1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THANH HOÁ

ĐỀ CHÍNH THỨC KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
NĂM HỌC 2010- 2011

MÔN THI : Sinh học
Lớp : 9 THCS
Ngày thi: 24/03/2011
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề thi có 02 trang, gồm 09 câu.

Câu 1 (2,5 điểm).
a) Nếu các alen của cùng một gen không có quan hệ trội- lặn hoàn toàn mà là trội
không hoàn toàn thì quy luật phân li của Men đen có còn đúng hay không? Tại sao?
b) Có hai dòng ruồi giấm thuần chủng khác nhau về hai cặp tính trạng tương phản, do
gen trên nhiễm sắc thể thường quy định. Dòng 1 có kiểu hình thân xám, mắt trắng, dòng 2 có
thân đen, mắt đỏ.
Hãy bố trí thí nghiệm để xác định các cặp gen quy định các cặp tính trạng trên phân li
độc lập hay di truyền liên kết với nhau.
Biết rằ
ng thân xám, mắt đỏ là hai tính trạng trội hoàn toàn so với thân đen, mắt trắng.
Câu 2 (2,0 điểm).
Trong tinh bào bậc I của một loài giao phối có 3 cặp NST tương đồng kí hiệu là Aa,

chồng này sinh được 3 người con, người con gái đầu bị bệnh, người con trai thứ hai và người
con trai thứ
ba đều bình thường.
a) Hãy vẽ sơ đồ phả hệ bệnh bạch tạng của gia đình trên qua 3 thế hệ.
b) Xác định kiểu gen của 3 người con đã sinh ra từ cặp vợ chồng trên.
Biết rằng, ngoài người em chồng, anh vợ và người con gái bị bệnh ra, cả bên vợ và bên
chồng không còn ai khác bị bệnh.
Câu 6 (2,0 điểm).
a) Tự thụ phấn là gì? Vì sao khi tiến hành tự thụ phấn bắt bu
ộc ở cây giao phấn liên tục
qua nhiều thế hệ lại dẫn đến thoái hoá giống?
b) Một quần thể thực vât, thế hệ ban đầu có thành phần kiểu gen là 0,5AA : 0,5Aa.
Hãy tính tỉ lệ kiểu gen đồng hợp tử trong quần thể sau 5 thế hệ tự thụ phấn.
Câu 7 (2,0 điểm).
Sau đây là khả năng chịu nhiệt của một số loài sinh vật:

Loài sinh vật Giới hạn dưới Điểm cực thuậnGiới hạn trên
Một loài chuột cát -50
oC
10
o
C 30
o
C
Một loài cá -2
o
C 0
o
C 2
o

1
này.
HẾT

1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THANH HOÁ

Đề chính thức

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
NĂM HỌC 2010- 2011

MÔN THI : Sinh học
Lớp: 9 THCS

Câu Nội dung Điểm
1
(2,5 đ)
a) Vẫn đúng. Vì quy luật phân li của Men đen chỉ đề cập đến sự phân
li của các alen mà không nói về sự phân li tính trạng mặc dù qua sự
phân tính về tính trạng, Menđen phát hiện ra quy luật phân li của alen.
b) Phương pháp xác định: 2
(2,0 đ)
a) Các loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử:
- Kí hiệu bộ NST 2n: AaBbDd.
- Có 8 loại giao tử được tạo ra là : ABD, ABd, AbD, Abd, aBD, aBd,
abD, abd .
- Tỉ lệ mỗi loại là
1
8
.
b) Các hợp tử được tạo thành qua thụ tinh chứa các tổ hợp nhiễm sắc
thể khác nhau về nguồn gốc là do 2 nguyên nhân sau :
- Sự phân li độc lập, tổ hợp tự do của các NST trong giảm phân
tạo giao tử.
- Sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử khác nhau về nguồn
gốc NST trong thụ tinh.

0,25

0,5

0,25
0,5


b) Số lượng từng loại nucleotit của gen a:
- Tổng số nuclêôtit trên phân tử mARN b là
405 x100
27
= 1500.
- Số lượng nuclêôtit của gen b = số lượng nuclêôtit của gen a:
1500 x 2 = 3000
- Số lượng từng loại nucleotit của gen a:
A= T =
20 x 3000
100
= 600; G = X = 1500 - 600 = 900.
0,5

0,5 0,25

0,25

0,5


- Sự thụ tinh giữa giao tử lưỡng bội aa với giao tử bình thường A, tạo
ra hợp tử tam bội 3n có kiểu gen Aaa Æ phát triển thành cây tam bội
(3n) có kiểu gen Aaa.
- HS viết đúng sơ đồ lai thay cho lý luận cũng cho điểm tối đa.
* Đặc điểm biểu hiện:
** Thể dị bội Aaa: cơ thể phát triển không bình thường, thường bất
thụ ho
ặc giảm độ hữu thụ.
** Thể tam bội: Hàm lượng ADN trong nhân tế bào tăng gấp 1,5 lần
so với thể lưỡng bội, tế bào to, có quan sinh dưỡng lớn, quá trình sinh
trưởng diễn ra mạnh mẽ. Thường bất thụ, quả không có hạt.
0,5

0,5 0,5 0,5

1,5
0,25

0,25 6
(2,0 đ)
a) Tự thụ phấn
* K/N: là hiện tượng hạt phấn thụ phấn cho nhuỵ của hoa cùng cây.
* Nguyên nhân dẫn đến thoái hoá giống:
- Ở cây giao phấn đa số các cặp gen tồn tại ở trạng thái dị hợp tử,
trong đó gen lặn không được biểu hiện. 0,5


3
- Khi tự thụ phấn bắt buộc qua nhiều thế hệ làm cho quần thể dần dần
phân li thành những dòng thuần có kiểu gen khác nhau. Qua nhiều thế
hệ thì tỉ lệ dị hợp giảm dần, tỉ lệ đồng hợp tăng dần, trong đó các gen
lặn có hại được biểu hiện ra kiểu hình, gây ra sự thoái hoá giống.
b) Tỉ lệ các loại kiểu gen sáu 5 thế thệ tự thụ phấn:
- Aa = 0,5.
5
1
2
⎛⎞
⎜⎟
⎝⎠
=
1
64
= 0.015625
- Tỉ lệ kiểu gen đồng hợp trong quần thể : 1-
0.015625 = 0.984375 0,5
0,25 0,25

0,25

8
(2,0 đ)
a) Sau đây là 1 lưới thức ăn thỏa mãn điều kiện trên:
- Trong lưới thức ăn này D là sinh vật phân giải.
b)
Ốc bươu vàng đã nhập vào Việt Nam có thể gậy tác hại to lớn
cho nông nghiệp vì:
- Loài này có tốc độ sinh sản cao, giới hạn sinh thái rộng, ăn được
nhiều nguồn thức ăn hơn các loài bản địa nên chúng trở thành loài ưu
thế trong quần xã ao hồ, đồng ruộng Việt Nam. Nên chúng cạnh tranh
thành công hơn và có thể loại trừ nhiều loài bản địa có chung nguồn
thức ăn và nơi ở với chúng, hoặ
c chúng tiêu diệt các loài là thức ăn
của chúng, như lúa, hoa màu.
- Ốc bươu vàng khi mới xâm nhập vào Việt nam nguồn sống của môi
trường rất dồi dào nhưng chưa có hoặc rất ít đối thủ cạnh tranh và
Mức độ
sinh tr
ư
ờn
g

t
o
C
-50 -2 0 2 10 30
A
B
A

C

B

G

F
E
H
I
D

4


: aB AB : ab
F
1
:
AB
Ab
(xám, dài) :
AB
aB
(xám, dài) :
Ab
ab
(xám, cụt) :
aB
ab
(đen,
dài)
Æ Tỉ lệ kiểu hình : 1 xám cụt : 2 xám dài : 1 đen dài.
b) Để F
2
phân li kiểu hình theo tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1 thì cặp ruồi F
1
đem lai
phải có kiểu gen là
Ab
ab
x
aB
ab
.

tính của F
1
để tiến hành lai phân tích thì trừ
1
2
số điểm của ý này. Nếu học sinh cho F
1
x
F
1
sau đó dựa vào tỉ lệ kiểu hình của F
2
để xác định thì cho điểm tối đa vì ở lớp 9 HS
chưa học HGV.
2) Học sinh giải cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm như đáp án.