý mặt cầu, mặt đờng. Ngoài ra các quá trình đa ra quyết định phức
tạp cũng cản trở việc cải tạo.
Thiếu kinh phí đáng kể, không có đủ kinh phí để phân bổ cho việc phân
bổ bảo trì đờng bộ, giám sát phân bổ ngân sách còn yếu và cha có cơ sở tin cậy
khác thì vận tải đờng bộ càng trở nên quan trọng. Để giúp các vùng sâu, vùng
xa thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, thoát khỏi tình trạng tự cấp tự túc thì vai trò
cuả vận tải hàng hóa trong việc lu thông và trao đổi hàng hóa là tất yếu.
Nớc ta muốn công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế muốn phát triển
đuổi kịp và vợt các nớc khác trong khu vực thì phải có một nền kinh tế có tính
cạnh tranh cao, nghĩa là các sản phẩm sản xuất trong nớc phải cạnh tranh hơn
các sản phẩm cùng loại đợc sản xuất ở nớc khác về chất lợng và giá cả. Trong
khi chi phí vận tải chiếm một tỷ trọng không nhỏ trong giá cả của sản phẩm thì
việc phát triển tốt các dịch vụ vận tải là một tất yếu vì nó góp phần làm chi phí
sản xuất và lu thông giảm, tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Trong quá trình hội nhập kinh tế với các nớc trong khu vực và trên thế
giới những năm tới đây, chúng ta sẽ phải cạnh tranh tronh lĩnh vực vận tải hàng
hóa đờng bộ ngay ở trong nớc với các đối thủ đến từ nớc ngoài vời trình độ
quản lý cao hơn, năng lực tài chính hùng mạnh hơn và kỹ thuật tiên tiến hơn
24
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
cho nên để tránh tình trạng thua ngay tại sân nhà thì chúng ta phải từng bớc
phát triển dịch vụ vận tải một cách có hiệu quả hơn.
25