1
1
BỆNH PHONG
BỆNH PHONG
ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
2
2
Căn nguyên và cách lây
Căn nguyên và cách lây
truyền
truyền
Căn nguyên:
Căn nguyên:
Trùc khuÈn phong Trùc khuÈn Hansen – –
Trùc khuÈn phong Trùc khuÈn Hansen – –
Mycobacterium Leprae.
Mycobacterium Leprae.
§Æc ®iÓm:
§Æc ®iÓm:
•
Cha nu«i cÊy ®îc trªn m«i trêng nh©n t¹o
Cha nu«i cÊy ®îc trªn m«i trêng nh©n t¹o
•
Trùc khuÈn kh¸ng cån kh¸ng toan
Trùc khuÈn kh¸ng cån kh¸ng toan
•
Chu kú sinh s¶n:
Cách lây truyền
:
:
Bệnh lây (+), bệnh di truyền (-).
Bệnh lây (+), bệnh di truyền (-).
Khó lây, tỷ lệ lây rất thấp.
Khó lây, tỷ lệ lây rất thấp.
Nguån l©y: bÖnh nh©n phong
Nguån l©y: bÖnh nh©n phong
§êng l©y:
§êng l©y:
trực tiếp, da, niêm mạc bị xây xát,
trực tiếp, da, niêm mạc bị xây xát,
h« hÊp …
h« hÊp …
Yếu tố thuận lợi: tuổi, giới và điều kiện sinh
Yếu tố thuận lợi: tuổi, giới và điều kiện sinh
hoạt,
hoạt,
møc ®é tiÕp xóc
møc ®é tiÕp xóc
4
4
Căn nguyên và cách lây
Căn nguyên và cách lây
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phong
Thời kỳ ủ bệnh: 2-3 năm
Thời kỳ ủ bệnh: 2-3 năm
Thời kỳ sơ phát:
Thời kỳ sơ phát:
Da: Dát thay đổi màu sắc (trắng, thâm, hồng)
Da: Dát thay đổi màu sắc (trắng, thâm, hồng)
Kèm rối loạn cảm giác tại thương tổn
Kèm rối loạn cảm giác tại thương tổn
Triệu chứng không điển hình:
Triệu chứng không điển hình:
•
Sốt dai dảng.
Sốt dai dảng.
•
Sổ mũi hoặc chảy máu cam.
Sổ mũi hoặc chảy máu cam.
•
Xuất hiện các vết bỏng
Xuất hiện các vết bỏng
6
6
Triu chng bnh phong
Triu chng bnh phong
chứng vú to ở nam giới
7
7
TT da:
TT da:
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
Dát đơn thuần
Dát đơn thuần
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
Thời kỳ toàn phát:
D¸t đ n thu n gÆp trong phong thÓ bÊt ®Þnhơ ầ
D¸t đ n thu n gÆp trong phong thÓ bÊt ®Þnhơ ầ(thÓ
(thÓ
I)
I)
8
8
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
10
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
Thời kỳ toàn phát:
TT da:
TT da:
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
Cñ, m¶ng cñ
Cñ, m¶ng cñ
Cñ, m¶ng cñ gÆp trong phong thÓ cñ
Cñ, m¶ng cñ gÆp trong phong thÓ cñ
(thÓ T)
(thÓ T)
11
11
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
Thời kỳ toàn phát:
TT da:
TT da:
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
Phong bt
:
M¶ng cñ, cã tæn th¬ng vÖ tinh)
M¶ng cñ, cã tæn th¬ng vÖ tinh)
13
13
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
Thời kỳ toàn phát:
TT da:
TT da:
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
TTCB ®a d¹ng tuú tõng thÓ bÖnh
Phong BB
Phong BB(TTCB:
(TTCB:
m¶ng cñ, d¸t th©m nhiÔm, m¶ng th©m nhiÔm
m¶ng cñ, d¸t th©m nhiÔm, m¶ng th©m nhiÔm
)
)
14
14
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phong
Phong Bl(TTCB:
(TTCB:
m¶ng cñ, d¸t th©m nhiÔm, m¶ng th©m nhiÔm
m¶ng cñ, d¸t th©m nhiÔm, m¶ng th©m nhiÔm
)
)
16
16
Phong LL
Phong LL
(
(
U phong, m¶ng, d¸t th©m nhiÔm
U phong, m¶ng, d¸t th©m nhiÔm
)
)
Triệu chứng bệnh phong
Triệu chứng bệnh phongThời kỳ toàn phát:
Thời kỳ toàn phát:
17
17
Viªm d©y thÇn kinh
Viªm d©y thÇn kinh
18
Chỉ số hình thái học (MI: Morphological Index)
Chỉ số hình thái học (MI: Morphological Index)
Xét nghiệm mô bệnh học
Xét nghiệm mô bệnh học
Phản ứng Mitsuda
Phản ứng Mitsuda
19
19
Chẩn đoán
Chẩn đoán
Chẩn đoán xác định:
Chẩn đoán xác định:
Tổn thương da kèm theo mất cảm giác.
Tổn thương da kèm theo mất cảm giác.
Tổn thương thần kinh ngoại biên.
Tổn thương thần kinh ngoại biên.
Tìm thấy trực khuẩn phong tại thương tổn da
Tìm thấy trực khuẩn phong tại thương tổn da
hoặc thần kinh
hoặc thần kinh
“
“
Một người được coi là mắc bệnh phong
•
Nấm da.
Nấm da.
•
Lupus đỏ hình đĩa
Lupus đỏ hình đĩa
•
Lao da.
Lao da.
•
U hạt hình nhẫn.
U hạt hình nhẫn.
Thể B, L:
Thể B, L:
•
Giang mai III.
Giang mai III.
•
U xơ thần kinh.
U xơ thần kinh.
•
Các bệnh máu.
Các bệnh máu.
•
Trứng cá bọc
Trứng cá bọc
21
21
Chẩn đoán
Có xét nghiệm
1-5 thương tổn
± 1TK t
2
1-5 thương tổn
± 1TK t
2
> 5 thương tổn
> 1 Tk t
2
> 5 thương tổn
> 1 Tk t
2
Âm tính
Âm tính
Dương tính
Dương tính
PB
PB
MB
MB
PB
PB
MB
MB
23
23
Phân loại tàn tật
Phân loại tàn tật
Cò các ngón tay.
Teo cơ ở bàn tay.
Teo cơ ở bàn tay.
Cò ngón chân.
Cò ngón chân.
Chân “cất cần”.
Chân “cất cần”.
Cụt, rụt các ngón tay, chân.
Cụt, rụt các ngón tay, chân.
Mắt thỏ (không nhắm kín).
Mắt thỏ (không nhắm kín).
Mất cảm giác giác mạc.
Mất cảm giác giác mạc.
25
25