B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM

HUNH TH PHNG KHANH

HOẨN THIN THỌNG TIN K TOÁN C CỌNG B
CA CÁC CỌNG TY C PHN NIểM YT
TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN TP. H CHệ MINH

LUN VN THC S KINH T LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. HẨ XUỂN THCH TP. H Chí Minh – Nm 2012 . H Chí Minh – Nm 2012

LI CAM OAN Tôi cam đoan lun vn thc s kinh t: “Hoàn thin thông tin k toán đc công
b ca các công ty c phn niêm yt ti S giao dch chng khoán thành ph H
Chí Minh” là công trình nghiên cu khoa hc nghiêm túc ca bn thân. Các kt qu
trong lun vn này đc tng hp t quá trình kho sát thc t và ngun thông tin đáng

2. Mc tiêu nghiên cu 02
3. i tng và Phm vi nghiên cu 02
3.1 i tng nghiên cu 02
3.2 i tng kho sát 02
3.3 Phm vi nghiên cu 03
4. Phng pháp nghiên cu 0 3
5. Kt cu ca đ tài 03
6. Nhng đim mi ca đ tài 04
Chng 1: C S Lụ LUN V THÔNG TIN K TOÁN C CÔNG B 05
1.1 Thông tin k toán đc công b 05
1.2 Quy trình thông tin k toán đc công b 13
1.2.1 Nguyên tc và phng pháp c bn to lp thông tin k toán 13
1.2.2 Nguyên tc kim toán đc lp thông tin k toán 15
1.2.3 Công b thông tin k toán 16
1.2.4 Công tác giám sát hot đng công b thông tin k toán 19
1.2.5 Tính hu dng ca thông tin k toán đc công b 23
1.3 Kinh nghim quc t v thông tin k toán đc công b 23
1.3.1Th trng chng khoán M 23
1.3.2 Th trng chng khoán Thái Lan 30
Kt lun chng 1 39
Chng 2: THC TRNG THÔNG TIN K TOÁN C CÔNG B CA CÁC
CÔNG TY C PHN NIểM YT TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN THÀNH
PH H CHệ MINH 40
2.1 Thc trng to lp thông tin k toán 40

2.1.1 Kt qu các công trình nghiên cu 40
2.1.2 Kt qu kho sát thc t 42
2.1.3 u đim 50
2.1.4 Nhc đim 50
2.2 Thc trng kim toán đc lp thông tin k toán 53

3.2.2 Kim toán đc lp thông tin k toán 88
3.2.3 Công b thông tin k toán 96
3.2.4 Giám sát hot đng công b thông tin k toán 102
3.2.5 Tính hu dng ca thông tin k toán 102
Kt lun Chng 3 104
Kt lun 106
Danh mc tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC CÁC T VIT TT

A&C : Công ty TNHH Kim toán và T vn (A&C)
AMEX : American Stock Exchange
BDO : Công ty TNHH BDO Vit Nam
E&Y : Công ty TNHH Ernst & Young Vit Nam
FD : Fair Disclosure
HSC : Ho Chi Minh City Securities Corporation (Công ty C phn
Chng khoán Thành Ph H Chí Minh)
KDC : Kinh Do Corporation (Công ty C phn Kinh ô)

tin k toán 58
Bng 2.9: Thng kê vi phm công b thông tin nm 2010 ca các công ty c phn
niêm yt 63
Bng 2.10: Thng kê vi phm công b thông tin nm 2011 ca các công ty c phn
niêm yt 64
Bng 2.11: Thng kê đim trung bình các vn đ công b thông tin k toán 64
Bng 2.12: Thng kê đim trung bình các nhóm đi tng đánh giá v công b thông
tin k toán 65
Bng 2.13: Thng kê đim trung bình các vn đ giám sát hot đng công b thông
tin k toán 70
Bng 2.14: Thng kê đim trung bình các nhóm đi tng đánh giá v giám sát hot
đng công b thông tin k toán 71
Bng 2.15: Thng kê đim trung bình các vn đ v tính hu dng ca thông tin k
toán 76

Bng 2.16: Thng kê đim trung bình các nhóm đi tng đánh giá v tính hu dng
ca thông tin k toán 76
Bng 3.1: Thi hn công b thông tin k toán ầầầầầầầầầầầầầầ 99
Bng 3.2:  xut thi hn công b thông tin k toán ầầầầầầầầầầầ.101

1

M đu
1. LỦ do chn đ tài

quan ban hành chính sách và qun lỦ kinh t Vit Nam chnh sa, b sung các quy
đnh hin hành v công b thông tin k toán; giúp cho các công ty kim toán đc lp
hoàn thin quá trình kim toán ca mình. T đó, thông tin k toán ngày càng tr nên
minh bch, đáng tin cy và nim tin ca nhà đu t vào th trng chng khoán
đc cng c.
2. Mc tiêu nghiên cu
Tp hp các lỦ thuyt v thông tin k toán t khi đc to lp; kim toán; công
b; kim tra, giám sát hot đng công b và tính hu dng đi vi ngi s dng.
Kho sát thc t vic to lp; kim toán; công b; kim tra, giám sát hot đng
công b và tính hu dng ca thông tin k toán ca các công ty c phn niêm yt ti
SGDCK TP.HCM - Vit Nam nm 2010-2011.
 xut Ủ kin hoàn thin thông tin k toán đc công b t kt qu kho sát thc
t.
3. i tng và Phm vi nghiên cu
3.1. i tng nghiên cu
Thông tin k toán th hin qua các Báo cáo sau: Báo cáo tài chính, các Báo cáo
công b theo quy đnh, các Báo cáo t công b khác ca các công ty c phn niêm
yt ti SGDCK TP.HCM, Báo cáo kim toán, Báo cáo soát xét do các công ty kim
toán phát hành.
3.2. i tng kho sát
Nm đi tng có tác đng đn thông tin k toán đc công b ca các công ty c
phn niêm yt là:
• Ngi to lp thông tin k toán (Hi đng qun tr, Ban Giám đc, K toán
viên ca các công ty c phn niêm yt ti SGDCK TP.HCM).
• Ngi kim toán thông tin k toán (Kim toán viên, Tr lỦ kim toán ca các
công ty kim toán đc lp có thc hin kim toán các công ty c phn niêm yt ti
SGDCK TP.HCM).
3

• Ngi công b thông tin k toán (Giám đc hoc Tng Giám đc hoc ngi

niêm yt ti SGDCK TP.HCM.
- Chng III: Hoàn thin thông tin k toán đc công b ca các công ty c phn
niêm yt ti SGDCK TP.HCM.
Bên cnh đó, Lun vn có 11 ph lc đ minh ha chi tit hn.
6. Nhng đim mi ca đ tài
 tài tp hp đc nm bc ca quy trình thông tin k toán đc công b: to
lp thông tin k toán, kim toán đc lp thông tin k toán, công b thông tin k
toán, giám sát hot đng công b thông tin k toán và tính hu dng ca thông tin
k toán.
 tài cha nghiên cu k tng bc ca quy trình nh các đ tài trc mà nghiên
cu khái quát v toàn b quy trình. T kt qu kho sát thc t đi vi c nm
bc, các gii pháp thit thc đư đc đ ra nhm hoàn thin thông tin k toán đc
công b trên th trng chng khoán Vit Nam.
5



tit hn so vi thông tin k toán tài chính. Thông tin này ch đc cung cp cho các
nhà qun tr ca doanh nghip. T đó, các nhà qun tr có c s hp lỦ đ đa ra các
quyt đnh trong quá trình kim soát và hoch đnh hot đng sn xut kinh doanh.
Thông tin k toán tài chính là thông tin đc trình bày trên báo cáo tài chính. Ban
lưnh đo ca doanh nghip da vào thông tin này đ đa ra chính sách đúng đn
nhm đm bo doanh nghip va hot đng hiu qu va đt đc mc tiêu đư đ
ra. Thông tin này ch yu cung cp cho nhng đi tng bên ngoài doanh nghip
nh các nhà đu t, các ngân hàng, các t chc tín dng, các c quan Nhà Nc,
ầ. Các đi tng này s nm đc tình hình tài chính, kt qu hot đng kinh
doanh và s bin đng v mt tài chính ca doanh nghip. T đó, h s đa ra các
quyt đnh kinh t phù hp đm bo li ích ca h trong các giao dch vi doanh
nghip. Thông tin k toán tài chính càng minh bch và kp thi s tác đng đn các
đi tng bên ngoài đánh giá cao hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip
và thc hin các giao dch nh mong mun ca doanh nghip.
d. Thông tin k toán đc công b trên th trng chng khoán Vit Nam
B Tài chính đư ban hành Thông t s 09/2010/TT-BTC (“Thông t 09”) đ
hng dn các công ty công b thông tin trên th trng chng khoán. Thông t này
hng dn cho nhiu đi tng nh: công ty đi chúng, t chc phát hành thc hin
chào bán trái phiu ra công chúng, t chc niêm yt, ầ Các đi tng này phi
tuân th công b nhiu loi thông tin phc v cho nhu cu tham kho ca nhà đu
t nh: thông tin đnh k, thông tin bt thng, thông tin theo yêu cu, thông tin v
giao dch ca c đông ln, ầ Thông t này vn có hiu lc đn ht tháng 5 nm
2012 nên phù hp vi vic đc s dng đ công b các thông tin k toán nm
2010 và nm 2011.
Trên c s Thông t này, nhng thông tin k toán đc công b trên th trng
chng khoán Vit Nam (B Tài chính, 2010):
- Thông tin đnh k
7



phn niêm yt có công ty con thì công ty c phn niêm yt đó phi np báo cáo tài
chính quỦ ca công ty m và báo cáo tài chính hp nht theo quy đnh ca pháp lut
v k toán.
+ Báo cáo thng niên
Trong Báo cáo thng niên, công ty c phn niêm yt phi trình bày các thông
tin chính v lch s hot đng, báo cáo ca Hi đng qun tr, báo cáo ca Ban
Giám đc, báo cáo tài chính. Ngoài ra, các thông tin v công ty con, t chc, nhân
s, c đông và qun tr công ty cng đc th hin trong báo cáo này.
- Thông tin bt thng
Bên cnh vic công b nhng thông tin k toán đnh k, công ty c phn niêm
yt còn phi công b nhng thông tin k toán bt thng. Nhng thông tin này xy
ra bt ng gia các k lp các báo cáo trên nên cn đc công b kp thi đ phc
v cho quyt đnh ca các nhà đu t. Các thông tin k toán bt thng là hai loi
sau:
+ Các quyt đnh ca i hi đng c đông theo quy đnh ti iu 104 ca Lut
Doanh nghip v đnh hng phát trin công ty và báo cáo tài chính hng nm.
+ Quyt đnh ca Hi đng qun tr v chin lc, k hoch phát trin trung hn
và k hoch kinh doanh hàng nm ca công ty; quyt đnh thay đi phng pháp k
toán áp dng.
Công ty c phn niêm yt phi nêu rõ s kin xy ra, nguyên nhân, k hoch và
các gii pháp khc phc (nu có).
- Thông tin theo yêu cu
Trên c s nhng thông tin k toán đc các công ty c phn niêm yt công b và
nhng thông tin khác thu thp đc, UBCKNN và SGDCK TP.HCM có quyn gi
Công vn yêu cu các công ty c phn niêm yt gii trình các thông tin trên.
Khi đó, các công ty c phn niêm yt phi công b thông tin theo qui đnh ti
khon 4 iu 101 Lut Chng khoán k t khi nhn đc yêu cu ca UBCKNN,
bao gm các s kin sau đây:
9


i vi báo cáo thng niên, công ty c phn niêm yt phi thêm nhng ni
dung sau:
 Các đa bàn hot đng kinh doanh chính, chim trên 10% tng doanh thu
trong 02 nm gn nht.
 Các ri ro có th nh hng đn hot đng sn xut kinh doanh hoc đi vi
vic thc hin các mc tiêu ca công ty.
 Ban giám đc gii trình trong trng hp Ủ kin kim toán v báo cáo tài
chính nm không phi là Ủ kin chp nhn toàn phn.
 Hi đng qun tr đánh giá v hot đng ca Ban giám đc công ty.
 Báo cáo tài chính trình bày trong báo cáo thng niên ch là báo cáo tài
chính hp nht. Công ty nêu đa ch công b và cung cp báo cáo tài chính ca công
ty m hay báo cáo tài chính tng hp.
+ Thông tin bt thng
Thông t 52 b sung quy đnh mt s thông tin k toán cn đc công b bt
thng trong vòng 24 gi. Mt là, t chc kim toán đc lp v báo cáo tài chính có
Ủ kin ngoi tr, Ủ kin không chp nhn hoc Ủ kin t chi. Hai là, công b công
ty kim toán báo cáo tài chính nm và nhng thay đi cng nh phn hi ca công
ty kim toán. Ba là, kt qu điu chnh hi t báo cáo tài chính. Bn là, công ty c
phn niêm yt phi gii trình các s liu tài chính đư công b khác vi s liu tài
chính ti báo cáo tài chính đc kim toán. Ngoài ra, Thông t này đư b công b
thông tin bt thng trong vòng 24 gi v vic thông qua các quyt đnh ca i
hi đng c đông theo quy đnh ti iu 104 ca Lut Doanh nghip.
Thông t 52 đư b công b trong vòng 72 gi nhng thông tin v chin lc, k
hoch phát trin trung hn và k hoch kinh doanh hàng nm ca công ty; thay đi
phng pháp k toán áp dng theo Quyt đnh ca Hi đng qun tr.
+ Công ty c phn niêm yt phi công b thông tin v gii trình đi vi các Ủ
kin ngoi tr hay lu Ủ khi báo cáo tài chính nm đư đc kim toán và báo cáo tài
chính bán niên đư đc soát xét có các Ủ kin ngoi tr hay lu Ủ.
11

ngày kt thúc 06 tháng đu
nm tài chính
- Có công ty con,
đn v cp di
Trong vòng 60 ngày k t
ngày kt thúc QuỦ 2 hàng
nm.
Trong vòng 60 ngày k t
ngày kt thúc 06 tháng đu
nm tài chính.
3. Báo cáo tài
chính quỦ - Không có công
ty con, đn v cp
di
Trong vòng 25 ngày k t
ngày kt thúc quỦ.
Trong vòng 20 ngày k t
ngày kt thúc quỦ.
- Có công ty con,
đn v cp di
Trong vòng 50 ngày k t
ngày kt thúc quỦ.
Trong vòng 45 ngày k t
ngày kt thúc quỦ.
4. Báo cáo thng
niên
Trong vòng 20 ngày k t

+ Báo cáo thng niên phi đc công b thêm trên phng tin công b thông
tin ca UBCKNN, SGDCK TP.HCM.
+ Công ty c phn niêm yt phi công b thông tin theo yêu cu trên phng
tin thông tin đi chúng và phng tin công b thông tin ca UBCKNN, SGDCK
TP.HCM thay vì chn mt trong hai phng tin trên theo Thông t 09.
+ Công ty c phn niêm yt không cn công b báo cáo tài chính quỦ trên các n
phm.
- Hình thc công b thông tin
+ Hình thc d liu đin t đc b sung thêm là có s dng ch kỦ s trong
trng hp UBCKNN, SGDCK TP.HCM cha trin khai h thng tip nhn báo
cáo và công b thông tin thông qua cng trc tuyn.
+ Trng hp UBCKNN, SGDCK TP.HCM trin khai h thng tip nhn báo
cáo và công b thông tin thông qua cng trc tuyn, hình thc công b thông tin
đc thc hin theo hng dn ca UBCKNN và SGDCK TP.HCM.
13

1.2. Quy trình thông tin k toán đc công b
Qua tìm hiu v các vn bn pháp lut Vit Nam, quy trình thông tin k toán đc
công b gm nm bc: to lp, kim toán, công b, giám sát và s dng. Mi bc
s đc trình bày v mc đích, đi tng, nguyên tc và phng pháp thc hin.
1.2.1. Nguyên tc và phng pháp c bn to lp thông tin k toán
- Mc đích
To lp là bc đu tiên ca quy trình thông tin k toán đc công b. Vic to
lp thông tin k toán phi tuân th nhng nguyên tc c bn v k toán, tt c
Chun mc k toán Vit Nam cng nh Ch đ k toán Vit Nam hin hành.
- i tng to lp thông tin k toán
Lut k toán (2003) do Quc Hi ban hành có quy đnh:
+ Ngi đi din theo pháp lut ca công ty c phn niêm yt t chc và ch đo
thc hin công tác k toán trong công ty c phn niêm yt theo quy đnh ca pháp
lut v k toán và chu trách nhim v hu qu do nhng sai trái mà mình gây ra.

+ Ch đ k toán doanh nghip nh và va theo quyt đnh s 48/2006/Q-
BTC
Trong nm 2006, B Tài chính cng đư ban hành Ch đ k toán doanh nghip
nh và va theo quyt đnh s 48/2006/Q-BTC. Ch đ k toán này áp dng cho
tt c các doanh nghip có quy mô nh và va thuc mi lnh vc, mi thành phn
kinh t trong c nc là công ty trách nhim hu hn, công ty c phn, công ty hp
danh, doanh nghip t nhân và hp tác xư. Các ch đ chng t k toán, ch đ s
k toán, h thng tài khon k toán và h thng báo cáo tài chính đu quy đnh
nhng ni dung tng t nh Ch đ k toán doanh nghip theo Quyt đnh s
15/2006/Q-BTC nhng theo hng đn gin hóa cho phù hp vi quy mô và trình
đ k toán  các doanh nghip nh và va.
+ Ch đ k toán đc thù
Trên c s Ch đ k toán doanh nghip chung, B Tài chính cng đư ban hành
Ch đ, hng dn k toán đc thù áp dng cho các loi hình doanh nghip có đc
thù trong hot đng sn xut kinh doanh, trong qun lỦ. Các công ty chng khoán
thc hin công tác k toán theo hng dn Thông t s 95/2008/TT-BTC ngày
15

24/10/2008 và Thông t s 162/2010/TT-BTC ngày 20/10/2010. B Tài chính
hng dn k toán áp dng đi vi doanh nghip môi gii bo him theo Thông t
s 175/2011/TT-BTC ngày 05/12/2011. Ngoài ra, ngày 05/09/2011, B Tài chính
cng đư ban hành Thông t s 25/2011/TT-BTC. Thông t này hng dn k toán
áp dng đi vi công ty qun lỦ qu .ầ.
1.2.2. Nguyên tc kim toán đc lp thông tin k toán
- Mc đích
Vic kim toán đc lp thông tin k toán nhm đm bo báo cáo tài chính ca
các công ty c phn niêm yt không còn nhng sai sót trng yu. Trong quá trình
thc hin công vic kim toán, công ty kim toán và kim toán viên phi tuân th
các Chun mc kim toán Vit Nam và nht là Chun mc đo đc ngh nghip.
- i tng kim toán đc lp thông tin k toán

ngi s dng đúng thi hn, đúng ni dung và hình thc.
b. Quy đnh hin hành ca Vit Nam v công b thông tin k toán
Theo quy đnh Thông t 09 và Quy ch công b thông tin ca SGDCK
TP.HCM, có ba loi thông tin k toán đc công b là thông tin đnh k, thông tin
bt thng và thông tin theo yêu cu. i vi mi loi thông tin trên, công ty phi
công b đúng ngi đc y quyn, ni dung, thi hn, phng tin, hình thc,
đnh dng d liu đin t (file) và ni np vn bn. Trong các yu t đó, yu t
ngi y quyn, hình thc, đnh dng d liu đin t (file) và ni np vn bn đc
quy đnh ging nhau cho ba loi thông tin k toán đc công b (B Tài chính,
2010) (SGDCK TP.HCM, 2010):
* Ngi đc y quyn công b thông tin
Ngi đc y quyn công b thông tin k toán là ngi đc các công ty c
phn niêm yt y quyn theo Giy y quyn thc hin công b thông tin gi
UBCKNN và SGDCK TP.HCM.
* Hình thc công b thông tin
Các công ty c phn niêm yt công b thông tin k toán di hình thc vn bn
(1 bn chính) và d liu đin t có xác nhn ca ngi có thm quyn thc hin

Trích đoạn Công b thông tin k toán Kim toá nđ cl p thông tin k toán

---