Lớp: Mỹ học N02
BÀI TẬP LỚN HỌC KÌ:
Bàn về phạm trù cái bi
A. Đặt vấn đề
Cái đẹp trong là phạm trù trung tâm, cơ bản, là yếu tố hạt nhân các phạm trù khác
xoay quanh nó. Cái bi là sự xung đột giữa cái đẹp và cái xấu, cái đẹp ở vị trí thấp hơn và bị
cái xấu tiêu diệt. Cái hài là sự xung đột giữa cái đẹp và cái xấu, nhưng cái hài thông minh
hơn có thể đánh bật cái xấu ra khỏi cái đẹp. Có thể nói rằng cái bi là một phạm trù mĩ học
tồn tại bên cạnh cái đẹp, cái cao cả, là sự phản ánh một phẩm chất thẩm mĩ của thực tại
khách quan, là một phương diện đặc biệt trong quan hệ thẩm mĩ của con người. cái bi được
thể hiện một cách tập trung và điển hình nhất trong bi kịch- một thể của loại hình kịch.
Là một trong những phạm trù cơ bản của khách thể thẩm mỹ cái bi là một hiện
tượng thẩm mỹ đặc biệt. Cái bi không có trong tự nhiên, bởi vì các sinh vật trong tự nhiên
không có tư duy, tình cảm, ý thức nên dù có xung đột căng thẳng đến máy cũng không thể
tạo thành cái bi. Cái bi chỉ xuất hiện trong xã hội loài người. Bài nghiên cứu đề tài của tôi
dưới đây đặt phạm trù cái bi làm trung tâm để từ đó làm rõ hơn về bản chất cũng như
những mătcj khác nhau của cái bi.
B. Giải quyết vấn đề
I. Bản chất của cái bi.
1. Cái bi là một phạm trù mĩ học cơ bản:
Cũng như cái đẹp cái bi là một phạm trù mĩ học có mặt từ rất sớm trong lịch sử mĩ học,
ngay từ thời cổ đại Hi Lạp. cũng với lịch sử phát triển của những tư tưởng mĩ học, bản chất
của cái bi cũng ngày càng được các triết gia các nhà lí luận mĩ học đi sâu khám phá. Theo
như Aristotle- người được coi là có công đầu trong việc nghiên cứu sâu sắc và có hệ thống
về bản chất của bi kịch, thì cái bí là một hiện tượng quan trọng trong xa hội và bi kịch
chính là đỉnh cao nhất của nghệ thuật, nhân vật trung tâm của bi kịch phải là những người
tốt, co hành động nghiêm túc và cao thượng. nhưng trong xung đột với cái xấu lại phải
chịu bất hạnh, thậm chí cái chết. và theo như hegel thì cái chết trong bi kịch khẳng định
mục đích và nguyên tắc của tính cách bi kịch chứ không phải từ bỏ nó.
Kế thừa và phát triển những thành tựu di sản trong lí luận mĩ học của các nhà lí luận mí
học đi trước, mĩ học duy vật biện chứng đã xem xét bản chất thẩm mĩ của cái bi trong mối

chính- là những cón người “tốt nhất so với những người trong thực tế, qua những xung đột
bi kịch họ bộc lộ tính cách bi kịch của mình. Cái bi chỉ thực sự diễn ra khi nhân vật bi kịch
có thái độ tích cực để cải tạo hoản cảnh vượt lên trên hoàn cảnh. Cuộc đáu tranh của các
nhân vật bi kịch đã bị thất bại tạm thời trong hoàn cảnh không thuận lợi, khi cái đẹp chưa
vượt lên được cái xấu, cái ác, hi cái cao cả chưa thiến tăhngs được cái tâm thường đê hèn.
Cái bi bới vậy là sự mất mát của cái cao cả, cái đẹp. những đau khổ mất mát cuat nhân vật
bi kịch phải gánh chịu là những cái giá phải trẻ tren con đường kiếm tìm hạnh húc đầy
chông gai và trở ngại.
3. Cảm xúc bi kịch.
Cảm xúc thâm mĩ trong cái bi nảy sinh do cái chêt của nhân vật tiến bộ, bới vậy nó có khả
năng gây xúc động, và so với cảm xúc mà cái đẹp cái hài mag lại thì cái bi là loại cảm xúc
mãnh liệt nhất, có sực tác động sâu sắc nhất đến con người. cái chết của nhân vật bi kịch là
cái chết lí tưởng, của cái đẹp, là cái chết đẻ khẳng định sự bất cảu của những con gười
chân chính. Bởi vậy đằng sau những giọt nước mắt xót thương, đồng cảm là niềm vui, là
sự phấn chấn.
Với tất cả những vấn đè đã trình bày trên đây có thể khái quát rằng: với tư cách là một
phạm trù mĩ học, cái bi gắn kiền với những xung đột có ý nghĩa xa hội giữa cái đẹp với cái
xấu, cái tích cực với cái tiêu cực mà kết quả củ sự thất bại, tiêu vong của nhận vật tích cực-
những con người đã đấu tranh đến cùng vì lí tưởng đẹp đẽ, vì khát vọng chân chính của
con người, qua đố gợi lên những cảm xúc thẩm mĩ tích cực- những con người đã đáu tranh
đến cùng vì lí tưởng đẹp đẽ, vì khát vọng chân chính của con người, qua đố gợi lên những
cảm xúc thẩm mĩ tích cực, khẳng điịnh niềm tin của con người đổi với những giá trị chân
chính của cuộc sống, kích thích con người hướng về phía trước.
II. Cái bi trong cuộc sống.
Cuộc sống của con người tràn đầy những niêm fvui những cũng không ít những bi kịch.
Nhưng va chạm của con người với tự nhiên cuãng gây ra nhiêu fbi kịch. Khám phá tự
nhiên để chinh phục no nhằm hạn chết đné mức tối đa nhưng bi kịch do tự nhiên gây ra, đó
là một mục địch mà con người luôn luôn phấn đấu.
Trong cuộc sống cái bi cugx đến với các vị anh hung, các vĩ nhân, những ocn người tài hoa
xuất chúng nhưng do những tình huống gẫu nhiên đột ngột do tai họa bất ngờ, do bênh

hết đến phẩm giá, lẽ sống và lối sống con người. Thực tế xã hội xấu xa mâu thuẫn với lý
tưởng của chàng, khiến chàng phải đánh giá lại tất cả và tìm cho mình một thái độ cư xử
phải đạo. Quá trình đánh giá thực tế và xác định đó đã gây ra trong tâm hồn Hamlet những
phút đau đớn, bi quan, hoài nghi, do dự, những phút trăn trở “tồn tại hay không tồn tại” (to
be or not to be), những phút “chịu đựng hay vùng lên chống lại”. Cuối cùng, Hamlet đã tìm
ra được 32322chân lý đấu tranh nhưng vì đơn độc và thiếu cảnh giác nên chàng đã gục ngã
vì cạm bẫy của kẻ thù. Ngày nay, trong 4181191văn học thế giới vẫn tồn tại khái niệm
“bệnh Hamlet” chỉ thái độ suy tư, lý luận nhiều nhưng không đủ tin tưởng và dũng khí để
hành động cụ thể. Nhưng dù sao chăng nữa, Hamlet cũng sống mãi trong lòng độc giả thế
giới, với bi kịch của cuộc đời chàng phản ánh mâu thuẫn tất yếu của sự phát triển, của cuộc
đấu tranh giữa 3141911cái đẹp và 3115111cái xấu trong tồn tại xã hội. Hamlet sẽ luôn làm
nảy sinh trong lòng người muôn đời sau không chỉ tâm trạng trước nỗi buồn mà còn cả
những xúc cảm thẩm mĩ, hướng họ đến những suy cảm về 3113111cái cao cả luôn hiện
hữu giữa cõi đời trong đục. Và tác phẩm về bi kịch tình yêu bất hủ của Romeo Và Juliet la
sự xung đột giữ tình yêu và thù hận. bi kịch cổ điển Pháp chủ yêu tập trung vào mâu thuẫn
giữa nghĩa vụ và dục vọng rồi đến nhưng bi kịch hiện thực của thế kỉ XIX. Loại hình bi
kịch ở Việt Nam cũng ảnh hưởng nhiều từ phương Tây.
C. Kết bài.
Có thể nói bi kịch là một phạm trù rộng lớn và được thê rhieenj nhiều mặt trong cuộc sống
cũng như trong nghệ thuật. bài nghiên cứu của em còn nhiều thiếu sót rất mong sự góp ý
của thầy cô và các bạn.