1
CĂNG THẲNG (Stress)
và CÁCH ỨNG PHÓ
Trương Quang Tiến
Bộ môn Giáo dục sức khỏe
2
Mục tiêu
1.
Trình bày được khái niệm stress
2.
Trình bày được những nguyên nhân
dẫn đến stress
3.
Trình bày được cách đánh giá mức độ
stress
4.
Trình bày được mối liên quan giữa
stress và sức khoẻ
5.
Nêu được các cách ứng phó với stress.
3
Nội dung chính
n
Buổi 1:
n
Khái niệm stress
n
Nguyên nhân dẫn đến stress
n
Cách đánh giá mức độ stress
n

8
Stress – Khái niệm
n
Căng thẳng (Stress) là gì?
n Stress: tiếng Anh (danh từ) có nghĩa là
n
Sự căng thẳng
n Tâm trạng căng thẳng
n
Sang chấn thần kinh, thể chất
n
Sự cố gắng quá sức
n Sự nhấn mạnh
n
…
9
Stress – Khái niệm
n
Stress thường được xem như sự lo lắng,
buồn phiền, căng thẳng của cá nhân do
những sự kiện không dễ chịu từ môi trường.
10
Stress – Khái niệm
n
“ Stress xuất hiện
khi có sự không
tương thích giữa
các đặc tính cá nhân
và các thuộc tính môi
trường”.

kích thích gây ra stress (stressors).
n
Trạng thái phản ứng của cơ thể để đáp ứng lại
tác nhân gây stress (reaction).
13
14
Stress - Một số biểu hiện?
n
Nhận thức:
n
Mất tập trung
n
Lo lắng
n
Nhớ lẫn lộn, hay quên
n
Phán xét kém
n
Thiếu khách quan
n
…
n
Cảm xúc:
n
Ủ rũ, buồn rầu
n
Bối rối, lo âu
n
Thao thức, bồn chồn
n

Toát mồ hôi
n
Đau đầu …
Stress – Hiện tượng bình thường?
n
Bình thường:
n
Nếu các tác nhân kích thích không đáng kể; cá
nhân có thể chịu đựng, kiểm soát được, thích
nghi hoặc có kĩ năng ứng phó tạo cân bằng mới
thoả đáng.
n
Trở nên tiêu cực, bệnh lí:
n
Khi tác nhân kích thích có cường độ mạnh,
bất ngờ hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần, vượt
quá khả năng chịu đựng của cá nhân gây ra
rối loạn thể chất, tâm thần và ứng xử/hành vi.
15
16
Stress – Nguyên nhân?
n
Có thể là các tác nhân; kích thích gây stress
gọi là stressor hay stimulus
n
Các yếu tố/sự kiện tích cực hay tiêu cực
đều có thể là tác nhân gây căng thẳng
Ví dụ:
n
chuẩn bị tham gia một giải đấu thể thao

Yếu tố cá nhân:
n
Những thay đổi trong cuộc sống:
n
Học tập, thi cử
n
Tình yêu, Hôn nhân
n
Việc làm: thất nghiệp; công việc nhiều áp lực…
n
Thu nhập thấp
n Địa vị xã hội
n
Sự kiện sinh, tử
n
…
20
Stress – Nguyên nhân
n
Yếu tố cá nhân:
n Mâu thuẫn trong quan hệ giữa các thành viên trong
gia đình
n Tranh cãi, xích mích với người thân…
n Hiểu lầm với bạn thân, bạn tình…
n Những phiền toái nhỏ nhặt hàng ngày lặp đi lặp
lại thường dễ gây stress hơn những sự kiện có thể
gây sốc nhưng ít xảy ra.
21
Stress – Nguyên nhân
n

Sóng thần
n
Bão, lốc xoáy…
Động đất ở Chile 2/2010
24
Stress – Nguyên nhân
n
Yếu tố môi trường:
n
Thảm hoạ xã hội?
n
Quá tải dân số
n
Tội phạm
n
Suy thoái kinh tế
n
Chiến tranh và de doạ chiến tranh
n
Khủng bố (sự kiện 11/9 ở Mỹ …)
n
…
Stress – Nguyên nhân
n
Các tác nhân gây stress tồn tại như một phần
của cuộc sống hàng ngày mà con người phải
điều chỉnh, ứng phó để thích ứng, cân bằng.
n
Hiểu rõ tác nhân gây stress và hậu quả của
nó giúp chúng ta tìm cách ứng phó hiệu