B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
Nguyn Th Phng Bích
THÚC Y HOT NG SÁP NHP VÀ MUA LI
CA NGÂN HẨNG THNG MI VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh – Nm 2014

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

Nguyn Th Phng Bích

MC LC
Trang
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ch vit tt
Danh mc các bng biu
Danh muc các biu đ và đ th
LI M U 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. B cc ca lun vn 3
CHNG I : TNG QUAN V HOT NG SÁP NHP VÀ MUA LI CA
NGÂN HÀNG 4
1.1. Lý thuyt v hot đng sáp nhp và mua li (M&A) ngân hàng 4
1.1.1. Khái nim v M&A ngân hàng 4
1.1.2. Bn cht ca hot đng M&A ngân hàng 5
1.1.3. Phân loi các hình thc M&A ngân hàng 5
1.2. ng c thc hin M&A ngân hàng 7

2.4.3. Ngân hàng Nhà nc khuyn khích các TCTD tin hành M&A 49
2.4.4. Quy mô vn và tài sn nh 49
2.4.5. Vn đ s hu chéo gia các ngân hàng 51
Kt lun chng 2 52
CHNG 3 : CÁC GII PHÁP THÚC Y HOT NG M&A CA NGÂN
HẨNG THNG MI VIT NAM 53
3.1. Nhóm gii pháp v phía NHTM Vit Nam 53
3.1.1. Lưnh đo các NHTM Vit Nam cn phi thay đi t duy, nhn thc mi
v hot đng M&A ngân hàng 53
3.1.2. Hot đng M&A ca NHTM Vit Nam phi xut phát t nguyn 54
3.1.3. La chn t chc t vn hot đng M&A ngân hàng có uy tín, kinh
nghim và chuyên nghip, am hiu NHTM Vit Nam 54
3.1.4. Vn đ la chn đi tác 55
3.1.5. Vn đ đnh giá ngân hàng và phng pháp đnh giá 56
3.1.6. Tuyên truyn đy đ nhng thông tin cn thit v hot đng M&A 58
3.1.7. Xây dng chin lc gii quyt các vn đ hu M&A 58
3.2. Nhóm gii pháp v phía Nhà nc 63
3.2.1. Nâng cao vai trò ca NHNN Vit Nam trong đnh hng và l trình thúc
đy hot đng M&A ngân hàng 63
3.2.2. Hoàn thin khung pháp lý v hot đng M&A 65
3.2.3. Tng cng các bin pháp nhm gim thiu thông tin bt cân xng 67
3.2.4. Khuyn khích hình thành các công ty t vn và đào to các nhà t vn
M&A chuyên nghip 68
3.2.5. iu chnh chính sách thu hút các nhà đu t nc ngoài 69
3.2.6. Xây dng quy đnh, quy trình chun v đnh giá ngân hàng 70
3.2.7. Xây dng chin lc x lý n xu hu M&A 71
Kt lun chng 3 73
KT LUN 74
Danh mc tài liu tham kho
DANH MC CÁC CH VIT TT

33
Bng 2.3
Mt s thng v M&A ca NHTM Vit Nam 2005 - 2013
36
Bng 2.4
Mt s ch tiêu ca SCB trc và sau sáp nhp
37
Bng 2.5
Vn c phn ca CTG và mt s ngân hàng trong khu vc
50
Bng 2.6
Tng tài sn ca CTG và mt s ngân hàng trong khu vc
50 DANH MC CÁC BIU  VẨ  TH
Th t hình
Tên hình
Trang
Hình 2.1
Vn điu l ca mt s NHTM Vit Nam 2009 - 2013

lâu đi, và đang là xu th thi đi trong khng hong tài chính th gii và suy thoái
kinh t, đa đn nhiu c hi và cng nh không ít thách thc trong quá trình hi
nhp kinh t toàn cu. i vi Vit Nam, lnh vc này còn rt mi m, ch mi hình
thành và phát trin t nhng nm đu ca thp niên 90 cho đn nay. S thành công
ca hot đng sáp nhp và mua li ngân hàng trên th gii trong thi gian qua và xu
hng hi nhp toàn cu, nâng cao nng lc cnh tranh cng là mt tt yu khách
quan thúc đy hot đng sáp nhp và mua li ca ngân hàng thng mi Vit Nam
phát trin.
Th hai, hot đng sáp nhp và mua li ngân hàng có mt Ủ ngha tìm kim
gia tng thêm sc mnh tài chính và quy mô, m rng mng li giao dch, phát
huy th mnh ca tng ngân hàng vn có, đa dng hóa sn phm dch v và phân
khúc la chn th trng. Mt khác, hot đng sáp nhp và mua li s giúp cho ngân
hàng mi có đc nhng u th và khc phc nhc đim ca tng ngân hàng riêng
l trc đó nh : tng cng đi ng lưnh đo, tinh gn b máy nhân s, các phòng
ban không cn thit, tit gim chi phí, hot đng hiu qu hn và tr nên mnh hn.
S thit thc cho thy Ủ ngha chung ca hot đng này là rt kinh t nh mt phép
tính có giá tr cng hng nhiu hn v li ích đt đc. Qua kinh nghim ca mt
s ngân hàng trên th gii cho thy, chính vic tin hành sáp nhp và mua li to ra
giá tr c phn ca c đông ln hn tng giá tr hin ti ca các ngân hàng riêng r
trc khi thc hin giao dch.
Th ba, Vit Nam đư cam kt tham gia T chc thng mi th gii WTO
và thc hin m ca ngành tài chính ngân hàng hoàn toàn trong xu th hi nhp
toàn cu, dòng vn nc ngoài đu t v Vit Nam mà các ngân hàng thng mi
trong nc rt d b thâu tóm không theo Ủ mun, áp lc cnh tranh vi các chi
2
nhánh ngân hàng nc ngoài ti Vit Nam s gia tng do các ngân hàng trong nc
có quy mô nh, kh nng cnh tranh thp, và yu hn v nng lc tài chính, kinh
nghim kinh doanh quc t, công ngh, cng nh nng lc ca đi ng lưnh đo,
nhân viên ngân hàng.  tn ti và phát trin trong môi trng này, các ngân hàng
thng mi Vit Nam phi thông qua hot đng sáp nhp và mua li đ góp phn

Lun vn gm ba phn chính :
Chng 1 : Tng quan v hot đng sáp nhp và mua li ca ngân hàng.
Chng 2 : Thc trng hot đng sáp nhp và mua li ca ngân hàng thng
mi Vit Nam.
Chng 3 : Các gii pháp thúc đy hot đng sáp nhp và mua li ca ngân
hàng thng mi Vit Nam. 4
CHNG 1
TNG QUAN V HOT NG
SÁP NHP VÀ MUA LI CA NGÂN HÀNG
1.1. Lý thuyt v hot đng sáp nhp vƠ mua li (M&A) ngân hàng
1.1.1. Khái nim v M&A ngân hàng
Thut ng sáp nhp và mua li đc dch t thut ng ting Anh “Mergers &
Acquisitions”, vit tt là M&A, th hin hot đng hai hay nhiu doanh nghip kt
hp vi nhau nhm đt đc nhng mc tiêu đư đc xác đnh trc trong chin
lc kinh doanh ca mình. Ngân hàng là mt loi hình doanh nghip đc bit nên
M&A ngân hàng cng có bn cht tng t nh M&A doanh nghip nói chung.
1.1.1.1. Sáp nhp (Mergers)
Sáp nhp là hình thc kt hp mà mt hoc nhiu ngân hàng cùng loi (gi là
ngân hàng b sáp nhp) chuyn toàn b tài sn, quyn, ngha v và li ích hp pháp
ca mình sang mt ngân hàng khác (gi là ngân hàng nhn sáp nhp). Bên b sáp
nhp gi là ngân hàng mc tiêu. Ngân hàng mc tiêu s chm dt s tn ti sau khi
sáp nhp. Khi đó, thông thng thng hiu ca ngân hàng mc tiêu s mt đi,
chuyn tên cùng ngân hàng tip nhn.
1.1.1.2. Mua li (Acquisitions)

Sáp nhp và mua li theo chiu ngang (Horizontal Merger) : là s kt hp
gia các ngân hàng có cùng dòng sn phm và dch v trong cùng mt th trng.
Kt qu ca giao dch này có th s mang li cho bên sáp nhp nhiu li ích nh :
m rng th trng, gim bt đi th cnh tranh, tn dng ngun lc v con ngi,
h thng công ngh k thut…Tuy nhiên, hn ch ca hình thc này là vic đa dng
hóa hot đng ca ngân hàng b gii hn.
6
Sáp nhp và mua li theo chiu dc (Vertical Merger) : là s kt hp gia
gia mt ngân hàng vi mt doanh nghip là khách hàng ca chính ngân hàng đó
(M&A tin - forward) hoc gia mt ngân hàng vi mt doanh nghip là nhà cung
ng cho h (M&A lùi – backward). M&A theo chiu dc mang li cho ngân hàng
bên mua các li ích nh : kim soát đc ri ro khi cp tín dng cho khách hàng,
gim các chi phí trung gian Tuy nhiên, so vi M&A chiu ngang thì hn ch ca
hình thc này là gii hn  vic m rng quy mô hot đng ca các ngân hàng.
Sáp nhp kt hp (Conglomeration) : là s kt hp gia ngân hàng và doanh
nghip khác hot đng  các lnh vc kinh doanh, ngành ngh không liên quan vi
nhau. Mt tên gi khác ca giao dch này là “M&A hình thành tp đoàn”. Kiu sáp
nhp này rt ph bin vào thp niên 60 khi các lut chng đc quyn ngn cn các
doanh nghip có Ủ đnh sáp nhp theo chiu ngang hoc chiu dc. Bi vì M&A
hình thành tp đoàn không nh hng lp tc đn mc đ tp trung ca th trng.
Li ích ca hot đng M&A này là gim thiu ri ro nh đa dng hóa, tit kim chi
phí gia nhp th trng và li nhun gia tng nh có nhiu sn phm dch v.
1.1.3.2. Phân loi da trên phm vi lưnh th
Sáp nhp và mua li trong nc : Hot đng M&A din ra gia các ngân
hàng trong cùng mt lãnh th quc gia.
Sáp nhp và mua li xuyên biên : Hot đng M&A din ra gia các ngân
hàng thuc các quc gia khác nhau (mt trong nhng hình thc đu t trc tip ph
bin nht hin nay). Tuy nhiên, các thng v M&A này din ra phc tp hn so
vi M&A trong nc do có s khác bit v môi trng chính tr, kinh t, vn hóa,
phong tc truyn thng, nguyên tc thu, k toán gia các quc gia.

tin gi mà cha chú trng phát trin các dch v ngân hàng hin đi. iu đáng nói
là nhiu ngân hàng có vn điu l nh nhng li m quá nhiu chi nhánh, phòng
giao dch, không nhng to ra s cnh tranh không lành mnh mà còn n cha
nhiu ri ro cho h thng ngân hàng Vit Nam, gây khó khn cho NHNN trong vic
8
kim soát. Các ngân hàng m rng quy mô nhng trình đ qun lỦ cha phát trin
theo kp, kim soát ri ro yu là mt trong nhng nguyên nhân dn đn đ v ngân
hàng, nh hng không nh đn nn kinh t.
Do đó, hin nay hot đng M&A ngân hàng là xu hng đúng đn, cn thit
giúp gim s lng và lành mnh hoá h thng ngân hàng, hn ch đc nhng bt
cp đư nêu.
1.2.2. áp ng yêu cu v vn
Hin nay, s lng NHTM va và nh chim trên 90% tng s ngân hàng.
Vi quy mô vn vài ngàn t đng, các NHTM Vit Nam đc lit vào danh sách
ngân hàng siêu nh so vi các nc trong khu vc. Các ngân hàng nh khó có th
đng đu vi thách thc ngày càng ln trên th trng, nht là vi mt môi trng
có mc đ cnh tranh cao trong thi k hi nhp. Trc tình hình trên, vic cho
phép tn ti nhng ngân hàng nh kinh doanh kém hiu qu s ch là gánh nng cho
h thng ngân hàng nói riêng và nn kinh t nói chung. Hot đng M&A s giúp
các ngân hàng d dàng gia tng vn hn trong giai đon th trng chng khoán
kém hp dn, các đt IPO, phát hành b sung, tng vn không thu hút đc nhiu
s quan tâm ca các nhà đu t.
1.2.3. Nâng cao nng lc cnh tranh và hiu qu hot đng
Sau khi Vit Nam gia nhp WTO, theo l trình cam kt, th trng tài chính
phi đc m ca cho các t chc tài chính nc ngoài vào hot đng. S bo h
ca Nhà nc vi lnh vc ngân hàng phi ct gim dn nhm lành mnh hóa môi
trng cnh tranh. Áp lc cnh tranh dn đn yêu cu tng tim lc tài chính, m
rng cung cp dch v.
Thông qua hot đng M&A, các ngân hàng có th nâng cao nng lc cnh
tranh khi m rng th phn huy đng vn và tín dng, gim chi phí đu vào, tn

10
nhng các ngân hàng nc ngoài li cha thông hiu th trng ni đa, vic m
rng mng li chi nhánh cng không d dàng đ có th nhanh chóng chim đc
th phn, vn là th mnh ca các ngân hàng trong nc. Do đó, vic thc hin
M&A vi nhng NHTM ln trong nc là mt la chn chin lc cho k hoch
thâm nhp ngành tài chính Vit Nam ca các nhà đu t nc ngoài. Các ngân hàng
và tp đoàn tài chính nc ngoài không tn kém chi phí m chi nhánh mi, có sn
mng li hot đng, c s vt cht, ngun nhân lc và hn c là s lng khách
hàng sn có ti các NHTM Vit Nam. Các NHTM Vit Nam cng đc hng li
t hot đng này, nâng cao đc nng lc tài chính, hin đi hoá đc công ngh,
nâng cao cht lng qun tr, ngun nhân lc, m rng phm vi kinh doanh.
Bên cnh đó, điu kin thành lp ngân hàng mi kht khe hn, đ đáp ng
yêu cu v vn, ch có các tp đoàn, tng công ty ln ca nhà nc, nhng nay
Chính ph đư có ch trng hn ch các doanh nghip này tham gia vào lnh vc tài
chính ngân hàng. Hn na, k c trng hp có đ vn thì tiêu chun v con ngi
(hi đng qun tr, tng giám đc) cng là vn đ khó khn. Tiêu chí thành lp ngân
hàng khó hn cng là đng c thc hin M&A thay vì thành lp ngân hàng mi.
1.3. Tác đng ca hot đng M&A ngân hàng
1.3.1. Mt tích cc
“Mt cng mt bng ba” – công thc này nói lên nng lc chuyn hóa đc
bit có đc  mi thng v M&A. ó chính là s cng hng – tác đng quan
trng nht ca M&A, giúp cho hot đng kinh doanh hiu qu và giá tr ngân hàng
mi đc nâng cao nu giao dch M&A thành công. C th, các giá tr cng hng
(li ích) đó là :
- Ci thin tình hình tài chính : ngân hàng sau M&A s đc tng thêm
ngun vn s dng và kh nng tip cn ngun vn, chia s ri ro, tng cng tính
minh bch v tài chính.
11
- Nâng cao hiu qu hot đng : Mt ngân hàng ln lúc nào cng có li th
hn khi giao dch vi các đi tác và đàm phán vi khách hàng. Hn na, quy mô

hàng, các tác đng này không gii hn nh hng lên các giá tr c phiu ngân
hàng. Khi xem xét M&A, s thay đi tng, gim giá tr c phiu ngân hàng cng rt
quan trng cn cân nhc đi vi ch s hu ngân hàng và các bên liên quan khác
cng có nhng u tiên khác nhau. S lng các bên liên quan đn mt hot đng
M&A ngân hàng có kh nng là rt ln, thông thng bao gm các c đông, cp
qun lỦ điu hành ngân hàng, cán b nhân viên, khách hàng s dng sn phm dch
v ngân hàng. Giá c phiu ngân hàng sau M&A có th tng lên so vi giá c phiu
ban đu do hiu qu ca M&A mang li cho ngân hàng mà đi din chính là c
đông đc nhiu hay ít li ích thu đc t hot đng này.
Bên cnh nhng li ích mà M&A mang li cho hai bên thì nn kinh t cng
đc hng li t hot đng này, c th là :
- Hot đng M&A không ch có vai trò tái cu trúc ngân hàng, góp phn làm
tinh gim ngân hàng yu kém, thu gn s lng ngân hàng theo đnh hng giúp
cho nhà nc qun lỦ h thng ngân hàng đc thun li hn, mà còn tái cu trúc
li nn kinh t.
- Hot đng M&A xuyên quc gia có vai trò nh là mt hình thc ca đu
t trc tip FDI, tuy rng đây không phi là hình thc đu t xây dng mi nhng
nó cng có nhng vai trò đi vi s phát trin ca nn kinh t nh : Gia tng ngun
vn cho nn kinh t, chuyn giao công ngh, k thut và nâng cao trình đ qun lỦ,
vn hóa kinh doanh cho h thng ngân hàng.
- Hot đng M&A to điu kin gii quyt vic làm cho ngi lao đng khi
ngân hàng mc tiêu đang trên b vc phá sn và gi vng h thng th trng tài
chính quc gia.
- Nhà nc và chính ph s yên tâm hn và không mt nhiu ngun lc đ
khc phc nhng hu qu t vic phá sn ngân hàng.
13
1.3.2. Mt tiêu cc
Tuy nhiên, s cng hng thng không d đt đc nh nhng gì mà hai
bên k vng, nó không t đn khi thc hin M&A. Giá tr cng hng t thng v
M&A không thành công có th âm. Mt s tác đng tiêu cc có th xy ra t hot

giá tr th trng, hot đng M&A tràn lan không suy tính k càng, không có chin
lc qun lỦ hiu qu có th là con đng dn đn s phá sn, gây ra nhng hoang
mang, s suy sp cho c h thng ngân hàng.
- Nu không có s qun lý cht ch t phía c quan qun lý th trng thì
đc quyn là mt hu qu không th tránh khi. V lý thuyt, mt ngân hàng hoc
nhóm ngân hàng nm t 25% th phn tr lên đư có th có nhng hành vi mang tính
đc quyn đi vi toàn th trng nh : tng lưi sut cho vay, áp dng các loi phí
dch v quá cao
- Mt s ngân hàng li dng hot đng M&A đ trn thu, sau thi gian
đc min gim thu, h s tuyên b gii th và sáp nhp vào ngân hàng (doanh
nghip) khác.
- Sau khi thc hin M&A, ngân hàng mi có th s tái cu trúc li b phn
nhân s, tinh gn b máy làm cho nhiu ngi lao đng b mt vic, gây nh hng
đn đi sng ca nhân viên và mang li khó khn cho nn kinh t.
1.4. C s đánh giá hot đng M&A ngân hàng
Hot đng M&A đc xem là thành công không ch dng  vic thc hin
xong giao dch mà còn phi xét đn quá trình hu M&A, ngha là c s đ đánh giá
hot đng M&A ngân hàng cn c vào vic đánh giá giá tr ca ngân hàng sau
M&A. Các ch tiêu đánh giá giá tr ca mt ngân hàng đc phân thành hai loi :
ch tiêu đnh tính và đnh lng, sau đây là mt s ch tiêu ph bin :
15
- T l an toàn vn ti thiu CAR =
x 100%
1.4.1. Ch tiêu đnh tính :
ó là các ch tiêu đánh giá v mc đ uy tín, giá tr thng hiu, cht lng
nhân s, kh nng điu hành ca ban lưnh đo, s hòa hp v vn hóa kinh doanh,
tính hin đi ca h thng công ngh, s đa dng v sn phm dch v, và mt s ri
ro nh hng đn hot đng kinh doanh nh : ri ro kinh t, ri ro qun tr,…
1.4.2. Ch tiêu đnh lng :
ó là các ch tiêu có th đo lng đc, gm mt s nhóm ch tiêu sau :

x 100%
x 100%
x 100%
- Các ch tiêu đánh giá t l tng trng nh :
Tng tài sn nm nay - Tng tài sn nm trc
Tng tài sn nm trc
VCSH nm nay - VCSH nm trc
VCSH nm trc
D n nm nay - D n nm trc
D n nm trc
S d tin gi nm nay - S d tin gi nm trc
S d tin gi nm trc
1.5. Kinh nghim ca th gii và mt s bài hc cho Vit Nam v hot
đng M&A ngân hàng
1.5.1. Kinh nghim ca th gii v hot đng M&A ngân hàng
1.5.1.1. Kinh nghim t hot đng M&A ca mt s ngân hàng trên th gii
Tiêu biu là v sáp nhp ca ngân hàng Wells Fargo và Crocker National
Corporation vào thp niên 80 ti M. H đã thc hin M&A thành công do bit
cách s dng chi phí hp lý bng cách tin hành đóng ca các chi nhánh trùng lp
và hp nht các hot đng hu vn phòng : k toán, nhân s, h thng d liu, kim
soát ni b nên Wells đư gim chi phí phi lãi sut, trong khi vn duy trì thu nhp
phi lãi sut, kt qu là gim chi phí điu hành ròng.
Mt ví d khác là thng v Deutsche Bank mua li Bankers Trust.
Deutsche Bank đư xác đnh đc tm quan trng ca vic la chn ngi lưnh đo
hiu qu đi vi quá trình hu sáp nhp. Ross tng là Giám đc Tài chính ca
Deutsche Bank; Giám đc điu hành chính ph trách khu vc Châu Á - Thái Bình
Dng và đư làm vic ti Ngân hàng New York trong 21 nm, gi nhiu chc v
cao ti các tr s ca ngân hàng này  c London và New York. Vì vy, ông va
hiu rõ v Deutsche Bank, li va có kin thc v kinh doanh, qun lý và các vn đ
v vn hóa liên quan đn vic mua li mt ngân hàng M. Theo Ross, “Deutsches