B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
PHAN TH THÚY QUNH THIT LP H THNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH
ÁP DNGăCHOăNăV HÀNH CHÍNH S NGHIP
VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H CHÍ MINH ậ NMă2012 B GIÁO DCăVÀăÀO TO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
PHAN TH THÚY QUNH
LI M U
CHNGă 1:ă NHNG VNă CHUNG TRONG K TOÁNă NHÀă NC VÀ
BÁO CÁO TÀI CHÍNH CAăNăV NHÀăNC 1
1.1 NHNG VNă CHUNG TRONG K TOÁNăNHÀăNC 1
1.1.1 năv nhƠănc 1
1.1.2 căđim k toánătrongăđnăv nhƠănc 6
1.1.2.1 iătng k toán 6
1.1.2.2 Căs k toán 7
1.1.2.2.1 Các loiăcăs k toán 7
1.1.2.2.2 La chnăcăs k toán trong k toánănhƠănc 12
1.1.2.3 Mô hình k toán 13
1.2 BÁO CÁO TÀI CHÍNH CAăNăV NHÀăNC 20
1.2.1 Nhng vnăđ chung v báo cáo tài chính caăđnăv nhƠănc 20
1.2.1.1 Khái nim báo cáo tài chính 20
1.2.1.2 Mcăđíchăca báo cáo tài chính 21
1.2.1.3 iătng s dng báo cáo tài chính 22
1.2.2 Thông tin trình bày trên báo cáo tài chính 26 1.2.3 Báo cáo tài chính theo chun mc k toán công quc t và báo cáo tài chính ca
đnăv nhƠănc mt s quc gia 27
1.2.3.1 Báo cáo tài chính theo chun mc k toán công quc t 27
1.2.3.2 Báo cáo tài chính caăđnăv nhƠănc mt s quc gia 33
1.2.3.3 Mt s nhnăđnh 37
1.2.3.3.1 Xuăhng lp và trình bày báo cáo tài chính theo chun mc k toán công quc
t 37
1.2.3.3.2 Bài hc kinh nghim cho Vit Nam 39
Kt lunăchngă1 40
CHNGă2: TÌNH HÌNH LP, TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH TIăNă
V HÀNH CHÍNH S NGHIP VIT NAM 41
CHNGă3: THIT LP H THNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CHO MCăệCHă
CHUNG ÁP DNGăCHOăNăV HÀNH CHÍNH S NGHIP VIT NAM 70
3.1 QUANăIM THIT LP 70
3.1.1 Phù hp vi yêu cu qun lý tài chính caănhƠănc 70
3.1.2 ápăng nhu cu thông tin hu ích ca nhiuăđiătng s dng 71
3.1.3 Tngăbc hi nhp theo thông l quc t 73
3.1.4 Có s tngăthíchăvi h thng báo cáo tài chính ca doanh nghip nhmăđápă
ng yêu cuăsoăsánhăthôngătinătrongăđiu kinăđnăv có t chc sn xut kinh doanh hoc
đcăđnhăhng chuynăđi hotăđng theo mô hình doanh nghipănhƠănc 74
3.2 CÁC GII PHÁP C TH 75
3.2.1 Saăđi h thngăbáoăcáoătƠiăchínhăchoăgiaiăđon 2012 ậ 2015 75
3.2.2 Thit lp h thng báo cáo tài chính miăchoăgiaiăđon 2015 ậ 2020 77 3.2.2.1 H thng báo cáo tài chính và mcăđíchăca báo cáo tài chính 77
3.2.2.2 NiădungăvƠăphngăphápălp báo cáo tài chính 78
3.2.2.2.1 Bngăcơnăđi k toán 78
3.2.2.2.2 Báo cáo thu, chi và kt qu hotăđng 83
3.2.2.2.3 Báoăcáoăluăchuyn tin t 86
3.2.2.2.4 Thuyt minh báo cáo tài chính 86
3.2.3 Kimăsoát,ăđánhăgiáăchtălng và công b thông tin trên báo cáo tài chính 90
3.3 CÁC GII PHÁP CÓ LIÊN QUAN 91
3.3.1 Saăđi, b sung Lut K toán 91
3.3.2 Xây dng Chun mc k toán công 92
3.3.3 Saăđi, b sung Ch đ k toán hành chính s nghip 93
3.3.3.1 V nguyên tc hch toán 93
3.3.3.2 V tài khon k toán 93
3.3.3.3 V phngăphápăhch toán 95
3.4 CÁC KIN NGH 96
3.4.1 i vi B Tài chính 96
19/2006/Q-BTCăvƠăthôngătăs 185/2010/TT-BTC.
Biuăđ 2.4 ậ Ngh nghip caăcácăđiătng kho sát.
Biuăđ 2.5 ậ Lnhăvc hotăđng caăcácăđnăv kho sát.
Li m đu
1. S cn thit caăđ tài
Trong nhngănmăgnăđơy,ăci cách qun lý khu vc công,ătrongăđóăcóăk toán công,
đangălƠămt xuăhng din ra nhiu quc gia trên th gii. Vit Nam, mc tiêu ca
công cuc ci cách qun lý khu vc công, k toán công là nhm nâng cao hiu qu s
dng các ngun lc caănhƠănc, đng thi thc hin công khai hóa, dân ch hóa hot
đng tài chính caănhƠănc thông qua vic cung cp thông tin tài chính ậ k toánăđyăđ,
trung thcăchoăcácăđiătng s dng.ăc bit, k t khi Vit Nam gia nhp các t chc,
dinăđƠnăkinhăt (WTO,ăAPEC)ăcngănhăcamăkt vi các t chc tài chính (ADB, WB,
IMF) khu vc và th gii, nhu cu thông tin t bênăngoƠiăđƣătr thành mt áp lcăđi vi
nhƠănc. thc hin các hotăđngăđuătăđaăquc gia, tham gia các liên minh, t chc
quc t hocăđƠmăphánăđ điăvay,ănhn tài tr, vin tr t bênăngoƠi,ănhƠănc buc phi
công b các thông tin tài chính mtăcáchăđyăđ,ăđángătinăcy và có th soăsánhăđc vi
các chun mc, thông l quc t. Tuyănhiên,ăchoăđn thiăđim hin ti, báo cáo tài chính
nhƠănc nói chung và báo cáo tài chính caăcácăđnăv nhƠăncănóiăriêng,ătrongăđóăcóă
đnăv hành chính s nghip, vnăchaăđc thit lpăđ có th tha mãn nhng nhu cu
thông tin va nêu. Chính vì vy,ăchúngătôiăđƣăchn nghiên cuăđ tài ắThit lp h thng
báo cáo tài chính áp dnỂ Ếểo đn v hành chính s nghip Vit Nam”.
2. Mc tiêu nghiên cu
Tìm hiu mô hình k toánănhƠănc và báo cáo tài chính caăcácăđnăv nhƠănc
v lý lunăcngănhăthc tin ti mt s quc gia và quc t.
Phân tích mô hình k toán hành chính s nghipăvƠăđánhăgiáătìnhăhìnhălp và trình
NgoƠiăra,ăđ tài còn s dng bng câu hi trong nghiên cuăđnhălngăđ kho sát ý kin
v tình hình lp và trình bày báo cáo tài chính caăđnăv hành chính s nghip trênăđa
bàn thành ph H Chí Minh nhm kim chng cho các lp lunătrongăđ tài, t đóăđaăraă
các gii pháp và kin ngh mang tính kh thi.
6. B cc caăđ tài
Bên cnh Li m đu và Kt lun, ni dung caăđ tƠiăđcătrìnhăbƠyăthƠnhăbaăchng:
Chng 1: Nhng vnăđ chung trong k toánănhƠănc và báo cáo tài chính caăđnăv
nhƠănc.
Chng 2: Tình hình lp và trình bày báo cáo tài chính tiăđnăv hành chính s nghip
Vit Nam.
Chng 3: Thit lp h thng báo cáo tài chính cho mcăđíchăchungăápădngăchoăđnăv
hành chính s nghip Vit Nam.
NgoƠiăra,ăđ tài còn bao gm mt s ph lc b sung, minh ha cho phn ni dung nghiên
cuăđƣătrìnhăbƠyă trên.
1
CHNGă1
NHNG VNă CHUNG TRONG K TOÁNăNHÀăNC
VÀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH CAăNăV NHÀăNC
1.1 NHNG VNă CHUNG TRONG K TOÁNăNHÀăNC
1.1.1 năv nhƠănc
năv nhƠănc là nhngăđnăv do nhƠănc lp nên nhm thc hin các chcănng,ă
nhim v nhtăđnh,ăquaăđóăth hin bn cht và vai trò ca nhƠănc trong nn kinh t ậ
chínhănhƠănc và cung cp dch v công cho xã hi. Theoăđó,ăcácăđnăv HCSN đc
chia thành hai khi chuyên môn hóa: khi hành chính bao gm cácăcăquanănhƠănc
đm nhim chcă nngă qun lý hành chính và khi s nghip bao gm cácă đnă v s
nghip thc hin nhim v cung cp dch v công cho xã hi. Nhng chcănng,ănhim
v mang tính cht và mc tiêu hotăđng khác nhau s hình thành nên nhngăđcăđim tài
chính khác nhau trong mi loiăhìnhăđnăv.
C quan nểỢ nc
Hinănay,ăcácăcăquanănhƠăncăđc t chcătheoămôăhìnhă“tamăquyn phân lp”ăbaoă
gm ba nhánh: lpăpháp,ăhƠnhăphápăvƠătăpháp.ăCácăcăquanăthuc nhánh lp pháp bao
gm quc hi và hiăđng nhân dân các cp. Nhánh hành pháp bao gm Chính ph, y
ban nhân dân các cpăvƠăcácăcăquanăchuyênămônătrc thucănhăcácăb,ăcăquanăngangă
b,ăcăquanătrc thuc chính ph, s,ăphòng,ăbanăngƠnhăvƠăcácăcăquanăkhác.ăCui cùng
lƠănhánhătăpháp,ăbaoăgm tòa án nhân dân và vin kim sát nhân dân các cp.
MiăcăquanănhƠănc s đi din cho nhƠănc thc hin mt hoc mt s chcănng,ă
nhim v nhtăđnhănhăqun lý hành chính, thc hinăcácăchngătrìnhămc tiêu quc
gia, thc hin tinh gin biên ch,ăđƠoăto cán b, công chc, nghiên cu khoa hc, mua
sm, sa cha lnăTSC,ăđuătăXDCBăhoc các nhim v đt xut khác. Trongăđó,ăhot
đng qun lý hành chính là hotăđng chính, dinăraăthngăxuyênătrongăđnăv. Nhng
hotăđng còn li có th phát sinh tùy theo yêu cu caănhƠăncăđi viăđnăv trong
tng thi k. Ngun tài chính đc tài tr cho các hotăđng ch yuăđn t kinh phí do
3
NSNN cp. Bên cnhăđó,ăcácăkhon thu phí, l phí và các khon thu hpăphápăkhácănhă
vin tr, tài tr, quà biu tng ca các cá nhân, t chcătrongăvƠăngoƠiăncăcngăgópă
phn duy trì các hotăđngăbênătrongăđnăv nhngăkhôngăđángăk. Nhm xácăđnh mc
kinh phí NSNN cp cho tngăđnăv, hƠngănm,ăcnăc vƠoăcácăvnăbnăhng dn lp d
toán ca B Tài chính vƠăhng dn caăcăquanăqun lý cp trên, da vào kt qu thc
hin nhim v caănmătrc và d kin nhim v ca nmăk hoch, cácăđnăv tin
nhƠănc trong cùng mtăcăquanănhƠănc.
n v s nghip
năv s nghip công lp là nhngăđnăv doăcăquanănhƠănc có thm quyn thành lp
nhm thc hin các hotăđng cung cp dch v công cho xã hi. VităNam,ăcácăđnăv
s nghip hotăđng trong nhiu lnhăvc khácănhauănhăgiáo dc ậ đào to và dy ngh,
y t ậ đm bo xã hi, vnăhoáăậ thông tin, th dc ậ th thao, khoa hc ậ công ngh và
môiătrng,ălnhăvc kinh t và nhngălnhăvc khác. CngăgingănhăcăquanănhƠănc,
cácăđnăv nƠyăđcăxemănhănhngăđnăv d toánăđc lp, có con du và tài khon
riêng, t chc b máy k toánăriêngătheoăquyăđnh ca pháp lut.
Nhìn chung, ngun tài chính ca mtăđnăv s nghip công lp bao gm: kinh phí do
NSNN cp, các khon thu s nghip, các khon vin tr, tài tr, quà biu tng và ngun
khác.ăTrongăđó,ăkinhăphíădoăngơnăsáchăcp và thu s nghip là hai ngun tài chính ch
yu nhmăđápăng nhu cu chi tiêu caăđnăv. Kinh phí ngân sách cp cho mtăđnăv có
th k đnănhăkinhăphíăđm bo hotăđngăthng xuyên (khonăkinhăphíănƠyăđc xác
đnh sauăkhiăđƣăcơnăđi vi ngun thu s nghip vƠăcngăđc cpătheoăcăch khoán
tngăt nhăkinh phí qunălỦăhƠnhăchínhătrongăcăquanănhƠănc), kinh phí nghiên cu
khoa hc và công ngh, kinhăphíăđƠoăto biădng cán b, viên chc, kinh phí thc hin
cácăchngătrìnhă mc tiêu quc gia, kinh phí thc hin H,ăkinhăphíăđuătăXDCB,
mua sm trang thit b, sa cha ln TSC phc v hotăđng s nghip và kinh phí thc
hin nhim v đt xut khác. Các khon thu s nghip ch yuăđn t s phí, l phíăđƣăthuă
đcăđ liăđnăv theoăquyăđnh caănhƠănc và nhng khon thu t hotăđng dch v
phù hp viălnhăvc chuyên môn và kh nngăcaăđnăv. Mcăđíchăca nhng khon thu
này nhmăđápăng nhu cuăchiătiêuăthng xuyên. Và nu ngunăthuăđ lnăđ trang tri
cho tt c các khon chi thì NSNN không cn phi cpăthêmăkinhăphíăđ duy trì hotăđng
thng xuyên tiă đnă v. Tuy nhiên, ngun thu s nghip phát sinh miă đnă v li
5
không hoàn toàn gingănhau.ăiu này ph thucăvƠoălnhăvc,ăđa bàn hotăđng, các
hoch, ch đ chi tiêu tài chính hin hành và tình hình tài chính, kt qu hotăđng s
nghip caănmătrc. ơyălƠăcnăc quan trngăđ KBNN thc hin cp phát kinh phí
choăđnăv (nuăcó)ăvƠăcngălƠăcôngăc đ căquanăqun lý cp trên kimătra,ăđánhăgiáă
tình hình chp hành d toán, chp hành k lut tài chính caăcácăđnăv s nghip trong
quá trình thc hin chcănng,ănhim v đc giao.
NgoƠiăhaiănhómăđnăv chính va nêu, các t chc chính tr, xã hi, ngh nghip; t chc
phi chính ph; các Hi, Liên hip hi, Tng hi;ăđnăv vătrangănhơnădơn,ăk c Tòa án
quân s và Vin kim sát quân s cngăđc xp vào loiăhìnhăđnăv HCSN.ăTheoăđó,ă
hotăđng tài chính và k toán tiăcácăđnăv nƠyăcngăchu s chi phi biăcácăquyăđnh
phápălỦătngăt nhăcăquanănhƠăncăvƠăđnăv s nghip.
Nhngăđcăđim nêu trên cho thy hotăđngănhƠănc là mt loi hotăđngăđc thù, ch
phát sinh cácăđnăv caănhƠănc. HotăđngănƠyăhngăđn nhng mcăđíchăkhác so
vi hotăđng SXKD trong doanh nghip. Vì vy, k toán trong đnăv nhƠăncăcngăs
đc t chc theo mt cách thc khác so vi k toán trong doanh nghip.
1.1.2 căđim k toánătrongăđnăv nhƠănc
1.1.2.1ăiătng k toán
Trong các đnăv nhƠănc, ngun lc đc xem là điătng quan trng trong công tác
qun lý tài chính nói chung và công tác k toán nói riêng.
Ngun lcăđc hiu là yu t mang liănngălc hotăđng trc tip hoc gián tip cho
mtăđnăv kinh t. Nó có th biu hinădi nhng dng tài sn khác nhau nh: ngun
lc tin đc biu hin di dng tài sn mang hình thái tin t; ngun lc tài chính ngn
hn đc biu hin bi các loi tài sn ngn hn và tng ngun lc kinh t chính là tt c
tài sn ngn hn và dài hn doăđnăv nhƠănc nm gi và kim soát. Ngun lc ca mt
đnăv nhƠănc đc huyăđng trc tip t xã hi hoc gián tipăthôngăquaăcácăđnăv
nhƠănc khác, hoc cngăcóăth đc hình thành t các khon n vay và các khon phi
tr khác,ăsauăđó,ăchúngăs đc phân b, s dng theo nhng cách thc phù hp vi mc
đích hotăđng caăđnăv nhƠănc. S tn ti và vnăđng ca các ngun lc th hin
thông qua s tn ti và vnăđng ca các loi tài sn, n phi tr, ngun kinh phí, qu, các
7
8
Ngun lc tin vỢ Ế s tin mt trong k toán nểỢ nc
Gi đnh đnăv nhƠănc ch quanătơmăđn vn bng tin,ăcăs k toánăđc la chnăđ
ghi nhn s thayăđi ca dòng tin là căs tin mt. Theo đó, thu nhpăđc ghi nhn
trong k thc t thuăđc tinăvƠăchiăphíăđc ghi nhn trong k thc t đƣăchiătin mà
khôngăquanătơmăđn khon thu nhpăhayăchiăphíăđóăthc t liênăquanăđn k nào và gia
chúng có phù hp vi nhau hay không. Không có khon n phi thu, hàng tn kho, TSC
hay khon n phi tr nƠoăđc ghi nhn. Phngătrìnhăk toán daătrênăcăs tin mt
ch phn ánh tin và s dăvn bng tin. Ngun lc duy nht đc ghi nhn lúc này là
vn bng tin và dòngăluăchuyn ngun lc chính là dòngăluăchuyn tin t. Tuy nhiên,
nu ch da vào vn bng tinăđ đánhăgiáăkh nngăchiătiêuăhin hành caăđnăv nhà
nc thì có v nhăk toánăđƣăquáăthn trng. Bi l nhu cu chi tiêu hin hành s phát
sinh dn dn trong sutănm, và trong khong thi gianăđó,ănhng khon n chc chn s
thuăđc thiăđimăđuănmăcngădn dnăđc thu hi đ đápăng mt phn hoc toàn
b nhu cu chi tiêu này. Vic xem vn bng tin là ngun lc tài chính hin hành duy
nht có th dnăđn đánhăgiáăkhông đúngănngălc chi tiêu thc s ca đnăv nhƠănc
trongănmătƠiăchính.
Ngun lc tài chính ngn hn vỢ Ế s dn tíẾể Ếó điu chnh trong k toán nểỢ nc
Nhng nhnăđnhătrênăđƣătácăđngălƠmăthayăđi quanăđim caănhƠănc v ngun lc.
H btăđu chú trngăhnăđn nhng ngun lc tài chính ngn hn khác bên cnh vn
bng tin. Căs k toánăđc la chnăđ hch toán ngun lc mi lƠăcăs dn tích có
điu chnh.ăơyălƠămt dngăcăs k toán kt hp giaăcăs tin mtăvƠăcăs dn tích,
trongăđó,ăthuănhpăđc ghi nhn trong k mà nó có th đoălng và sn sàng đc dùng
đ chi tiêu trong k hin hành,ăchiăphíăđc ghi nhn trong k đƣăphátăsinhăcácănghaăv
phápălỦ,ănghaăv này có th đoălng và s đc thanh toán bng nhng ngun lc tài
chính hin hành. Phngătrình k toán phn ánh tài sn ngn hn, n ngn hn và s dă
nc v tình hình tip nhn và s dng ngun lcătƠiăchínhăđc ngân sách cp hoc
đc phép thu theo cách thc qun lý tài chính caănhƠănc.
Hin ti, h thng tài chính caănhƠănc VităNamăđc t chc thành: tài chính qu
NSNN, tài chính qu đc thù và tài chính qu HCSN.ăTrongăđó,ătƠiăchínhăNSNNăđóngăvaiă
trò ch đo trong vic phân b ngun lc tài chính caănhƠănc. Thông tin tài chính do
h thng này cung cpătrcăđơyăđc thit lp daătrênăcăs tin mt thun túy theo quy
10
đnh ca Lutăngơnăsách.ăNhngăhin nay, cùng viăxuăhng ci cách qun lý tài chính
côngăđangădin ra mnh m trên th gii, vic ban hành và trin khai H thng thông tin
qun lý ngân sách và kho bc (TABMIS) ca B Tài chính đƣătngăbc chuyn h thng
k toán NSNN sang áp dng căs k toán tin mt có điu chnh và dn dn s hng
đn áp dngăcă s dnătíchătrongătngălai.ăKhácăvi k toán NSNN, Ch đ k toán
HCSNăđc B Tài chính ban hành cùng vi khong thi gian ban hành Ch đ k toán
doanh nghipăđƣăk tha nhng nguyên tcăvƠăphngăphápăhch toán mi daătrênăcăs
dn tích ca k toán doanh nghip.ăTuyănhiên,ăđ qun lý thng nht nn tài chính quc
gia,ănhƠăncăquyăđnh nhng thôngătinăliênăquanăđn hotăđngănhƠănc phát sinh ti
đnăv HCSN phiăđc cung cp daătrênăcăs k toánătngăt nhăNSNN. iu này
đƣădnăđn nhngăquyăđnh hch toán phc tp do vic áp dng đanăxenăcăs tin mt và
căs dn tích trong các nghip v phát sinh tiăđnăv. C th nhăsau:
Phn ln các khon thu nhpăliênăquanăđn các hotăđngănhƠăncănhăkinhăphíă
do ngân sách cp, thu phí, l phí và các khonăthuăkhácăđuăđc ghi nhn và báo
cáo da trên các nghip v thc thu bng tin, tc da trênăcăs tin mt; mt vài
ngun thu phí, l phí hoc ngun vin tr không hoàn li phát sinh tiă đnă v
nhngăthuc quyn qun lý ca ngân sách nuăchaăcóăk hoch s dng trong
nmăhin hành th hin thông qua d toánăđc duyt biăcăquanătƠiăchínhăthì
khôngăđc hchătoánăvƠoăthuătrongănmăhin hành mà phi treo liăđ đaăvƠoăthuă
caănmăsau,ătcă nmă đc phép s dng.ăPhngăphápăhch toán này rõ ràng
nhp khác gn lin vi hotăđng SXKD s đc ghi nhn khi doanhăthuăđƣăthc
hin hocăđƣăto thành;
Chi phí hotă đng SXKD nhă chi phí tină lng, tin công, ph cp, chi phí
nguyên, nhiên, vt liu, dch v mua ngoài, chi phí khu hao TSC, sa cha
TSC, chi phí tài chính và các khon chi phí khác gn lin vi hotăđng SXKD
s đc ghi nhn khi chi phí thc t đƣăphátăsinh.
Căs k toánănƠyătngăt nhăcăs k toán áp dng trong doanh nghip.ăiu này là
hoàn toàn phù hp vì nhìn chung mcăđíchăca hotăđngăSXKDătrongăđnăv HCSN
cngătngăt mcăđíchăca hotăđng SXKD trong doanh nghip.
12
1.1.2.2.2 La chnăcăs k toán trong k toánănhƠănc
Căs k toánăđ cpăđn thiăđim ghi nhn các nghip v hoc s kin kinh t tácăđng
lƠmăthayăđi ngun lcăbênătrongăđnăv nhm phc v cho mcăđíchăBCTC. Mi loiăcă
s k toán nhăhngăkhácănhauăđn quá trình ghi nhn các nghip v, t đóăto ra nhng
thông tin khác nhau v ngun lc nhm tha mãn nhu cu thông tin caăngi s dng.
Nuănhătrcăđơyăngun lc trng tâm caăđnăv nhƠănc ch là vn bng tin hoc
ngun lc tài chính ngn hn,ăthìăngƠyănay,ănóăđƣădn dn bao quát tt c ngun lc kinh
t caă đnă v. S thayă điă quană đim v ngun lc caă nhƠă nc xut phát t nhiu
nguyênănhơnănhăs táiăcăcu b máy qunălỦănhƠănc t tp trung sang phân tán, chia
táchănhƠănc thành nhngăđnăv t ch nh hnăđ t qun lý và t chu trách nhim,
điuănƠyăđt ra yêu cu bucăcácăđnăv phi khai thác và s dng nhng ngun lc t
ch mt cách hiu qu nht; s phát trin caăcăch th trng và nhng thành công
trong qun lý tài chính ca khu vcătănhơnădnăđnăđ xut ng dng các k thut qun
lý tài chính ca khu vc này vào khu vc công caănhƠănc, mt trong s đóălƠăk thut
k toán dn tích; nhng yu t tácăđng khác t lý thuyt t chcănhămôiătrngăvnă
hóa, kinh t, pháp lut ca t chc, giá tr và mc tiêu hotăđng ca t chc trong xu
c tính ca k toán, làm mtăđiătínhăkháchăquanăca thông tin. Hnăna chi phí b raăđ
chuynăđi và duy trì h thng k toán dn tích cngăcaoăhnăsoăvi vic duy trì h thng
k toán tin mt vnădăđnăgin, d hiu, khách quan và ít tn kém (theo Athukorala,
2003).
Bt chp nhng tranh cãi còn tn ti xoay quanh vic la chnăcăs k toán trong k
toán nhƠănc, trong nhngănmăgn đơy,ăphn ln cácănc thành viên ca T chc hp
tác và phát trin kinh t (OECD)ăđƣăápădng k toán dn tích nhng mcăđ nhtăđnh
và ngày càng có nhiuăncăđƣăvƠăđangălênăk hoch cho s chuynăđi căs k toán t
tin mt sang dn tích. Quá trình chuynăđi căs k toán ti các nc có th din ra
tngăbc mt thông qua các dng bin th (căs k toán điu chnh) nhă M và mt
s nc Châu Á nhăIndonesia, Philippines, Trung Quc; hoc chuynăđi ngay t căs
tin mtăsangăcăs dnătíchănh New Zealand, Úc, Anh. iu này cho thy vic chuyn
điăcăs k toán nhƠănc t tin mt sang dn tích là mt xu hng phát trin tin b,
và đc chp nhn rng rãi hu ht các quc gia trên th gii.
1.1.2.3 Mô hình k toán
K toán qu