B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
****************
LÊ TH THU THY T CHC CÔNG TÁC K TOÁN QUN TR CHI
PHÍ TI CÔNG TY CP SN DU KHệ VIT NAM
LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh - Nm 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
**************** LÊ TH THU THY
Trong quá trình hoàn thành lun vn nƠy, tôi đã nhn đc nhiu s giúp đ vƠ đóp góp
quý báu t phía thy cô, bn bè, đng nghip vƠ gia đình.
Trc tiên, tôi xin bày t lòng kính trng và bit n sơu sc đn Thy hng dn TS
Phm Châu Thành đã tn tơm giúp đ, hng dn và cho tôi nhng kinh nghim quý
báu đ hoàn thành lun vn nƠy.
Xin chân thành cm n Quý Thy, Cô đã tham gia ging dy lp cao hc kinh t ca
Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã cho tôi nhng kin thc nn tng và
nhng kinh nghim thc t vô cùng hu ích và quý giá.
Xin cm n Ban Giám Hiu vƠ Khoa Ơo to Sau i hc Trng i hc Kinh t
Thành ph H Chí Minh đã to điu kin thun li cho tôi hc tp và nghiên cu trong
sut thi gian qua.
Xin trân trng cm n !
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Li cm n
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng biu
Danh mc các s đ
M U 1
1 Lý do chn đ tài 1
2 Mc tiêu nghiên cu ca đ tài 2
3 i tng và phm vi nghiên cu 2
4 Phng pháp nghiên cu 2
5 B cc ca lun vn 2
6 Tng quan tài liu nghiên cu 3
CHNG 1: C S LÝ LUN V K TOÁN QUN TR CHI PHÍ DOANH
3.1.2 áp ng nhu cu thông tin qun tr và kim soát chi phí ca doanh nghip 35
3.1.3 áp ng mc tiêu hiu qu và tit kim 35
3.2 Mc tiêu hoàn thin t chc k toán qun tr chi phí ti Công ty CP Sn Du
Khí Vit Nam 36
3.3 Nhng ni dung hoàn thin t chc k toán qun tr chi phí ti Công ty CP Sn
Du Khí Vit Nam 37
3.3.1 Hoàn thin h thng đnh mc chi phí 37
3.3.2 Hoàn thin d toán chi phí 38
3.3.3 Hoàn thin h thng đo lng kt qu chi phí- tính giá thành 42
3.3.4 Hoàn thin đo lng, đánh giá chênh lch chi phí gia thc t vi d toán 50
3.3.5 Hoàn thin thông tin chi phí cung cp cho các quyt đnh kinh doanh 52
KT LUN 59
TÀI LIU THAM KHO 60
PH LC 62
Mt thành viên
G
Gíam đc
KT
K Toán
SXC
Sn xut chung
SX
Sn xut
BH
Bán hàng
QLDN
Qun lý doanh nghip
BD
Bình Dng
GTGT
Gía tr gia tng
TSC
Tài sn c đnh
LN
Li nhun
SXKD
Sn xut kinh doanh
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 3.1: Phân loi chi phí trong doanh nghip sn xut theo mi quan h vi mc
đ hot đng 52
S đ 3.1: S đ k toán chi phí sn xut và giá thành sn phm theo đn đt hàng
ầầầầầầ ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ44
S đ 3.2: S đ k toán chi phí sn xut và giá thành sn phm theo qui trình sn
xut.ầầầầ ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ47
1
M U
1. Lý do chn đ tài
C ch th trng và hi nhp kinh t quc t sâu rng đt ra cho các doanh
nghip mua bán sn cho ngành tàu bin Vit Nam nói chung và Công ty C Phn
Sn Du Khí Vit Nam nói riêng nhng thách thc to ln. Mc dù có th trng khá
rng nhng đơy lƠ mt trong s nhng ngành có mc đ cnh tranh gay gt, đòi hi
các doanh nghip phi có nhng đu t vƠ phát trin mnh m đ nơng cao nng lc
cnh tranh đi vi các doanh nghip nc ngoài. Kh nng cnh tranh ca ngành ph
thuc vào rt nhiu yu t nh giá c, cht lng, đc tính ca sn phm sn vƠ các
bin pháp marketing, các kênh phân phi trung gian. Chính vì vy thông tin v chi phí
Du Khí Vit Nam. Qua đó xác đnh nhng tn ti trong công tác k toán qun tr chi
phí, rút ra nhng nguyên nhơn vƠ các điu kin cho phép áp dng KTQT chi phí cho
công ty. xut các gii pháp góp phn hoàn thin mt s ni dung v công tác k
toán qun tr chi phí phù hp vi đc thù ca Công ty.
3. i tng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: tp trung vào nhng vn đ lý lun, thc trng k toán
qun tr chi phí và các gii pháp hoàn thin k toán qun tr chi phí ti Công Ty C
Phn Sn Du Khí Vit Nam.
- Phm vi nghiên cu: tài nghiên cu đc tin hành ti Công Ty C Phn
Sn Du Khí Vit Nam.
4. Phng pháp nghiên cu
- Kho sát thc t v tình hình vn dng k toán qun tr ti Công Ty C Phn
Sn Du Khí Vit Nam thông qua các báo cáo kt hp vi vic phng vn cán b,
nhân viên ph trách k toán ca đn v.
- Nghiên cu các tài liu liên quan đn k toán qun tr chi phí t đó h thng
hóa các vn đ mang tính lý lun vn dng vào thc t ca công ty.
- Tng hp, phơn tích vƠ so sánh qua đó đ đ xut các gii pháp hoàn thin k
toán qun tr chi phí.
5. B cc ca lun vn:
Chng 1: C s lý lun v k toán qun tr chi phí trong qun tr doanh nghip
Chng 2: Thc trng công tác t chc k toán qun tr chi phí ti Công Ty C
Phn Sn Du Khí Vit Nam
3
Chng 3: Gai pháp hoàn thin công tác k toán qun tr chi phí ti Công Ty
C Phn Sn Du Khí Vit Nam.
6. Tng quan tài liu nghiên cu
Trong lnh vc k toán thì KTQT chi phí là mt công c qun lý không th
thiu, h tr cho h thng qun tr, cho phép nhà qun lý xem xét toàn din các vn đ
v hoch đnh, kim soát các hot đng ca doanh nghip. KTQT chi phí là ni dung
vt liu, tƠi sn c đnh, sc lao đngầBiu hin bng tin toƠn b hao phí phát sinh
nói trên gi lƠ chi phí, nh chi phí nguyên vt liu, chi phí khu hao tƠi sn c đnh,
chi phí nhân côngầ
Nu tip cn theo hc thuyt giá tr, chi phí lƠ biu hin bng tin toƠn b hao
phí v lao đng sng vƠ lao đng vt hóa phát sinh trong quá trình hot đng sn xut
kinh doanh ca doanh nghip.
K toán lƠ vic thu thp, x lý, kim tra, phơn tích vƠ cung cp thông tin kinh
t, tƠi chính di hình thc giá tr, hin vt vƠ thi gian lao đng.
K toán qun tr lƠ mt b phn ca k toán đt trng tơm đáp ng nhu cu
thông tin v các vn đ qun lý trong ni b doanh nghip. K toán qun tr hng
thit k thông tin k toán, son tho các báo cáo k toán qun tr nhm cung cp cho
các nhƠ qun tr dùng vƠo vic hoch đnh, điu hƠnh, kim tra vƠ ra các quyt đnh
kinh doanh trong ni b doanh nghip.
K toán qun tr chi phí lƠ mt b phn ca h thng k toán qun tr nhm
cung cp thông tin v chi phí đ mi t chc thc hin chc nng qun tr yu t
ngun lc tiêu dùng cho các hot đng nhm xơy dng k hoch, kim soát, đánh giá
hot đng vƠ ra các quyt đnh hp lý.
1.2 Vai trò ca KTQT chi phí trong qun tr doanh nghip
S tn ti ca h thng k toán qun tr chi phí trong mi Công ty xut phát t
nhu cu thông tin ca các nhà qun tr Công ty. Chính vì vy, đ có th vn hành có
hiu qu k toán qun tr chi phí trong Công ty các nhà qun tr cn phi có nhn thc
đúng đn v vai trò ca h thng thông tin k toán, đc bit là h thng thông tin k
toán qun tr chi phí.
H thng thông tin k toán qun tr chi phí cung cp cho các nhà qun tr thông
tin v chi phí đ giúp h thc hin các chc nng qun tr doanh nghip. Các chc
nng c bn ca qun tr doanh nghip là lp k hoch, đo lng kt qu, kim tra -
đánh giá vƠ ra quyt đnh.
5
thc hin vai trò ca mình, k toán qun tr chi phí tin hành lp d toán chi
6
nhm bo đm doanh nghip ch tin hƠnh thc hin các hot đng mang li li nhun.
K toán qun tr chi phí cng cung cp các thông tin đ phơn b các ngun lc ca
doanh nghip cng nh quyt đnh c cu sn phm tiêu th. Các báo cáo đc bit
giúp cho các nhƠ qun lý đa ra các quyt đnh chin lc, nh phát trin các sn
phm vƠ dch v mi, đƠm phán các hp đng dƠi hn vi các nhƠ cung cp vƠ các
khách hàng.
thc hin vai trò cung cp thông tin ca mình, k toán qun tr chi phí cn
đc t chc hp lý đ thc hin tt các ni dung k toán qun tr chi phí nh lp d
toán chi phí, t chc thu thp thông tin thc hin, kim soát quá trình thc hin d
toán, phơn tích thông tin chi phí đ ra các quyt đnh kinh doanh.
1.3. T chc k toán qun tr chi phí
1.3.1. Khái quát v t chc KTQT chi phí vƠ mc tiêu KTQT chi phí
T chc KTQT chi phí là sp xp nhân s, quy trình thc hin KTQT chi phí.
Các cách thc t chc KTQT chi phí:
+ T chc KTQT chi phí thành mt b phn riêng.
+ T chc KTQT chi phí thành b phn trc thuc KTQT.
Mc tiêu ca KTQT chi phí là cung cp thông tin chi phí đ:
+ Xây dng đnh mc
+ Hoch đnh d toán
+ Lng hóa kt qu chi phí cho tng hot đng
+ ánh giá sai lch mc tiêu
+ ánh giá chn phng án
1.3.2. Ni dung t chc KTQT chi phí
1.3.2. 1. Nhn din và xác lp đnh mc chi phí
nh mc có ý ngha quan trng trong vic lp k hoch và kim soát trong mt
doanh nghip. nh mc nh hng đn quá trình chun b ngơn sách. nh mc đc
áp dng cho các chi phí liên quan đn sn xut và ngoài sn xut. Nu không có đnh
mc, các chi phí có th vt ra khi gii hn và thi gian cn thit cho phép (Walther,
thng kê kinh nghim (Historical Data Analysis), áp dng cho các doanh nghip có
quy trình sn xut n đnh. xây dng đnh mc v lng, ngi ta da vào s liu
trong quá kh, tin hành phân tích t đó xơy dng đnh mc v lng. ng thi, cn
c vào tình hình th trng, các quyt đnh tn kho đ xây dng đnh mc v giá. 8
b. nh mc chi phí nhân công trc tip
nh mc chi phí nhân công trc tip cng đc xây dng bao gm đnh mc
giá ca mt gi lao đng trc tip vƠ đnh mc lng thi gian lao đng trc tip đ
sn xut mt đn v sn phm.
Công thc tính:
nh mc chi phí NCTT = nh mc lng x nh mc giá
+ nh mc giá: lƠ lng trên mt gi lao đng trc tip bao gm mc lng
cn bn và các khon ph cp lng, BHXH, BHYT, BHTN, KPC ca lao đng trc
tip.
Nhiu doanh nghip xây dng đnh mc tin lng trên mt gi lao đng chung
cho tt c ngi lao đng trong mt b phn. Do đó, đnh mc giá ca mt gi lao
đng trc tip đc tính theo công thc sau:
nh mc giá = (lng bình quơn + các khon ph cp bình quơn + lng cp
bc bình quân) / s gi lao đng trong tháng
+ nh mc lng: là thi gian cho phép đ hoàn thành mt đn v sn phm.
xác đnh thi gian cn thit cho vic sn xut mt sn phm, ngi ta chia quá
trình sn xut thành các công đon, xác đnh thi gian đnh mc cho mi công đon và
thi gian đnh mc cho vic sn xut mt sn phm đc tính bng tng thi gian đ
thc hin các công đon. Lng thi gian đ sn xut mt sn phm = thi gian chun
b + thi gian cn thit đ sn xut mt sn phm + thi gian ngh ngi vƠ nhu cu cá
nhân + thi gian ngng công ngh.
nh mc v lng có th đc xác đnh bng hai cách:
S sn phm sn xut c tính
nh mc đnh phí sn xut chung:
Trong khi bin phí sn xut chung đc xây dng cho mt đn v sn phm thì
đnh phí sn xut chung đc xây dng cho mt thi k. T đó xác đnh đnh mc
đnh phí sn xut chung cho mt sn phm thông qua t l phân b đnh phí sn xut
chung. T l phân b đnh phí sn xut chung cn c vào d toán đnh phí sn xut
chung hng nm và tiêu thc phân b đnh phí sn xut chung (s gi máy, s gi lao
đng trc tip,ầ) T l phân b đnh phí sn xut chung đc xác đnh nh sau:
T l phân b đnh phí SXC
=
D toán đnh phí SXC
S gi máy
nh mc đnh phí
SXC cho mt sn
phm
=
nh mc gi máy (s gi
lao đng trc tip,ầ) sn
xut sn phm
x
T l phân
b đnh
phí SXC 10
- nh mc tiêu hao nguyên vt liu đ sn xut mt sn phm.
11
- n giá xut nguyên nguyên vt liu.
Khi lng NVL cn
cho sn xut
=
S lng sn
phm sn xut
x
Mc tiêu hao NVL cho
mt sn phm
D toán chi phí nguyên
vt liu trc tip
=
Khi lng NVL
cn cho sn xut
x
n giá xut nguyên
nguyên vt liu b. D toán chi phí nhân công trc tip
D toán chi phí nhân công trc tip đc lp da trên d toán sn xut. (Mu:
Ph lc 2). D toán chi phí nhân công trc tip cn đc tính toán đ doanh nghip
bit đc lc lng lao đng có đáp ng đc nhu cu sn xut hay không. D toán
chi phí nhân công trc tip đc tính toán da trên tng s lng sn phm cn sn
xut ra trong k vƠ đnh mc thi gian lao đng trc tip cn thit cho mt đn v sn
phm. Nu có nhiu loi lao đng khác nhau gn vi quá trình sn xut thì vic tính
+ i vi bin phí sn xut chung: phi tính đn giá phơn b bin phí sn xut
chung vƠ đnh mc thi gian cho mt đn v sn phm. Bin phí sn xut chung có th
đc xây dng cho tng yu t chi phí cho mt đn v hot đng (chi phí nguyên vt
liu gián tip, chi phí nhân công gián tip,ầ) hoc có th xác lp bin phí sn xut
chung cho tng đn v hot đng.
Bin phí SXC d
toán
=
nh mc bin phí SXC
x
S lng sn phm
sn xut d toán + i vi đnh phí sn xut chung: phi đc c tính theo tng đnh phí sn
xut chung trong k d toán, có th cn c vào s liu k trc vƠ điu chnh cho phù
hp k này.
nh phí SXC d
toán
=
nh phí SXC thc t k
trc
x
T l % tng (gim) đnh
phí SXC d kin d. D toán chi phí bán hàng và chi phí qun lý doanh nghip
D toán chi phí bán hàng và chi phí qun lý doanh nghip giúp nhà qun tr c
hoch toán chi phí theo các chng t ban đu.
Trong trng hp nguyên vt liu chính, nguyên vt liu ph s dng đ sn
xut ra nhiu loi sn phm nhng không th xác đnh trc tip mc tiêu hao thc t
cho tng loi sn phm (hoc đi tng chu chi phí) thì k toán tin hành phân b
theo tiêu thc phù hp. Các tiêu thc có th dùng đ phân b lƠ: đnh mc tiêu hao cho
tng loi sn phm, h s phân b đc quy đnh, t l vi trng lng sn phm đc
sn xut ầ
hoch toán chi phí nguyên liu, vt liu trc tip, k toán s dng tài khon 621 “Chi
phí nguyên liu, vt liu trc tip”.
K toán tp hp chi phí nhân công trc tip
Chi phí nhân công trc tip bao gm: tin lng chính, tin lng ph, các
khon ph cp theo lng vƠ các khon trích BHXH, BHYT, KPC ca công nhân
trc tip SX sn phm.
- Chi phí nhân công trc tip đc hoch toán trc tip vào tng đi tng
hoch toán chi phí cn c vào các chng t ban đu.
- Trong trng hp tin lng chính ca công nhơn có liên quan đn nhiu đi
tng hoch toán thì đc tp hp theo tng phơn xng, b phn, giai đon công
ngh. Sau đó phơn b cho tng đi tng hoch toán theo t l vi đnh mc tin
lng.
14
- i vi tin lng ph nu không tính trc tip cho tng đi tng thì đc
phân b theo t l vi tin lng chính.
- Khon trích BHXH (24%), BHYT (4,5%), KPC (2%), BHTN (2%) đc
tính trên tin lng phi tr cho tng đi tng đ tính vào chi phí.
K toán s dng tài khon 622 “Chi phí nhơn công trc tip” .
K toán tp hp chi phí sn xut chung
Chi phí sn xut chung là toàn b chi phí thc t phát sinh liên quan chung đn
vic t chc, qun lý và phc v sn xut các phơn xng, b phn sn xut. Chi phí
SXC bao gm:
Phơn tích, đánh giá chênh lch chi phí gia thc t vi đnh mc đ kim soát
chi phí và tính giá thành sn phm phc v cho hiu qu hot đng ca doanh nghip.
a. Phân tích bin đng chi phí nguyên vt liu trc tip
Bin đng chi phí nguyên vt liu trc tip bao gm bin đng v giá và bin
đng v lng. Bin đng v giá là s chênh lch gia giá thc t vƠ giá đnh mc b
ra đ mua nguyên vt liu đó. Bin đng v lng là chênh lch gia lng nguyên vt
liu s dng thc t vi lng nguyên vt liu s dng đnh mc.
Bin đng chi phí nguyên vt liu trc tip đc xác đnh bng các công thc
sau:
Bin đng v giá = (AP ậ SP) X AQ
Bin đng v lng = (AQ ậ SQ) X SP
Trong đó:
- AP (actual price): giá nguyên vt liu thc t
- SP (standard price): giá nguyên vt liu đnh mc
- AQ (actual quantity): lng nguyên vt liu thc t s dng
- SQ (standard quantity): lng nguyên vt liu đnh mc s dng
b. Phân tích bin đng chi phí nhân công trc tip
Chi phí nhơn công trc tip cng chu nh hng bi hai nhơn t: s gi lao
đng s dng vƠ đn giá lao đng. Bin đng chi phí nhơn công trc tip đc xác
đnh bng các công thc sau:
Bin đng v giá lao đng = (AR ậ SR) x AH
Bin đng hiu sut lao đng = (AH ậ SH) x SR
Trong đó:
- AR (actual rate) đn giá thc t ca mt gi lao đng
- SR (standard rate) lƠ đn giá đnh mc ca mt gi lao đng