B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
H THÙY NHUNG HOÀN THIN H THNG K TOÁN CHI PHÍ TI
CÔNG TY TNHH YAHON Chuyên ngành: K toán ậ Kim toán
Mã s : 60340301 LUNăVNăTHC SăKINHăT Ngiăhng dn khoa hc: TS. HUNH LI
TP. H CHÍ MINH - 2014
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH
DANH MC CÁC S
PHN M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V H THNG K TOÁN CHI PHÍ 6
1.1. Khái nim chi phí và tip cn chi phí theo các mc đích khác nhau 6
1.1.1.Khái nim chi phí: 6
1.1.2.Các hình thc tip cn chi phí 6
1.2. Nhu cu thông tin chi phí và mc tiêu ca h thng k toán chi phí 9
1.2.1.Nhu cu thông tin chi phí 9
1.2.2.Các mc tiêu ca h thng k toán chi phí doanh nghip 10
1.3. H thng k toán chi phí; các b phn cu thành và quy trình ca h thng
k toán chi phí 12
1.3.1. H thng k toán chi phí 12
1.3.2. Các b phn cu thành h thng k toán chi phí 12
1.3.3. Quy trình k toán chi phí doanh nhip 15
1.4. Xu hng chuyn bin và tình hình t chc công tác k toán chi phí mt
s quc gia. 19
1.4.1.Các xu hng chuyn bin ca h thng k toán chi phí 19
1.4.2.Tình hình t chc công tác k toán chi phí ti mt s quc gia và bài hc
kinh nghim cho Vit Nam. 23
CHNG 2: THC TRNG H THNG K TOÁN CHI PHÍ TI CÔNG TY
TNHH YAHON 28
2.1. Gii thiu khái quát v Công ty TNHH Yahon 28
3.2.3.Gii pháp hoàn thin cu trúc h thng k toán chi phí. 49
3.2.4.Gii pháp hoàn thin quy trình h thng k toán chi phí. 51
3.2.5.Các gii pháp h tr thc hin quy trình k toán chi phí 56
3.2.5.1. Gii pháp phân loi, phân tích chi phí theo nhu cu thông tin qun tr 57
3.2.5.2. Gii pháp v chng t k toán 62
3.2.5.3. Gii pháp v tài khon vƠ phng pháp ghi chép chi phí 63
3.2.5.4. Gii pháp v phng pháp xác đnh chi phí hay tính giá thành 64
3.2.5.5. Gii pháp v báo cáo sn xut và k thut tính giá thành sn phm 65
3.2.5.6. Gii pháp v kt ni thông tin chi phí cho mc tiêu qun tr 69
KT LUN 74
TÀI LIU THAM KHO
PH LC BNG CH VIT TT
ACB
Activity Based Costing
ABM
Activity Based Management
BCTC
Báo cáo tài chính
BHTN
Bo him tht nghip
PQL
nh phí qun lý
HTK
Hàng tn kho
KH TSC
Khu hao tài sn c đnh
KKTX
Kê khai thng xuyên
KPC
Kinh phí công đoƠn
KTCP
K toán chi phí
KTQT
K toán qun tr
NCTT
Nhân công trc tip
NVL
Nguyên vt liu
NVLTT
Nguyên vt liu trc tip
NVPX
Nhơn viên phơn xng
PCCC
Phòng cháy cha cháy
Q-BTC
Quyt đnh ậ B tài chính
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Tip cn chi phí cho nhng mc đích khác nhau 7
Hình 1.2: Các thành phn ca h thng k toán chi phí 13
Hình 1.3: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí công vic 18
Hình 1.4: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí theo quy trình 18
Hình 1.5: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí hn hp 19
Hình 3.1: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí công vic 53
Hình 3.2: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí theo quy trình 54
Hình 3.3: Quy trình k toán chi phí và tính giá thành sn phm trong h thng k
toán chi phí hn hp 55
DANH MCăCÁCăSă
S đ 1.1: Các quy trình k toán chi phí 16
S đ 2.1: Quy trình công ngh sn xut 31
S đ 2.2: T chc qun lý ca công ty 32
S đ 2.3: S đ t chc b máy k toán 33
S đ 2.4: S đ tp hp chi phí và tính giá thành sn phm tháng 03/2014 40
cu, các doanh nghip đang chu sc ép cnh tranh rt ln. có th tn ti vƠ phát
trin, các doanh nghip cn phi có h thng thông tin phù hp vƠ đáng tin cy đ
giúp các nhƠ qun tr đa ra các quyt đnh kinh doanh kp thi. Trong các doanh
nghip sn xut, thông tin v chi phí đóng vai trò vô cùng quan trng trong vic
giúp các nhƠ qun tr kim soát chi phí, đánh giá hiu qu hot đng sn xut kinh
doanh đ có các quyt đnh phù hp và hiu qu. H thng k toán chi phí luôn
luôn tn ti trong mi t chc, tuy nhiên, tác dng cung cp thông tin cho các đi
tng khác nhau s khác nhau, tu thuc vƠo vic xơy dng vƠ khai thác h thng
k toán chi phí đó.
Công ty TNHH Yahon lƠ công ty 100% vn đu t ca Ơi Loan, chuyên
sn xut kinh doanh các mt hƠng s dng mt ln phc v cho nhu cu tiêu dùng
nh: Khn giy t, khn giy hp, khn t Baby,ầ. Tuy nhiên, h thng k toán
chi phí trong công ty hin nay mi ch tp trung vƠo k toán tƠi chính phc v cho
vic lp các báo cáo tƠi chính lƠ ch yu. H thng k toán chi phí hng vƠo vic
cung cp thông tin phc v cho vic lp k hoch, kim soát vƠ đánh giá hot đng
sn xut trong công ty còn rt hn ch. H thng k toán chi phí hin nay không th
cung cp các thông tin phù hp, kp thi vƠ tin cy cho vic ra các quyt đnh kinh
doanh ca các nhƠ qun tr doanh nghip vì vy công ty đang gp phi nhng hn
ch, thiu thông tin chi phí đ gii quyt các vn đ qun tr kinh doanh đang đt ra
trong môi trng cnh tranh ngƠy cƠng khc lit nh hin nay.
Xut phát t tm quan trng, s cn thit ca thông tin chi phí, tác gi chn
đ tƠi “HoƠnăthinăhăthngăkătoánăchiăphíătiăCôngătyăTNHHăYahon” lƠm đ
tƠi lun vn ca mình. Lun vn ch tp trung hoƠn thin h thng k toán chi phí
2
theo hng nơng cao tính hu ích thông tin cho qun tr hot đng sn xut kinh
doanh.
2. Các công trình nghiên cuăliênăquanăđnăđ tài
các nhc đim ca h thng k toán chi phí truyn thng, đó lƠ h thng tính chi
phí theo hot đng (ABC) đ m rng thông tin cho qun tr nhng hn ch ca
phng pháp nƠy lƠ khó phù hp vi nhng doanh nghip nh và va, nhng doanh
nghip có trình đ qun tr còn lc hu.
- Các công trình nghiên cuătrongănc
Nghiên cu h thng k toán chi phí cng đc rt nhiu cá nhân, t chc
trong nc nghiên cu. Tuy nhiên, hu nh các công trình nghiên cu nƠy thng
da trên góc nhìn truyn thng v h thng k toán chi phí Vit Nam, theo quy
trình công vic ca k toán tài chính và phát trin chi tit thêm thông tin chi phí hay
giá thành phc v cho qun tr. C th,
+ Nguyn Duy Hòa (2007) vi lun vn ắHoƠn thin t chc k toán chi phí
sn xut và tính giá thành sn phm ti công ty dt may Thành Công”,
+ Phm Vn Út (2004) vi lun vn ắXơy dng h thng k toán qun tr ti
các doanh nghip ch bin g tnh Bình Dng”
+ H Th Hu (2011) vi lun vn ắXơy dng h thng k toán qun tr trong
doanh nghip sn xut ti TP.HCM”
ầ
V c bn các công trình này tip cn, xây dng h thng k toán chi phí trên
c s truyn thng theo quy trình công vic k toán tƠi chính đ t đó hoƠn thin h
thng k toán chi phí theo nhng mc đích khác nhau nh Nguyn Duy Hòa (2007)
hng đn thông tin chi phí cho báo cáo tài chính; Phm Vn Út (2004), H Th
Hu (2011) hng đn thông tin chi phí cho qun tr nhng cha chi tit thông tin
chi phí thích hp cho các công c qun tr.
Trên c s k tha các công trình nghiên cu trong vƠ ngoƠi nc, tác gi
tip cn h thng k toán chi phí theo góc nhìn mi là các thành phn cu thành h
thng k toán chi phí và phát trin theo hng chi tit, nâng cao thông tin chi phí
cho qun tr.
3. Mc tiêu nghiên cu caăđ tài
4
6. Nhng mong munăđóngăgópăca lunăvn
5
- a ra hng tip cn mi v h thng k toán chi phí theo các thành phn
cu trúc đ đáp ng linh hot cho nhng mc tiêu khác nhau. C th là tip cn h
thng k toán chi phí theo nm thƠnh phn và chn la các thành phn đ sp xp
thành nhng quy trình theo nhng mc tiêu khác nhau.
- C th hóa góc nhìn và hng tip cn này thành nhng quan đim và các
ni dung trong hoàn thin h thng k toán chi phí ti Công ty. C th là hoàn thin
các b phn cu thành h thng k toán chi phí và ni dung quy trình k toán chi phí
đ cung cp thông tin cho các đi tng s dng khác nhau, ch yu là nhà qun tr
trong ni b doanh nghip.
7. Kt cuăđ tài d kin
Lun vn gm 3 chng:
Chngă1: Tng quan v h thng k toán chi phí doanh nghip
Chngă2: Thc trng h thng k toán chi phí ti Công ty TNHH Yahon.
Chngă3: Các gii pháp hoàn thin h thng k toán chi phí theo hng nâng cao
tính hu ích thông tin cho qun tr hot đng sn xut kinh doanh ti Công ty
TNHH Yahon
Ngoài ra, lun vn còn có thêm phn ph lc trình bày các biu mu, chng
t nhm minh ha cho phn ni dung trình bày trong lun vn.
6
CHNGă1
TNGăQUANăVăHăTHNGăKăTOÁNăCHIăPHệ
1.1. Khái nim chi phí và tip cn chi phí theo các mcăđíchăkhácănhau
Cung
cp
Qung
cáo
Sn
xut
Nghiên
cu &
phát
trin
Chc
nng
chui giá
tr
Trc sx
Sau sx
Chi phí
chui
giá tr
Giá
tr sp
Giá
thành sp
Báo cáo TC
Phân tích li nhun, đnh giá cho mc tiêu ngn hn
Phân tích li nhun, đnh giá cho chin lc dài hn
Phân
phi
Dch
v
nghip, lãi vay;
- Trong giá bán, chi phí đc th hin qua các b phn cu thƠnh giá bán
Giá bán = Giá vn + Chi phí bán hƠng vƠ qun lý + Li nhun mc tiêu
Vi mc đích cung cp thông tin đ lp, trình bày báo cáo qun tr hay báo
cáo thông tin đ thc hin các chc nng qun tr, chi phí đc nhn đnh, đo lng,
ghi nhn, trình bày theo nhng quy chun qun tr ni b ca mi doanh nghip. C
th, theo mc đích nƠy, chi phí phí thng th hin nh sau:
- Chi phí đc th hin linh hot các phm vi khác nhau nh chi phí thc t,
chi phí c tính theo chin lc, k hoch hay d toán.
- Giá thành sn phm đc tính theo nhiu phng pháp khác nhau, vi
phng pháp trc tip, giá thành bao gm bin phí nguyên vt liu trc tip, bin
phí nhân công trc tip, bin phí sn xut chung hay giá thành ch có bin phí sn
xut. Tt c đnh phí và chi phí bán hàng qun lý đc ghi nhn vào chi phí thi k.
Ngoài ra, chi phí có th đc th hin theo nhng mô hình qun tr chi phí khác.
- Trên báo cáo qun tr, chi phí đc th hin rt đa dng, nu theo phng
pháp trc tip, chi phí đc th hin qua ch tiêu giá vn sn phm tn kho ch đc
tính có bin phí sn xut.
- Trên báo cáo kt qu kinh doanh, chi phí đc th hin khá linh hot theo
nhng mô hình qun tr khác nhau nhng ph bin đc th hin thƠnh nhng loi
chi phí nh: bin phí vƠ đnh phí, chi phí đnh mc đc vƠ không đnh mc đc,
chi phí kim soát đc vƠ không kim soát đc,ầc th, vi báo cáo kt qu kinh
doanh theo hình thc ng x chi phí, chi phí lƠ mt mc trong các ch tiêu sau :
• Doanh thu
• Bin phí
• S d đm phí
• nh phí b phn
• S d b phn
9
10
đáp ng nhu cu thông tin cho lp và trình bày báo cáo tài chính mà còn phi đáp
ng nhu cu thông tin cho qun tr. Tuy nhiên, vi thông tin chi phí trình bày trên
báo cáo tài chính không th đáp ng nhu cu thông tin cho qun tr, vì vy, s thay
đi môi trng hot đng sn xut kinh doanh đư đt ra nhu cu thông tin chi phí
cho qun tr chi phí, đánh giá hiu qu hot đng, ra quyt đnh kinh doanh là ngày
càng cn thit, cn phi gia tng đ đáp ng cho vic phân tích, kim soát, hoch
đnh các vn đ liên quan đn hot đng sn xut theo nhng mô hình, phng pháp
qun tr riêng ca doanh nghip.
1.2.2. Các mc tiêu ca h thng k toán chi phí doanh nghip
- Các mc tiêu ca h thng k toán chi phí
H thng k toán chi phí va cung cp thông tin chi phí, giá thành cho các
đi tng bên ngoài doanh nghip có quyn li kinh t liên quan, va cung cp
thông tin chi phí, giá thƠnh đ thc hin chc nng qun lý trong ni b doanh
nghip. K toán chi phí thc hin vic thu thp, x lý, kim tra, phân tích và cung
cp thông tin kinh t, tài chính, nhm hng đn các mc tiêu sau:
+ o lng kt qu vƠ đánh giá thƠnh qu qun lý ca nhng nhà qun lý
nh so sánh kt qu thc t vi k hoch, d toán thông qua các thc đo tƠi chính
và phi tài chính.
+ m bo các quy đnh, yêu cu pháp lý, các quy đnh và ch đ, nguyên
tc, phng pháp k toán phi tuân th liên quan đn chi phí.
+ Phc v cho vic đ ra các chin lc tng quát, lp các d toán liên quan
đn chi phí nh chi phí đu t phát trin vào sn phm mi, đu t cho tƠi sn hu
hình, vô hình, mua sm nguyên vt liuầ
+ Cung cp thông tin liên quan đn các giai đon phân b ngun lc kinh t
cho hot đng sn xut kinh doanh, ch to sn phm, khách hàng; đnh giá sn
phm đ phơn tích, đánh giá, kim tra v giá vn, kh nng sinh li ca sn phm,
la chn các quyt đnh v giá bán sn phm, quyt đnh ký kt các hp đng, quyt
đnh tip tc sn xut hay thuê ngoƠi gia công,ầ Thông tin k toán chi phí va
mang tính linh hot, thng xuyên và hu ích, không bt buc phi tuân theo nhng
chun mc ca ch đ k toán hin hƠnh. Nh vy, mc tiêu, trng tâm ca h
12
thng k toán chi phí nhn mnh đn tính d báo ca thông tin và trách nhim ca
các nhà qun lý thuc các cp qun lý (trong đó tp trung vào cp qun tr cp thp
nh các t, đi, phơn xng sn xut hay b phn qun lý và phc v - lƠ ni trc
tip phát sinh các chi phí) nhm gn trách nhim ca các nhà qun tr vi chi phí
phát sinh thông qua hình thc thông tin chi phí đc cung cp theo các trung tâm
chi phí (ngun gây ra chi phí).
1.3. H thng k toán chi phí; các b phn cu thành và quy trình ca h
thng k toán chi phí
1.3.1. H thng k toán chi phí
H thng k toán chi phí là tng hp và kt ni thông tin đu vào và thông
tin đu ra ca chi phí qua mt quy trình x lý nht đnh đ đáp ng cho mc tiêu
cung cp thông tin chi phí cho nhng mc đích nht đnh.
1.3.2. Các b phn cu thành h thng k toán chi phí
- Tip cn h thng k toán chi phí có th t nhiu góc đ khác nhau nh:
(1) Tip cn truyn thng ca Vit Nam, h thng k toán chi phí bao gm
xác đnh ni dung k toán, kt cu giá thƠnh đ đnh hình chi phí trên chng t đu
vào t đó thông qua quá trình tp hp, tng hp chi phí tính giá thƠnh đ thc hin
thông tin chi phí đu ra trên báo cáo chi phí và giá thành.
(2) Tip cn theo các thành phn c bn, h thng k toán chi phí gm nm
thành phn cu thƠnh (thông tin chi phí đu vƠo, phng pháp đánh giá hƠng tn
kho, phng pháp tp hp chi phí, phng pháp tính giá vn, giá thành sn phm,
phng pháp cp nht thông tin trên s k toán) và quy trình k toán chi phí là s
Phng
pháp tp
hp chi
phí
Gi thuyt
dòng luân
chuyn chi
phí
Phng pháp
ghi nhn thông
tin chi phí
Chi phí
thc t
Chi phí
thc t
kt hp
vi c
tính
Chi phí
đnh
mc
Chi phí
NVLTT
Bin
phí
Toàn b
C s
hot
phí khác tính vƠo chi phí thi k.
- Phng pháp toƠn b (The Full Absorption Method). Phng pháp nƠy tính
toƠn b chi phí sn xut cho hƠng tn kho các chi phí khác ngoƠi sn xut tính vƠo
chi phí thi k.
- Phng pháp tính trên c s hot đng (The Activity Based Method).
Phng pháp nƠy tính toƠn b chi phí có liên quan đn hot đng vƠo hƠng tn kho.
ThƠnh phn th ba - phng pháp tp hp chi phí, h thng k toán chi phí có
th s dng các phng pháp nh: tp hp chi phí theo đn đt hƠng (Job Order
methods), theo quy trình sn xut (Process method), theo tng lô hƠng (Back Flush
method), theo s kt hp gia đn đt hƠng vƠ quy trình sn xut (Hybrid, or Mixed
Methods).
ThƠnh phn th t ậ gi thit s dng đ tính giá vn, giá thƠnh sn phm dch
v, h thng k toán chi phí có th s dng các gi thit nh nhn din trc tip
(specific identification method), hoc nhp trc xut trc (first in, first out
method), hoc bình quơn gia quyn (weighted average method).
ThƠnh phn th nm ậ phng pháp ghi nhn thông tin chi phí trên h thng
s k toán, h thng k toán chi phí có th hoc ghi nhn ghi nhn bng phng
pháp hch toán hƠng tn kho theo kê khai thng xuyên (perpetual inventory
method) hoc ghi nhn bng phng pháp hch toán hƠng tn kho theo kim kê
đnh k (periodic method).
Trên c s nhng b phn cu thƠnh trên, vic chn la các b phn cu
thƠnh h thng k toán chi phí hng đn đáp ng vƠ phù hp vi mc tiêu cung