B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

NGUYN TH THO NGUYÊN CÁC YU T NH HNG N
HIU QU HOT NG KINH DOANH CA CÁC
NGÂN HÀNG THNG MI NIÊM YT TI S GIAO
DCH CHNG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh – Nm 2013

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM


NGUYN TH THO NGUYÊN

MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG, BIU,  TH
LI M U 1
1. Tính cp thit ca đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 1
3. i tng nghiên cu 2
4. Phm vi nghiên cu 2
5. Phng pháp nghiên cu 2
6. Ngun d liu 3

1.3.2.4. S thanh tra, giám sát ca NHNN các cp 24
1.3.2.5. S cnh tranh gia các NHTM 25
KT LUN CHNG 1 25

CHNG 2. MÔ HÌNH PHÂN TÍCH CÁC YU T NH HNG N
HIU QU HOT NG KINH DOANH CA CÁC NHTM NIÊM YT
TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN TP.HCM
26
2.1. Phân tích khái quát v tình hình hot đng ca các NHTM niêm yt ti
S Giao dch chng khoán TP.HCM 26
2.1.1. Quy mô vn điu l ca các NHTM niêm yt ti S Giao dch chng
khoán TP.HCM t nm 2004 – 2012 26
2.1.2. Kh nng sinh li ca các NHTM niêm yt ti S Giao dch chng
khoán TP.HCM t nm 2004 – 2012 27
2.1.3. Cht lng tín dng ca các NHTM niêm yt ti S Giao dch chng
khoán TP.HCM t nm 2004 – 2012 30
2.1.4. V tính thanh khon ca các NHTM niêm yt ti S Giao dch chng
khoán TP.HCM t nm 2004 – 2012 32
2.1.5. nh hng ca các yu t v mô đn hot đng ca các NHTM niêm
yt ti S Giao dch chng khoán TP.HCM t nm 2004 – 2012 33
2.2. Mô hình phân tích các yu t nh hng đn hiu qu hot đng kinh
doanh ca các NHTM niêm yt ti S Giao dch chng khoán TP.HCM 36
2.2.1. Phng pháp nghiên cu 36
2.2.2. i tng nghiên cu 36
2.2.3. Thu thp, nghiên cu và trình bày d liu 37
2.2.4. Xác đnh các bin ca mô hình 37
2.2.5. Gii thích các bin 39
2.2.6. Các gi đnh ca mô hình 40
KT LUN CHNG 2 41


3.3.2.2. Nâng cao hiu qu điu hành chính sách tin t ca NHNN 61
3.3.2.3. Phát trin th trng tin t an toàn, đng b và mang tính cnh
tranh cao 62
3.3.2.4. Phát trin ng dng công ngh và h thng thanh toán 63
3.3.2.5. Nâng cao hiu qu, hiu lc ca thanh tra, giám sát ngân hàng 64
3.3.2.6. Nâng cao tính trách nhim và minh bch trong công b thông tin . 64
KT LUN CHNG 3 66
KT LUN 67
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC T VIT TT

STT

Vit tt
Vit đy đ ting Vit
Vit đy đ ting Anh
1 AQ
Cht lng tài sn
Asset Quality
2 BCTC
Báo cáo tài chính

3 BCTN

S giao dch chng khoán
TP.HCM
Ho Chi Minh Stock
Exchange
13 IMF
Qu tin t quc t
International Monetary
Fund
14 MBB
Ngân hàng TMCP Quân đi

15 ME
Hiu qu qun tr
Management Efficiency
STT

Vit tt
Vit đy đ ting Vit
Vit đy đ ting Anh
16 NAVIBANK
Ngân hàng TMCP Nam Vit

17 NIM
Li nhun biên t lãi ròng
Net Interest margin
18 NHNN
Ngân hàng nhà nc

19 NHTM
Ngân hàng thng mi

27 TCTD
T chc tín dng

28 TP.HCM
Thành ph H Chí Minh

29 VCB
Ngân hàng TMCP Ngoi
thng Vit Nam

30 WTO
T chc thng mi th gii DANH MC CÁC BNG, BIU,  TH

STT

Bng/đ th Ni dung Trang

Danh mc bng

1 Bng 2.1
Vn điu l ca các NHTM niêm yt ti HSX giai
đon 2004 – 2012
26
2 Bng 2.2
T l n xu ti các nc đang phát trin giai đon
2003 – 2012
30

ROE ca nhóm ngân hàng nghiên cu giai đon
2004 – 2012
29
4  th 2.4
NIM ca nhóm ngân hàng nghiên cu giai đon
2004 – 2012
30
STT

Bng/đ th Ni dung Trang
5  th 2.5
T l n xu ca nhóm ngân hàng nghiên cu giai
đon 2006 – 2012
31
6  th 2.6
T l d n/huy đng ca nhóm ngân hàng nghiên
cu giai đon 2004 – 2012
33
7  th 2.7 T l GDP giai đon 2004 - 2012 34
8  th 2.8 T l lm phát giai đon 2004 - 2012 35

Danh mc s đ

1 S đ 2.1 S đ th hin mi quan h gia các bin 36

(1) Nghiên cu c s lý thuyt, các nghiên cu thc nghim  trên th gii
cng nh  Vit Nam và mô hình phân tích các yu t nh hng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng
khoán TP.HCM.
2
(2) Xác đnh nh hng ca các yu t đc thù ca ngân hàng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng khoán
TP.HCM.
(3) Xác đnh nh hng ca các bin kinh t v mô hàng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng khoán
TP.HCM.
(4) ánh giá vai trò ca c cu s hu đi vi hiu qu hot đng kinh doanh
ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng khoán TP.HCM.
(5) a ra mt s đ xut gi ý nhm nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh
ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng khoán TP.HCM.
Tác gi la chn đ tài nghiên cu nêu trên xut phát t vic hi nhp WTO nên
cn phi nâng cao nng lc và hiu qu hot đng; khng hong tài chính – tin t th
gii là bài hc đt giá trong vn đ qun lý cng nh hiu qu hot đng ca h thng
ngân hàng; các NHTM niêm yt chim th phn ln và tình hình tài chính ln mnh,
đóng vai trò quan trng đi vi s phát trin ca h thng ngân hàng  Vit Nam.
3. i tng nghiên cu
Hiu qu hot đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S
Giao dch chng khoán TP.HCM đc đo lng qua các ch tiêu:
(1) ROA: sut sinh li trên tng tài sn
(2) ROE: sut sinh li trên vn ch s hu
(3) NIM: Li nhun biên t lãi ròng
4. Phm vi nghiên cu
Các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch chng khoán TP.HCM
(sau đây gi là nhóm ngân hàng nghiên cu) tính đn cui nm 2012, bao gm:
3

pháp phân tích đnh tính và đnh lng trong vic phân tích. Chi tit c th nh sau:
(1) Phng pháp phân tích đnh tính bng bng s liu, bng đ th đ phn ánh
các ch s kinh t v mô, các ch tiêu phn ánh hiu qu hot đng kinh doanh ca
nhóm ngân hàng nghiên cu.
(2) Phng pháp đnh lng s dng phn mm Stata đ phân tích các yu t
nh hng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca nhóm ngân hàng nghiên cu.
6. Ngun d liu
Báo cáo tài chính ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch
chng khoán TP.HCM t nm 2004 đn nm 2012.
T các trang web ca Ngân hàng th gii, Ngân hàng nhà nc, Tng cc thng
kê, S Giao dch chng khoán TP.HCM, y ban chng khoán Nhà nc… công b
trong giai đon t 2004 – 2012.
4
7. óng góp ca lun vn
óng góp ln nht ca đ tài là đánh giá vai trò ca c cu s hu đi vi hiu
qu hot đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi niêm yt ti S Giao dch
chng khoán TP.HCM bng cách tác gi đã chia các Ngân hàng thng mi niêm yt
ti S Giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh thành 02 nhóm: Nhóm các
ngân hàng thng mi c phn có vn s hu ca nhà nc, vit tt là NHTMNN
và nhóm ngân hàng thng mi c phn không có vn s hu ca nhà nc, vit tt
là NHTMCP.
 tài cng đã xem xét nh hng ca các yu t đc thù ca ngân hàng và
các yu t kinh t v mô đn hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM, t đó
đ xut mt s gii pháp nhm nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh ca các
NHTM.
8. Kt cu ca lun vn
Kt cu lun vn gm có 3 chng:
LI M U
CHNG 1: C s lý thuyt v hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM
CHNG 2: Mô hình phân tích các yu t nh hng đn hiu qu hot đng

gia chi phí và hiu qu trong quá trình hot đng nhm đáp ng mt mc tiêu nào đó.
Các quan đim trên nhìn chung đu cho rng hiu qu hot đng kinh doanh là
mt phm trù kinh t phn ánh trình đ khai thác và s dng các ngun lc ca quá
trình sn xut kinh doanh nhm đt kt qu cao nht vi chi phí thp nht.
Hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM đc đo lng mt cách tng
quát thông qua t l gia li nhun đi vi tng tài sn và ch s hu. Li nhun phn
ánh kh nng sinh li ca NHTM, nó đc quyt đnh bi mc lãi thu đc t các
6
khon cho vay và đu t, bi ngun thu t hot đng dch v, bi quy mô, cht lng
và thành phn ca các tài sn có.
Hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM quyt đnh trc tip ti vn đ
tn ti và phát trin ca mi ngân hàng. Nu NHTM hot đng có hiu qu kinh doanh
thì uy tín ca ngân hàng đó s đc tng lên, ngi gi tin s yên tâm và tin tng, do
đó công tác huy đng vn ca ngân hàng s đc thun li và phát trin. Trên c s
ngun vn huy đng đó, NHTM mi có kh nng m rng quy mô hot đng kinh
doanh ca mình và to ra đc li nhun ngày càng cao, tích ly đc nhiu và có điu
kin nâng cao cht lng phc v đ thu hút khách hàng và to ra hiu qu ngày càng
tng. Chính vì vy mà các NHTM coi hiu qu là mc tiêu quan trng hàng đu ca
hot đng kinh doanh.
Hiu qu hot đng kinh doanh ca các NHTM phi đc xem xét mt cách
toàn din c v mt thi gian và không gian trong mi quan h vi hiu qu ca toàn
b nn kinh t. Hiu qu hot đng ca NHTM có th chia thành: hiu qu đi vi nn
kinh t - xã hi, hiu qu đi vi bn thân các ngân hàng, hiu qu trc mt, hiu qu
lâu dài,…
1.1.1.1. Hiu qu đi vi nn kinh t - xã hi
Vi tính cht hot đng ca mình, h thng NHTM luôn có mi quan h cht
ch vi s n đnh và phát trin ca nn kinh t vì NHTM là t chc trung gian tài
chính kt ni khu vc tit kim vi khu vc đu t ca nn kinh t, vi nhiu đi tng
khách hàng thuc mi thành phn kinh t, do đó s bin đng ca nó s nh hng rt
mnh đn các ngành kinh t khác và nh hng đn nn kinh t quc gia.

kim đc thi gian và chi phí lu thông xã hi. Mt khác, nó cng giúp doanh nghip
tp trung vào vic chuyên môn hóa các hot đng sn xut kinh doanh ca mình, gim
8
chi phí giao dch trong quan h thanh toán, chi tr. Thông qua đó cng giúp cho NHTM
tp trung đc ngun vn ln và quan trng đ cp tín dng ngày càng nhiu hn cho
nn kinh t.  đy mnh hot đng trung gian thanh toán nhm thu hút khách hàng
ngày càng nhiu, các NHTM luôn tìm cách hin đi hóa công tác thanh toán qua ngân
hàng theo hng nhanh chóng, thun tin, an toàn, kp thi và chính xác.
To điu kin thc thi có hiu qu các c ch, chính sách ca nhà nc góp
phn n đnh tài chính, n đnh kinh t v mô.
- C ch thanh toán qua ngân hàng có vai trò quan trng đi vi vic thc thi
chính sách tin t thông qua s dch chuyn vn gia ngi tr tin và ngi nhn tin.
Vic thc hin thanh toán ngay trong ngày s góp phn n đnh nhu cu d tr ca các
NHTM, cho phép xác đnh chính xác các thay đi cung cu v d tr khi có s thay đi
v hot đng thu chi ca Chính ph hoc có s can thip ca th trng tin t, trc
tip h tr cho s phát trin ca th trng tin t liên ngân hàng và th trng tài
chính.
- C ch thanh toán còn góp phn n đnh h thng tài chính quc gia: Trong
hot đng thanh toán qua ngân hàng, mt phn thanh toán ca ngân hàng này là ngun
qu đi vi ngân hàng khác. Nu h thng thanh toán b nghi ng có th dn đn kh
nng trì hoãn ngha v tr tin làm cho s lng các khon thanh toán chuyn đi và
chuyn đn gim.
- Mt khác, hot đng trung gian thanh toán ca các NHTM và trng tâm là
thanh toán không dùng tin mt ngày càng m rng và phát trin đng ngha vi vic
thanh toán bng tin mt b thu hp s góp phn to điu kin cho vic phát huy vai trò
điu tit, kim tra ca Nhà nc đi vi s n đnh kinh t v mô.
- Thông qua vai trò trung gian tài chính ca mình, hot đng ca NHTM còn
góp phn kìm ch lm phát, kích thích tng đu t và tiêu dùng…góp phn n đnh
kinh t v mô thông qua vic tng, gim lãi sut tin gi, lãi sut cho vay.
9

1.1.2.1. Doanh thu ca các NHTM
Doanh thu ca các NHTM bao gm:
a. Thu t hot đng kinh doanh gm: thu t hot đng tín dng, thu lãi tin gi,
thu dch v, thu t hot đng kinh doanh ngoi hi và vàng, thu lãi góp vn, mua c
phn, thu t hot đng mua bán c phiu, trái phiu và giy t có giá, thu t hot đng
mua bán n, thu v chênh lch t giá, thu t hot đng kinh doanh khác.
b. Thu khác gm: thu t vic chuyn nhng, bán, thanh lý tài sn c đnh; thu
v các khon vn đã đc x lý bng d phòng ri ro; thu kinh phí qun lý đi vi các
công ty thành viên đc lp; thu tin pht do khách hàng vi phm hp đng, các khon
thu khác.
1.1.2.2. Chi phí ca các NHTM
Chi phí ca các NHTM là s phi chi phát sinh trong k cho hot đng kinh
doanh và các hot đng khác theo quy đnh:
a. Chi phí hot đng kinh doanh: chi phí tr lãi tin gi, lãi tin vay; chi v kinh
doanh ngoi hi và vàng; chi cho hot đng kinh doanh dch v ngân hàng; chi cho vc
mua bán c phiu, trái phiu và giy t có giá khác; chi cho hot đng mua bán n; chi
cho hot đng góp vn, mua c phn; chi v chênh lch t giá theo quy đnh ti chun
mc k toán; chi cho thuê tài sn; chi phí khu hao tài sn c đnh; chi phí tin lng,
tin công và chi phí có tính cht lng theo quy đnh; chi phí dch v mua ngoài nh
các khon chi phí sa cha tài sn c đnh, vn chuyn, đin, nc, đin thoi, vn
phòng phm, phòng cháy cha cháy, t vn, kim toán, chi công tác phí…
b. Chi phí hot đng khác: Chi nhng bán, thanh lý tài sn; Giá tr còn li ca
tài sn c đnh khi thanh lý, nhng bán; chi cho vic thu hi các khon n đã xóa, chi
phí thu hi n quá hn khó đòi.
11
c. Chi tin pht do vi phm hp đng kinh t; chi x lý khon tn tht tài sn
còn li sau khi đã bù đp bng các ngun theo quy đnh; các khon chi hp lý, hp l
khác.
1.1.3. Các nghiên cu thc nghim liên quan đn hiu qu hot đng kinh
doanh ca các NHTM

hong kinh t nh đã tng xy ra ti M vào nm 2007. ó là lý do ti sao chính ph
điu tit ngành ngân hàng thông qua ngân hàng trung ng nhm nuôi dng mt h
thng ngân hàng vng mnh, có kh nng tránh đc khng hong ngân hàng và bo
v ngi gi tin cng nh nn kinh t. Do đó, cn phi có mt s quan tâm phù hp
đn hiu qu hot đng ca ngân hàng đ tránh khng hong có th xy ra.
Mt nghiên cu có h thng hn v hot đng ca ngân hàng bt đu vào cui
nhng nm 1980 vi vic áp dng Lý thuyt v quyn lc th trng (MP) và Lý
thuyt v c cu hiu qu (ES). Thuyt Quyn lc th trng cho rng vic tng
cng các lc lng ngoài th trng s mang li li nhun. Hn na, gi thuyt cho
rng ch các doanh nghip có th phn ln và danh mc sn phm khác bit mi có
th thng đi th cnh tranh ca mình và kim đc li nhun đc quyn. Ngc li,
lý thuyt ES cho rng nâng cao Hiu qu qun tr và quy mô s dn đn s tp trung
cao hn và mang li nhiu li nhun hn.
Theo
Nzongang và Atemnkeng trong Olweny và Shipho (2011), lý thuyt danh
mc đu t cân bng cng đã thêm yu t b sung vào nghiên cu v hot đng ngân
hàng. Theo thuyt này, thành phn danh mc đu t ca ngân hàng, li nhun và c
tc là kt qu ca nhng quyt đnh do nhng nhà qun lý đa ra và nhng quyt
sách toàn din. T các lý thuyt trên, có th kt lun rng hot đng ca ngân hàng
chu nh hng ca c hai yu t bên trong và bên ngoài.
13
Theo Athanasoglou et al., (2005) các yu t bên trong bao gm quy mô ngân
hàng, vn, Hiu qu qun tr và kh nng qun tr ri ro. Các hc gi trên cng cho
rng nhng yu t bên ngoài quan trng nh hng đn hot đng ca ngân hàng là các
bin s kinh t v mô nh lãi sut, lm phát, tng trng kinh t và các yu t khác nh
quyn s hu.
1.1.3.2. Các nghiên cu thc nghim  Vit Nam
Nghiên cu ca ThS. Nguyn Minh Sáng – Trng i hc Ngân hàng
TP.HCM, đng trên tp chí công ngh ngân hàng s 79, tháng 10/2012, trang 23 -
29

pháp phân tích bao d liu. Kt qu ch ra rng hiu qu hot đng đang suy gim và
nguyên nhân chính là do yu t phi hiu qu v mt công ngh. Nhng ngân hàng quy
mô ln có li th v chi phí hn hn các ngân hàng có quy mô nh. Các ngân hàng còn
s dng lãng phí các đu vào khong 7,7% và s lng các ngân hàng đi mt vi hiu
sut gim dn theo quy mô có xu hng ngày càng ít đi.
Nghiên cu ca TS Nguyn Th Loan và Trn Th Ngc Hnh – Trng i
hc Kinh t TP.HCM, đng trên tp chí phát trin kinh t, s 270, tháng 04/2013
Bài vit đánh giá hiu qu hot đng ti các NHTM Vit Nam bng cách kt
hp các phng pháp phân tích đánh giá truyn thng (phân tích theo ch s) và các
phng pháp phân tích hin đi (phân tích các yu t nh hng), t đó đ xut gii
pháp góp phn hoàn thin phng pháp phân tích và nâng cao hiu qu hot đng ca
các NHTM ti Vit Nam.
Nghiên cu ca Phan Thu Hin – Trng i hc kinh t TP.HCM và Phan
Th M Hnh – Trng i hc Tài chính – Marketing, đng trên tp chí phát trin
kinh t, s 276, tháng 10/2013

Trích đoạn Qu ntr thanh kh on Môi tr ng kinh t, chính tr xã hi trong và ngoài nc Môi tr ng pháp lý .S phát tri n ca công ngh thông tin và v in thông

---