B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYNăNG VÂN ANH

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NHăHNG
N HIU QU HOTăNG KINH DOANH
CA NGỂNăHẨNGăTHNGăMI C PHN
XUT NHP KHU VIT NAM

LUNăVNăTHC S KINH T TP. H Chí Minh ậ Nmă2014

B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYNăNG VÂN ANH


trong đ tài là trung thc vƠ đc s dng t các ngun đáng tin cy.

TP. H Chí Minh, nm 2014 Nguyn ng Vân Anh
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC BNG BIU
DANH MC BIU 
PHN M U 1
1. C s khoa hc và tính thc tin ca đ tài 1
1.1. Tính cp thit ca đ tài 1
1.2. Tng quan các công trình nghiên cu 2
2. Mc tiêu, câu hi và nhim v nghiên cu 3
2.1. Mc tiêu nghiên cu 3

HẨNG THNG MI C PHN XUT NHP KHU VIT NAM 29
2.1. Khái quát v Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam 29
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin ca Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu
Vit Nam 29
2.1.2. Mô hình t chc và các hot đng chính ca Ngân hàng TMCP Xut Nhp
Khu Vit Nam 29
2.1.2.1. Mô hình t chc 29
2.1.2.2. Các hot đng chính ca Eximbank 31
2.1.3. Tng quan v kt qu hot đng kinh doanh ca Ngân hàng TMCP Xut
Nhp Khu Vit Nam 32
2.1.3.1. Huy đng và tín dng 32
2.1.3.2. Li nhun sau thu 34
2.1.3.3. Tng tài sn 35
2.2. Thc trng hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank 35
2.2.1. ánh giá hiu qu hot đng kinh doanh theo phng pháp truyn thng 35
2.2.1.1. ánh giá da trên nhóm các ch tiêu đnh lng 35
2.2.1.2. ánh giá da trên nhóm các ch tiêu đnh tính 43

2.2.2. ánh giá hiu qu hot đng kinh doanh theo phng pháp bao d liu
(DEA) 45
2.2.3 Kt lun v thc trng hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank 51
2.2.3.1 ánh giá kt qu đt đc 51
2.2.3.2 Hn ch còn tn ti 52
KT LUN CHNG 2 54
CHNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N HIU QU HOT
NG KINH DOANH CA NGỂN HẨNG THNG MI C PHN XUT NHP
KHU VIT NAM 55
3.1 Phơn tích đnh tính các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca
Eximbank 55
3.1.1. Các nhân t khách quan 55

4.3 Kin ngh đi vi Chính ph vƠ Ngơn hƠng NhƠ nc 74
4.3.1 Kin ngh đi vi Chính ph 74
4.3.2 Kin ngh đi vi Ngơn hƠng NhƠ nc 75
KT LUN CHNG 4 76
KT LUN 77
TÀI LIU THAM KHO
PH LC 1: MT S CH TIÊU HOT NG CA EXIMBANK
PH LC 2: D LIU BIN S DNG TRONG MÔ HÌNH DEA
PH LC 3: KT QU C LNG CÁC CH S MALQUIST BNG DEA
PH LC 4: D LIU BIN S DNG TRONG MÔ HÌNH TOBIT
PH LC 5: KT QU C LNG MÔ HÌNH TOBIT PHÂN TÍCH CÁC YU
T TÁC NG N HIU QU HOT NG CA NGÂN HÀNG TMCP XUT
NHP KHU VIT NAM DANH MC T VIT TT
TMCP: Thng mi c phn
NHTM: Ngơn hƠng thng mi
TCTD: T chc tín dng
DEA: Data Envelopment Analysis ậ Phân tích bao d liu
SFA: Stochastic Frontier Appoach ậ Phân tích biên ngu nhiên
TFP: Total Factor Productivity ậ Nng sut các nhân t tng hp
ROA: Return on Assets ậ T l sinh li trên tng tài sn
ROE: Return on Equity ậ T l sinh li trên vn ch s hu
NIM: Net Interest Margin ậ T l thu nhp lãi biên
CAR: Capital Adequacy Ratio ậ T l an toàn vn ti thiu
ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu

mi trung bình thi k 2004 ậ 2013
Bng 2.9: Kt qu c lng effch, techch, pech, sech và tfpch cho ngân hàng
Eximbank trong giai đon 2004 ậ 2013
Bng 3.1: Kt qu c lng mô hình Tobit phân tích các nhân t tác đng đn hiu qu
hot đng ca Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam
Bng 3.2: Kt qu kim đnh gi thit
DANH MC BIUă
Biu đ 1.1: Hiu qu k thut và hiu qu phân b
S đ 2.1: Mô hình t chc vƠ c cu b máy qun lý
Biu đ 2.2: Huy đng và tín dng ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.3: Li nhun ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.4: Tng tài sn ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.5: Ch tiêu ROA ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.6: NIM ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.7: T l chi phí/thu nhp ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.8: Nng sut lao đng ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.9: T l cho vay/ Tng tài sn ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.10: T l n xu ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.11: T l đòn by tài chính ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013
Biu đ 2.12: T l an toàn vn ti thiu ậ CAR ca Eximbank giai đon 2004 ậ 2013


đc, Eximbank vn còn tn ti nhng mt hn ch và yu kém nh: t l n xu gia
tng, công tác qun tr ri ro còn nhiu bt cp, hiu qu hot đng kinh doanh gim
sútầdo đó đòi hi các nhà qun tr ngân hàng phi đa ra các phng án qun tr kp
thi và phù hp đ nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh cng nh nơng cao nng
lc cnh tranh ca Eximbank. Vic phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot
đng có th giúp các nhà qun tr đánh giá đc tình hình hot đng đng thi nhn
2

din vƠ lƠm rõ tác đng ca các nhân t đó đn hot đng kinh doanh ca ngân hàng,
t đó đa ra các chính sách phù hp nhm nâng cao hiu qu hot đng. Vi các lý do
trên, tôi xin chn đ tƠi: ắPHỂN TệCH CÁC NHỂN T NH HNG N HIU
QU HOT NG KINH DOANH CA NGỂN HẨNG THNG MI C PHN
XUT NHP KHU VIT NAMẰ.
1.2. Tng quan các công trình nghiên cu
1.2.1. Tình hình nghiên cu caănc ngoài
Efficiency in Islamic Banking: an Empirical Analysis of 18 Banks, ca
Donsyah Yudistira (2004). Trong nghiên cu này, tác gi đƣ áp dng phng pháp
DEA v s dng mô hình hi quy OSL đ xem xét các bin đi môi trng nh hng
đn hiu qu k thut ca 18 ngơn hƠng thng mi ca Islamich thi k 1997 ậ 2000.
Các bin đu vƠo đc s dng trong mô hình DEA lƠ chi phí lng, tƠi sn c đnh,
tng huy đng và các bin đu ra là cho vay, thu nhp khác, tài sn có tính thanh khon
cao. Các bin đc lp cho mô hình OLS gm các bin phn ánh quy mô, kh nng sinh
li, hiu qu - ri ro, công sut th trng và các bin gi phn ánh v trí đa lý, loi
hình ngân hàng. Tuy nhiên, hn ch chính ca nghiên cu đó lƠ s dng mô hình OLS
đ c lng các nhân t nh hng đn hiu qu k thut khi mà ch s hiu qu k
thut c lng đc b chn gia 0 và 1.
Ownership reform and efficiency of nationwide banks in China, ca Jin-Li
Hua, Chiang-Ping Chen và Yi-Yuan Su (2006) s dng phng pháp bao d liu DEA
vi các bin đu ra gm đu t vƠ cho vay, các bin đu vào gm tin gi, s nhân viên
và tài sn c đnh ròng. T kt qu c lng các đ đo hiu qu, tác gi s dng mô

hot đng kinh doanh vƠ tác đng ca các nhân t đn hiu qu hot đng kinh doanh
ca 22 ngơn hƠng thng mi c phn Vit Nam trong giai đon 2006 ậ 2009.
2. Mc tiêu, câu hi và nhim v nghiên cu
2.1. Mc tiêu nghiên cu
4

Phân tích hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng TMCP Xut Nhp
Khu Vit Nam và các nhân t nh hng.
 xut gii pháp nhm nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank.
2.2. Câu hi nghiên cu
(1) Lý thuyt v các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca
ngơn hƠng thng mi c phn là gì?
(2) Thc trng v hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank t nm 2004 ậ
2013 nh th nào?
(3) Các nhân t tác đng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank là gì và
có tác đng nh th nào?
(4) LƠm cách nƠo đ nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank?
2.3. Nhim v nghiên cu
(1) Nghiên cu c s lý lun v hiu qu hot đng kinh doanh ca NHTM, mô
hình đánh giá hiu qu và mô hình phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca NHTM.
(2) Tính toán và phân tích các ch tiêu đo lng hiu qu hot đng kinh doanh ca
Eximbank.
(3) ánh giá thc trng hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank giai đon
2004 ậ 2013.
(4) LƠm rõ các tác đng tích cc và tiêu cc ca các nhân t vƠ xác đnh mc đ tác
đng ca tng nhân t ti hiu qu hot đng kinh doanh ca Eximbank da trên mô
hình đnh lng.
(5)  xut các gii pháp nhm nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh vƠ tng
kh nng cnh tranh ca Eximbank so vi các ngân hàng khác.

hƠng Thng mi C phn Xut Nhp Khu Vit Nam.

6

CHNGă1:ăLÝ LUN TNG QUAN V CÁC NHÂN T NHăHNGăN
HIU QU HOTăNG KINH DOANH CA NGỂNăHẨNGăTHNGăMI
1.1. Tng quan v ngơnăhƠngăthngămi
1.1.1. Khái nim
Các nhà nghiên cu ghi nhn rng, ngơn hƠng thng mi đc hình thành trên
c s ca s phát trin sn xut vƠ trao đi hàng hóa. T lch s hình thành h thng
ngơn hƠng thng mi cho thy, các ngơn hƠng thng mi ch xut hin trong điu
kin nn kinh t đƣ phát trin đn mt trình đ nht đnh, dn đn tính tt yu khách
quan ca vic hình thành h thng ngân hàng gn bó cht ch vi s phát trin kinh t.
Có nhiu khái nim v ngân hàng thng mi, đo lut ngân hàng ca Pháp
(1941) đnh ngha: ắNgơn hƠng thng mi là nhng xí nghip hay c s mà ngh
nghip thng xuyên là nhn tin bc ca công chúng di hình thc ký thác và s
dng tƠi nguyên đó cho chính h trong các nghip v v chit khu, tín dng và tài
chínhẰ.  M, ngơn hƠng thng mi là công ty kinh doanh tin t, chuyên cung cp
dch v tài chính và hot đng trong ngành công nghip dch v tài chính.
Theo Lut các t chc tín dng 2010, ắNgơn hƠng thng mi là loi hình ngân
hƠng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác
theo quy đnh ca Lut này nhm mc tiêu li nhunẰ. C th hn, ngơn hƠng thng
mi là mt t chc trung gian tài chính làm cu ni gia khu vc tit kim vi khu vc
đu t ca nn kinh t, là mt t chc kinh doanh tin t, nhn tin gi t các tác nhân
trong nn kinh t, sau đó thc hin các nghip v cho vay vƠ đu t vƠo các tƠi sn có
kh nng sinh li khác, đng thi thc hin cung cp đa dng các danh mc dch v tài
chính, tín dng, thanh toán cho các tác nhân trong nn kinh t. Do đó, ngơn hƠng
thng mi là mt t chc trung gian tài chính có v trí và vai trò quan trng trong nn
kinh t quc dân.
1.1.2. Các hot đng c bn ca ngân hàng thng mi

Vn ch s hu đc coi lƠ thc đo sc mnh tài chính ca NHTM, bao gm
vn điu l (vn góp ban đu) và li nhun cha phơn phi. Tng ng vi mi loi
hình vn ch s hu, ta có các hình thc huy đng riêng:
-  tng vn điu l, ngân hàng yêu cu b sung vn t ngơn sách nhƠ nc
đi vi NHTM quc doanh, kêu gi c đông đóng góp nu lƠ NHTM liên doanh, đi
vi các NHTMCP thì phát hành c phiu ra th trng đ huy đng ngun vn ca th
trng.
-  tng li nhun cha phơn phi, ngân hàng lp thêm các qu d tr hoc
tng lng vn trích lp vào các qu d tr hin có nh qu d tr đc bit, qu đu t
phát trin.
 Ngun vn khác
Ngoài các hot đng huy đng vn nêu trên, ngân hàng có th nhn đc ngun
vn t ngơn sách NhƠ nc đ thc hin các chng trình, d án theo k hoch tp
trung ca NhƠ nc; vn tip nhn đ cho vay y thác, vn chim dng ca khách hàng
trong quá trình thc hin thanh toán không dùng tin mt.
1.1.2.2. Hot đng s dng vn
Ngân hàng s dng các ngun vn có đc cho các hot đng sau:
 Thit lp d tr: Các NHTM không s dng toàn b ngun vn cho hot
đng kinh doanh, mà phi dành mt phn d tr thích hp nhm đáp ng nhng yêu
cu sau:
- Duy trì d tr bt buc theo quy đnh ca Ngân hàng NhƠ nc.
- Chi tr các khon tin gi đn hn, chi tr lãi.
- áp ng nhu cu vay vn hp lý trong ngày ca khách hàng.
- Thc hin các lnh rút tin và thanh toán chuyn khon ca khách hàng.
- Thc hin các khon chi tiêu hàng ngày ca khách hƠngầ
D tr ca ngân hàng có th tn ti di hình thc tin mt, tin gi ti các
ngân hàng khác và các chng khoán có tính thanh khon cao.
9

 Cp tín dng:

mi quan h h tng vi nhau trong quá trình kinh doanh ca ngân hàng.
1.2. Hiu qu hotăđng kinh doanh ca ngơnăhƠngăthngămi
1.2.1. Khái nim v hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng thng mi
Có nhiu quan đim khác nhau v khái nim hiu qu hot đng kinh doanh,
tiêu biu nh:
Theo lý thuyt h thng hiu qu trong hot đng ca NHTM có th đc hiu
 hai khía cnh nh sau:
(i) Kh nng bin đi các đu vƠo thƠnh đu ra hay kh nng sinh li hoc gim
thiu chi phí đ tng kh nng cnh tranh vi các đnh ch tài chính khác.
(ii) Xác sut hot đng an toàn ca ngân hàng.
Giáo s kinh t hc vƠ tƠi chính trng đi hc Yale - Peter S.Rose cho rng v
bn cht NHTM cng có th coi nh mt tp đoƠn kinh doanh vƠ hot đng vi mc
tiêu ti đa hóa li nhun vi mc đ ri ro cho phép. Tuy nhiên, kh nng sinh li là
mc tiêu đc các ngơn hƠng quan tơm hn c vì thu nhp cao s giúp các ngân hàng
có th bo toàn vn, tng kh nng m rng th phn, thu hút vn đu t.
Hiu qu trong kinh t đc xem xét là mc đ thƠnh công mƠ các đn v sn
xut hay ngơn hƠng đt đc trong vic phân b các ngun lc đu vào đ có th ti u
hóa sn lng đu ra (Nguyn Khc Minh, 2004).
Coelli (2005) phân rã hiu qu s dng ngun lc thành các hiu qu khác nhau
nh: Hiu qu k thut (technical efficiency) là kh nng cc tiu hóa s dng đu vào
đ sn xut mt đu ra cho trc; Hiu qu phân b (allocative efficiency) liên quan
đn vic la chn đu vƠo (lao đng, vn, công nghầ) to ra đu ra  mc chi phí
thp nht. Hiu qu k thut và hiu qu phân b kt hp to ra hiu qu kinh t toàn
b hay hiu qu tit kim chi phí (overall economic efficiency/ cost efficiency).
11

Tóm li, quan đim v hiu qu lƠ đa dng, tùy theo mc đích nghiên cu có th
xét hiu qu theo nhng khía cnh khác nhau. Quan đim v hiu qu mà lun án s
dng đ đánh giá hiu qu hot đng ca Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit
Nam là da trên kh nng bin các đu vào thành các đu ra trong hot đng kinh

Môi trng pháp lut có vai trò quan trng đi vi các hot đng kinh t nói
chung và hot đng ca các NHTM nói riêng. H thng pháp lut đc xây dng đy
đ, đng b, minh bch, rõ ràng và kp thi lƠ c s đ NHTM hot đng hiu qu và
phát trin. Tuy nhiên, Vit Nam mi chuyn đi t nn kinh t k hoch hóa sang nn
kinh t th trng gn 30 nm, do đó h thng lut còn cha đy đ, đơy cng lƠ mt
tr ngi đi vi hot đng ca các NHTM. Mt khác, cùng vi s phát trin ca nn
kinh t th trng, hot đng ca h thng NHTM cng thay đi và phát trin không
ngng, vì vy h thng pháp lut cn phi đc điu chnh, b sung cho phù hp vi
tình hình thc tin.
 Yu t khoa hc công ngh
S phát trin ca ngành công ngh thông tin, khoa hc ng dng và vin thông
to điu kin cho các NHTM nâng cao cht lng sn phm dch v, rút ngn thi gian
giao dch song song vi vic nơng cao nng sut lao đng, gim chi phí đu vào và
tng cng hot đng qun lý. Hn na, yu t khoa hc công ngh còn góp phn vào
vic hi nhp và quc t hóa các hot đng giao dch ca NHTM, làm cho hot đng
kinh doanh ca NHTM ngày càng hiu qu, phát trin vƠ nơng cao hn.
 i th cnh tranh
Các NHTM hin nay đang phi hot đng trong mt môi trng cnh tranh gay
gt đ chim lnh th phn, duy trì và tìm ngun khách hàng mi thông qua vic m
rng quy mô, đa dng hóa vƠ tng cht lng sn phm dch v cùng vi ch đ chm
sóc khách hƠng chu đáo. S cnh tranh gia các NHTM s khuyn khích các ngân
hàng s dng và phân b các ngun lc tài chính hiu qu hn. Ngành ngân hàng Vit
13

Nam đƣ tri qua giai đon bùng n v s lng ngơn hƠng thng mi dn đn s phát
trin nhanh chóng nhng không bn vng ca h thng NHTM, có th d dàng nhn
thy s cnh tranh không ch đn t các đi th trong ngƠnh mƠ còn đn t các đi th
tim n ngoài ngành hoc mi gia nhp.
 Khách hàng
Khách hàng là mt yu t quan trng đi vi s tn ti và phát trin ca NHTM,

đc đáo v công ngh ca mi ngân hàng.
 Trình đ và cht lng nhân s
Nhân t con ngi là yu t quyt đnh quan trng đn s thành bi trong bt k
hot đng nào ca các NHTM. Xã hi càng phát trin thì cƠng đòi hi các ngân hàng
càng phi cung cp nhiu dch v đa dng và có cht lng, điu nƠy đòi hi cht
lng ca ngun nhân lc phi đc nơng cao đ đáp ng kp thi đi vi nhng thay
đi ca th trng, xã hi. Vic s dng nhân lc có đo đc ngh nghip, gii v
chuyên môn s giúp cho ngân hàng to lp đc ngun khách hƠng trung thƠnh, ngn
nga nhng ri ro có th xy ra trong hot đng kinh doanh, đu t vƠ đơy cng lƠ
nhân t giúp các ngân hàng gim thiu chi phí hot đng.
1.2.2.3. S cn thit nâng cao hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng thng
mi
Trc s gia tng v s lng ngân hàng ti Vit Nam vi tng cng khong
100 ngân hàng bao gm ngơn hƠng thng mi trong nc và chi nhánh ngân hàng
nc ngoƠi, điu nƠy đƣ dn đn s cnh tranh ngày càng gay gt trong lnh vc ngân
hàng ti Vit Nam v th phn, v cht lng dch v, v giáầ
Bên cnh đó tình hình nn kinh t th gii nhng nm gn đơy có nhng chuyn
bin bt li khi các cuc khng hong kinh t, suy thoái kinh t mi xy ra liên tc
khin các ngơn hƠng lơu đi, có tên tui và quy mô ln trên th gii b sp đ. H
15

thng ngân hàng Vit Nam vi quy mô vn và tng tài sn còn thp, h s an toàn vn
cha cao, kinh nghim qun tr ngân hàng còn yu s d b tn thng hn trc các áp
lc ca khng hong kinh t.
ơy chính lƠ nhng thách thc cho các ngơn hƠng thng mi trong nc phi
có mt s đi mi mt cách toàn din nu không mun b tt li phía sau thm chí b
sáp nhp hoc mua li bi các ngân hàng khác. Vì vy, vn đ nâng cao hiu qu hot
đng kinh doanh là mt vn đ quan trng luôn đt lên hƠng đu ca ban qun tr, ban
điu hành ca ngân hàng.
1.2.3. Các phng pháp đánh giá hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng