Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
CC VN BN TRUYN Kí VIT NAM HIN I
Bi 1: Vn bn Tụi i hc
Thanh Tnh
I/ Mt vi nột v tỏc gi - Tỏc phm
1. Tỏc gi.
- Thanh Tnh sinh nm 1911, mt nm 1988. Tờn khai sinh l Trn Vn Ninh.
Trc nm 1946 ụng va dy hc, va lm th. ễng cú mt trờn nhiu lnh vc : Th,
truyn di, ca dao, bỳt ký nhng thnh cụng hn c l truyn ngn
2. Tỏc phm:
- Tụi i hc in trong tp truyn ngn Quờ m(1941), thuc th loi hi ký: ghi li
nhng k nim p ca tui th trong bui tu trng.
II/ Phõn tớch tỏc phm
1. Tõm trng ca chỳ bộ trong bui tu trng
a. Trờn ng ti trng:
- L bui sm y sng thu v giú lnh chỳ bộ cm thy mỡnh trang trng v
ng n trong chic ỏo vi dự en di Lũng chỳ tng bng, rn ró khi c m õu
ym nm tay dt di trờn con ng di v hp Cu bộ cm thy mỡnh xỳc ng, b
ng, l lựng Chỳ suy ngh v s thay i Chỳ bõng khuõng thy mỡnh ó ln.
b. Tõm trng ca cu bộ khi ng trc sõn trng
- Ngc nhiờn, b ng, vỡ sõn trng hụm nay tht khỏc l, ụng vui quỏ - Nh li
trc õythy ngụi trng cao rỏo sch s hn cỏc nh trong lng. Nhng ln ny li thy
ngụi trng va xinh xn, oai nghiờm nh c hn Chỳ lo s vn v, s hói khộp nộp
bờn ngi thõn Chỳ cm thy tr tri, lỳng tỳng, vng v Khi nghe ụng c gi
tờn, chỳ bộ git mỡnh, lỳng tỳng , tim nh ngng p o khúcnc n.
c. Tõm trng ca cu bộ khi d bui hc u tiờn.
- Khi vo lp hc, cm xỳc bõng khuõng, hi hp dõng lờn man mỏc trong lũng
cu . Cu cm thy mt mựi hng l bay lờn. Thy gỡ trong lp cng l l hay hay ri
nhỡn bn gh ri lm nhn ú l ca mỡnh.
2. Hỡnh nh ngi m
- Hỡnh nh ngi m l hỡnh nh thõn thng nht ca em bộ trong bui tu

Thu hiu ni kh v vt cht ca ngi ph n. Sau khi chng cht vỡ n nn
cựng tỳng quỏ, m Hng phi b i tha hng cu thc, buụn bỏn ngc xuụi kim
sng . S vt v, lam l ó khin ngi ph n xuõn sc mt thi tr nờn tiu ty ỏng
thng M tụi n mc rỏch ri, gy rc i
Thu hiu ni au n v tinh thn ca ngi ph n : H tc ộp duyờn ó khin
m Hng phi chp nhn cuc hụn nhõn khụng tỡnh yờu vi ngi n ụng gp ụi tui
ca mỡnh. Vỡ s yờn m ca gia ỡnh, ngi ph n ny phi sng õm thm nh mt cỏi
búng bờn ngi chng nghin ngp. Nhng thnh kin xó hi v gia ỡnh khin m Hng
phi b con i tha hng cu thc , sinh n vng trm du dim.
b. Nh vn cũn ngi ca v p tõm hn, c tớnh cao quý ca ngi ph n:
Giu tỡnh yờu thng con. Gp li con sau bao ngy xa cỏch, m Hng xỳc ng
n nghn ngo. Trong ting khúc st sựi ca ngi m, ngi c nh cm nhn c
ni xút xa õn hn cng nh nim sung sng vụ hn vỡ c gp con. Bng c ch du
dng õu ym xoa u, vut ve, gói rụm m bự p cho Hng nhng tỡnh cm thiu vng
sau bao ngy xa cỏch.
c. L ngi ph n trng ngha tỡnh
Du chng mn m vi cha Hng song vn l ngi trng o ngha, m Hng
vn tr v trong ngy d tng nh ngi chng ó khut.
d. Nh vn cũn bờnh vc, bo v ngi ph n:
Bo v quyn bỡnh ng v t do , cm thụng vi m Hng khi cha on tang
chng ó tỡm hnh phỳc riờng.
Túm li: ỳng nh mt nh phờ bỡnh ó nhn xột Cm hng ch o bc nht trong
sỏng to ngh thut ca tỏc gi. Nhng ngy th u li chớnh l nim cm thng vụ hn
i vi ngi m . Nhng dũng vit v m l nhng dũng tỡnh cm thit tha ca nh vn.
Khụng phi ngu nhiờn khi m u tp hi ký Nhng ngy th u, nh vn li vit li
t ngn gn v kớnh cn: Kớnh tng m tụi . Cú l hỡnh nh ngi m ó tr thnh ngun
mch cm xỳc vụ tn cho sỏng tỏc ca Nguyờn Hng ri ụng vit vn hc bng tỡnh
cm thiờng liờng v thnh kớnh nht.
2. Nguyờn Hng l nh vn ca tr th.
a. Nh vn thu hiu v ng cm sõu sc cho ni kh, ni bt hh ca tr th.

Khao khỏt c sng trong tỡnh thng yờu che ch ca m, c sng trong lũng
m.
BI 3: NAM CAO V TC PHM LO HC
A. Cuc i, con ngi Nam Cao
1. Cuc i
ễng xut thõn trong gia ỡnh trung nụng . ễng l ngi con trai c trong gia ỡnh
ụng anh em, ụng l ngi duy nht c hc hnh chu ỏo. Hc xong trung hc, ụng
vo Si Gũn kim sng 3 nm. chuyn i ny ó nh hng khụng nh n vic sỏng tỏc
ca nh vn . Vỡ m au, ụng tr v quờ dy hc , ri sng vt vng bng ngh vit vn.
Cuc i ca mt giỏo kh trng t, ca mt nh vn nghốo ó nh hng sõu sc n
phong cỏch vit vn ca Nam cao. Sau cỏch mng, Nam Cao tip tc sỏng tỏc phc v
khỏng chin. Nm 1951, trờn ng i cụng tỏc, nh vn ó hi sinh.
2. Con ngi Nam Cao
Hin lnh, ớt núi, lnh lựng. L nh vn luụn gn bú sõu nng vi quờ hng v
nhng ngi nghốo kh. Mi trang vit ca nh vn l trang vit y cm ng v con
ngi quờ hng.
3. Quan im sỏng tỏc:
4. Phong cỏch vit truyn ngn ca Nam Cao.
Truyn ca Nam Cao rt mc chõn thc , thm m cht tr tỡnh, m cht trit
lý . Nam cao c bit sc so trong vic khỏm phỏ v din t nhng quỏ trỡnh tõm lý phc
tp ca nhõn vt . Ngụn ng ca Nam cao gn vi ngụn ng ngi nụng dõn Bc b
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
3
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
B. Luyn tp:
s 1:
Truyn ngn Lóo Hc ca Nam Cao giỳp em hiu gỡ v tỡnh cnh ca ngi nụng
dõn trc cỏch mng?
Hng dn:
I. Truyn ngn Lóo Hc ca Nam Cao giỳp ta hiu v tỡnh cnh thng kh ca

yờu, cng nng . Cú th núi tỡnh cm ca lóo dnh cho nú nh tỡnh cm ca ngi cha
i vi ngi con.
Nhng tỡnh th ng cựng, buc lóo phi bỏn cu vng. Bỏn chú l mt chuyn
thng tỡnh th m vi lóo li l c mt quỏ trỡnh n o do d. Lóo cúi ú l mt s la
gt, mt ti tỡnh khụng th tha th. Lóo ó au n, ó khúc, ó xng ti vi ụng giỏo ,
mong c du by ni dng xộ trong tõm can.
T hu dit nim vui ca chớnh mỡnh, nhng li sỏm hi vỡ danh d lm ngi khi
i din trc con vt. Lóo ó t vn. Trờn i cú bao nhiờu cỏi cht nh nhng, vy m
lóo chn cho mỡnh cỏi cht tht au n, vt vó dng nh lóo mun t trng pht mỡnh
trc con chú yờu du.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
4
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
2. Tỡnh yờu thng sõu nng
V mt, lóo vy nuụi con, bao nhiờu tỡnh thng lóo u dnh cho con trai lóo .
Trc tỡnh cnh v ni au ca con, lóo luụn l ngi thu hiu tỡm cỏch chia s, tỡm li
l an i ging di cho con hiu dn lũng tỡm ỏm khac. Thng con lóo cng aun xút
xa khi nhn ra s thc ph phng : S mt con vnh vin Th ca nú ch õu cú
cũn l con tụi . Nhn ngy sng xa con, lóo khụng nguụi ni nhú thng, nim mong
mi tin con t cui phng tri . Mc dự anh con trai i bin bit nm sỏu nm tri,
nhng mi k nim v con vn luụn thng trc trong lóo. Trong cõu chuyn vi ụng
giỏo , lóo khụng quyờn nhc ti a con trai ca mỡnh.
Lóo sng vỡ con, cht cng vỡ con: Bao nhiờu tin bũn c lóo u dnh dm cho
con. úi khỏt, c cc song lóo vn gi mnh vn n cựng cho con trai lo cho tng
lai ca con.
Hon cnh cựng cc, buc lóo phi ng trc s la chn nghit ngó : Nu sng,
lóo s li o lm cha. Cũn mun trn o lm cha thi phi cht . V lóo ó quyờn sinh
khụng phi lóo khụng quý mng sụng, m vỡ danh d lm ngi, danh d lm cha. S hy
sinh ca lóo quỏ õm thm, ln lao.
3. V p ca lũng t trng v nhõn cỏch cao c

Nh vn cn nhn thy ngi cha cũm cừi x xỏc nh lóo Hc tỡnh yờu thng
con sõu nng
b. Vi phng chm c tỡm m hiu, Nam Cao ó phỏt hin ra ng sau v ngoi
xu xớ gn d ca Lóo Hc l lũng t trng v nhõn cỏch trong sch ca lóo Hc
M rng: Cú th so sỏnh cỏch nhỡn trõn trng i vi ngi nụng dõn ca Nam
Cao v cỏch nhỡn cú phn mit th, khinh b ngi nụng dõn ca V Trng Phng. Trong
tiu thuyt V ờ, V Trng Phng t ngi nụng dõn nh nhng con ngi khụng cú ý
thc khụng cm xỳc, coi h nh nhng bn ngi xu xa, u cỏng. Thy c cỏi nhỡn
ca Nam Cao l cỏi nhỡn tin b v nhõn o sõu sc.
3. L cỏch nhỡn cú chiu sau trn y lc quan tin tng.
Nam Cao nhỡn ngi nụng dõn khụng phi bng th tỡnh cm dng dng ca k
trờn hng xung di, cng khụng phi l hi ht phin din.
Nam Cao luụn o sõu, tỡm tũi khỏm phỏ nhng n khut trong tõm hn ca lóo
Hc, t ú phỏt hin ra nột p ỏng quý :ú l cỏi nhỡn y lc quan tin tng vo phm
hnh tt p ca ngi nụng dõn.
Trc cỏch mng, khụng ớt nhõn vt ca Nam cao u b hon cnh khut phc,
lm thay i nhõn hỡnh ln nhõn tớnh. Vy m kỡ diu thay hon cnh khc nghit ó
khụng khin mt lóo Hc lng thin thay i c bn tớnh tt p
Lóo ó bo ton nhõn cỏch cao c ca mỡnh tỡm n cỏi cht : Khụng cuc i
cha hn ó ng bun th hin nim tin ca nh vn vo nhõn cỏch vo s tn
ti kiờn cng vo cỏi tt .

s 3
c mi tỏc phm vn chng, sau mi trang sỏch, ta c c c ni nim bn
khon trn tr ca tỏc gi v s phn con ngi. Da vo nhng hiu bit v Lóo Hc, v
Cụ bộ bỏn diờm hóy lm sỏng t ni nim ú.
Hung dn:
I. Nhng bn khon tr tr ca Nam Cao v s phn nhng ngi nụng dõn qua
truyn ngn Lóo Hc:
Nhng lo lng, trn tr ca Nam Cao th hin qua nhõn vt Lóo Hc: Lóo l ngi

CNG C : T TNG HèNH, T TNG THANH
Bi 1:
Tỡm cỏc t tng thanh gi t:
- Ting nc chy: rúc rỏch, tớ tỏch, o o, ro ro, m m, tong tong, thỏnh thút
- Ting giú thi: ự ự, vự vự, hiu hiu, vi vu, o o,
- Ting ci núi: khanh khỏch, m m, lanh lnh, kh kh, khỡ khỡ, hỡ hỡ, oang
oang, khỳch khớch, r rớch, rớu rớt, khn khn, h h, hụ h,
- Ting bc chõn: rún rộn, hunh huch, rm rp, rm rch, thm thch, lt bt,
lot quot,
Bi 2:
Trong cỏc t sau õy, t no l t tng hỡnh,t no l t tng thanh: rộo rt,
dnh dng,dỡu dt, thp thũ, mp mụ, sm sp, ghp ghnh, n, ỳ , rn rng,
thn tht, l m, lo xo, l kh .
T tng hỡnh T tng thanh
dnh dng, dỡu dt, thp thũ, mp mụ,
ghp ghnh, n, thn tht, l m,
lo xo, l kh.
rộo rt, sm sp, ỳ , rn rng.

Bi 3;
Tỡm cỏc t tng hỡnh trong on th sau õy v cho bit giỏ tr gi cm ca cỏc t :
Bỏc H ú, ung dung chõm la hỳt
Trỏn mờnh mụng, thanh thn mt vựng tri
Khụng gỡ vui bng mt Bỏc H ci
Quờn tui gi, ti mói ụi mi !
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
7
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
Ngũi rc r mt mt tri cỏch mng
M quc l loi di ht hong

( * GV tham kho 2 bn túm tt di õy:
- Gn n ngy gi u ca cha m m Hng vn cha v, ngi cụ ó gi Hng
n núi chuyn. Li l ngi cụ rt ngt ngo nhng khụng giu ni ý nh xỳc
xim c ỏc. Hng rt au lũng v cm gin nhng c tc lc hu ó y a m
mỡnh.n ngy gi cha, m Hng ó tr v. Va tan hc, Hng c m ún lờn
xe, ụm vo lũng. Hng mng vỡ thy m khụng n ni cũm cừi, x xỏc nh
ngi ta k. Cu cm thy hnh phỳc, ờm du vụ cựng khi c trong lũng
m.
- Ch Du nu xong ni chỏo thỡ anh Du cng v tnh li. Chỏo ó hi
ngui.Anh Du run ry va nh hỳp bỏt chỏo thỡ cai l p n vi roi song, tay
thc, dõy thng. Chỳng thỳc ộp nh anh Du np su. Ch Du van ni xin kht.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
8
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
Cai l quỏt mng da d nh, ỏnh ch Du ri xụng n trúi anh Du. Khụng th
chu c, chi Du vựng lờn ỏnh li tờn cai l v ngi nh lý trng.
2. Túm tt vn bn Lóo Hc
(* Lóo Hc l mt nụng dõn nghốo. Gia ti ca lóo ch cú mnh vn. V lóo mt t
lõu. Con trai lóo khụng tin ci v ó phn chớ b i n in cao su li cho
lóo con chú Vng lm bn. quờ nh, cuc sng ngy cng khú khn. Laoc Hc b
mt trn m khng khip, sau ú khụng kim ra vic lm, lóo phi bỏn con Vng dự
rt au n. Tin bỏn chú v s tin dnh dm c lõu nay, lóo gi ụng giỏo nh lo
vic ma chay khi lóo nm xung. Lóo cũn nh ụng giỏo trụng nom v gi h mnh
vn cho con trai sau ny. Lóo quyt khụng ng n mt ng no trong s tin
dnh dm ú nờn sng lay lt bng rau c cho qua ngy.
Mt hụm, lóo xin Binh T ớt b chú núi l ỏnh b con chú l hay sang vn nh
mỡnh. Mi ngi, nht l ụng giỏo u rt bun khi nghe chuyn ny. Ch n khi lóo
Hc cht mt cỏch t ngt v d di, ụng giỏo mi hiu ra. C lng khụng ai hay vỡ
sao lóo cht ch tr cú ụng giỏo v Binh T.)
BI 6: CNG C: VN BN Cễ Bẫ BN DIấM

III. Nhng bn khon ca An- ộc xen v s phn tr em nghốo
Mt cụ bộ nh xinh, ngoan ngoón ỏng c sng y li phi chu nhiu bt
hnh trỏi ngang.
T khi gia ỡnh tiờu tỏn, gia ỡnh em phi sng chui rỳc trong xú ti tm. Cụ phi
bn diờm kim sng . Em b b úi, rột u trn chõn i t c lang thang trong
ờm ti . Rột but ó khin ụi bn tay em cng ra, chõn bm tớm. Em thiu s quan
tõm tỡnh thng ca gia ỡnh v xó hi.
B ni v m cụ nhng ngi thng yờu em thỡ ó ln lt ra i. Ch da tinh
thn cui cựng ca em l ngi cha, nhng cha li lnh lựng tn nhn, khin em luụn
sng trong s hói khụng mun v nh.
Ngi i thỡ lnh lựng nhn tõm, vụ cm trc tỡnh cnh ca em, khụng ai oỏi
hoi n li cho ca cụ ngi ta cũn diu ct trờn ni au ca em. Nh vn day dt
trc cỏi cht ca cụ bộ, nh vn ó c tớch s ra i ca em trong thanh thn, món
nguyn.
BI 14 GI TR NHN O TRONG CC TC PHM
VN HC NC NGOI
A. Mc tiờu cn t.
- Nm c t tng nhõn o ca cỏc tỏc gi khi phn ỏnh s phn bt hnh v
nhng v p tõm hn ca cỏc nhõn vt qua cỏc tỏc phm Cụ bộ bỏn diờm; Chic lỏ
cui cựng.
- Rốn k nng phõn tớch vn hc.
B. Ni dung.
I. Kn thc c bn.
1. Cụ bộ bỏn diờm.
a. Khung cnh lnh giỏ ca ờm giao tha.
- Ngoi tri giú tuyt, ma lnh >< Cỏc ngụi nh m ỏp, sc nc mựi ngng quay.
- Cụ bộ nh v d vóng ti p, b ni hin t nhõn hu >< thc ti: úi, rột.
b. Nhng ỏnh la diờm v th gii o mng.
- Que diờm th nht: H/a lũ si m ỏp gn vi thc ti phi chng chi cỏi giỏ rột khc
nghit. Cụ bộ vui thớch khi c chng kin ỏnh sỏng ca ngn la, m ra 1 th gii o

(Khụng, vỡ truyn c tớch thng kt thỳc cú hu, nhõn vt tỡm c hnh phỳc
ngay trong hin thc cũn cụ bộ tỡm thy hnh phỳc trong mng tung v cht trong cụ
n, giỏ lnh, trong mt th gii m chng ai bit v nú -> ni xút xa lm day dt lũng
ngi.
Bi v nh:
Truyn Cụ bộ bỏn diờm ca An-ộc-xen l mt cõu chuyn xỳc ng, chan cha tỡnh
cm nhõn ỏi. Hóy phõn tớch truyn lm sỏng rừ.
2. Chic lỏ cui cựng.
a. Khung cnh mựa ụng v tỡnh cnh tuyt vng ca Giụn-xi:
- Ni s hói ỏm nh tõm trng Xiu v c B-men trong ờm ma giú.
- Nim tin kỡ quc ca Giụn-xi khi phú thỏc cuc i vo chic lỏ thng xuõn.
b. Tỡnh hung o ngc th nht:
- Tõm trng au kh v hi hp ca Xiu khi phi m ca cho Giụn-xi. S bt ng ngoi
d kin: chic lỏ cui cựng vn cũn trờn tng -> hy vng tr li.
- Tõm trng ch i hộo ht ca Giụn-xi -> tuyt vng, thiu nim tin vo s sng. Thi
gian l ni ỏm nh ca Giụn-xi.
- Chic lỏ vn trờn tng: thc tnh ý chớ sng ca Giụn-xi, giỳp cụ vt qua bnh tt
-> Thiờn nhiờn thua chic lỏ, nh mnh thua ý chớ con ngi.
c. Tỡnh hung o ngc th 2:
- Tõm trng Xiu: t hi hp lo lng n khi hiu rừ s tht l s hũa trn tỡnh yờu thng
v cm phc trc tm lũng cao c ca c b-men.
- S hi sinh t 1 hnh ng la di cao c.
-> Ngh thut cú th thc tnh nim tin ca con ngi.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
11
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
=> Tỏc phm l s khng nh cho ý ngha cao c ca s sng. L li ca ngi v kớnh
trng trc nhõn cỏch cao p ca ngi ngh s dỏm hi sinh vỡ ng loi.
Bi tp:
1. Giụn -xi ó núi khi ngm nhỡn chic lỏ m c B-men v: Mun cht l mt ti

a. Cnh vt chung quanh tụi u thay i, vỡ chớnh lũng tụi ang cú s thay i
ln: hụm nay tụi i hc.
b. My cu i trc ụm sỏch v nhiu li kốm c bỳt thc na.
c. t nhiờn lóo bo tụi:
- Ny! Thng chỏu nh tụi, n mt nm nay, chng cú giy mỏ gỡ y, ụng giỏo !
( Nam Cao)
a. Ch nghe ting hút lớu lo m khụng thy búng chim õu.
b. Ngi nh lý trng hỡnh nh khụng dỏm hnh h mt ngi m nng, s
hoc xy ra s gỡ, hn c lúng ngúng ng ngỏc, muún núi m khụng dỏm núi.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
12
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
c. Tụi quờn c m tụi ng sau tụi. Nghe gi n tờn, tụi t nhiờn git mỡnh v
lỳng tỳng.
d. Cú l tụi bỏn con chú y, ụng giỏo !
e. Tụi ch m cú mt trn y thụi. Mt trn ỳng hai thỏng mi tỏm ngy,
ụng giỏo !
( * t gch chõn)
Bi 2:
Tỡm cỏc thỏn t trong nhng cõu sau õy:
a. Võng! ễng giỏo dy phi!
b. Võng, chỏu cng ó ngh nh c.
c. Ny, bo bỏc y cú trn i õu thỡ trn.
d. Ny! Thng chỏu nh tụi, n mt nm nay, chng cú giy mỏ gỡ y, ụng
giỏo !
- ! Thỡ ra lóo ang ngh n thng con lóo.
e. y! S i li c thng nh vy y.
Bi 3:
Ch ra cỏc tỡnh thỏi t c dựng trong cỏc cõu sau:
a. My di quỏ, c vo i, tao chy cho tin tu. Vo m bt m my may vỏ

ỳng?
Bi 2
Cho on vn t s sau:
Sỏng nay, giú mu ụng bc trn v. Vy m khi i hc, tụi li quờn mang theo
ỏo m. Bng nhiờn, tụi nhỡn thy m xut hin vi chic ỏo len trờn tay. M xin phộp
cụ giỏo cho tụi ra ngoaỡ lp ri gic tụi mc ỏo. õy l cỏi ỏo m ó an tng tụi t
mựa ụng nm ngoỏi. Khoỏc chic ỏo vo, tụi thy tht m ỏp. Tụi mun núi thnh
li: Con cm n m!
Hóy b sung thờm phng thc miờu t v biu cm vit li on vn trờn
cho sinh ng ( khụng thay i ti on vn).
Bi 3:
Hóy chuyn nhng cõu k sau õy thnh nhng cõu k cú an xen yu t
miờu t hoc yu t biu cm:
a. Tụi nhỡn theo cỏi búng ca thng bộ ang khut dn phớa cui con ng.
b. Tụi ngc nhỡn lờn, thy hng phng v ó n hoa t bao gi.
c. Nghe ting hũ ca cụ lỏi ũ trong búng chiu t, lũng tụi cht bun v nh quờ.
d. Cụ bộ lng l dừi theo cỏnh chim nh trờn bu tri.
(* Mi trng hp cú th b sung 1-2 cõu).
Bi 4:
Cho on vn t s sau:
Mt bui chiu, nh thng l, tụi xỏch cn cõu ra b sụng. Bng nhiờn tụi
nhỡn thy mt cu bộ trc tui mỡnh ó ngi cõu ú t bao gi. Tụi nh lờn ting
cho lm quennhng vỡ ngi nờn li thụi. Th l tụi lng l lựi xa mt quóng, buụng
cõu nhng thnh thong vn lic mt nhỡn trm cu ta. Lúng ngúng th no, tụi tut
c hp mi ri xung sụng. Ngỏn ngm, tụi cun cn cõu, nh ra v. Cha kp ng
dy, tụi ó nhỡn thy cu bộ ng sng sng ngay trc mt. Trờn tay cu ta l mt
hp mi y. Cu ta lng lng san na s mi cho tụi. Th l chỳng tụi lm quen vi
nhau.
Hóy thờm cỏc yu t miờu t v biu cm vit li on vn t s trờn sao cho
sinh ng v hp dn hn.

2. Bớ mt v chic lỏ cui cựng ch c tit l phn kt ca cõu chuyn. Hóy
ch ra ý ngha ngh thut ca cỏch kt thỳc truyn ny?
( - To ra s bt ng cho ngi c, khin cho truyn tr nờn hp dn n nhng
dũng cui cựng.
- Giỳp ta chng kin s lo lng, quan tõm n xút xa ca Xiu ginh cho Giụn- xi.
- Khin ta ngh ti mt trit lý tht p v giu tớnh nhõn vn: cuc sng cũn n
cha bao iu p m chỳng ta cha bit n .)
-
3 .Chi tit no trong truyn khin em xỳc ng nht? Vỡ sao?
BI 10 LUYN TP LP DN í
BI VN T S KT HP VI MIấU T, BIU CM
Ni dung:
I. Kin thc cn ghi nh:
- Lp dn ý cho bi vn t s kt hp vi miờu t, biu cm tc l lp mt chui
s vic k tip nhau, cú m u, cú quỏ trỡnh phỏt trin, cú nh im v cú kt
thỳc.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
15
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
- Dn ý ca bi vn t s kt hp vi miờu t v biu cm ch yu vn l dn ý
mt bi vn t s cú 3 phn: MB, TB, KB.
- Khi k v s vic v con ngi, cn kt hp vi cỏc yu t miờu t v biu cm
cõu chuyn sinh ng v sõu sc hn. Song chỳ ý, yu t miờu t v biu cm
nờn s dng trong bi sao cho phự hp.
-
II. Luyn tp:
Bi 1:
Cho vn sau: Hóy k li mt k nim ỏng nh ca em i vi mt con vt
nuụi m em yờu thớch.
Mt bn HS ó trin khai phn thõn bi nh sau:

16
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
mói thuc v mt th gii p , nú tr thnh mt phn p nht trong cuc i
ngi ha s.)
2. Nhng c im gỡ ca hai cõy phong khin ngi k chuyn luụn nh v
mong c c tr v bờn nú lng nghe ting lỏ reo cho n khi say sa
ngõy ngt?
(* õy l cõu hi m, ngay c ngi k chuyn cng cm thy khụng bit gii thớch
ra sao, song v c bn, hai cõy phong hin lờn qua hai v p chớnh : chỳng cú ting
núi riờng v hn phi cú mt tõm hn riờng, chan cha nhng li ca ờm du ( DC:
SGK); hai cõy phong trờn i cao, khi bn tr trốo lờn ú, mt th gii p vụ ngn
-> hai cõy phong chớnh l hin thõn cho nhng gỡ p nht ca tui th: bớ n,
trn y rung ng tinh t, khỏt khao )
3. Phỏt biu cm ngh ca em sau khi c xong vn bn Hai cõy phong.
BI 12 ễN TP TRUYN K VIT NAM
Ni dung:
I. Kin thc c bn:
- Bn vn bn truyn kớ hin i VN hc lp 8 u thuc giai on 1900 1945,
u cú ni dung hin thc v giỏ tr nhõn o sõu sc.
- Cỏc vn bn Trong lũng m, Tc nc v b, Lóo Hc, u ly ti v con ngi
v cuc sng xó hi ng thi, u i sõu miờu t s phn cc kh ca nhng con
ngi b vựi dp. ú l cỏc tỏc phm c vit bng tm lũng ng cm sõu sc, bng
thỏi trõn trng, nõng niu v p tõm hn, phm cht cao quý ca ngi lao ng.
- Cỏc tỏc phm khỏc nhau v th loi, cỏch th hin, mu sc v s kt hp gia t s
vi tr tỡnh cng khụng hon ton nh nhau.
II. Luyn tp:
1. Phõn tớch tinh thn nhõn o ca ba vn bn ó c hc: Trong lũng m,
Tc nc v b, Lóo Hc.
( *Cú th phõn tớch qua nhng mt c bn:
- Din t mt cỏch chõn thc v cm ng nhng ni au, nhng bt hnh ca con

II/ Luyn tp:
Bi1
Tỡm bin phỏp núi quỏ v cho bit hiu qu din t ca chỳng trong cỏc vớ d
sau õy:
a. i tri, p t i
H T, tờn Hi vn ngi Vit ụng.
b. Chỳ tụi y , n bn vo l mi chỳ h ra l chuyn thng!
c. Sc ụng y cú th vỏ tri lp bin.
d. Ngi say ru m i xe mỏy thỡ tớnh mng nh ngn cõn treo si túc.
e. Ting hỏt ỏt ting bom.
Bi 2:
Tỡm cỏc thnh ng cú s dng bin phỏp núi quỏ din t cỏc ý sau õy ri t
cõu vi thnh ng y:
a. Cht lc, chn ly cỏi quớ giỏ, tinh tỳy trong nhng cỏi tp cht khỏc.
b. Khuch trng, c ng, lm n o.
c. S hói, khip m n mc mt tỏi một.
d. Luụn k cnh bờn nhau hoc gn bú cht ch, khng khớt vi nhau.
e. Gan d, dng cm, khụng nao nỳng trc khú khn him nguy.
f. Ging ht nhau n mc tng chng nh cựng mt th cht.
( * Gn c khi trong, ỏnh trng khua chiờng, Mt ct khụng cũn git mỏu,
Nh hỡnh vi búng, Gan vng d st, Nh hai git nc.)
Bi 3:
Tỡm 5 thnh ng cú s dng bin phỏp núi quỏ v t cõu vi mi thnh ng ú.
Bi v nh:
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
18
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
1. Tỡm hiu giỏ tr biu hin ca bin phỏp núi quỏ trong cỏc cõu sau:
a. Gm mi ỏ, ỏ nỳi cng phi mũn
Voi ung nc, nc sụng phi cn

VD: Xu: cha p, cha tt.
d. Núi trng
VD: ễng y ch nay mai thụi.
3. Núi gim núi trỏnh ch yu c dựng trong li núi hng ngy, VB chớnh lun,
VB ngh thut
Bi tp:
Bi 1: Tỡm bin phỏp núi gim núi trỏnh trong cỏc cõu sau v cho bit ý ngha ca nú.
a. Ch n lỳc thõn tn lc kit, tr xỏc cho i, Th Kớnh mi c minh oan v c
tr v cừi Pht.
b. Th ri D Chot tt th. Tụi thng lm. Va thng va n nn ti mỡnh.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
19
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
c. Bng lũe chp
Thụi ri, Lm i!
d. Trc kia khi b cha v vi Thng chớ nhõn, b chỏu ta ó tng sung sng bit
bao!
Bi 2: Cú th thay t cht trong cỏc cõu sau bng cỏch núi nh bi tp 1 c
khụng? Vỡ sao?
a. Trong nhng nm qua s ngi mc bnh truyn nhim v cht vỡ cỏc bnh truyn
nhim gim dn.
-> VB khoa hc.
b. Sau trn bóo, cõy ci trong vn cht ht c.
-> vt.
c. Quõn triu ỡnh ó t rng git cht ngi th lnh ngha quõn ú, khi ngha b
dp tt.
-> Git cht (õm cht, bn cht) cú tớnh n nh cht ch, thờm vo ú, cỳng cú kh
nng kt hp khỏc vi t cht ng riờng.
Bi 3: t 3 cõu núi gim núi trỏnh bng cỏch ph nh t trỏi ngha.
VD: Em nu n cha c ngon lm.

- Nm c t tng nhõn o ca cỏc tỏc gi khi phn ỏnh s phn bt hnh v
nhng v p tõm hn ca cỏc nhõn vt qua cỏc tỏc phm Cụ bộ bỏn diờm; Chic lỏ
cui cựng.
- Rốn k nng phõn tớch vn hc.
B. Ni dung.
I. Kn thc c bn.
1. Cụ bộ bỏn diờm.
a. Khung cnh lnh giỏ ca ờm giao tha.
- Ngoi tri giú tuyt, ma lnh >< Cỏc ngụi nh m ỏp, sc nc mựi ngng quay.
- Cụ bộ nh v d vóng ti p, b ni hin t nhõn hu >< thc ti: úi, rột.
b. Nhng ỏnh la diờm v th gii o mng.
- Que diờm th nht: H/a lũ si m ỏp gn vi thc ti phi chng chi cỏi giỏ rột khc
nghit. Cụ bộ vui thớch khi c chng kin ỏnh sỏng ca ngn la, m ra 1 th gii o
tng huy hong.
- Que diờm th hai: Bn n v ngng quay bng úi cn co -> chng chi vi cỏi úi
bng gic m.
- Que diờm th ba: H/a cõy thụng Nụ-en khỏt khao c vui chi ca tui th sm phi
chu thit thũi vỡ hon cnh nghốo kh.
- Que diờm th t: Em bộ c gp li b ni ó khut. Thc ra õy khụng cũn l o
mng m l s thc trc phỳt em bộ b cht rột. Nhng tm lũng nh vn ó d em cú
nhngkhonh khc hnh phỳc c sng trong tỡnh thng.
- ỏnh sỏng huy hong ún em v tri cựng b chớnh l li tin a y thng cm dnh
cho 1 em bộ ngoan.
c. Bui sỏng u nm mi.
- S vụ cm ca mi ngi trc cỏi cht ca em bộ.
- Tỡnh cm ca nh vn c bc l trc tip -> an i cho s phn bt hnh.
=> Bc thụng ip giu tỡnh ngi.
II. Bi tp:
1. Vỡ sao th gii mng tng ca em bộ bỏn diờm c bt u bng hỡnh nh lũ
si v kt thỳc bng hỡnh nh ngi b nhõn t?

-> Thiờn nhiờn thua chic lỏ, nh mnh thua ý chớ con ngi.
c. Tỡnh hung o ngc th 2:
- Tõm trng Xiu: t hi hp lo lng n khi hiu rừ s tht l s hũa trn tỡnh yờu thng
v cm phc trc tm lũng cao c ca c b-men.
- S hi sinh t 1 hnh ng la di cao c.
-> Ngh thut cú th thc tnh nim tin ca con ngi.
=> Tỏc phm l s khng nh cho ý ngha cao c ca s sng. L li ca ngi v kớnh
trng trc nhõn cỏch cao p ca ngi ngh s dỏm hi sinh vỡ ng loi.
Bi tp:
1. Giụn -xi ó núi khi ngm nhỡn chic lỏ m c B-men v: Mun cht l mt ti
nhng c B-men ó ỏnh i sinh mng ca mỡnh v nờn chic lỏ ny. iu
tng nh mõu thun ny ó gõy cho em nhng suy ngh gỡ?
( HS cú th cú nhiu lý gii nhng nhỡn chung cú th tr li bng gi ý: C B-men
la chn cỏi cht vỡ ngi khỏc, cỏi cht y gieo mm cho s sng, nú hi sinh ý thc
sng cho Giụn- xi ).
2. Bớ mt v chic lỏ cui cựng ch c tit l phn kt ca cõu chuyn. Hóy ch ra
ý ngha ngh thut ca cỏch kt thỳc truyn ny?
( - To ra s bt ng cho ngi c, khin cho truyn tr nờn hp dn n nhng dũng
cui cựng.
- Giỳp ta chng kin s lo lng, quan tõm n xút xa ca Xiu ginh cho Giụn- xi.
- Khin ta ngh ti mt trit lý tht p v giu tớnh nhõn vn: cuc sng cũn n cha
bao iu p m chỳng ta cha bit n .).
Bi v nh:
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
22
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
Phõn tớch ngh thut mụ t tõm trng v dng truyn c sc ca nh vn M O Hen-ry
trong tp Chic lỏ cui cựng lm rừ bc thụng ip ngh thut cm ng ca ụng.
BI 15 CU GHẫP
Ni dung.

- CGCP ch qh nguyờn nhõn-kq.
VD: Bi nú khụng nghe li thy cụ giỏo nờn nú hoch hnh chng ra sao c!
- CGCP ch qh iu kin (gt).
VD: H cũn 1 tờn xõm trờn t nc ta thỡ ta cũn phi tip tc chin u quột sch nú i!
- CGCP ch qh nhng b - tng tin.
VD: Nú khụng nhng thụng minh m nú cũn chm ch na.
- CGCP ch qh hnh ng - mc ớch.
Trờng Trung học Cơ sở Tổ Khoa học Xã hội
23
Giáo án bồi dỡng Ngữ Văn 8
VD: Chỳng ta phi hc tp tt cha m vui lũng.
b. Cõu ghộp liờn hp.
* Khỏi nim: Cỏc v bỡnh ng vi nhau v mt ng phỏp, thng ni vi nhau bng du
phy hoc bng cỏc qht liờn hp.
* Phõn loi:
- CG liờn hp khụng dựng qht.
VD: Ngi ta i cy ly cụng
Tụi nay i cy cũn trụng nhiu b.
- CG liờn hp cú dựng qht.
+ Ch qh b sung hoc qh ng thi.
VD: Cỏi u lóo ngoo v 1 bờn v cỏi ming múm mộm ca lóo mu nh con nớt.
+ Ch qh tip ni.
VD: Hai ngi ging co nhau, du y nhau ri ai ny u buụng gy ra, ỏp vo vt nhau.
+ Ch qh tng phn.
VD: Con dng ny tụi ó quen i li lm ln, nhng ln ny t nhiờn thy l.
Lu ý: Cõu ghộp cú th cú nhiu v. MQH gia cỏc v ca cõu ghộp cú th cú
nhiu tng bc khỏc nhau.
VD: (1) Tụi núi mói (2) nhng nú khụng nghe tụi (3) nờn nú thi trt.
3 v cõu v cú 2 loi qh.
+ V 1, 2: qh tng phn.

Bi v nh:
1. Cho on vn:
Vi khúi t iu thuc mỡnh hỳt, ngi hỳt ó hỳt vo hn 1nghỡn cht. Phn ln cỏc
cht ú nh khớ a-mụ-ni-c, ụ xớt cỏc-bon v hc ớn u rt nguy him i vi sc khe.
Cht ni-cụ-tin trong thuc lỏ cũn c hi hn: ú l 1 th ma tỳy. Nhiu ngi hỳt ó
quen ti mc khụng th no nhn ni. Bi vy, h vn tip tc hỳt.
a. Trong on vn trờn cõu no l cõu ghộp?
b. Cỏc v cõu trong cõu ghộp ú cú qh gỡ?
=> Cõu ghộp: Cht ni-cụ-tin trong thuc lỏ cũn c hi hn: ú l 1 th ma tỳy.
Cỏc v ni vi nhau bng du 2 chm. V sau gii thớch cho v trc.
2. Vit on vn ngn cú cõu ghộp ch qh k - gt, ni dung v hc tp.
LềNG YấU NC QUA BI TH VO NH NGC QUNG ễNG CM
TC V P CễN LễN
Ni dung.
1. Hon cnh cm hng ca 2 tp.
- Nh tự quc, thc dõn giam cm nhng chin s hot ng CM:
+ PBC b giam Qung Chõu (Q - TQ).
+ PCT b y ra Cụn o.
- Trong hon cnh b giam cm, nhng nh yờu nc luụn bc l tõm hn qua th, núi
lờn chớ hng, th hin t th hiờn ngang khụng khut phc trc cng quyn.
2. Khớ phỏch ngi anh hựng.
- Khớ phỏch hiờn ngang: lm th l lp ngụn, lp chớ thỏch thc mt cỏch ngo ngh
vi cnh tự:
Vn l ho kit vn phong lu
Chy mi chõn thỡ hóy tự.
(Vo nh ngc Q cm tỏc)
Lm trai ng gia t Cụn Lụn
Lng ly lm cho l nỳi non
(p ỏ Cụn Lụn)
- Nh tự quc tr thnh trng hc rốn luyn ý chớ ca ngi CM: