B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN THANH PHNG PHÁT TRIN CÁC CÔNG C PHÁI SINH TIN T
TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN
XUT NHP KHU VIT NAM
LUN VN THC S KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH – 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM







 
DANH 
 

 1
 1
1.1.1 Khái nim v công c phái sinh tin t 1
1.1.2 Lch s hình thành th trng công c phái sinh 1
1.1.3 Vai trò ca các công c phái sinh tin t 2
1.1.4 Các ch th tham gia th trng 4
1.1.4.1 Nhà bo h 5
1.1.4.2 Nhà đu c 5
1.1.4.3 Nhà kinh doanh chênh lch giá 5
 5
1.2.1 Hp đng k hn tin t 5
1.2.2 Hp đng tng lai 8
1.2.3 Hp đng hoán đi tin t 10
1.2.4 Hp đng quyn chn tin t 12

2.3.4.3.2 T phía doanh nghip 48
2.3.4.3.3 T phía C quan qun lý 50

 52
2.4.1 Kho sát nhn thc và nhu cu s dng công c phái sinh tin t ti các doanh
nghip 52
2.4.2 ánh giá kt qu kho sát 58 g 2 59

TMCP  60
             
. 60
3.1.1 Mc tiêu và đnh hng phát trin 60
3.1.2 K hoch phát trin nm 2014 61
 62

 62
3.3.1 Gii pháp đi vi ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam 62
3.3.1.1 Xây dng chin lc kinh doanh cho tng công c phái sinh tin t và
chin lc kinh doanh c th cho tng nhóm khách hàng 62
3.3.1.2 Ci tin cht lng, đa dng hóa các sn phm phái sinh tin t 64
3.3.1.3 Nâng cao nng lc t vn, tip th và qung bá các sn phm phái sinh
tin t 67
3.3.1.4 ào to, bi dng ngun nhân lc thc hin kinh doanh công c phái
sinh tin t 69
3.3.1.5 Trang b thêm phn mm x lý trc tuyn 69
3.3.1.6 Tng cng c ch kim soát ni b 70
3.3.2 Gii pháp đi vi doanh nghip 71

CCPS : Công c phái sinh.
CFTC : Commodity Futures Trading Commission
CME : Mercantile Exchange
CHF : ng Thy S

DN : Doanh nghip
EUR : ng Euro
EXIMBANK : Ngân hàng thng mi c phn Xut Nhp Khu Vit Nam
FED : Fed Funds Target rate - Cc D Tr liên bang M
GBP : ng bng Anh
HTL : Hp đng tng lai.
JPY : ng yên Nht
KDNT : Kinh doanh ngoi t
KDNH : Kinh doanh ngoi hi
NHNN : Ngân hàng nhà nc.
NHTM : Ngân hàng thng mi.
O CC : Tp đoàn thanh toán giao dch quyn chn
OTC : Th trng phi tp trung

TCTD : T chc tín dng.
TMCP : Thng mi c phn
TTNH : Th trng ngoi hi
SEC : U.S. Securities and Exchange Commision
SPPS : Sn phm phái sinh.
SGD : S giao dch.

USD : ng đô la M
VND : Vit Nam ng.
WTO : T chc thng mi quc t.
DANH MC CÁC BNG

2013
Biu đ 2.7: Tng doanh s giao dch quyn chn tin t ti Eximbank giai đon 2006-
2008
Biu đ 2.8: Ngun thông tin mà doanh nghip bit đn các sn phm phái sinh



i
Hin nay vi xu hng toàn cu hoá kinh t quc t, hot đng kinh doanh
ca các ngân hàng đã vn ra trên phm vi khu vc và toàn th gii. Cùng vi các
hot đng kinh doanh mang tính truyn thng thì li nhun t hot đng kinh
doanh ngoi t ti các ngân hànng chim t trng không nh trong tng s li
nhun chung ca ngân hàng. Tuy nhiên, qua nhiu nm phát trin cho thy, hot
đng kinh doanh ngoi t ti các ngân hàng thng mi Vit Nam ch yu là các
giao dch giao ngay, cha tn dng ti đa ngun thu t các công c phái sinh tin
t. Nên vn đ đt ra là làm sao thúc đy đc s phát trin ca các công c phái
sinh tin t trong nc.
Bên cnh đó, kinh doanh quc t cng là ni tim n nhiu ri ro trong hot
đng kinh doanh ca các doanh nghip Vit Nam, và c th là các doanh nghip
có phát sinh giao dch ngoi t nu nh các doanh nghip này không có bin pháp
phòng nga và qun lý hp lý, kim ch và gim thit hi đn mc thp nht.
Công c phái sinh đc xem là mt trong nhng công c đ phòng nga
ri ro và ti đa hoá li nhun, vì th, vic phát trin công c phái sinh là vn đ
mang tính cp bách luôn đc s quan tâm không ch ca chính ph mà còn
ca ngân hàng nhà nc, các ngân hàng thng mi và các doanh nghip hot
đng xut nhp khu. Do đó, đ hn ch thp nht nhng thua l có th xy ra và đa
dng hóa ngun thu nhp t các công c phái sinh trong hot đng kinh doanh ngoi t ti

sánh đi chiu, phng pháp phân tích tng hp, phng pháp nghiên cu các d
liu trên sách báo, công vn pháp lut liên quan

 tài đc chia làm 3 chng:
Chng 1: Tng quan v công c phái sinh tin t.
Chng 2: Thc trng phát trin các công c phái sinh tin t ti ngân hàng
TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp phát trin các công c phái sinh tin t ti ngân hàng
TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam.

1
 TNG QUAN V CÔNG C PHÁI SINH TIN T
1.1 Nhng v n v công c phái sinh tin t
1.1.1 Khái nim v công c phái sinh tin t
Công c phái sinh là nhng công c đc phát hành trên c s nhng công
c đã có nhm nhiu mc tiêu khác nhau nh phân tán ri ro, bo v li nhun hay
to ra li nhun. Giá tr ca công c phái sinh bt ngun t mt s công c c s
khác nh t giá, c phiu, trái phiu, ch s chng khoán, lãi sut, tin t…Các công
c phái sinh tin t bao gm: hp đng k hn, hp đng tng lai, hp đng hoán
đi và hp đng quyn chn.
1.1.2 Lch s hình thành th ng công c phái sinh
Công c tài chính phái sinh xut hin ln đu tiên nhm gim thiu hoc loi
b hoàn toàn ri ro, trong đó thng đc s dng nhiu nht là hp đng k hn
và hp đng tng lai. Vào cui th k XIX, nng sut ngành nông nghip tng cao,
các sn phm nông nghip tr nên d tha và vic tiêu th gp nhiu khó khn nên
nguy c gim giá là điu tt yu. Nhng ngi nông dân không mun v mùa thu
hoch sp ti b gim giá và nhng thng gia cng s ri ro v giá nên c hai bên
đã tha thun mt mc giá trong tng lai đc xác đnh ti thi đim hin ti.
n nm 1848 ti Chicago, Hi đng thng mi Chicago (Chicago Board
of Trade - CBOT) thành lp mt trung tâm giao dch mua bán nông phm theo

s công ty ni ting vào nm 1994 (ví d nh Ngân hàng Barings, Procter &
Gamble), nhng vic s dng các sn phm tài chính phái sinh vn ngày càng tng.
T nhng bng chng thng kê bi BIS trong nm 2007 cho thy, các sn phm
phái sinh tng trng mt cách nhanh chóng trên c hai phng din: nhu cu ngi
s dng và kh nng sáng to ca ngành công nghip dch v tài chính đ đáp ng
nhu cu th trng.
1.1.3 Vai trò ca các công c phái sinh tin t
 

Th trng phái sinh cho phép chuyn giao ri ro t nhng ngi mun
chuyn ri ro ca mình cho nhng ngi sn sàng chp nhn nó, phân phi li ri ro

3
phù hp vi nng lc ca tng thành phn tham gia. Vy ti sao các giao dch này
li có th đc thc hin, khi mà thc t là khi mt bên có li thì tt yu bên còn li
s không th tránh khi nhng thit hi? Bi mi nhà đu t có mt “khu v ri ro”
khác nhau và kh nng chp nhn ri ro cng khác nhau. Tuy nhiên, ai cng mong
mun gi cho các khon đu t ca mình  mt mc ri ro có th chp nhn đc.
Và th trng phái sinh ch là phng tin chuyn giao ri ro trên th trng, chuyn
nhng khon ri ro sn có ca th trng tài sn t nhng ngi không đ kh nng
chp nhn nó sang nhng ngi sn sàng tip nhn nó. Cng vì th mà h sn sàng
cung cp nhiu vn hn cho th trng tài chính, điu này to điu kin cho nn
kinh t phát trin, phát huy kh nng huy đng vn và gim chi phi s dng vn. Do
đó, li ích ca th trng này không ch bó hp trong li ích ca nhng nhà đu c
mà nó lan ta ra toàn xã hi.
 

Nhà đu c tìm kim li nhun qua hành vi kinh doanh chênh lch giá trên
c s khai thác s không nht quán v giá (lãi sut, t giá ) và đim k hn. c
bit, vi kh nng có th thanh lý hp đng trc hn (hp đng quyn chn và

li và ri ro có th đc điu chnh  bt c mc đ nào nh mong mun.
- Các giao dch bán khng đc thc hin d dàng hn. Và tt c các ch th
tham gia th trng đu có th tìm thy li nhun.
- Th trng phái sinh giúp các tín hiu th trng khó b bóp méo. Vì th,
các nhà đu c có ý đnh thao túng th trng cng có nhng khó khn nht đnh.
Nh vy, công c tài chính phái sinh là sn phm ca nn kinh t hin đi.
K thut tài chính đòi hi mt trình đ hiu bit và phát trin nht đnh ca bt k
nn kinh t nào.
1.1.4 Các ch th tham gia th ng
Cn c vào mc đích tham gia th trng, các đi tng tham gia vào th
trng phái sinh đc chia thành ba nhóm là: nhà bo h, nhà đu c và nhà kinh
doanh chênh lch giá.

5
1.1.4.1 Nhà bo h
Ngun gc hình thành công c phái sinh là đ đáp ng nhu cu bo h giá.
H s dng các công c phái sinh nhm gim thiu nhng ri ro. Mc đích ca nhà
bo h là mun cht chc chn mc giá mà h phi đc thanh toán đm bo cho
hàng hóa ca mình không b gim giá trong tng lai. Ngi nông dân mun cht
mc giá đm bo cho các sn phm thu hoch, còn nhà thng buôn thì mun cht
mc giá thanh toán cho hàng hóa.
1.1.4.2 
Trong khi các nhà bo h mun tránh tác đng ngc ca giá đi vi tài sn
thì các nhà đu c mong mun thc hin mua bán trên th trng tìm kim li
nhun thông qua vic chp nhn ri ro. C s đu c ca h là d đoán xu hng
ca th trng bng cách đánh cc giá s lên hoc giá s xung đ tìm kim li
nhun.
1.1.4.3 Nhà kinh doanh chênh lch giá
Nhà kinh doanh chênh lch giá tìm kim li nhun mà không phi chu ri ro
bng cách cùng mt lúc tin hành giao dch trên hai hay nhiu th trng, khai thác

Công thc (1.1) da trên c s lý thuyt cân bng lãi sut (interest rate
parity-IRP). Lý thuyt này cho rng chênh lch lãi sut gia hai quc gia phi đc
bù đp bi chênh lch t giá gia hai đng tin đ nhng ngi kinh doanh chênh
lch giá không th s dng hp đng k hn kim li nhun trên c s chênh lch
lãi sut.
Công thc gn đúng ca (1.1)
F = S x
(1+ Rd)
(1+Ry)
= S + S x
(Rd-Ry)
(1+Ry)
(1.2)
Vì lãi sut Ry thng rt nh nên ta có th xp x (1+Ry) ~ 1. Khi đó, công
thc vit li nh sau:
F = S + S x (Rd-Ry)
Nu chuyn đi lãi sut thành đn v phn trm cho k hn n ngày và mt
nm có 360 ngày thì ta s có công thc:
F = S + S x
(Rd-Ry) x n
100 x 360
(1.3)
 
Hp đng k hn đc thit k linh hot đ đáp ng nhu cu ca c 2 bên v
quy mô giao dch và ngày giao dch k hn. Thông thng, hp đng k hn có các
k hn 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 6 tháng ti 1 nm. Tuy nhiên, 2 bên giao dch có

7
th tha thun mt k hn nào đó phù hp vi c hai, trong thc t cng có th có
k hn dài hn 1 nm.

1.2.2 H
 
 

 
Khác vi hp đng có k hn, hp đng tng lai là hp đng đc chun
hoá v loi ngoi t giao dch, s lng ngoi t giao dch và ngày thanh toán c th
trong tng lai tuân th quy trình thanh toán lãi l mi ngày ti S Giao Dch.
Ngoài ra, hp đng tng lai còn có mt đc đim ni bt đó là tính thanh
khon cao. Ngi mua có th chuyn nhng hp đng vào bt c thi đim nào
trong thi hn hiu lc ca hp đng.
Ngi mua hp đng tng lai luôn phi có mt khon ký qu ti S Giao
Dch. Tài khon ký qu đc điu chnh hàng ngày theo mc lãi hay mc l ca
hp đng. Nu t giá giao ngay ca ngày hôm nay ln hn t giá tho thun thì
ngi có hp đng tng lai đc hng mt khon lãi và đc ghi tng tài khon
ký qu, còn nu t giá thp hn t giá trong hp đng thì tài khon ký qu s ghi
gim. Nu tài khon ký qu gim xung di mc qui đnh thì khách hàng s phi
np thêm tin vào đ tip tc duy trì hp đng. Nh vy, lãi hay l s đc xác đnh
hàng ngày, ch không phi đi đn ngày đáo hn nh hp đng k hn.
9


lng nht đnh, điu chnh
theo th trng hàng ngày.
Chi phí mua bán
Không có
Có

Phòng v: mua bán tht
u c: không nhm giao
hàng

Không
Công ty thanh toán bù tr

Cao hn
Gn nh không có

Thp. Hu ht các quyt
toán bi các giao nhn
thc s.
Cao hn. Hu ht đc bù
tr v th, rt ít có giao nhn
thc s.

Không có
Có
Mc dù có s khác bit vi nhau rt ln ca hai th trng nhng vn có mi
quan h ph thuc tng h ln nhau gia chúng theo cách th trng này có th tác
đng đn th trng kia.
Qua nhng đc đim trên, hp đng tin t tng lai có nhng ng dng sau:
Th nht, nh hp đng k hn, hp đng tng lai có th đc s dng đ

Giao dch trên Forex
Giao dch trên th trng hoán đi
Công thc tính t giá k hn hoán đi mua/bán: F = S + P

11
 
Hp đng mua vào và bán ra mt đng tin nht đnh vi các mc t giá nht
đnh đc hai bên tha thun và ký kt đng thi ngày hôm nay trong mt hp
đng;
S lng tin t mua vào và bán ra là bng nhau trong c hai v (v mua và
v bán) ca hp đng hoán đi;
Ngày giá tr ca hp đng mua vào và ngày giá tr ca hp đng bán ra là
khác nhau.
Giao dch hoán đi tin t là mt giao dch kép, có th là mt giao dch giao
ngay và mt giao dch k hn; hoc c hai giao dch đu là k hn đc ký kt đng
thi ti ngày hôm nay, nhng có giá tr khác nhau.
Hp đng hoán đi đc giao dch trên th trng phi tp trung (OTC), là do
tha thun ca hai bên và không có quy đnh chun.
Hp đng hoán đi có th tha mãn nhu cu ngoi t ca khách hàng ti thi
đim hin ti và thi đim tng lai. Tuy nhiên, hp đng hoán đi đc thit k
riêng theo nhu cu trùng khp ca hai bên đi tác nh thi gian đáo hn, cu trúc
các dòng tin và khi lng giao dch. Chính vì vy các điu kin ca hp đng
mang tính cng nhc và thiu linh hot.
Qua đc đim trên, giao dch hoán đi không to ra trng thái ngoi hi do
lng tin mua và bán luôn bng nhau nhng li to ra trng thái lung tin ging
nh trong trng hp vay và cho vay ngoi t. Do đó, phm vi ng dng ca hp
đng hoán đi đc áp dng trong nhng trng hp sau:

Mt khác, ngi bán quyn chn không có bt c s la chn nào khác ngoài
vic luôn sn sàng tin hành giao dch khi ngi mua yêu cu.
Nh vy, hp đng có đc thc hin hay s t ht hiu lc khi đn thi
đim đáo hn tùy thuc vào quyt đnh ca ngi mua, ngi mua  v th ch
đng, còn ngi bán quyn chn  v th b đng. Khi nhn đc phí quyn chn,
ngi bán có ngha v đáp ng khi ngi mua quyt đnh thc hin hp đng.
Giá tr cho quyn chn bao gm giá chính thc và phí đt cc. Giá chính
thc đc tính t hiu s ri ro k vng trong hp đng xác đnh trc vi ri ro

Trích đoạn Kinh ngh im ca HSBC Xây d ng chi lc kinh doanh ch ot ng công c phái sinh ti nt và Các gi i pháp tC quan q un lý

---