Tiểu luận Triết học
Lời nói đầu
Hiện nay hội nhập kinh tế quốc tế là vấn đề bức xúc của thời đại, mọi quốc
gia dù lớn hay nhỏ, dù giàu hay nghèo, dù muốn hay không cũng đều bị cuốn hút
hoặc chủ động tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Nhận biết đợc xu thế đó của thời đại Đảng và Nhà nớc ta đã đề ra phơng h-
ớng chủ động tham gia hội nhập vào kinh tế quốc tế và đang chuẩn bị gia nhập
vào tổ chức thơng mại WTO. Tuy nhiên bên cạnh đó Đảng và Nhà nớc ta cũng
nhận rõ đợc mặt tích cực và mặt tiêu cực của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
và đa ra biện pháp khắc phục mặt tiêu cực đó là phải kết hợp giữa hội nhập kinh
tế quốc tế và xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ.
Trớc vấn đề cập nhật của thời đại và nhận biết đợc phơng hớng xây dựng
đổi mới của đất nớc ta em quyết định chọn đề tài: "Phép biện chứng về mối liên
hệ phố biến và vận dụng phân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế
độc lập tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế" để tìm hiểu sự vận dụng sáng tạo
của Đảng và Nhà nớc trong sự nghiệp xây dựng đổi mới đất nớc là hoàn toàn
đúng đắn.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Anh, ngời đã giúp đỡ
em hoàn thành bài tiểu luận đầu tay này.
1
Tiểu luận Triết học
Chơng I
Trong những năm gần đây khi khoa học kỹ thuật nhân loại ngày càng phát
triển đã thúc đẩy nền kinh tế của một số nớc phát triển nh vũ bão. Nhng để đạt đ-
ợc sự phát triển đồng đều và kinh tế giữa các nớc trên thế giới thì không còn con
đờng nào khác là con đờng hội nhập kinh tế quốc tế. Hội nhập kinh tế quốc tế là
một xu thế không thể tránh khỏi trên thế giới. Nó là nền tảng cho các nớc tăng c-
ờng hiểu biết lẫn nhau và hợp tác thông qua đối thoại đồng thời cải thiện quan hệ
chính trị giữa các quốc gia, thúc đẩy các nớc trên thế giới cùng nhau phát triển và
mục đích cao hơn nữa đó là đem lại cuộc sống đầy đủ, đoàn kết hoà bình cho tất
cả nhân loại.

nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa mọi lực nâng cao
hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập tự chủ và xây dựng định hớng XHCN, bảo vệ
lợi ích dân tộc giữ vững an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, bảo
vệ môi trờng"
(Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXB Chính trị Quốc gia
Hà Nội, sản xuất 2001, tr: 119 - 200)
Nh vậy xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế có
mối quan hệ biện chứng với nhau. Dựa vào nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
chúng ta sẽ phân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với
hội nhập kinh tế quốc tế.
3
Tiểu luận Triết học
Chơng II
1. Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến.
1.1. Nội dung của nguyên lý
Mọi sự vật hiện tợng của thế giới đều nằm trong mối liên hệ phổ biến
không có sự vật hiện tợng nào tồn tại một cách biệt lập mà chúng tác động lẫn
nhau, rằng buộc quy định và chuyển hoá lẫn nhau, các mối liên hệ quy định trong
mỗi tổng thê của nó quy định sự biến đổi của sự vật, khi các mối liên hệ thay đổi
tất yếu sẽ dẫn đến thay đổi sự vật .
Quan điểm biện chứng duy vật còn khẳng định tính khách quan và đa dạng
hoá của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tợng. Mối liên hệ là khách quan, là
thống nhất vật chất của thế giới. Tính đa dạng của mối liên hệ trực tiếp và gián
tiếp; có mối liên hệ chung bao quát toàn bộ thế giới, có mối liên hệ bao quát một
số lĩnh vực hoặc một lĩnh vực riêng biệt của thế giới đó, có mối liên hệ bản chất
và không bản chất, có mối liên hệ tất yếu và ngẫu nhiên . các loại liên hệ khác
nhau có vai trò khác nhau đối với sự vận động và phát triển của sự vật về mối liên
hệ cũng đòi hỏi phải thừa nhận tính tơng đối trong sự phân loại của các mối liên
hệ.
1.2. ý nghĩa của nguyên lý

và công nghệ với các nớc trên thế giới. (Tạp chí nghiên cứu - trao đổi - Vơng Thị
Bích Thuỷ)
2.2. Vai trò của hội nhập kinh tế quốc tế đối với sự phát triển của đất nớc.
Hội nhập kinh tế quốc tế là con đờng duy nhất để đa một quốc gia không
ngừng phát triển nền kinh tế và nâng cao trìn độ khoa học kỹ thuật của nứoc
mình.
Theo quan điểm biện chứng về mối quan liên hệ phổ biến của các nhà triết
học đã khẳng định ở trên :"Mọi sự vật hiện tợng của thế giới đều nằm trong mối
liên hệ phổ biến không có sự vật hiện tợng nào tồn tại một cách biệt lập mà
5
Tiểu luận Triết học
chúng tác động lẫn nhau, rằng buộc quy định và chuyển hoá lẫn nhau". Khi áp
dụng quan điểm này vào thực tế là hoàn toàn đúng khi một quốc gia tự mình tách
ra khỏi mối quan hệ với các quốc gia khác thì nó không thể tồn tại và phát triển
đợc. Bởi vì trớc hết một quốc gia không thể tự mình cung cấp những nhu cầu cho
quốc gia mình, do mỗi quốc gia trên thế giới đều có một thế mạnh riêng nh Nhật
Bảnh mặc dù là một quốc gia phát triển mạnh về khoa học kỹ thuật nhng lại là
một nớc nghèo tài nguyên khoáng sản, thị trờng tiêu thụ hàng hoá trong nớc nhỏ
bé. Nếu nh Nhật Bản không hội nhập kinh tế giao lu với các quốc gia khác về trao
đổi hàng hoá và mua nguyên vật liệu thì Nhật Bản sẽ không thể tồn tại và phát
triển nh ngày nay. Và cả Mỹ mặc dù là một quốc gia phát triển bậc nhất thế giới
hiện nay, là trung tâm khoa học kỹ thuật của thế giới nhng để có sự phát triển nh
vậy là do Mỹ có chính sách đúng đắn mở cửa hội nhập kinh tế và thu hút nhân tài
khắp thế giới cũng nh mua đợc những nguyên vật liệu với giá rẻ và có thị trờng
rộng lớn trên toàn thế giới. Đó là những quốc gia có nền kinh tế phát triển bậc
nhất thế giới phát triển đợc nền kinh tế nh ngày nay là do sự phối hợp kinh tế
quốc tế. Còn các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển thì sao? Ta có thể
khẳng định rằng dù quốc gia giàu hay nghèo cũng phải tham gia vào hội nhập
kinh tế quốc tế. Sở dĩ nh vậy bởi vì các quốc gia nghèo có nền kinh tế kém phát
triển là do trình độ khoa học kỹ thuật lạc hậu, trình độ hiểu biết thấp. Nên các n-

bật của kinh tế thế giới hiện nay. Thế giới đang chứng kiến sự phát triển nh vũ
bão của cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và sinh
học. Làm tăng nhanh lực lợng sản xuất và tạo ra sự thay đổi sâu sắc cơ cấu sản
xuất, phân phối, tiêu dùng thúc đẩy quá trình quốc tê hoá, xã hội hoá nền kinh tế,
cũng nh quá trình tham gia của mỗi quốc gia vào phân công lao động và hợp tác
quốc tế. Đây chính là đặc điểm cơ bản của nền kinh tế thế giới hiện nay các định
chế và tổ chức kinh tế - thơng mại khu vực và quốc tế đã đợc hình thành để phục
vụ cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tạo lập hành lang pháp luật chung và
để các nớc cùng tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề lớn của kinh tế thế
giới mà không một quốc gia nào có thể thực hiện một cách đơn lẻ. Đặc điểm cơ
bản của hội nhập kinh tế quốc tế trên thế giới hiện nay thể hiện qua một số xu h-
ớng chính nh sau:
7
Tiểu luận Triết học
- Xu hớng tăng cờng hợp tác đa phơng.
- Xu hớng tự do hoá và khu vực hoá
- Thơng mại dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong thơng mại thế giới.
- Sự tăng cờng chính sách bảo hộ với các rào cản thơng mại hiện đại (trích
bài viết của Thứ trởng Bộ Thơng mại Lơng Văn Tự đăng trên tạp chí Thơng mại
số ra tháng 3/2004).
2.4. Khái niệm về nền kinh tế độc lập tự chủ
Một nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh toàn cầu hoá có thể đợc hiểu
là nền kinh tế có khả năng thích ứng cao với những biến động của tình hình quốc
tế và trong bất cứ tình huống nào nó cũng có thể cho phép duy trì các hành động
bình thờng của xã hội và phục vụ đắc lực cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã
hội của đất nớc. Đó là nền kinh tế phải có cơ cấu kinh tế hợp lý, hiệu quả và đảm
bảo độ an toàn cần thiết, có tốc độ phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh
cao, cơ cấu xuất nhập khẩu cơ bản cân đối, cơ cấu mặt hàng đa dạng, phong phú
với tỷ lệ các mặt hàng công nghệ và có giá trị gia tăng lớn chiếm u thế, cơ cấu thị
trờng quốc tế; đối tác cũng đa dạng và tránh chỉ tập trung quá nhiều vào một vài