B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

TRN TH VINH
LUN VN THC S KINH T

TP. H CHÍ MINH – NM 2011

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH TRN TH VINH Chuyên ngành : K toán
Mã s : 60.34.30

LUN VN THC S KINH T
Trc tiên, tác gi xin gi li bit n sâu sc đn Thy TS. Hunh c Lng
đã dành nhiu thi gian và tâm huyt tn tình hng dn, góp ý và ch bo tôi trong
sut quá trình thc hin lun vn này. ng thi, tác gi cng xin cm n Ban giám
hiu, Phòng đào to – Khoa sau đi hc, các ging viên ca trng i hc Kinh t
thành ph H Chí Minh đã tn tâm truyn đt nhng kin thc trong sut quá trình
hc tp và hoàn hành lun vn Thc s.
Tác gi cng xin gi li cm n chân thành đn các anh ch Phòng k toán và
Ban Giám đc công ty c phn Tp oàn Vi Na đã to điu kin cho tôi nghiên cu
v h thng k toán ti Công ty cng nh quá trình thu thp s liu phc v cho
lun vn này.
Nhân đây tác gi xin chân thành cm n gia đình và bn bè đã đng viên và
khuyn khích tôi trong quá trình hc tp và hoàn thành lun vn.
Mc dù đã c gng hoàn thành lun vn này vi tt c nng lc và tâm huyt
trong vic nghiên cu và hc hi nhng lun vn này vn không th tránh khi
nhng thiu sót và khim khuyt. Tác gi mong nhn đc nhng ý kin đóng góp
và ch bo ca Quý Thy, Cô cùng toàn th bn đc quan tâm đ tác gi có th hoàn
thin hn na kin thc ca mình sau này.
Xin trân trng cm n.

Tác gi ca lun vn: Trn Th Vinh MC LC
w¬v
LI M U
CHNG 1: C S LÝ LUN V K TOÁN TRÁCH NHIM TRONG
DOANH NGHIP 1

TI CÔNG TY C PHN TP OÀN VI NA 23
2.1 MT S VN  CHUNG V CÔNG TY C PHN TP OÀN VI
NA 23
2.1.1 Tình hình t chc qun lý ti Công ty 23
2.1.1.1 Lch s hình thành và phát trin 23
2.1.1.2 Chc nng và nhim v ca công ty 23
2.1.1.3 Quy mô hot đng kinh doanh 24
2.1.1.4 T chc b máy qun lý 24
2.1.1.5 Mt s ch tiêu kt qu sn xut kinh doanh 31
2.1.1.6 Nhng thun li, khó khn và phng hng phát trin ca công ty c
phn Tp oàn Vi Na trong giai đon hin nay 31
2.1.2 Tình hình t chc công tác k toán ti công ty VNG 33
2.1.2.1 Các chính sách và ch đ k toán áp dng 33
2.1.2.2 Hình thc t chc h thng s sách k toán 33
2.1.2.3 T chc b máy k toán 35
2.2 H THNG K TOÁN TRÁCH NHIM TI CÔNG TY C PHN
TP OÀN VI NA 39
2.2.1 S phân cp qun lý ti Công ty VNG 39
2.2.2 Các ch tiêu và báo cáo đánh giá trách nhim qun lý ti công ty
c phn Tp oàn Vi Na 42
2.2.2.1 Trung tâm chi phí 42
2.2.2.2 Trung tâm doanh thu 45
2.2.2.3 Trung tâm li nhun 45
2.2.2.4 Trung tâm đu t 46
2.2.3 Tình hình thc hin các ni dung liên quan đn k toán trách
nhim ti công ty c phn Tp oàn Vi Na 47
2.2.3.1 D toán ngân sách 47
2.2.3.2 Phân b chi phí 48
2.2.3.3 Phân tích bin đng chi phí 51
2.3 ÁNH GIÁ THC TRNG V T CHC H THNG K TOÁN

CÁC PH LC
BNG KÝ HIU, CH VIT TT
wv
Công ty VNG
: Công ty c phn Tp oàn Vi Na
Game
: Trò chi trc tuyn
Web
: Mng đin t
KPIs
: Key performance indicator – Ch s doanh thu
PG 1
: B phn qun lý trc tip các trò chi trc tuyn nhóm 1:
Kim Tiên, Võ lâm truyn k 1- phiên bn chi tr tin. Võ
lâm truyn k 2, Võ lâm truyn k 1- phiên bn chi min
phí, Kim th.
PG 2
: B phn qun lý trc tip các trò chi trc tuyn nhóm 2:
Phong thn, Tinh võ, Chinh đ, Cu long tranh bá.
PG 3
: B phn qun lý trc tip các trò chi trc tuyn nhóm 3:
Nm lùn, Gu Boom, Bit đi thn tc, ua xe tc đ.
PG 4
: B phn qun lý trc tip các trò chi trc tuyn nhóm 4: Võ

Eform
: Chng t đin t trc tuyn
TBA
: To be announced - Cha có thông báo chính thc
Zing xu
: Tin s dng trong trò chi trc tuyn
Internet
: Mng đin t

DANH MC CÁC BNG, BIU
w¬v
Bng 2.1
: Tình hình tài chính VNG qua hai nm 2010 và 2009
Bng 2.2
:
Tình hình doanh thu t hot đng kinh doanh chính ca VNG qua
hai nm 2010 và 2009
Bng 2.3
:
Các ch tiêu đánh giá trung tâm li nhun
Bng 3.1

:
Báo cáo kt qu kinh doanh theo s d đm phí - Hot đng kinh
doanh trò chi trc tuyn
Bng 3.2
:
Bng tính doanh thu hoãn li đi vi doanh thu tiêu th th cào
tuyn sau khi xác đnh li
S đ 3.2
:
Quy trình ghi nhn doanh thu
S đ 3.3
:
Quy trình ghi nhn doanh thu th cào
S đ 3.4
:
Quy trình ghi nhn doanh thu tin trong trò chi trc tuyn
S đ 3.5
:
Quy trình ghi nhn doanh thu theo thi gian s dng vt phm

DANH MC CÁC PH LC

Ph lc 1 :
Lch s phát trin ca VNG qua các nm
Ph lc 2 :
Danh mc các sn phm ca Công ty c phn Tp đoàn Vi na
Ph lc 3: :
Báo cáo hàng tháng ca các trung tâm trách nhim ti Công ty
c phn Tp oàn Vi Na
Ph lc 3.1 :
Báo cáo trách nhim ca trung tâm chi phí – B phn t chc
hành chính tháng 6 nm 2010
Ph lc 3.2 :
Báo cáo trách nhim ca trung tâm li nhun – Hot đng kinh
doanh trò chi tr
c tuyn

Ph lc 7.3 :
Mu báo cáo tình hình xu trong trò chi trc tuyn
Ph lc 8: :
H thng báo cáo d toán ngân sách hàng nm ca các trung
tâm trách nhim
Ph lc 8.1 :
Mu báo cáo d toán ngân sách hàng nm ca trung tâm chi phí
Ph lc 8.2 :
Mu báo cáo d toán ngân sách hàng nm ca các trung tâm li
nhun
Ph lc 8.3 :
Mu báo cáo d toán ngân sách hàng nm v các khon đu t
Ph lc 8.4 :
M
u báo cáo k hoch nhân s hàng nm

LI M U
w¬v
A. S cn thit ca đ tài nghiên cu
K toán trách nhim là mt ni dung c bn ca k toán qun tr và là mt quá
trình tp hp và báo cáo các thông tin, đc dùng đ kim tra các quá trình hot
đng và đánh giá tình hình thc hin nhim v  tng b phn trong mt t chc.
Do đó, k toán trách nhim đc xem là mt công c đ đo lng v kt qu hot
đng ca mt b phn bt k trong t chc, qua đó giúp các nhà qun tr kim soát

Lun vn tp trung nghiên cu v h thng k toán trách nhim ti mt doanh
nghip Vit Nam c th, đó là công ty c phn Tp oàn Vi Na. H thng k toán
trách nhim ti Công ty bao gm các trung tâm trách nhim, các ch tiêu và báo cáo
đánh giá thành qu qun lý nhm cung cp thông tin cho các nhà qun tr đ giúp h
qun lý tt hn các b phn ca mình.
D. Phm vi nghiên cu
Mc dù Công ty đã có s hình thành h thng k toán trách nhim t rt sm,
ch mt nm sau khi đc thành lp, nhng tác gi ch tp trung phân tích tình hình
vn dng thc t h thng này ti Công ty trong nm 2010, vì đn thi đim trên thì
Công ty đã dn trin khai đc h thng Oracle-ERP trong công tác k toán và h
thng k toán trách nhim đã đc hoàn thin dn qua các nm.
E. Phng pháp nghiên cu
Lun vn đc nghiên cu trên c s phng pháp duy vt bin chng. Bên
cnh đó, đ nghiên cu v lý lun, tìm hiu thc tin cng nh gii quyt các vn đ
c th, lun vn còn s dng các phng pháp nh: phng pháp so sánh đi chiu,
phng pháp h thng cu trúc và phng pháp phân tích.
F. Nhng đóng góp mi ca lun vn
 tài tp trung đánh giá v h thng k toán trách nhim đang đc thc hin
ti công ty c phn Tp oàn Vi Na. T đó đ xut nhng ý kin đóng góp tích cc
nhm hoàn thin h thng k toán trách nhim ca Công ty, hng đn s dng k
toán trách nhim đt hiu qu cao nht. Các gii pháp đc đ xut nh: - T chc li s phân cp qun lý và xác đnh li các trung tâm trách nhim ti
Công ty
- Hoàn thin các ch tiêu đánh giá thành qu qun lý ca các nhà qun tr  các
trung tâm trách nhim và h thng báo cáo ca các b phn đang s dng.
- Hoàn thin các phng pháp hch toán k toán nh: ghi nhn doanh thu, phân
b chi phí, …
- Nhng gii pháp h tr nh v h thng thông tin, nhân s đ hoàn thin h

nht trong quá trình qun lý, và nhân viên k toán qun tr là nhng đi tác chin
lc quan trng trong đi ng qun lý ca t chc.”
1

 Vit Nam, thut ng “K toán qun tr” mi ch đc ghi nhn chính thc
trong Lut K toán ban hành vào ngày 17/06/2003. Theo đó, k toán qun tr đc
hiu là vic thu thp, x lý, phân tích và cung cp thông tin kinh t, tài chính theo
yêu cu qun tr và quyt đnh kinh t, tài chính trong ni b đn v k toán. Nhng
phi đn Thông t s 53/2006/TT-BTC ngày 12 tháng 06 nm 2006, B Tài chính
mi ban hành thông t v Hng dn áp dng k toán qun tr trong doanh nghip.
1.1.2 Vai trò ca k toán qun tr
Xut phát t đnh ngha v k toán qun tr, vai trò ca k toán qun tr cng
đc th hin thông qua các chc nng qun tr, đó là chc nng hoch đnh, t
chc điu hành, kim soát - kim tra và ra quyt đnh. Mc tiêu ca qun tr là tìm
ra phng thc thích hp đ thc hin công vic nhm đt hiu qu cao nht vi chi
phí các ngun lc ít nht. 1
Ngun: K toán qun tr , nm 2006
2

- Chc nng hoch đnh xác đnh các mc tiêu và mc đích mà t chc phi
hoàn thành trong tng lai, đng thi gn lin vi vic la chn cách thc và
chng trình đ thc hin nhng mc tiêu đnh trc đó trong các k hoch dài
hn, k hoch hàng nm và k hoch tác nghip. Hoch đnh có ngha là xác đnh
trc phi làm gì, làm nh th nào, vào khi nào và ai s làm. Vai trò hoch đnh
s là c s đ đánh giá trách nhim và mc đ hoàn thành nhim v đc giao ca
các nhà qun tr.
- Chc nng t chc điu hành là quá trình sp xp và b trí các công vic, giao

Vào nm 1950, k toán trách nhim đc đ cp đu tiên  M trong tác phm
“Basic Organizational Planning to tie in with Responsibility Accounting” ca
Ailman, H.B.1950. T đó đn nay, h thng k toán trách nhim luôn đc xây
dng và phát trin vi nhiu quan đim khác nhau.
Theo nhóm tác gi Anthony A.Atkinson, Rajiv.D.Banker, Robert S.Kaplan và
S.mark Young ca chng 12 - tác phm “Responsibility Accounting” in
“Management Accounting” thì k toán trách nhim là:
- Mt h thng k toán có chc nng thu thp, tng hp và báo cáo các d liu
k toán có liên quan đn trách nhim ca tng nhà qun lý riêng bit trong mt
t chc, thông qua các báo cáo liên quan đn chi phí, thu nhp và các s liu
hot đng bi tng khu vc trách nhim hoc đn v trong t chc.
- Mt h thng cung cp thông tin nhm đánh giá trách nhim và thành qu mi
nhà qun lý, ch yu  khía cnh thu nhp và nhng khon chi phí mà h có
quyn kim soát đu tiên.
- Mt h thng k toán to ra các báo cáo cha c nhng đi tng có th kim
soát và không th kim soát đi vi mt cp qun lý. Theo đó, nhng đi
tng có th kim soát và không th kim soát cn đc phân tách rõ ràng, và
s nhn din nhng đi tng có th kim soát đc là mt nhim v c bn
trong k toán trách nhim và báo cáo trách nhim.
Theo nhóm tác gi Clive Emmanuel, David Otley and Kenneth Marchant ca tác
phm “Managerial Accounting”, quan đim ca h v k toán trách nhim nh sau:
k toán trách nhim là s thu thp tng hp và báo cáo nhng thông tin tài chính v
nhng trung tâm khác nhau trong mt t chc, cng còn đc gi là k toán hot
4

đng hay k toán kh nng sinh li. Nó ln theo các chi phí, thu nhp hay li nhun
đn nhng nhà qun lý riêng bit, nhng ngi chu trách nhim cho vic đa ra các
quyt đnh v chi phí, thu nhp, hay li nhun đang đc nói đn và thc thi nhng
hành đng vì chúng. K toán trách nhim t ra phù hp  nhng t chc mà  đó
nhà qun lý cp cao thc hin chuyn giao quyn ra quyt đnh cho các cp thuc

ca mình nh sau:
- K toán trách nhim giúp xác đnh s đóng góp ca các b phn vào l
i ích
chung ca t chc. Vic thit k các trung tâm trách nhim mang li cho doanh
nghip s tip cn tt hn vi thông tin, cung cp thông tin cho vic thc hin chc
nng t chc và điu hành doanh nghip. Ngoài ra, s phân chia thành nhiu trung
tâm trách nhim cho phép doanh nghip xác đnh đóng góp ca tng b phn vào
li nhun chung và đo lng kt qu hot đng ca các nhà qun lý b phn.
- K toán trách nhim cung cp c s cho vic đánh giá cht lng v kt qu
hot đng ca các nhà qun tr b phn. Thông qua các báo cáo thành qu hot
đng ca các b phn, k toán trách nhim cung cp s so sánh nhng s liu v
thc t hot đng vi s liu k hoch hoc d toán, phân tích v s bin đng cùng
nhng đánh giá v tình hình thc hin k hoch đ ra. Các báo cáo này nh mt h
thng thông tin phn hi đ nhà qun tr nm bt đc tình hình thc hin so vi k
hoch nh th nào, đng thi da vào nhng hn ch và vn đ khó khn trong thc
t đ đa ra nhng điu chnh kp thi, đm bo hot đng doanh nghip vn đi
đúng mc tiêu đã xác đnh.
- K toán trách nhim thúc đy các nhà qun tr b phn điu hành b phn ca
mình theo phng cách phù hp vi nhng mc tiêu c bn ca toàn b t chc.
Da vào các tiêu chí đánh giá cùng báo cáo kt qu hot đng b phn, các nhà
qun tr cp cao đc cung cp nhng thông tin thích hp trong vic đo lng kt
qu hot đng ca các trung tâm trách nhim và đng thi đánh giá đc nng lc
ca các nhà qun lý b phn c s, do đó kp thi khích l h qun tr hot đng ca
b phn mình phù hp vi mc tiêu ca toàn công ty. 6

1.3 NI DUNG CA K TOÁN TRÁCH NHIM
1.3.1 S phân cp qun lý

1.3.2 Các trung tâm trách nhim
Trung tâm trách nhim là mt chc nng hay mt b phn trong doanh nghip,
đt di s lãnh đo ca mt nhà qun tr chu trách nhim trc tip vi kt qu
hot đng ca chc nng đó hay b phn đó. Thông thng, trong mt doanh
nghip có 4 loi trung tâm trách nhim: Trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu,
trung tâm li nhun, trung tâm đu t.
1.3.2.1 Trung tâm chi phí (Cost center)
Trung tâm chi phí là trung tâm trách nhim mà ngi qun lý ch chu trách
nhim hoc ch có quyn kim soát đi vi chi phí phát sinh  trung tâm, không có
quyn hn đi vi li nhun và vn đu t. c xp vào loi trung tâm chi phí là
các phân xng sn xut, các phòng ban chc nng không trc tip tham gia vào
hot đng kinh doanh.
Chi phí đc hiu theo quan đim k toán qun tr là dòng phí tn thc t gn
lin vi hot đng hàng ngày khi t chc thc hin, kim tra, ra quyt đnh; chi phí
cng có th là dòng phí tn c tính đ thc hin d án, nhng phí tn mt đi do la
chn phng án, hy sinh c hi kinh doanh. Trung tâm chi phí là phm vi c bn
ca h thng xác đnh chi phí, là đim xut phát ca các hot đng: phân loi chi
phí thc t phát sinh, lp d toán chi phí và so sánh chi phí thc t phát sinh vi chi
phí d toán. Thông qua vic đánh giá tình hình chi phí thc t ca b phn so vi k
hoch giúp cho các nhà qun tr xác đnh và kim tra nhm giúp vic s dng chi
phí đt hiu qu cao.
1.3.2.2 Trung tâm doanh thu (Revenue Center)
Trung tâm doanh thu là mt b phn mà các nhà qun tr ca nó ch đc
quyn ra quyt đnh đi vi doanh thu phát sinh trong b phn đó. Thành qu ca
các trung tâm doanh thu thng đc đánh giá bng vic so sánh doanh thu thc t
vi doanh thu d toán và phân tích các chênh lch phát sinh. Nu trung tâm doanh
8

thu đc toàn quyn quyt đnh giá bán, s lng sn phm tiêu th thì trách nhim
s đc đánh giá trên doanh thu to ra. Ví d: b phn bán hàng trong mt doanh

C s đ xác đnh mt b phn trong doanh nghip là trung tâm loi gì thng
đc cn c theo chc nng tài chính. Trên thc t, vic phân bit rõ ràng loi trung
tâm trách nhim cho các b phn, đn v trong mt doanh nghip ch mang tính
tng đi và ph thuc vào quan đim ca nhà qun tr cp cao nht. Ví d, phòng
kinh doanh có th xp vào loi trung tâm chi phí tùy ý vì nhà qun tr b phn cng
phi d toán chi phí hot đng ca phòng, cng phi kim soát chi phí phát
sinh,…hoc nu mt đn v kinh doanh trc thuc mà qun tr cng đc giao
quyn quyt đnh đu t vn trong mt phm vi nào đó thì cng có th xp vào loi
trung tâm đu t. Do vy, đ có th phân loi các b phn, đn v trong doanh
nghip vào các loi trung tâm trách nhim hp lý nht thì nên cn c vào nhim v
chính ca b phn, đn v đó.
1.3.3 Các ch tiêu đánh giá thành qu các trung tâm trách nhim
 có th tìm ra các tiêu chí đánh giá quan trng, trong phân tích ngi ta
thng s dng nhiu phng pháp nh: Phng pháp so sánh, phng pháp s
chênh lch, phng pháp thay th liên hoàn, phng pháp liên h cân đi, phng
pháp hi quy, trong đó phng pháp so sánh đc s dng ph bin nht.
Phng pháp so sánh là phng pháp xem xét các ch tiêu phân tích bng cách
da trên vic so sánh s liu vi mt ch tiêu c s (ch tiêu gc). Tiêu chun đ so
sánh thng là: Ch tiêu k hoch ca mt k kinh doanh, tình hình thc hin các k
kinh doanh đã qua, ch tiêu các doanh nghip tiêu biu cùng ngành. iu kin đ so
sánh là: Các ch tiêu so sánh phi phù hp v yu t không gian, thi gian, cùng ni
dung kinh t, đn v đo lng, phng pháp tính toán. Phng pháp so sánh có hai
hình thc: so sánh tuyt đi và so sánh tng đi. So sánh tuyt đi da trên hiu s
ca hai ch tiêu so sánh là ch tiêu k phân tích và ch tiêu c s. So sánh tng đi
là t l (%) ca ch tiêu k phân tích so vi ch tiêu gc đ th hin mc đ hoàn
10

thành hoc t l ca s chênh lch tuyt đi vi ch tiêu gc đ nói lên tc đ tng
trng.
Khi đánh giá thành qu qun lý, nhà qun tr nên kt hp c hai hình thc so sánh

Trích đoạn ánh giá thành qu ca trung tâm chi phí ánh giá thành qu ca trung tâm li nh un D toán ngân sách MC TIÊU HOÀN TH IN

---