B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
 TRN NGC UYÊN PHNG

CÁC NHÂN T NH HNG N HIU QU
HOT NG KINH DOANH CA CÁC NGÂN
HÀNG THNG MI VIT NAM

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.34.02.01

Ngi hng dn: PGS.TS Trn Huy Hoàng LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2015
LI CAM OAN
***
Tôi cam đoan rng lun vn “Các nhân t nh hng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi Vit Nam” là bài nghiên cu
ca chính tôi.
Không có sn phm nghiên cu nào ca ngi khác đc s dng trong lun
vn này mà không đc trích dn theo đúng quy đnh.

1.2.1.1 Quy mô tng tài sn 8
1.2.1.2 C cu tài chính ngân hàng 8
1.2.1.3 Tín dng và ri ro tín dng 9
1.2.1.4 Hiu qu qun lý 10
1.2.2 Nhóm nhân t môi trng v mô 11
1.2.2.1. Tng trng kinh t 11
1.2.2.2 Lm phát: 11
1.2.2.3 T giá hi đoái 12
1.4 Các nghiên cu gn đây v nhân t nh hng đn hiu qu hot đng kinh
doanh ca ngân hàng thng mi. 13

KT LUN CHNG 1 17
CHNG 2: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N HIU QU
HOT NG KINH DOANH CA CÁC NGÂN HÀNG THNG MI VIT
NAM. 18

2.1 Phân tích hiu qu hot kinh doanh ca các ngân hàng thng mi Vit Nam
18

2.1.1 Bi cnh Vit Nam thi k 2008-2013 18
2.1.1.1 Tng trng kinh t 18
2.1.1.2 V lm phát 20
2.1.1.3 T giá hi đoái 22
2.1.2 Phân tích hiu qu hot đng kinh doanh ca h thng ngân hàng thng
mi Vit Nam giai đon 2008-2013 23

2.1.2.1. Kt qu kinh doanh 23
2.1.2.2. ROE và ROA 25
2.1.3 Các nhân t nh hng hiu qu hot đng kinh doanh ca các ngân hàng
thng mi trong thi gian qua 27

3.2.1.2 Nâng cao hiu qu qun lý, cht lng đi ng nhân viên ngân hàng.
61

3.2.1.3 Nâng cao cht lng cho vay 63
3.2.2 Gii pháp đi vi ngân hàng thng mi nhà nc 64
3.2.2.1 Chuyn đi mô hình hng ti khách hàng 64
3.2.2.2 Nâng cao cht lng hot đng tín dng 64
3.2.2.3 Hoàn thin công ngh Ngân hàng 65
3.3 Gii pháp t ngân hàng nhà nc và chính ph. 65
3.3.1 n đnh kinh t v mô, tng trng kinh t và t giá hi đoái 65
3.3.2 X lý n xu 68
3.3.3 Gii pháp đi vi hiu qu qun lý 69
KT LUN CHNG 3 70
KT LUN 71
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

DANH MC BNG VÀ BIU 

Biu đ 2.1: GDP Vit Nam t 2008-2013 19

Biu đ 2.2: Ch s CPI t 2004 – 2013 21
Biu đ 2.3: Top 10 ngân hàng TMCP có tng tài sn ln nht 28
Biu đ 2.4: Top 10 ngân hàng TMCP có vn ch s hu ln nht 31
Biu đ 2.5:T l n xu ca h thng NH 36
Bng 2.1: Hiu qutoàn b, hiu qukthut thun và hiu ququi mô ca các
loi hình ngân hàng trung bình thi k2008-2013 40

Bng 2.2. Mô t các bin s dng trong mô hình 45


Ngân hàng TMCP Hàng Hi VN
NH
Ngân hàng
NHNN
Ngân hàng nhà nc
NHTM
Ngân hàng thng mi
NHTMCP
Ngân hàng thng mi c phn
NHTMCPNN
Ngân hàng TMCP Nhà nc
NIM (Net Interest Margin)
T l thu nhp lãi cn biên
NPL
T l n xu trên tng d n
NVB
Ngân hàng TMCP Nam Vit
OLS (Ordinary Least Square)
Phng pháp bình phng nh nht
ROA
Hiu qu sinh li trên tng tài sn
ROE
Hiu qu sinh li trên tng vn ch s hu
TGH
T giá hi đoái
VCB
Ngân hàng ngoi thng VN
VCSH
Vn ch s hu
VIB

đó có nhng gi ý v gii pháp nhm mang li mt chic
xng sng tht vng chc cho nn kinh t quc gia.
2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu là đánh giá và phân tích hiu qu hot đng kinh doanh
thông qua phân tích hiu qu k thut ca các NHTM Vit Nam trong thi gian qua.
ng thi đi sâu vào nghiên cu và phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu
hot đng ca h thng NHTM Vit Nam giai đon 2008-2013. T đó đ xut các
gii pháp nhm hng ti mt h thng ngân hàng thc s khe mnh hn.
2

Bài nghiên cu thc hin mô hình phân tích đnh tính và đnh lng nhm gii
quyt các câu hi sau:
- Hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM Vit Nam trong bi cnh hi
nhp hin nay nh th nào?
- Nhng nhân t nào nh hng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca h
thng NHTM Vit Nam trong thi gian qua?
Trên c s gii quyt hai câu hi này, tôi s đ xut mt s gi pháp nhm nâng
cao hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM Vit Nam.
3. Phm vi nghiên cu
Phm vi bài nghiên cu tp trung vào nhóm các NHTM Nhà nc và NHTM c
phn trong h thng ngân hàng Vit Nam trong khong thi gian 2008-2013. Bao
gm
+ 4 NHTM Nhà Nc: NH u T Và Phát Trin VN, NHTMCP Công Thng
VN, NH Nông Nghip Và Phát Trin Nông Thôn VN, NH Ngoi Thng VN.
+ 16 NHTMCP: NHTMCP An Bình, NHTMCP Á Châu, NHTMCP ông Á,
NHTMCP Xut Nhp Khu, NHTMCP Kiên Long, NHTMCP Liên Vit,
NHTMCP Quân i, Ngân hàng TMCP Phát trin Mê Kông, Hàng hi, i Dng,
NHTMCP Sài Gòn Thng Tín, NHTMCP Sài Gòn, NHTMCP Sài Gòn – Hà Ni,
NHTMCP K Thng, NHTMCP Vit Nam Thnh Vng, NHTMCP Quc T.
Tác gi la chn chia thành hai nhóm nhm đ phân tích, so sánh tng đng

gim thiu chi phí đ gia tng kh nng cnh tranh vi các đnh ch tài chính
khác.
- Xác xut hot đng an toàn ca ngân hàng.
Theo Peter S.Rose, v bn cht NHTM cng là mt tp đoàn kinh doanh đc
t chc vì mc đích ti đa hóa li nhun vi mc ri ro có th chp nhn đc. Các
ngân hàng cn kt hp hài hòa gia mc tiêu tng li nhun vi thu nhp cao giúp
bo toàn vn, cung cp c s cho s sng còn và tng trng tng lai ca NHTM.
Mc tiêu ca các nhà sn xut có th đn gin là c gng tránh lãng phí, bng
cách đt đc đu ra cc đi t các đu vào gii hn hoc bng vic cc tiu hóa s
dng đu vào trong sn xut các đu ra đã cho. Vi mc tiêu ca các nhà sn xut
thì hiu qu còn đc hiu là hiu qu k thut ngha là kh nng cc tiu hoá s
dng đu vào đ sn xut mt véc t đu ra cho trc, hoc kh nng thu đc đu
ra cc đi t mt véc t đu vào cho trc và mc tiêu tránh lãng phí ca các nhà
sn xut tr thành mc tiêu đt đc mc hiu qu k thut cao.
 mc cao hn, mc tiêu ca các nhà sn xut có th đòi hi sn xut các đu ra
đã cho trc, và mc tiêu tránh lãng phí ca các nhà sn xut có th đòi hi sn xut
các đu ra đã cho vi chi phí cc tiu, hoc s dng các đu vào đã cho sao cho cc
5

đi hóa li nhun. Trong các trng hp này hiu qu tng ng đc gi là hiu
qu kinh t.
Bên cnh đó, theo PGS.TS Nguyn Khc Minh, hiu qu còn đc hiu là
“mi tng quan gia đu vào các yu t khan him vi đu ra hàng hóa và dch
v” và “khái nim hiu qu đc dùng đ xem xét các tài nguyên đc các th
trng phân phi tt nh th nào”. Nh vy,hiu qu là mc đ thành công mà các
doanh nghip hoc ngân hàng đt đc trong vic phân b các đu vào có th s
dng và các đu ra mà h sn xut, nhm đáp ng mt mc tiêu nào đó.
Quan nim v hiu qu là đa dng, tu theo mc đích nghiên cu có th xét
hiu qu theo nhng khía cnh khác nhau. Tuy nhiên, theo tác gi có th đa ra mt
khái nim chung v hiu qu hot đng ca NHTM nh sau:

Trong đó:

Trong phm vi lun vn này, tác gi d kin s dng ch tiêu ROA và ROE đ
đánh giá hiu qu hot đng kinh doanh ngân hàng. ROA, ROE thng đc s
dng rng rãi trong nhiu bài nghiên cu v hiu qu hot đng ngân hàng, đin
hình là các bài Ben Naceur (2003), Husni Ali Khrawish (2011), Vincent Okoth
Ongore (2013), Kunt và Huizinga (1994)…
ROA đc s dng rng rãi trong phân tích hiu qu hot đng và đánh giá tình
hình tài chính ca ngân hàng, ROA thp cho thy vic s dng tài sn cha hp lý
có th là chính sách đu t, cho vay không linh đng, cha nm bt xu th th
7

trng hoc có th chi phí hot đng ca ngân hàng quá cao. Nu ROA cao thng
phn ánh kt qu ca hot đng hu hiu, ngân hàng có c cu tài sn hp lý, có s
điu đng linh hot gia các hng mc trên tài sn trc nhng bin đng ca nn
kinh t. ROA là ch tiêu phn ánh tính hiu qu qun lý, nhà đu t có th da trên
ROA đ bit thông tin v các khon lãi đc to ra t lng tài sn. Tài sn ca mt
ngân hàng đc hình thành t vn vay và vn ch s hu và hai ngun vn này
đc s dng đ tài tr cho các hot đng ca ngân hàng. Theo Khrawish, 2011
ROA càng cao thì càng tt vì ngân hàng đang kim đc nhiu tin hn trên lng
đu t ít, nó cho thy tính hiu qu ca các ngun lc ca công ty đc s dng đ
to ra thu nhp. Thông qua các thành phn cu to ROA, nhà qun tr ngân hàng
nhn bit đc nguyên nhân làm ROA bin đng tng/gim nm  nhân t nào, t
đó ngân hàng s có các bin pháp hu hiu đ điu chnh ROA phù hp vi k
hoch đã đnh.
ROE là mt ch tiêu đo lng t l thu nhp cho các c đông ca ngân hàng,
th hin thu nhp mà các c đông nhn đc t vic đu t vào ngân hàng. Ch tiêu
này cng đc s dng khá ph bin trong phân tích hiu qu hot đng nhm phn
ánh hiu qu s dng vn ch s hu. C th, ROE là thc đo chính xác đ
 đánh

thng mi. Nu ngân hàng có tng tài sn càng ln thì đn v càng có kh nng m
rng quy mô cho vay bi vì ngân hàng là doanh nghip đi vay đ cho vay. Vì vy,
đn v phi thng xuyên theo dõi quy mô tng tài sn. Quy mô tng tài sn đc
k vng có quan h đng bin vi hiu qu hot đng ngân hàng.
1.2.1.2 C cu tài chính ngân hàng
Cu trúc vn nh hng đn ROE, cu trúc vn th hin cách thc NH tìm
kim ngun tài chính qua các phng án kt hp gia bán c phn, phát hành trái
phiu hoc đi vay. NH có th chn n vay hoc vn ch s hu. i vi NH ngun
vn huy đng đóng vai trò quan trng trong hot đng và cng tim n nhiu ri ro.
Nu ngun vn huy đng mà không s dng hiu qu thì s nh hng đn kt qu
kinh doanh. Ahmad và Abdullah và Roslan (2012) đã xác nhn rng n ngn hnvà
tng n có tác đng ln đn ROA trong khi ROE không chu nh hng lm ca
cu trúc vn. Bài nghiên cu kt lun rng có tn ti mt mi quan h đng bin
9

gia t l n trên vn ch s hu và hiu qu sinh li trong hot đng ca các ngân
hàng Pakistan. Lun vn s dng hai ch tiêu t l n trên tng tài sn và t sut vn
ch s hu trên tng tài sn đ xác đnh c cu tài chính ca ngân hàng.
T l n trên tng tài sn, là ch tiêu phn ánh kh nng t ch tài chính ca
ngân hàng. Ch tiêu này mà quá nh, chng t ngân hàng vay ít. iu này có th
hàm ý ngân hàng có kh nng t ch tài chính cao. T l n trên tng tài sn đc
k vng có quan h đng bin vi hiu qu hot đng ngân hàng, t l n cao,
ngun vn huy đng đc nhiu, đòn by tài chính cao. Nu s dng tt s nâng
cao hiu qu hot đng.
T l vn trên tng tài sn, nu h s này ln thì s làm li nhun trên vn t
có tng đng thi nó cho bit vic tài tr cho tài sn bng vn ch s hu tng làm
gim ri ro cho các c đông và các trái ch ca ngân hàng. V mt lý thuyt t l
này có th nh hng tích cc cng nh tiêu cc đn mc hiu qu đng thi nó
đc s dng đ phn ánh nhng điu kin quy đnh qun lý đi vi ngân hàng.
Theo Berger và đng nghip (1997) kh nng thanh kho

trng tín dng  mc đ đm bo an toàn trong hot đng ca NHTM tng trng
tín dng s có tác đng tt đn hiu qu kinh doanh. Tng trng tín d
ng đc k
vng có quan h đng bin vi hiu qu hot đng.
1.2.1.4 Hiu qu qun lý
Hiu qu qun lý ca ngân hàng đc th hin  nhiu khía cnh nh qun lý
nhân s, hoch đnh chin lc kinh doanh, qun lý chi phí. Trong các lnh vc phi
qun lý thì qun lý hiu qu chi phí là mt trong nhng yu t tác đng mnh m
lên hiu qu hot đng ca ngân hàng. Kim soát chi phí cng là mt trong nhng
vn đ mà ngân hàng phi quan tâm đ nâng cao hiu qu hot đng ca mình.
Theo Peter S. Rose  đây cng phi thy mt vn đ là khi chi phí hot đng gia
tng khuyn khích các ngân hàng nng đng hn trong vic nâng cao thu nhp. Hu
ht các ngân hàng đang n lc tìm kim các dch v mi cho phép to ra nhng
ngun thu phí mi bù đp chi phí và có lãi
Chi phí hot đng/Tng tài sn đ phn ánh kh nng điu chnh mi quan h
gia t l đu ra đu vào đ đt đc mc hiu qu. Theo nghiên cu ca Vincent
Okoth Ongore và Gemechu berhanu Kusa (2012) v các yu t quyt đnh hiu qu
11

sinh li trong hot đng kinh doanh ngân hàng ca nc Kenya hiu qu qun lý
quan h cùng chiu vi c ba bin ph thuc (ROA, ROE và NIM) và tác đng
mnh m nht đn bin ROE.
Loi hình ngân hàng, theo nghiên cu ca TS. Nguyn Vit Hùng (2008) loi
hình ngân hàng thng mi nhà nc và ngân hàng thng mi c phn cng có
nh hng đn hiu qu hot đng ca ngân hàng. Theo nghiên cu ca Tin s mi
quan h tng quan đng bin thì hot đng ca NHTM nhà nc hot đng hiu
qu hn các NHTM c phn, NHTM nhà nc có nh hng đn hiu qu k thut
ca ngành ln hn các loi hình còn li.
1.2.2 Nhóm nhân t môi trng v mô
1.2.2.1. Tng trng kinh t

phát là mt trong nhng yu t tác đng đn hiu qu hot đng ca NHTM.
1.2.2.3 T giá hi đoái
T giá hi đoái (TGH) là mt trong nhng chính sách kinh t v mô quan
trng ca mi quc gia.  Vit Nam, TGH không ch tác đng đn xut nhp
khu, cán cân thng mi, n quc gia, thu hút đu t trc tip, gián tip, mà còn
nh hng không nh đn nim tin ca dân chúng và nh hng đn hiu qu hot
đng ca ngân hàng. Ri ro kinh doanh ngoi hi ti các NHTM Vit Nam đc bit
là ri ro t giá xy ra khi ngân hàng duy trì trng thái mi hi đoái vi loi ngoi t
nào đó, khi t giá ca ngai t đó thay đi bt li s dn đn thit hi cho ngân
hàng. Vì vy, vic đo lng mc đ ri ro đi vi tng ngoi t và đi vi danh
mc ngoi t là c s đ ngân hàng đa nhng bin pháp phòng nga ri ro, nhm
gim bt thit hi.
Tóm li, trong phân tích hot đng kinh doanh ca các ngân hàng thng
mi hin nay, thì các t s tài chính vn đc s dng khá ph bin vì chúng khá
đn gin và tng đi d hiu trong phân tích, tuy nhiên chính mc đ đn gin ca
nó có th tr thành vn đ khá phc tp nu các nhà qun lý c gng đa ra mt bc
tranh tng th khi kt hp nhiu mt, nhiu khía cnh hot đng khác nhau ca ngân
hàng. Vì mi t s ch cho bit hay đánh giá mi quan h t l gia hai bin s c
13

th, không có mt t s nào cho chúng ta các kt lun tng quát v tình trng ca
mt ngân hàng, do đó, trong vic đánh giá tng quan thc trng ca mt ngân hàng
cn phi xem xét mt lot các ch s. Vic xem xét đng thi hoc vic tng hp
các kt qu phân tích t các t s khác nhau có th đa đn nguy c nhm ln
trong vic đánh giá hot đng ca các ngân hàng vì các ch s này ch là nhng ch
s phân tích đn.
1.4 Các nghiên cu gn đây v nhân t nh hng đn hiu qu hot đng
kinh doanh ca ngân hàng thng mi.
 các nc phát trin, nghiên cu đnh lng v hiu qu hot đng kinh
doanh ca các ngân hàng thng mi đã đc nhiu tác gi nghiên cu, có th k

bng – Pooled OLS, nhm xem xét nhng nh hng ca yu t đó lên kh nng
sinh li ca ngân hàng.
Mô hình nghiên cu:
Husni tin hành kim đnh các yu t quyt đnh đn hiu qu hot đng ngân
hàng ca nc Jordan, trên c s phân tích 14 ngân hàng ca quc gia này trong
giai đon 2000 – 2010 bng phng pháp hi quy Pooled OLS:
ROA = c + a
1
size + a
2
TL/TA + a
3
TE/TA + a
4
NIM + a
5
GDPGR + a
6
INF +
a
7
ERS + e-
ROE = c + a
1
size + a
2
TL/TA + a
3
L/TA + a
4

T l An toàn vn, cht lng tài sn, hiu qu qun lý, tính thanh khon, Tng sn
phm quc ni, t l lm phát trung bình. Kt qu nghiên cu cho thy các yu t
trên có nh hng ln đn hiu qu sinh li trong hot đng kinh doang ca h
thng NHTM  Kenya, ngoi tr bin thanh khon.
 Vit Nam, các nghiên cu đnh lng v hiu qu hot đng ca các NHTM
có th k ra mt s công trình nghiên cu gn đây nht có liên quan đn đ tài lun
vn nh:
Lun án tin s “Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng ca các ngân hàng
thng mi nhà nc Vit Nam hin nay” ca Phm Th Bích Lng do PGS.TS Lê
c L & TS. V Th Liên hng dn. Trong lun án này, tác gi ch yu ch s
dng phng pháp đnh tính đ đánh giá thc trng hiu qu hot đng kinh doanh,
nhng kt qu đt đc cng nh nhng hn ch, yu kém ca h thng NHTMNN
t đó đa ra đ xut ý kin góp phn xây dng h thng các gii pháp mang tính v
mô trên c s k tha mt s gii pháp ca các công trình nghiên cu trc đó
16

nhm nâng cao hiu qu hot đng ca các NHTMNN Vit Nam trong bi cnh hi
nhp kinh t quc t. c bit, tác gi đã đa ra nhng gii pháp nh: thành lp tp
đoàn tài chính, c phn hóa trit đ các NHTMNN. ây là đim mi ca lun án so
vi các công trình nghiên cu khoa hc trc đó.
Lun án tin s “Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng
ca các ngân hàng thng mi  Vit Nam” ca Nguyn Vit Hùng do GS.TS
Nguyn Khc Minh & TS. Lê Xuân Ngha hng dn. Trong lun án này, tác gi
kt hp phng pháp đnh tính và phng pháp đnh lng gm tip cn phân tích
hiu qu biên (phân tích biên ngu nhiên SFA và phân tích bao d liu DEA) và mô
hình kinh t lng (Tobit) đ đánh giá hiu qu hot đng và các nhân t nh hng
đn hiu qu hot đng ca các NHTM  Vit Nam.
Lun vn thc s “Gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca ngân hàng
nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam trong xu th hi nhp” ca Phm
Tn Mn do TS. Phan M Hnh hng dn ch yu s dng phng pháp thng kê