BS. NGUYỄN THANH VIỆT
MỤC TIÊU
Trình bày:

Đặc tính sinh học cơ bản,
khả năng gây bệnh

Nguyên tắc lấy bệnh phẩm,
chẩn đoán, biện pháp cơ
bản phòng chống
A. TỤ CẦU (Staphylococcus)

30 loài, trong đó có 3 loài
quan trọng trong y học: S.
aureus, S. epidermidis, S.
saprophyticus

S. aureus là tác nhân gây
bệnh chủ yếu
1. TỤ CẦU VÀNG
(Staphylococcus aureus)
1.1 Đặc điểm sinh học:
1.1.1 Hình thể

Hình cầu, tụ đám như
chùm nho

Gram dương
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.1 Đặc điểm sinh học:
1.1.1 Hình thể

1.1.3 Sức đề kháng

Trong mủ: còn khả năng
gây bệnh sau vài tuần

Chịu nhiệt (chết: 80
0
C/60’)
cao hơn nhiều loại vi khuẩn
khác (chết: 60
0
C/30’)
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.1 Đặc điểm sinh học:
1.1.3 Sức đề kháng

Kháng lại nhiều thuốc kháng
sinh

Chết khi tiếp xúc với cồn
70
0
/3’, nhạy cảm với thuốc sát
trùng nhóm kim loại nặng,
chất màu nhuộm (tím gentian)
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.1 Đặc điểm sinh học:
1.1.4 Kháng nguyên

Polysacarid: ức chế IL-1, ngăn

1.2.1 Độc lực
Độc lực của tụ cầu tạo nên bởi
enzym và độc tố do chúng tiết ra

Độc tố gây hoại tử da
(epidermolitic toxin): Polypeptid

có ở 85% tụ cầu nhóm II
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.1 Độc lực

Độc tố gây hoại tử da
(epidermolitic toxin):

gây hoại tử, phỏng rộp, lở
loét da…
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.1 Độc lực

Độc tố ruột (enterotoxin)

Gây ngộ độc thức ăn, viêm dạ
dày, nôn, ỉa chảy cấp

Có 6 type: A-F, là protein,
trong đó enterotoxin B độc lưc
cao nhất
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)

người bị nhiễm trùng vết
thương
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.1 Độc lực

Yếu tố đông huyêt tương
(coagulase)

Làm đông HT người và động
vật khi đã chống đông, giúp
phân biệt TCV với TC khác
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.1 Độc lực

Yếu tố tan máu (hemolysin)

Type α: tan hồng cầu thỏ,
cừu, sinh ra từ TC gây bệnh
ở người
1. TỤ CẦU (Staphylococcus)
1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.1 Độc lực

Yếu tố tan máu (hemolysin)

Type β: tan hồng cầu người,
bò, cừu, sinh ra từ TC phân
lập ở động vật

1.2 Khả năng gây bệnh:
1.2.2 Gây bệnh

Nhiễm khuẩn các cơ quan
bên trong cơ thể: Viêm phổi,
viêm xoang, viêm tai, viêm
cơ…