ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
NGUYỄN THỊ THANH THANH
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH PHỤC VỤ RA QUYẾT ĐỊNH
KINH DOANH – TRƯỜNG HỢP CÔNG TY TNHH
DỊCH VỤ ERP - FPT
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS HOÀNG VĂN HẢI
Hà Nội – 2012
4
Mục lục
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT i
DANH MỤC CÁC BẢNG iii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ iv
Mở đầu 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Tình hình nghiên cứu 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5. Phương pháp nghiên cứu 4
6. Những đóng góp mới của luận văn 5
7. Bố cục của luận văn 5
Chương 1: Cơ sở lý luận cơ bản về phân tích tài chính và phân tích tài chính
cho việc ra quyết định trong doanh nghiệp 6
2.2.2 Phân tích diễn biến nguồn vốn và tình hình sử dụng vốn 64
2.2.3 Phân tích khái quát các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo KQHĐKD qua 3
năm 66
2.2.4 Phân tích các nhóm chỉ tiêu và tỷ lệ tài chính chủ yếu 68
2.3 Những đánh giá tổng quan về tình hình tài chính và việc ra quyết định tại
công ty 81
2.3.1 Những đánh giá tổng quan về tình hình tài chính 81
2.3.2 Đánh giá việc ra quyết định tại công ty dựa vào thông tin tài chính 84
2.3.3 Nhận định về phân tích tài chính và việc ra quyết định trong quản trị tài
chính 86
Chương 3: Hoàn thiện phân tích tài chính phục vụ việc ra quyết định tại công
ty TNHH Dịch vụ ERP FPT 89
3.1 Định hướng và mục tiêu phân tích tài chính tại công ty trong thời gian tới 89
3.1.1 Định hướng phân tích tài chính 89
6
3.1.2 Mục tiêu phân tích tài chính 89
3.2 Hoàn thiện phân tích tài chính phục vụ việc ra quyết định tại công ty TNHH
Dịch vụ ERP FPT 89
3.2.1 Những vấn đề tài chính liên quan đến việc ra quyết định tại công ty 89
3.2.2 Định hướng quyết định đầu tư 90
3.2.3 Định hướng quyết định tài trợ nguồn vốn 93
3.2.4 Một số định hướng ra quyết định khác tại công ty 95
3.2.5 Nhóm giải pháp nhằm ổn định tình hình tài chính phục vụ ra quyết định
của nhà quản trị 96
3.3 Kiến nghị 101
3.3.1 Đối với ban lãnh đạo công ty 101
3.3.2 Đối với cơ quan nhà nước 102
3.3.3 Đối với các đề tài nghiên cứu về tài chính tiếp theo tại công ty 102
KẾT LUẬN 103
26 Tiền gửi ngân hàng TGNH
27 Tổ chức thương mại thê giới WTO
28 Uỷ ban nhân dân UBND
29 Vốn chủ sở hữu Vốn CSH
30 Vốn kinh doanh VKD
31 Vốn lưu động VLĐ
15 Bảng 2.15
Bảng phân tích tình hình biến động của một số chỉ tiêu
trên BCKQHĐKD
67
16 Bảng 2.16 Bảng nhu cầu và khả năng thanh toán 70
17 Bảng 2.17
Bảng tổng hợp nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình thanh
toán và khả năng thanh toán
73
18 Bảng 2.18 Bảng tổng hợp nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động 78
19 Bảng 2.19 Bảng tổng hợp nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lợi 81
iv DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
STT Số hiệu Nội dung Trang
1 Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của công ty 37
2 Sơ đồ 2.2 Sơ đồ tổ chức hoạt động kinh doanh 39
3 Sơ đồ 2.3 Trình tự ghi sổ kế toán 42
4 Sơ đồ 2.4 Sơ đồ tổ chức nhân sự phòng kế toán công ty 43 Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bối cảnh nền kinh tế thị trường tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cũng như
những thuận lợi hay khó khăn cho doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể đứng vững
và cán bộ công nhân viên của Công ty TNHH Dịch vụ ERP - FPT, cùng với sự
hướng dẫn của thầy giáo, PGS.TS, Hoàng Văn Hải, chủ nhiệm khoa Quản trị kinh
doanh, tác giả đã chọn đề tài “ Phân tích tài chính phục vụ ra quyết định kinh doanh
– Trường hợp Công ty TNHH Dịch vụ ERP - FPT” làm đề tài cho luận văn tốt
nghiệp của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Hiện nay trong lĩnh vực khoa học nghiên cứu, đã có rất nhiều tác giả thực
hiện việc phân tích tài chính tại cơ quan, đơn vị. Đây là đề tài không chỉ được
nghiên cứu ở cấp học mà nhiều ngành học đã nghiên cứu phân tích, là đề tài thu
hút nhiều đối tượng quan tâm vì nó mang tầm khái quát, đánh giá tài chính tại công
ty.
Một số đề tài về phân tích tài chính như:
Báo cáo phân tích tài chính tại công ty CP cao su Đà Nẵng
Một số vấn đề về phân tích tài chính doanh nghiệp ở công ty TNHH An
Dương
Hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp ở công ty TNHH quảng cáo
Liên Minh
Phân tích tình hình tài chính thông qua hệ thống báo cáo tài chính kế toán
và các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty XNK
THIẾT BỊ ĐIỆN ẢNH - TRUYỀN HÌNH
“Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần VINACONEX 25”, Luận
văn Thạc sỹ của tác giả Bùi Văn Lâm viết năm 2011 cũng đề cập đến thực trạng
phân tích tình hình tài chính của công ty và đề xuất các giải pháp chủ yếu góp phần
hoàn thiện công tác phân tích tình hình tài chính phục vụ nhu cầu quản lý tài chính,
sản xuất kinh doanh của Công ty.
3
Mỗi tác giả khác nhau có nhu cầu tìm hiểu và nghiên cứu từng mảng khác
nhau của lĩnh vực tài chính, có tác giả đi sâu vào phân tích tình hình tài chính, có
tác giả nghiên cứu về công tác tài chính tại đơn vị.
- Đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tài chính.
- Đưa ra những tư vấn, giải pháp phục vụ việc ra quyết định tại công ty.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu : Tình hình tài chính tại công ty TNHH Dịch vụ ERP –
FPT và việc ra quyết định của nhà quản trị.
Phạm vi về nội dung: Thực trạng hoạt động kinh doanh và tình hình tài
chính của Công ty TNHH Dịch vụ ERP FPT, phân tích tài chính để phục vụ việc ra
quyết định của nhà quản lý, vì vậy chỉ những thông tin mang tính chất ra quyết định
sẽ được phân tích kỹ hơn trong đề tài này.
Phạm vi về không gian: Nghiên cứu tại Công ty TNHH Dịch vụ ERP FPT
Phạm vi về thời gian: Số liệu được sử dụng phân tích trong đề tài từ năm
2009 đến năm 2011
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu chung: Phải dựa trên quan điểm của chủ nghĩa duy
vật biện chứng, xem xét các sự kiện kinh tế cách tổng hợp và phải xuất phát từ thực
tiễn trong mối quan hệ tương quan với các sự kiện khác.
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
+ Thu thập tài liệu: Các tài liệu đã được công bố như các báo cáo tài chính,
các văn bản, quy định… hoặc các số liệu thực tế tìm hiểu, phân tích được.
+ Xử lý dữ liệu: Từ những số liệu thu thập được, tiến hành tính toán, phân
tích, lập bảng biểu so sánh nhằm phục vụ cho quá trình phân tích tài chính tại công
ty.
+ Các phương pháp khác: Quan sát, thống kê, phân tích số liệu, tham khảo ý
kiến chuyên gia
5
6. Những đóng góp mới của luận văn
- Đóng góp với ban lãnh đạo công ty về tình hình tài chính thông qua việc
phân tích tài chính tại công ty. Đưa ra những ưu điểm, hạn chế của trong hoạt động
tài chính tại công ty.
Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá
trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong doanh nghiệp phục vụ cho
quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp và góp phần tích luỹ vốn cho Nhà nước. [5,
tr.3].
Bản chất của tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế thuộc phạm vi tài
chính của doanh nghiệp với các chủ thể, bao gồm:
Quan hệ giữa doanh nghiệp với nhà nước: Các doanh nghiệp thực hiện nghĩa
vụ nộp thuế, phí, lệ phí đối với ngân sách Nhà nước. Ngân sách Nhà nước lại cấp
vốn cho các doanh nghiệp Nhà nước hoặc trợ giá cho doanh nghiệp trong những
trường hợp cần thiết.
Quan hệ giữa doanh nghiệp với các tổ chức trung gian tài chính, chủ yếu là
ngân hàng, là cầu nối giữa doanh nghiệp với các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh
tế.
Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thành phần kinh tế khác: Được thực hiện
thông qua các hoạt động trao đổi hàng hoá. Các hoạt động kinh tế diễn ra thường
xuyên liên tục nên sẽ có nhiều mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể khác nhau
nhằm buôn bán, trao đổi các loại vật tư, hàng hoá, dịch vụ, trái phiếu, cổ phiếu,
Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp: Đó là mối quan hệ kinh tế giữa các
phòng ban, các phân xưởng, tổ, đội sản xuất, mối quan hệ giữa cán bộ công nhân
viên, những người lao động. [5,tr.2]
Các mối quan hệ kinh tế này một mặt thể hiện doanh nghiệp là một đơn vị
kinh tế độc lập, tham gia nhiều mối quan hệ khác nhau trong nền kinh tế và tự chịu
trách nhiệm trước các hoạt động kinh doanh của mình. Mặt khác, nó phản ánh mối
liên hệ rõ nét tài chính doanh nghiệp với các khâu trong hệ thống tài chính nước ta
mà ở đó, doanh nghiệp vừa là chủ thể và vừa là khách thể.
7
1.1.2 Phân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu
về tài chính hiện hành với quá khứ. Thông qua phân tích tài chính, người sử dụng
vốn tài trợ với cơ cấu như thế nào cho phù hợp và mang lại hiệu quả sử dụng vốn
tối ưu nhất. [5, tr.128]
Thứ ba: Đó là việc nhà quản trị phải sẽ quản lý hoạt động tài chính hàng
ngày như thế nào? Đây chính là quyết định tài chính ngắn hạn và nó liên quan chặt
chẽ đến vấn đề quản lý vốn lưu động của doanh nghiệp.
Do vậy, cần thiết phải có thông tin trung thực về tình hình tài chính doanh
nghiệp để điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh, trong việc lập kế hoạch sản
xuất, dự kiến được kế hoạch đầu tư dài hạn, chiến lược sản phẩm và thị trường, lựa
chọn phương án sản xuất mang lại hiệu quả cao nhất cho doanh nghiệp. Đây cũng là
mục tiêu chính của luận văn này.
Đối với nhà đầu tư vào doanh nghiệp
Qua thông tin phân tích tài chính, giúp các nhà đầu tư nắm được những yếu
tố như sự rủi ro, mức sinh lời, khả năng thanh toán, khả năng hoạt động của doanh
nghiệp. Vì vậy, họ rất cần những thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt
động, về kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp. [8, tr.340-
341]
Đối với các chủ nợ
Đối với các chủ ngân hàng, một mặt họ chú ý tới số lượng tiền và tài sản có
thể chuyển đổi nhanh thành tiền để so sánh với số nợ ngắn hạn, qua đó biết được
khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của doanh nghiệp. Mặt khác, họ còn chú ý tới khả
năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm đảm bảo hoàn trả
các khoản cho vay dài hạn, chú ý đến việc đảm bảo cơ cấu tài chính an toàn trong
doanh nghiệp để đề phòng rủi ro.
Đối với các nhà cung cấp vật tư hàng hoá, họ cần thiết phải nắm được các
thông tin về khả năng thanh toán của doanh nghiệp hiện tại cũng như trong tương
lai.
9
Đối với người lao động
tin tài chính phục ra quyết định của nhà quản trị.
1.1.4.1 Thông tin chung
Đây là các thông tin về tình hình kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong năm. Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của
nền kinh tế có tác động mạnh mẽ đến cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp, tác động
đến chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như khả năng tiêu thụ sản phẩm,
hàng hoá, từ đó tác động đến hiệu quả kinh doanh. Nếu nó diễn ra theo chiều hướng
thuận lợi thì hoạt động kinh doanh được mở rộng, tạo điều kiện tăng lợi nhuận cho
doanh nghiệp. Ngược lại, nếu nó tác động bất lợi, nó sẽ ảnh hưởng không tốt đến
hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy, để có những nhận xét. đánh
giá khách quan và chính xác về tình hình tài chính của doanh nghiệp thì việc quan
tâm và nghiên cứu các thông tin bên ngoài là cần thiết.
1.1.4.2 Thông tin theo ngành kinh tế
Nội dung của việc nghiên cứu các thông tin trong phạm vị ngành kinh tế là
đặt sự phát triển của doanh nghiệp trong mối liên hệ với các hoạt động chung của
ngành kinh doanh.
Đặc điểm của ngành kinh doanh thường được chú trọng đó là:
- Tính chất của sản phẩm.
- Quy trình kỹ thuật sản xuất được áp dụng.
- Cơ cấu sản xuất: Đầu tư vào loại hình sản xuất kinh doanh nào, cơ cấu tài
sản ra sao.
- Hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành
Dựa vào những thông tin này, ta có thể đưa ra được những nhận xét tổng
quát nhất về tình hình tài chính doanh nghiệp.
1.1.4.3 Thông tin liên quan đến tài chính doanh nghiệp
Ngoài những thông tin trên thì thông tin được nhà phân tích quan tâm nhất là
thông tin kế toán của doanh nghiệp. Nó được phản ánh đầy đủ trong các báo cáo kế
11
toán của doanh nghiệp. Việc phân tích tài chính đưa ra các thông tin tài chính nhằm
bảng cân đối kế toán, số liệu trên báo cáo này cung cấp những thông tin tổng hợp về
phương thức kinh doanh, về sử dụng các tiềm năng vốn, lao động, kinh nghiệm
quản lý của doanh nghiệp và cho phép dự tính khả năng hoạt động của doanh
nghiệp trong tương lai. Nội dung của bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh có
thể thay đổi theo yêu cầu quản lý nhưng phải phản ánh được 5 nội dung quan trọng
sau: Doanh thu, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp,
lợi nhuận. [5, tr.131]
Tác dụng của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phản ánh các chỉ tiêu về doanh thu,
lợi nhuận và tình hình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nàh nước của doanh
nghiệp. Do đó, phân tich báo cáo kết quả kinh doanh giúp ta đánh giá khái quát tình
hình tài chính của doanh nghiệp, biết được tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu và giá
vốn là bao nhiêu. [1, tr.63]
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh lượng tiền
hình thành và sử dụng trong kỳ báo cáo của doanh nghiệp, tình hình thu chi ngắn
hạn của doanh nghiệp. Những luồng tiền vào, ra và những khoản được coi như tiền
được tổng hợp thành ba nhóm: Lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động sản xuất kinh
doanh, lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính và lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động
bất thường.
Tác dụng của báo cáo lưu chuyển tiền tệ:
+ Xác định các dòng tiền do các hoạt động kinh doanh mang lại trong kỳ và
dự đoán các dòng tiền trong tương lai.
+ Đánh giá khả năng thanh toán nợ vay và khả năng trả lãi cổ phần bằng tiền.
+ Chỉ ra mối liên hệ giữa lãi, lỗ ròng và việc thay đổi tiền của doanh nghiệp.
Bản thuyết minh báo cáo tài chính
Thuyết minh báo cáo tài chính là một bộ phận hợp thành hệ thống báo cáo tài
chính của doanh nghiệp, được lập để giải thích và bổ sung thông tin về tình hình
hoạt động sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính của doanh nghiệp trong kỳ báo
13
14
nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân của
các kết quả đã đạt được phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định.
1.1.5.3 Dự đoán và quyết định
Thu thập và xử lý thông tin nhằm chuẩn bị những tiền đề và điều kiện cần
thiết để người sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đưa ra các quyết định tài chính.
Có thể nói, mục tiêu của phân tích tài chính là đưa ra những quyết định tài chính
phù hợp. Đối với chủ doanh nghiệp, phân tích tài chính nhằm đưa ra những quyết
định liên quan đến mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trưởng, phát triển
và tối đa hoá lợi nhuận.
1.1.6 Các phương pháp phân tích tài chính
Phân tích tài chính phải nắm vững những nguyên lý cơ bản của kinh tế chính
trị, đứng trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, vận dụng nhuần nhuyễn
các quy luật, phạm trù của phép duy vật biện chứng để tiến hành phân tích hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp. Cụ thể, khi phân tích tình hình tài chính cần:
- Xem xét các sự kiện kinh tế một cách toàn diện trong quá trình vận động và
phát triển của chúng, phải xuất phát từ thực tế khách quan và phải có quan điểm lịch
sử cụ thể.
- Phân tích từng bộ phận cấu thành các chỉ tiêu kinh tế để xem xét tác động
của các nhân tố đến chỉ tiêu.
- Nghiên cứu các chỉ tiêu kinh tế trong mối quan hệ biện chứng với các chỉ
tiêu kinh tế khác.
- Rút ra kết luận và tìm ra các giải pháp khắc phục những vấn đề còn tồn tại.
Về lý thuyết, có nhiều phương pháp phân tích tài chính được đưa ra nhưng
trên thực tế, người ta thường sử dụng các phương pháp sau:
1.1.6.1 Phương pháp so sánh
- Điều kiện áp dụng:
Để áp dụng phương pháp so sánh cần đảm bảo các điều kiện có thể so sánh
được của các chỉ tiêu:
- Điều kiện áp dụng:
16
+ Phải xác định các nhân tố ảnh hưởng có quan hệ với chỉ tiêu phân tích dưới
dạng tích số hay thương số.
+ Trình tự thay thế các nhân tố phải tuân theo nguyên tắc nhất định vừa phù
hợp với ý nghĩa của hiện tượng nghiên cứu vừa phải đảm bảo mối liên hệ chặt chẽ
về thực chất của các nhân tố.
- Nội dung của phương pháp:
Trong thực tế, phương pháp loại trừ được sử dụng trong phân tích kinh tế
dưới hai dạng là: Phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch.
1.1.6.4 Phương pháp liên hệ cân đối
Phương pháp liên hệ cân đối thường thể hiện dưới hình thức phương trình
kinh tế hoặc bảng cân đối kinh tế, được sử dụng để tính mức độ ảnh hưởng của từng
nhân tố khi chúng có quan hệ tổng số với chỉ tiêu phân tích.
1.1.6.5 Phương pháp phương trình DUPONT
Dupont là một nhà quản trị tài chính người Pháp tham gia kinh doanh ở Mỹ.
Dupont đã chỉ ra mối quan hệ tương hỗ giữa các chỉ số hoạt động trên phương diện
chi phí và các chỉ số hiệu quả sử dụng vốn.
Phương trình Dupont:
ROI =
Lợi nhuận ròng
=
Lợi nhuận ròng
x
Doanh thu
Tổng số vốn Doanh thu Tổng số vốn
Từ việc phân tích phương trình trên, Dupont đã khái quát hoá và trình bày
chỉ số ROI một cách rõ ràng, nó giúp cho các nhà quản trị tài chính có một bức
tranh tổng hợp để có thể đưa ra các quyết định tài chính hữu hiệu. Bản chất của