i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Hoàn thiện dự toán ngân sách tại Công ty trách nhiệm
hữu hạn Posvina” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong
Luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã đƣợc
cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
Phan Anh Tuấn
ii
TÓM TẮT
Đề tài “Hoàn thiện dự toán ngân sách tại Công ty trách nhiệm hữu hạn
Posvina” nêu mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hoá những vấn đề lý luận về dự toán
ngân sách trong doanh nghiệp. Đề tài nghiên cứu thực trạng lập dự toán ngân sách
ngắn hạn tại Công ty TNHH Posvina. Trên cơ sở đánh giá thực trạng đã nêu, từ đó đƣa
ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách tại công ty.
Qua nghiên cứu thực tế, công tác lập dự toán ngân sách tại Công ty TNHH
Posvina còn nhiều khiếm khuyết nhƣ:
- Về môi trƣờng dự toán: công ty chƣa có phần mềm kế toán chuyên dụng,
chƣa có bộ phận chuyên trách về lập dự toán ngân sách.
- Về mô hình dự toán: công ty lập dự toán theo mô hình thông tin 1 lên 1
xuống, tuy nhiên đây chỉ là hình thức. Thực tế là theo mô hình thông tin 1 xuống, do
đó các chỉ tiêu dự toán mang tính áp đặt từ trên xuống và không phản ánh đƣợc tình
hình sản xuất kinh doanh thực tế tại công ty.
- Về quy trình dự toán: công ty chƣa có quy trình dự toán ngân sách cụ thể.
- Về kỳ dự toán ngân sách: kỳ dự toán ngân sách tại công ty là 1 năm, tuy
nhiên về cách thức lập chi tiết cho từng tháng hay từng quý là chƣa có sự thống nhất.
Công ty cũng chƣa có sự đánh giá, so sánh giữa số liệu thực tế với số liệu dự toán.
- Về các báo cáo dự toán : công ty đã lập các loại báo cáo dự toán, tuy nhiên
vẫn chƣa đầy đủ. Các báo cáo dự toán thì phức tạp, dài dòng, gây khó khăn cho việc
đọc hiểu. Các báo cáo dự toán không mang tính chất kế hoạch mà chỉ là báo cáo đầy
đủ, kịp thời theo mẫu biểu quy định của công ty mẹ.
Từ những thực trạng đã nêu ở trên, một số ý kiến chủ quan đƣợc đề xuất nhằm
hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách tại Công ty TNHH Posvina nhƣ sau:
iv
- Về mô hình dự toán ngân sách: công ty nên thực hiện theo mô hình thông tin
1 lên 1 xuống nhƣ công ty đã thực hiện nhằm tiết kiệm chi phí, đảm bảo các mục tiêu
The thesis’s theme "Perfecting the budget estimates in Posvina Company
Limited" gave the research objectives that to systematize the theoretical issues of
budget estimates in business. The theme is researched the status about working of short
term budget estimates in Posvina Co., Ltd. On the basis of assessing the situation as
described, thence offer solutions for perfecting the budget estimates at the company .
Through empirical research, the working of budget estimates in Posvina Co.,
Ltd still had many defects such as :
- In the estimation environment: the company didn’t have a specialized
accounting software, there isn’t a specialize department for working of budget
estimates.
- In the estimation models: the company estimated the budget according to
information model one up one down, however it was only the form. The fact, it was
that according to the information model one down, so the targets were estimated that
were imposed from the above down and they didn’t reflect the real situation in the
business at the company.
- In estimation process: the company hasn’t yet had the estimation process
specifically.
- In the budget estimates period: the budget estimates period is a year, however
the company hasn’t yet set up detail each month or each quarter clearly. Beside, the
company didn’t assess and compare between the actual data to estimation data .
- In the estimation reports: the company has set up the type of estimation reports,
however they have been still incomplete. These reports are complex, lengthy, so it was
difficult to read and understand them. The reports weren’t plan nature, they were full
reports on time according to the prescribed forms of the parent company .
vi
From the status described above, a number of subjective opinion is proposed in
order to perfect the budget estimates in Posvina Co., Ltd. as follows :
- In the estimation models: the company should set up the information model
LỜI CÁM ƠN ii
TÓM TẮT iii
ABSTRACT v
MỤC LỤC vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT xiii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ xiv
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC xv
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan 2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát 3
1.3.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể 3
1.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu đề tài 4
1.5 Phƣơng pháp nghiên cứu đề tài 4
1.6 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 4
1.6.1 Ý nghĩa khoa học 4
1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn 5
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 5
viii
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN NGÂN SÁCH TRONG DOANH
NGHIỆP 6
2.1 Tổng quan về dự toán 6
2.1.1 Khái niệm và ý nghĩa dự toán 6
2.1.2 Các loại dự toán ngân sách 9
2.1.2.1 Dự toán ngân sách dài hạn và dự toán ngân sách ngắn hạn 9
2.1.2.2 Dự toán ngân sách tĩnh và dự toán ngân sách linh hoạt 9
2.2 Các mô hình lập dự toán 10
3.2.1 Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng 28
3.2.2 Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty 28
3.2.2.1 Sơ đồ tổ chức 28
3.2.2.2 Diễn giải sơ đồ 29
3.3 Thực trạng công tác lập dự toán ngân sách tại Công ty TNHH Posvina 30
3.3.1 Mục đích nghiên cứu công tác lập dự toán ngân sách tại công ty 30
3.3.2 Mô hình lập dự toán ngân sách tại công ty 30
3.3.2.1 Các mẫu biểu quy định báo cáo chỉ tiêu kế hoạch của công ty mẹ 30
x
3.3.2.2 Mô hình lập dự toán ngân sách 30
3.3.3 Quy trình lập dự toán ngân sách 31
3.3.4 Các báo cáo dự toán đã lập tại công ty 32
3.3.4.1 Dự toán thành phẩm 32
3.3.4.2 Dự toán nguyên vật liệu 34
3.3.4.3 Dự toán chi phí lao động 36
3.3.4.4 Dự toán đầu tƣ TSCĐ 36
3.3.4.5 Dự toán chi phí khấu hao TSCĐ 36
3.3.4.6 Dự toán Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 37
3.3.4.7 Dự toán Tiền: 41
3.3.4.8 Dự toán Bảng cân đối kế toán 41
3.4 Đánh giá thực trạng lập dự toán ngân sách tại Công ty TNHH Posvina. 42
3.4.1 Những ƣu điểm 42
3.4.2 Những nhƣợc điểm 43
3.4.2.1 Môi trƣờng dự toán 43
3.4.2.2 Mô hình dự toán 44
3.4.2.3 Quy trình dự toán 45
3.4.2.4 Các báo cáo dự toán 46
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 48
4.3.6.12 Dự toán chi phí lãi vay. 80
4.3.6.13 Dự toán Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. 81
4.3.6.14 Dự toán các khoản phải nộp ngân sách Nhà Nƣớc. 82
4.3.6.15 Dự toán Bảng cân đối kế toán. 82
4.4 Các giải pháp hỗ trợ để hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách tại Công ty
TNHH Posvina 83
4.4.1 Tổ chức bộ máy kế toán quản trị 83
4.4.2 Tổ chức nhân sự trong việc thực hiện lập dự toán ngân sách. 84
4.4.3 Đầu tƣ trang thiết bị phục vụ cho công tác dự toán. 85
KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 85
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 87
5.1 Kết luận 87
5.2 Kiến nghị 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 90
PHỤ LỤC
xiii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
QLDN
Quản lý doanh nghiệp
11
TNDN
Thu nhập doanh nghiệp
12
TNHH
Trách nhiệm hữu hạn
13
Tr.đ
Triệu đồng
14
TSCĐ
Tài sản cố định
15
SP
Sản phẩm
16
SX
Sản xuất
17
SXC
Sản xuất chung
18
SXKD
Sản xuất kinh doanh
19
VNĐ
Việt Nam Đồng
20
xv
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
Phụ lục chƣơng 3
Phụ lục 3.1a: Quyết định về việc giao chỉ tiêu kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm 2012
Phụ lục 3.1b: Biểu số 01/VNS - Báo cáo thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh
Phụ lục 3.1c: Biểu số 02a/VNS – Báo cáo thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh 6
tháng đầu năm 2012
Phụ lục 3.2a: Định mức nguyên vật liệu
Phụ lục 3.2b: Giá mua nguyên vật liệu
Phụ lục 3.2c: Tỷ giá ngoại tệ
Phụ lục 3.2d: Giá bán
Phụ lục 3.2e: Chi phí sản xuất chung
Phụ lục 3.2f: Chi phí khác trong bán hàng và quản lý
Phụ lục 3.2g: Tiết kiệm chi phí
Phụ lục 3.3: Dự toán thành phẩm 2012
Phụ lục 3.4: Dự toán nguyên vật liệu 2012
Phụ lục 3.5: Dự toán chi phí lao động 2012
Phụ luc 3.6: Dự toán đầu tƣ 2012
Phụ lục 3.7: Dự toán khấu hao TSCĐ 2012
Phụ lục 3.8: Dự toán tiền 2012
Phụ lục 3.9 : Dự toán báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 2012
Phụ lục 4.13a: Dự toán kết quả hoạt động kinh doanh thép lá mạ kẽm
Phụ lục 4.13b: Dự toán kết quả hoạt động kinh doanh thép lá mạ màu
Phụ lục 4.13c: Dự toán kết quả hoạt động kinh doanh năm 2013
Phụ lục 4.14: Dự toán các khoản phải nộp ngân sách Nhà Nƣớc năm 2013
Phụ lục 4.15: Dự toán Bảng cân đối kế toán năm 2013
1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn toàn cầu hoá nền kinh tế hiện nay, sự cạnh tranh luôn mang
tính chất phức tạp, khốc liệt. Có thể nói, chính chất lƣợng và hiệu quả của công tác lập
dự toán ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng, hiệu quả quản lý, điều hành tổ chức để đạt
đƣợc các mục tiêu đã đề ra.
Hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) của doanh nghiệp có thể hoạt động
đúng hƣớng và có hiệu quả khi công ty có đƣợc một công tác lập dự toán hoàn chỉnh và
tƣơng đối chính xác. Công tác lập dự toán không những đáp ứng yêu cầu thông tin
trong quá khứ mà còn hƣớng đến những diễn biến trong tƣơng lai nhằm giúp nhà quản
trị họach định, tổ chức, điều hành, kiểm soát và đƣa ra đƣợc những quyết định đúng đắn,
phù hợp với các mục tiêu đã xác lập.
Hiện nay, công tác lập dự toán là một công cụ mà ít đƣợc các doanh nghiệp
quan tâm hoặc có đề cập đến nhƣng sử dụng nó chƣa có hiệu quả, và Công ty trách
nhiệm hữu hạn (TNHH) Posvina cũng không là ngoại lệ. Là một đơn vị liên doanh giữa
Tổng Công ty Thép Việt Nam và Tập đoàn Posco – Hàn Quốc, với ngành nghề là sản
xuất và kinh doanh thép lá mạ kẽm và mạ màu các loại, công tác lập dự toán của công
ty còn nhiều khiếm khuyết nhƣ: các dự toán đã lập mang tính tham khảo và chỉ là báo
cáo cho đầy đủ theo biểu mẫu quy định của công ty mẹ, chƣa có tính sáng tạo và hợp lý,
chƣa có sự phối hợp chặt chẽ và chia sẻ thông tin giữa các bộ phận, chƣa nghiên cứu
các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác lập dự toán. Vì vậy chất lƣợng lập dự toán tại đơn
- “Dự toán ngân sách tại Công ty Pepsico Việt Nam – Ngành Foods thực
trạng và một số giải pháp hoàn thiện”, luận văn Thạc sỹ kinh tế của Nguyễn Thị Minh
Đức, năm 2010.
Những vấn đề đã giải quyết đƣợc: các đề tài về hoàn thiện dự toán ngân sách
trong doanh nghiệp đã nêu trên đều căn cứ dựa trên những cơ sở lý luận về dự toán
3
ngân sách trong doanh nghiệp. Xét về mặt nội dung thì các đề tài về hoàn thiện dự toán
ngân sách tại doanh nghiệp đều khác nhau về cách thức lập dự toán sao cho phù hợp
với tình hình SXKD tại doanh nghiệp đó.
Những khác biệt về đề tài của tác giả so với các công trình đã công bố nêu trên:
nội dung hoàn thiện dự toán ngân sách trong doanh nghiệp đƣợc nghiên cứu tại một
đơn vị cụ thể là Công ty TNHH Posvina, do đó về cách thức lập dự toán phù hợp với
tình hình SXKD tại Công ty TNHH Posvina. Mặt khác, hầu hết các đề tài nêu trên chƣa
đề cập đến một loại báo cáo dự toán trong hệ thống dự toán ngân sách trong doanh
nghiệp là Dự toán các khoản phải nộp ngân sách Nhà Nƣớc.
Vì những lý do đã nêu trên, đề tài sẽ nghiên cứu về thực trạng dự toán ngân sách
tại Công ty TNHH Posvina và từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác dự
toán ngân sách tại công ty.
1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Mục tiêu của đề tài là hệ thống hóa những vấn đề lý luận về dự toán ngân sách
trong doanh nghiệp, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán ngân sách tại Công ty
TNHH Posvina. Trên cơ sở đánh giá thực trạng đã nêu, từ đó đƣa ra các giải pháp
nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách tại công ty.
1.3.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
Từ các mục tiêu nghiên cứu tổng quát đã nêu ở trên, các mục tiêu nghiên cứu cụ
thể nhƣ sau:
Đánh giá về thực trạng lập dự toán ngân sách tại Công ty TNHH Posvina qua tài
+ Phƣơng pháp thu thập số liệu: Thu thập các số liệu năm 2012 đã đƣợc báo cáo
chính thức đồng thời phỏng vấn trực tiếp với các phòng ban tại Công ty TNHH Posvina
để lập dự toán ngân sách năm 2013 nhằm minh hoạ đƣa ra các giải pháp hoàn thiện.
1.6 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
1.6.1 Ý nghĩa khoa học
5
Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, công tác dự toán ngân sách giúp nhà quản
trị họach định, tổ chức, điều hành, kiểm soát và đƣa ra đƣợc những quyết định đúng đắn,
phù hợp với các mục tiêu đã xác lập, đồng thời giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả
quản lý và năng lực cạnh tranh một cách toàn diện. Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa khoa
học là tổng hợp lý luận đã có về dự toán ngân sách trong doanh nghiệp để hoàn thiện
công tác lập dự toán ngân sách cho doanh nghiệp một cách rõ ràng, chi tiết, và đầy đủ
hơn.
1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Hiện nay, do tính chất cạnh tranh gay gắt với các đối thủ trong ngành thép, vì thế
để tồn tại, phát triển và giữ vững thị phần về thƣơng hiệu thép Posvina thì cần phải có
một công tác lập dự toán ngân sách hoàn chỉnh và khoa học. Đề tài cũng giải quyết các
trở ngại đang đặt ra là làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh
của công ty mà công cụ quản lý hiệu quả là công tác lập dự toán ngân sách. Đề tài này
cũng giúp cho các lãnh đạo doanh nghiệp trong ngành thép có một cách nhìn đầy đủ
hơn và nhận thấy đƣợc tầm quan trọng về công tác lập dự toán ngân sách tại đơn vị
mình để phát huy chúng trong từng giai đoạn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và
năng lực cạnh tranh của đơn vị.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
Nội dung chƣơng 1 nêu rõ các vấn đề gồm: lý do chọn đề tài, tổng quan các công
trình nghiên cứu có liên quan, mục tiêu nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu,
phƣơng pháp nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài “Hoàn thiện
nghiệp mang tính chất chủ quan thuộc phạm vi kiểm soát và tùy thuộc vào doanh
nghiệp nhƣ trình độ sử dụng lao động, trình độ sử dụng yếu tố vật chất của quá trình
sản xuất, trình độ nhận thức và vận dụng các nhân tố khách quan,… 1
Huỳnh Lợi (2012). Dự toán ngân sách hoạt động hằng năm. Huỳnh Lợi, Kế toán quản trị. Nhà xuất
bản Phƣơng Đông, TP.Hồ Chí Minh, trang 133-134. 7
Dự toán ngân sách: là một sự tính toán, dự kiến hoạt động của doanh nghiệp
trong sự tác động của hai nhóm nhân tố trên. Dự toán ngân sách không chỉ đề xuất các
công việc cần phải thực hiện mà còn chỉ rõ những ảnh hƣởng của các nhân tố khách
quan và chủ quan đến thực hiện công việc đó.
2
Dự toán ngân sách là một hệ thống bao gồm nhiều dự toán nhƣ: Dự toán tiêu
thụ, Dự toán sản xuất, Dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, Dự toán chi phí nhân
công trực tiếp, Dự toán chi phí sản xuất chung, Dự toán chi phí bán hàng, Dự toán chi
phí quản lý doanh nghiệp, Dự toán giá vốn hàng bán, Dự toán hàng tồn kho, Dự toán
vốn đầu tƣ, Dự toán tiền, Dự toán Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Dự toán
Bảng cân đối kế toán. Dự toán ngân sách là cơ sở để đánh giá thành quả hoạt động của
từng bộ phận, của mỗi cá nhân phụ trách từng bộ phận, từ đó xác định trách nhiệm của
từng bộ phận nhằm phục vụ tốt cho quá trình tổ chức và hoạch định.
- Sự phối hợp chi tiết và toàn diện : Dự toán ngân sách phải đƣợc phối hợp
giữa các chi tiết một cách toàn diện, nghĩa là mọi hoạt động giao dịch của doanh
nghiệp cần phải đƣợc xem xét. Ngân sách đƣợc lập cho từng đơn vị, phòng ban khác
nhau trong doanh nghiệp phải nghiên cứu, căn cứ vào thực trạng của các bộ phận và
phải lập một cách hài hòa tƣơng đối với nhau. Tổng hợp dự toán ngân sách ở từng bộ
giao dịch khác nhau đƣợc thể hiện bằng các đơn vị đo lƣờng khác nhau, cụ thể nhƣ số
lƣợng nguyên vật liệu, số lƣợng sản phẩm sản xuất, số lƣợng lao động…Bên cạnh sử
dụng các chỉ tiêu về số lƣợng để đo lƣờng các số tƣơng đối cần gộp chúng vào một kế
hoạch tổng thể, nên phải sử dụng thƣớc đo tiền tệ làm mẫu chung quy đổi các đối
tƣợng. Nhƣ vậy dự toán ngân sách sẽ xác định một cách cụ thể các chỉ tiêu về số
lƣợng, giá trị.
Dự toán có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Điều này
đƣợc thể hiện qua những vấn đề cơ bản sau:
- Dự toán là cơ sở để triển khai hoạt động, giám sát hoạt động, và đánh giá
chất lƣợng quản lý tại doanh nghiệp trong từng thời kỳ nhất định.
- Dự toán giúp doanh nghiệp phối hợp sử dụng khai thác tốt hơn các nguồn
lực, các hoạt động, các bộ phận để đảm bảo hơn cho mục tiêu của doanh nghiệp.
9
- Dự toán còn là cơ sở giúp doanh nghiệp phát hiện, ngăn ngừa, hạn chế
những rủi ro trong hoạt động.
- Ngoài ra dự toán còn là cơ sở để xây dựng và đánh giá trách nhiệm quản lý
của các nhà quản trị.
2.1.2 Các loại dự toán ngân sách
2.1.2.1 Dự toán ngân sách dài hạn và dự toán ngân sách ngắn hạn
Dự toán ngân sách còn đƣợc gọi là dự toán nguồn tài chính. Dự toán ngân sách
đƣợc lập dƣới các hình thức dự toán ngân sách dài hạn và dự toán ngân sách ngắn hạn.
Dự toán ngân sách dài hạn còn đƣợc gọi là dự toán ngân sách vốn (capital
budget) dài hạn, đây là dự toán đƣợc lập liên quan đến nguồn tài chính cho đầu tƣ, mua
sắm tài sản dài hạn, loại tài sản đƣợc sử dụng vào hoạt động kinh doanh cho nhiều năm.
Do vậy dự toán này là việc sắp xếp các nguồn lực, chủ yếu là nguồn tài chính để thu
đƣợc số lợi nhuận dự kiến trong tƣơng lai nhiều năm. Đặc điểm cơ bản của dự toán
ngân sách dài hạn là lợi nhuận dự kiến lớn, mức độ rủi ro tƣơng đối cao, thời điểm đƣa
vốn vào hoạt động, thời gian thu hồi vốn và thời điểm thu đƣợc lợi nhuận dự kiến