MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN
QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ
VÀ XÂY DỰNG COSEVCO
A. NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN, ĐẦU TƯ VÀ
XÂY DỰNG COSEVCO
I. Về Hoạt Động Kinh Doanh :
Nền kinh tế Việt Nam đã vượt qua những thử thách của thời kỳ chuyển đổi và đang
từng bước phát triển. Điều đó đã tạo ra một môi trường kinh doanh hết sức thuận lợi cho
các ngành kinh tế trong nước nói chung và công ty Cổ phần tư vấn đầu tư và xây dựng
Cosevco nói riêng.Chủ trương của Nhà Nước là tiến hành cổ phần hoá các doanh nghiệp
Nhà Nước, tạo ra môi trường kinh doanh và cạnh tranh lành mạnh đã tác động tích cực đến
các hoạt động kinh doanh của các công ty, tuy nhiên bên cạnh đó các công ty cũng gặp
phải những khó khăn như đối thủ cạnh tranh nhiều, nguồn vốn kinh doanh của công ty còn
hạn chế.
Với sự nổ lực của toàn thể cán bộ, công nhân viên trong công ty, trong những năm
gần đây kể từ khi bắt đầu cổ phần hoá thì hoạt động của công ty nhìn chung có hiệu quả.
II. Về Tổ Chức Bộ Máy Kế Toán :
1. Ưu Điểm :
- Nhận thức được vai trò quan trọng trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh
doanh, công ty đã tổ chức bộ máy kế toán một cách khoa học, hợp lý đảm bảo cho kế toán
thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình, đó là luôn luôn tuân thủ những quy định do
Nhà Nước, Bộ Tài Chính ban hành về hệ thống tài khoản chung, các chứng từ, sổ sách
cũng như các chuẩn mực kế toán và các văn bản hướng dẫn thực hiện.
- Bộ máy kế toán tại công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, mô hình này đảm
bảo được sự lãnh đạo tập trung thống nhất đối với công tác kế toán, kiểm tra, xử lý và cung
cấp thông tin kế toán một cách kịp thời, giúp cho lãnh đạo đơn vị nắm được tình hình hoạt
động của đơn vị thông qua thông tin kế toán cung cấp. Hình thức này có ưu điểm là phù
hợp với yêu cầu quản lý và đặc điểm kinh doanh của công ty, giúp cho công tác quản lý
hạch toán kế toán đối với các xí nghiệp trực thuộc được dễ dàng và thuận tiện hơn.
- Đội ngũ cán bộ kế toán có trình độ chuyên môn vững vàng và tương đối đồng đều,
có kinh nghiệm trong công tác kế toán và có trách nhiệm trong công việc. Công tác tổ chức
Công ty Cổ phần tư vấn đầu tư và xây dựng Cosevco đã tuân thủ đúng những quy
định của Bộ tài chính về tổ chức các chứng từ sổ sách cũng như các chuẩn mực kế toán
hiện hành. Các chứng từ, sổ sách đều được thiết lập và sử dụng theo đúng biểu mẫu quy
định. Chu trình luân chuyển chứng từ hợp lý, chứng từ được lưu trữ cẩn thận, khoa học.
Việc áp dụng kế toán máy vào công tác kế toán cũng góp phần giúp cho công tác lưu trữ
chứng từ được thuận tiện hơn.
2. Tổ chức hệ thống tài khoản :
Hệ thống tài khoản kế toán được mở theo đúng chế độ kế toán hiện hành. Công ty đã
căn cứ các quy định của Nhà nước về tổ chức hệ thống tài khoản kế toán và tình hình thực
tế tại đơn vị để xây dựng hệ thống tài khoản kế toán riêng cho mình, trong đó những tài
khoản kế toán không liên quan đến các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại công ty được bỏ bớt
nhằm đơn giản hóa hệ thống tài khoản kế toán của công ty.
3. Hình thức sổ kế toán :
Do quy mô công ty tương đối lớn, địa bàn hoạt động khá rộng nên công ty Cổ phần
tư vấn đầu tư và xây dựng Cosevco có nhiều nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ kế toán,
liên quan đến nhiều đối tượng và hoạt động, vì vậy khối lượng ghi chép vào sổ sách khá
nhiều và phức tạp. Để thuận tiện cho việc ghi sổ, theo dõi, báo cáo số liệu, công ty áp dụng
hình thức kế toán nhật ký chung. Hình thức này có ưu điểm là mẫu sổ đơn giản, dễ ghi
chép, thuận tiện cho việc phân công kế toán. Hình thức kế toán nhật ký chung phù hợp với
đơn vị vừa và nhỏ, hiện nay áp dụng khá phổ biến ở mọi loại hình doanh nghiệp do cách
thức hạch toán đơn giản, không đòi hỏi trình độ kế toán cao. Hình thức kế toán này có
nhiều thuận lợi khi ứng dụng máy vi tính trong xử lý số liệu kế toán. Do đó, công ty lựa
chọn hình thức kế toán Nhật ký chung là hoàn toàn phù hợp với quy mô và đặc điểm của
công ty.
IV. Về công tác kế toán quản trị chi phí :
1. Ưu điểm :
Việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo phương pháp
đơn đặt hàng là hoàn toàn phù hợp với đặc điểm của công ty vì đây là một doanh nghiệp
xây lắp chủ yếu thi công theo đơn đặt hàng từ phía chủ đầu tư. Hạch toán chi phí theo từng
công trình, hạng mục công trình giúp công ty xác định cụ thể nguyên nhân của sự biến
ty cũng chưa tiến hành lập dự toán chi phí doanh nghiệp về khoản mục chi phí quản lý
doanh nghiệp phát sinh trong kỳ.
Chính vì công tác tổ chức kế toán quản trị chưa được quan tâm một cách đúng mức
nên những ứng dụng của kế toán quản trị vào kế toán chi phí chưa thực sự có ý nghĩa cũng
như chưa cung cấp được một cách đầy đủ những thông tin cần thiết phục vụ cho việc ra
các quyết định quản trị của ban lãnh đạo công ty.
3. Hướng hoàn thiện:
- Xây dựng bộ máy kế toán quản trị
- Tổ chức lại hệ thống thu thập thông tin nhằm đảm bảo đáp ứng được nhu cầu
thông tin phục vụ cho cả công tác kế toán tài chính lẫn công tác kế toán quản trị
- Tiến hành lập các Dự toán chi tiết về các khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực
tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công nhằm cung cấp thông tin chi
tiết hơn cho Ban giám đốc công ty cổ phần tư vấn, đầu tư và xây dựng Cosevco về tình
hình dự kiến các khoản mục chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ.
- Tiến hành phân loại các yếu tố chi phí quản lý doanh nghiệp
- Lập Dự toán chi phí quản lý doanh nghiệp
- Lập các Báo cáo kế toán quản trị nói chung và các Báo cáo kế toán quản trị chi phí
nói riêng nhằm cung cấp thông tin cho quản lý.
B. MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN
TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG
COSEVCO
I. HOÀN THIỆN BỘ MÁY KẾ TOÁN TÀI CHÍNH HIỆN CÓ
Mô hình tổ chức kế toán tập trung bên cạnh thuận lợi còn có nhược điểm là dễ xảy
ra tình trạng ứ đọng công việc, vì trong thực tế khối lượng công tác hạch toán ở các xí
nghiệp trực thuộc và ở công ty cổ phần rất lớn mà số lượng nhân viên ở phòng kế toán lại
ít người. Tình trạng ứ đọng công việc thường xảy ra vào thời điểm cuối năm khi lập các
Báo cáo tài chính hoặc khi tiến hành thanh quyết toán công trình. Do đó, để khắc phục tình
trạng ứ đọng trên, phòng kế toán của công ty có thể phân công cho các nhân viên kế toán ở
xí nghiệp thực hiện một số phần hành công việc kế toán và thống kê ngay tại đơn vị cấp
dưới và định kỳ lập các báo cáo kế toán đơn giản về các phần hành được giao gửi về phòng
II. XÂY DỰNG BỘ MÁY KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
1. Sự cần thiết phải xây dựng bộ máy kế toán quản trị:
Trong điều kiện cạnh tranh hiện nay, những doanh nghiệp nào có thể nắm bắt kịp
thời thông tin, dự đoán được xu thế biến động trong tương lai và đề ra được các biện pháp
quản lý kịp thời và có hiệu quả thì sẽ có được một ưu thế cạnh tranh rất lớn so với các
doanh nghiệp khác. Do đó nắm bắt kịp thời thông tin trở thành một nhu cầu bức thiết đối
với ban lãnh đạo công ty. Nhất là đối với công tác quản lý chi phí thì nhu cầu thông tin lại
càng cao, vì chi phí chiếm một tỷ lệ lớn so với doanh thu của doanh nghiệp. Mọi sự biến
động chi phí đều gây ra sự biến động về lợi nhuận, làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động
sản xuất- kinh doanh trong kỳ.
Tuy nhiên, với bộ máy kế toán tài chính hiện tại, phòng kế toán của doanh nghiệp
chỉ có thể cung cấp được một lượng thông tin hạn chế và chủ yếu là các thông tin trong quá
khứ, không đủ sức để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của nhà quản lý, nhất là
không thể cung cấp được các thông tin dự báo tương lai. Do vậy, công ty cổ phần tư vấn,
đầu tư và xây dựng Cosevco rất cần phải tổ chức một bộ máy kế toán quản trị để đáp ứng
yêu cầu quản lý của ban lãnh đạo công ty. Tổ chức bộ máy kế toán quản trị trở thành một
nhu cầu cần thiết và cấp bách.
Kế toán phó kiêm kế toán tổng hợp kiêm lập báo cáo kế toán quản trịKế toán lập dự toánKế toán phân tích, đánh giáKế toán thanh toán
Kế toán ngân hàng kiêm kế toán vật tư tài sản
Thủ quỹ
Kế toán tại các xí nghiệp trực thuộc
Hơn nữa, với đà phát triển của nền kinh tế- xã hội hiện nay, việc tổ chức bộ máy kế
toán quản trị dần trở thành một nhu cầu và là tất yếu khách quan đối với mọi loại hình
doanh nghiệp để theo kịp với sự phát triển của nền kinh tế và sự cạnh tranh gay gắt trên thị
trường. Do đó việc tổ chức bộ máy kế toán quản trị tại công ty cổ phần tư vấn, đầu tư và
xây dựng Cosevco không những là do nhu cầu của bản thân công ty mà đó còn là để phù
hợp với xu thế chung của các doanh nghiệp.
2. Tổ chức bộ máy kế toán quản trị
Qua quá trình nghiên cứu học tập tại nhà trường và qua thực tế thực tập tại công ty
cổ phần tư vấn đầu tư và xây dựng Cosevco, em nhận thấy với điều kiện hiện tại của công
hợp có đầy đủ thông tin và khả năng để lập các Báo cáo kế toán quản trị. Kế toán tổng hợp
có nhiệm vụ nhận thông tin từ các kế toán viên tài chính khác để có được đánh giá tổng
hợp về kết quả hoạt động trong kỳ, đồng thời nhận bảng Dự toán chi tiết từ kế toán lập dự
toán để tiến hành so sánh giữa thực tế và kế hoạch để lập nên các Báo cáo kế toán quản trị.
Tham mưu cho kế toán trưởng trong việc điều hành bộ máy kế toán quản trị.
- Kế toán lập dự toán: Có nhiệm vụ lập ra các dự toán chi tiết về chi phí phát sinh
trong kỳ, liên lạc thường xuyên với phòng kế hoạch- kinh doanh và bộ phận thiết kế công
trình để có được những thông tin cần thiết phục vụ cho việc lập dự toán của mình. Phối
hợp với lập báo cáo kế toán quản trị để cung cấp thông tin cho việc lập báo cáo kế toán
quản trị và đưa ra ý kiến để việc lập báo cáo kế toán quản trị được xác thực và đáp ứng kịp
thời nhu cầu thông tin của ban giám đốc.
- Kế toán phân tích đánh giá: Căn cứ vào các thông tin về các nghiệp vụ kinh tế phát
sinh trong kỳ và dự toán đã được lập để tiến hành phân tích và đánh giá về hiệu quả hoạt
động của công ty trong kỳ. Nếu phát sinh biến động giữa thực tế so với kế hoạch, kế toán
phân tích đánh giá phải tiến hành phân tích chi tiết để tìm ra nguyên nhân của sự biến động
đó. Kế toán phân tích đánh giá cũng có nhiệm vụ đưa ra những dự báo về tình hình hoạt
động sản xuất- kinh doanh trong các kỳ tiếp theo.
- Các kế toán viên tài chính (kế toán thanh toán, kế toán ngân hàng kiêm kế toán vật
tư tài sản, thủ quỹ): có nhiệm vụ cung cấp các thông tin tài chính phát sinh trong kỳ để
phục vụ cho việc lập các báo cáo kế toán quản trị và hỗ trợ bộ phận kế toán quản trị hoàn
thành tốt chức năng của mình. Cụ thể là:
• Kế toán thanh toán: chịu trách nhiệm về công tác thanh toán tại công ty. Có nhiệm
vụ cung cấp thông tin về tình hình thanh toán phục vụ cho việc lập dự toán cũng như lập
các báo cáo kế toán quản trị.
• Kế toán ngân hàng kiêm kế toán vật tư tài sản: có nhiệm vụ cung cấp thông tin về
các giao dịch kinh tế có liên quan đến ngân hàng. Cung cấp thông tin về tình hình biến
động vật tư, công cụ lao động, tài sản tại công ty cũng như tại các xí nghiệp trực thuộc.
• Thủ quỹ: cung cấp thông tin về số tiền còn tồn quỹ cũng như tình hình thu- chi quỹ
tiền mặt tại công ty.
Với mô hình tổ chức như trên, đòi hỏi các kế toán viên phải có sự phối hợp thường
kiện kinh tế xảy ra trong quá khứ mà còn sử dụng các phương pháp riêng của mình để phân
tích chi tiết, diễn giải các dữ liệu một cách cụ thể, dễ hiểu nhất, đồng thời cung cấp các dự
báo trong tương lai để giúp nhà quản trị đưa ra được các quyết định một cách nhanh chóng,
tối ưu, nâng cao hiệu quả và hiệu năng quản lý.
Với vai trò đó của kế toán quản trị, hệ thống cung cấp thông tin mà công ty đang sử
dụng hiện tại không đủ đáp ứng nhu cầu cung cấp thông tin cho quản lý. Do đó công ty nên
tổ chức lại hệ thống thu thập và cung cấp thông tin theo hướng có sự kết hợp giữa kế toán
tài chính và kế toán quản trị. Theo đó kế toán quản trị có thể sử dụng những thông tin do kế
toán tài chính cung cấp để phục vụ cho công tác của mình. Cách tổ chức thu thập thông tin
này có ưu điểm:
- Những người có nhu cầu sử dụng thông tin kế toán tại công ty đều có thể sử dụng
chung các thông tin của cùng một hình thức kế toán
- Cách thức tổ chức thu thập thông tin này tiết kiệm chi phí hơn so với việc tổ chức
thành 2 hệ thống kế toán riêng biệt: kế toán tài chính và kế toán quản trị. Thứ nhất, nó giúp
giảm bớt số lượng nhân viên trong phòng kế toán và do đó giảm bớt chi phí lương phải trả.
Một số nhân viên kế toán tài chính có thể kiêm nhiệm thêm chức năng kế toán quản trị và
như vậy bộ máy kế toán sẽ được tinh giảm gọn nhẹ hơn. Thứ hai, nó giúp giảm bớt số
lượng chứng từ sổ sách và như vậy tiết kiệm được chi phí cần có để thiết kế hệ thống sổ
sách. Số lượng chứng từ sổ sách được giảm bớt cũng giúp cho khối lượng công việc của kế
toán viên được giảm nhẹ hơn. Thứ ba, nó giúp tiết kiệm chi phí bảo quản, lưu trữ chứng từ,
sổ sách.
Tất nhiên, với đà phát triển của công ty, sự phát triển không ngừng của nền kinh tế,
sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các công ty thì nhu cầu thông tin cần cung cấp cho
nhà quản lý cũng không ngừng tăng lên. Đến một lúc nào đó khi nhu cầu thông tin đã quá
lớn thì hệ thống kế toán hỗn hợp sẽ không đủ sức đáp ứng. Khi đó lại phải cần tách biệt
thành 2 hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị riêng biệt nhằm phục vụ tốt hơn nhu
cầu thông tin của nhà quản trị. Còn hiện tại, trong điều kiện công ty chưa tổ chức kế toán
quản trị thì việc tổ chức hệ thống kế toán hỗn hợp này là hết sức cần thiết và cấp bách.
IV. LẬP DỰ TOÁN CHI PHÍ
1. Lập dự toán chi phí sản xuất: