B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN ANH SN NÂNG CAO HOT NG THANH TOÁN
KHÔNG DÙNG TIN MT TI NGÂN HÀNG
TMCP SÀI GÒN
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 62.64.02.01

LUN VN THC S KINH T LI CÁM N
 hoàn thành lun vn này, tôi xin chân thành gi li cm n ti Quý
Thy, Cô Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã ht lòng truyn
đt nhng kin thc trong sut thi gian mà tôi đc hc ti trng, đc bit
là s hng dn tn tình ca PGS.TS. Nguyn Th Liên Hoa – Trng i
hc Kinh t Thành ph H Chí Minh.
Trong quá trình hoàn tt đ tài, mc dù đã c gng tham kho tài liu,
tham kho nhiu ý kin đóng góp, song thiu sót là điu không th tránh khi.
Rt mong nhn đc thông tin đóng góp quí báu t Quý Thy, Cô, ng
nghip và các bn.
Xin chân thành cám n.

LI CAM OAN

Tôi tên là Nguyn Anh Sn, sinh viên Cao hc Ngân hàng khóa 20 NH êm1.
Tôi xin cam đoan đ tài lun vn Thc s: “Nâng cao hot đng thanh toán không

1.3.1.1 Hành lang pháp lý 15
1.3.1.2 Môi trng kinh t xã hi 16
1.3.1.3 Yu t tâm lý 17
1.3.2 Yu t ch quan: 17
1.3.2.1 Khoa hc công ngh 17
1.3.2.2 Yu t con ngi 17
1.3.2.3 Hot đng kinh doanh ca Ngân hàng 18
1.4 Ý NGHA CA VIC NÂNG CAO HOT NG THANH TOÁN
KHÔNG DÙNG TIN MT TRONG NN KINH T. 18
1.4.1 Khái nim. 18
1.4.2 Các ch tiêu xác đnh vic nâng cao quy mô hot đng thanh toán
không dùng tin mt 18
1.4.2.1 Các ch tiêu đnh tính: 19
1.4.2.2 Các ch tiêu đnh lng: 19
1.4.3 Ý ngha ca vic nâng cao hot đng thanh toán không dùng tin
mt 20
1.4.3.1 i vi hot đng kinh doanh ca ngân hàng thng mi 20
1.4.3.2 i vi khách hàng: 21
1.4.3.3 i vi nn kinh t: 22
1.5 KINH NGHIM NÂNG CAO HOT NG THANH TOÁN KHÔNG
DÙNG TIN MT CA MT S QUC GIA TRÊN TH GII: 22
1.6 BÀI HC KINH NGHIM CHO CÁC NGÂN HÀNG THNG MI
VIT NAM: 24
KT LUN CHNG 1: 26
CHNG 2: THC TRNG V NÂNG CAO HOT NG THANH TOÁN KHÔNG
DÙNG TIN MT TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN SÀI GÒN. 27
2.1 TNG QUAN V NGÂN HÀNG THNG MI C PHN SÀI GÒN. 27
2.1.1 Gii thiu s lc v Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn. 27
2.1.2 Kt qu hot đng kinh doanh ca SCB: 27
2.1.2.1 Hot đng huy đng vn và cho vay: 28

GÒN. 52
3.2.1 Nhóm gii pháp do Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn t
chc thc hin 52
3.2.1.1 Các gii pháp c th đi vi các phng thc thanh toán không
dùng tin mt: 52
3.2.1.2 Phát trin s lng và dch v tài khon cá nhân 55
3.2.1.3 Xây dng chin lc khách hàng 56
3.2.1.4 Qung bá, tip th sn phm 57
3.2.1.5 Phát trin, m rng mng li chp nhn thanh toán 58
3.2.1.6 Gii pháp v công ngh 59
3.2.1.7 Gii pháp v kim soát ri ro: 60
3.2.1.8 M rng quan h vi các ngân hàng và các công ty trong hot
đng phát trin dch v thanh toán không dùng tin mt. 60
3.2.2 Nhóm gii pháp h tr. 61
3.2.2.1 i vi Ngân hàng Nhà nc Vit Nam. 62
3.2.2.2 i vi Chính ph. 65
KT LUN CHNG 3: 68
KT LUN. 69
Tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC CÁC CH VIT TT

- CMND Chng minh nhân dân
- CNTT Công ngh thông tin
- VCNT n v chp nhn th
- SCB Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn
- TTKDTM Thanh toán không dùng tin mt
- UNT y nhim thu
- UNC U nhim chi
DANH MC CÁC BNG

tng bc đc ci tin và tác đng tích cc đn lu thông tin t trong nn kinh t
cng nh hiu qu hot đng doanh nghip.  quá trình thanh toán đc thc hin
nhanh chóng, an toàn và hiu qu, làm hài lòng và thu hút càng nhiu khách hàng
thì các ngân hàng thng mi phi tp trung hoàn thin các phng thc thanh toán
ca mình da trên nn tng công ngh thông tin và khuôn kh pháp lý ca Nhà
nc.
ng trc tình hình đó, vic nghiên cu đ đa ra nhn đnh v thc trng
hot đng thanh toán không dùng tin mt và đa ra gii pháp nhm mc đích cui
cùng là phát huy nhng kt qu tích cc mà hot đng này mang li là cn thit, do
đó, tác gi đã chn đ tài: “Nâng cao hot đng thanh toán không dùng tin mt
ti Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn” làm đ tài nghiên cu.
Mc tiêu nghiên cu:
- H thng hóa c s lý lun v thanh toán không dùng tin mt.
- Phân tích thc trng qui mô hot đng thanh toán không dùng tin mt ti
Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn.
-  xut các gii pháp nhm nâng cao qui mô hot đng thanh toán không
dùng tin mt ti Ngân hàng TMCP Sài Gòn trong thi gian ti.
2
i tng và phm vi nghiên cu:
- i tng nghiên cu: hot đng thanh toán không dùng tin mt ti Ngân
hàng thng mi c phn Sài Gòn
- Phm vi nghiên cu:  tài gii hn nghiên cu quy mô hot đng thanh
toán không dùng tin mt trong nc ti Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn,
thi gian nghiên cu t 2009 - 2013.
Phng pháp nghiên cu:
Lun vn s dng phng pháp thng kê, phân tích, so sánh, tng hp ngun
d liu th cp đáng tin cy và kinh nghim thc tin, t đó ch ra nhng u đim,
nhng tn ti ca hot đng thanh toán không dùng tin mt và nguyên nhân ca
nhng tn ti đó, t đó đa ra nhng gii pháp, kin ngh nhm nâng cao hot đng
thanh toán không dùng tin mt ti Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn.

toán không trc tip dùng tin mt mà da vào các giy t hp pháp nh u nhim
thu, u nhim chi, séc….đ trích chuyn vn tin t t tài khon ca đn v này
sang tài khon ca đn v khác  ngân hàng. Thanh toán không dùng tin mt gn
vi s ra đi ca đng tin ghi s.
1.1.2 c đim ca thanh toán không dùng tin mt.
Thanh toán không dùng tin mt đc hiu là s vn đng ca tin t vi chc
nng là phng tin thanh toán gia các t chc, cá nhân trong xã hi nhng s vn
đng ca tin t đc lp vi s vn đng ca hàng hóa; đc thc hin bng cách
trích chuyn t tài khon đn v này sang tài khon đn v khác hoc bù tr ln
nhau gia các đn v tham gia thanh toán, thông qua ngân hàng. Nó có mt s đc
đim sau:
+ Trong thanh toán không dùng tin mt s vn đng ca tin t đc lp vi s
vn đng ca hàng hóa c v thi gian ln không gian và thng không có s n
khp nhau. ây là đc đim quan trng và ni bt nht ca hình thc thanh toán
không dùng tin mt. Tuy nhiên, điu này không có ngha là s tách ri gia tin và
4
hàng gây ra s chm tr, gian ln trong thanh toán mà phi hn ch đn mc thp
nht mi rc ri có th xy ra trong thanh toán.
+ Trong thanh toán không dùng tin mt, tin t ch xut hin di hình thc
tin t k toán và đc ghi chép trên các chng t s sách k toán. ây là đc đim
riêng và ni bt trong thanh toán không dùng tin mt. Vi đc đim này, mi bên
tham gia thanh toán nht đnh phi m tài khon ti ngân hàng và hn na phi có
tin trong tài khon đó. ó là điu kin bt buc, nu không vic thanh toán s
không đc tin hành. Ngoài ra, do vic m tài khon và thanh toán nh trên mà
các ngân hàng có th thc hin tt công tác kim soát tính hp pháp, hp l ca các
giao dch thanh toán hàng hóa dch v din ra trong nn kinh t.
+ Trong thanh toán không dùng tin mt, ngân hàng va là ngi t chc va
là ngi thc hin các khon thanh toán. Ch có ngân hàng, ngi qun lý tài khon
tin gi ca các khách hàng mi đc quyn trích chuyn nhng tài khon này theo
các nguyên tc chuyên môn đc thù nh là mt nghip v riêng ca mình. Vi

nhng quy đnh và hng dn ca Ngân hàng v vic lp nhng giy t thanh toán,
phng thc np, lnh tin  Ngân hàng; du và ch ký trên các giy t thanh toán
phi đúng mu đã đng ký ti Ngân hàng.
+ Ngân hàng có trách nhim kim soát các giy t thanh toán ca khách hàng,
s d trên tài khon và chi tr kp thi theo yêu cu ca khách hàng, mi sai sót do
ch quan ca Ngân hàng làm thit hi đn khách hàng đu phi bi thng theo quy
đnh.
1.1.4 Xu hng phát trin ca thanh toán không dùng tin mt
Trong tng lai c thanh toán dùng tin mt và thanh toán không dùng tin
mt đu tng c v s lng tuyt đi và tng đi, tuy nhiên, xét v xu hng thì
thanh toán không dùng tin mt ngày càng chim t trng ch yu do các li ích ca
nó nh:
+ Giá tr hàng hóa trao đi ln.
+ Công ngh hin đi, an toàn, nhanh chóng.
6
+ Gim các chi phí liên quan đn hot đng giao dch, thanh toán, chi phí kim
đm, thi gian, chi phí đi li… thông qua vic khai thác và phát huy ti đa nhng
tin ích t công ngh ng dng, t nhà cung cp dch v mng, dch v internet.
+ Vic tr lng qua tài khon đã đem li li ích to ln đi vi Nhà nc cng
nh li ích thit thân cho ngân hàng và ngi s dng dch v.
+ Tính nng bo mt cao bng ch ký đin t s góp phn gim thiu vic gi
mo ch ký, con du trên chng t trong các giao dch thanh toán truyn thng nh
hin nay
Trong tng lai, th thanh toán s đc s dng rng rãi, và s tr thành mt
phng tin thanh toán không dùng tin mt hu dng và đa nng nht. Th thanh
toán là mt phng tin thanh toán không dùng tin mt ngày càng thông dng
trong th gii vn minh hin đi. Th không nhng ch dùng trong thanh toán ni
đa mà còn tr thành phng tin chi tr trong giao lu quc t. Xã hi ngày càng
phát trin, kinh t càng phn thnh thì xu hng thanh toán không dùng tin mt
trong dân chúng s gia tng. Lúc đó, ngi ta s thy rõ nhng tiêu cc, hn ch ca

ra ngân hàng là có th nhn đc tin.
- Séc có quyn phn kháng vi yêu cu thc hin Séc nh khi Séc b mt hoc
ngi phát lnh b toà án tuyên b phá sn, và ngân hàng có th t chi thanh toán
Séc vì mt s lý do đc bit. Vì vy, Séc giúp gim lu thông tin mt trong th
trng nhng vn đm bo đc kh nng thanh khon ca tin t. ng thi, Séc
có th chn đc mt s nghip v phát sinh do ch Séc b mt s ch không nh
tin mt.
Nhc đim:
- Tuy vic thanh toán bng séc rt thun li và nhanh chóng trong giao dch
mua bán. Nhng thc t, tâm lý ca ngi bán nhn séc thng lo ngi là trên tài
8
khon ca ngi mua không còn tin, séc gi, d dn đn ri ro trong giao dch nên
hay t chi vic thanh toán séc.
- Ngi dân vn nng thói quen dùng tin mt.  các ngân hàng thng mi,
hình thc thanh toán bng séc chim t l rt thp (khong 2%) trong tng thanh
toán phi tin mt; trong đó ch yu là thanh toán gia các doanh nghip vi nhau,
còn thanh toán gia doanh nghip vi cá nhân, gia cá nhân vi cá nhân rt ít.
- Vic thanh toán séc cng gp không ít phin phc. Hin nay ngi mua và
ngi bán hàng có tài khon  cùng mt ngân hàng thì khi ngi bán đn ngân hàng
đ np séc, ngân hàng s ghi có trên tài khon ngi bán và ghi n trên tài khon
ngi mua. Nhng khi ngi mua và ngi bán không có tài khon  cùng mt
ngân hàng, buc các ngân hàng thng mi phi thông qua h thng thanh toán bù
tr ca Ngân hàng Nhà nc. Nu các ngân hàng phát hành my chc ngàn t séc
mi ngày thì vic thanh toán bù tr trong ngày gp rt nhiu khó khn.
1.2.2 y nhim chi:
y nhim chi là lnh chi do ch tài khon lp trên mu in sn đ yêu cu ngân
hàng hoc kho bc ni mình m tài khon trích mt s tin nht đnh t tài khon
ca mình đ tr cho ngi th hng v tin hàng hóa, dch v, hoc chuyn vào
mt tài khon khác tng ng.
 thanh toán đc bng u nhim chi, ngi mua và ngi bán phi ký kt

1.2.3 y nhim thu
U nhim thu là phng thc thanh toán đc thc hin trên c s ngi bán
lp U nhim thu theo mu ca ngân hàng, đ u nhim ngân hàng thay mình thu
h tin t ngi mua hàng hoá, dch v đã đc ký kt trên hp đng thng mi
ca hai bên.
 thanh toán bng U nhim thu, ngi bán phi cung cp đc hp đng
thng mi, trong đó nêu rõ thanh toán bng U nhim thu và s tài khon tin gi
10
thanh toán  ngân hàng cng nh các chng t liên quan chng minh vic ngi
bán đã cung ng hàng hoá, dch v cho ngi mua.
* Các bên tham gia trong thanh toán:
- Bên mua (bên tr tin): thc hin chi tr cho bên bán theo ni dung y
nhim thu.
- Bên bán (bên th hng): là bên lp y nhim thu đ y nhim cho ngân
hàng phc v mình thu h tin t bên chi tr.
- Ngân hàng bên mua: tip nhn y nhim thu do ngân hàng bên bán chuyn
đn và thc hin trích tin t tài khon bên mua đ thanh toán cho bên bán thông
qua ngân hàng bên bán sau khi đã kim tra k lng tính hp l ca chng t thanh
toán.
- Ngân hàng bên bán: tip nhn y nhim thu t ngi bán và chuyn cho
ngân hàng bên mua sau khi đã kim tra k lng tính hp l ca chng t thanh
toán.
* Thanh toán bng U nhim thu có các u nhc đim:
u đim:
- Phm vi thanh toán rng, giúp ngi bán ch đng trong vic thanh toán.
- Bên bán không b  đng vn.
Nhc đim:
- Th tc thanh toán phc tp, có kh nng xy ra chênh lch gia tin trên U
nhim thu do ngi bán lp vi giá tr hàng hoá mà ngi mua đc cung cp tht
s.

có th phi tr phí cho ngân hàng phát hành th (tùy tng loi th).
-n v chp nhn thanh toán th: là các t chc hoc cá nhân đóng vai trò là
ngi cung cp hàng hóa, dch v và chp nhn cho ngi mua thanh toán bng th.
n v cp nhn thanh toán s đc ngân hàng phát hành th trang b mt máy
chuyên dùng đ kim tra, đc th và lp hóa đn thanh toán nhm đm bo thanh
toán kp thi, chính xác và an toàn. n v chp nhn th có th phi tr phí cho
ngân hàng phát hành th.
12
-Ngân hàng đi lý thanh toán th: bao gm nhng ngân hàng đc ngân hàng
phát hành th chp nhn cho làm đi lý. Ngân hàng đi lý thanh toán th thc hin
vic thanh toán cho đn v chp nhn thanh toán th khi đn v này np biên lai
thanh toán vào ngân hàng.
* Thanh toán bng Th thanh toán có các u nhc đim:
u đim:
- Nhanh chóng và chính xác và tin li hn trong vic dùng th thanh toán
tin hàng hóa dch v…
- Gim đc nhiu chi phí cho xã hi. Thanh toán qua th s gim đc khi
lng tin mt trong lu thông, t đó gim đc mt khon chi phí rt ln cho vic
in n, bo qun, vn chuyn, kim đm, nhân s thc hin…
- Ngân hàng phát hành th có th tìm kim li nhun khi phát hành th vì thu
đc phí ca c hai bên: Phí thu t ch th và phí t đi lý chp nhn th.
- Ngân hàng thanh toán th có th gia tng li nhun t phn hoa hng đc
hng khi làm trung gian thanh toán, có thêm các dch v thanh toán mi đ phc
v khách hàng hin có, góp phn duy trì s trung thành ca khách hàng.
- Thông qua vic làm đi lý chp nhn th, các đn v kinh doanh có th thu
hút khách hàng s dng th. a dng hóa hình thc thanh toán s giúp các đn v
kinh doanh to thun tin cho khách hàng trong vic thanh toán, qua đó góp phn
tng doanh thu.
- Là phng tin thanh toán không dùng tin mt đc pháp lut chp nhn,
thun tin cho vic thanh toán.

thun, la chn và đc quy đnh trong hp đng thng mi. Nu cha có s quy
đnh trc ngi nhp khu có quyn la chn.
- Ngân hàng thông báo th tín dng (The advising bank): là ngân hàng phc
v ngi xut khu, thông báo cho ngi xut khu bit th tín dng đã m. Ngân
hàng này thng  nc ngi xut khu và có th là ngân hàng chi nhánh hoc đi
lý ca ngân hàng phát hành th tín dng.
* Thanh toán bng Th tín dng có các u nhc đim:
14
u đim:
- i vi ngi xut khu:
+ Ngân hàng s thc hin thanh toán đúng nh qui đnh trong th tín dng bt
k vic ngi mua có mun tr tin hay không.
+ Chm tr trong vic chuyn chng t đc hn ch ti đa.
+ Khi chng t đc chuyn đn Ngân hàng phát hành, vic thanh toán đc
tin hành ngay hoc vào mt ngày xác đnh (nu là L/C tr chm).
+ Khách hàng có th đ ngh chit khu L/C đ có trc tin s dng cho vic
chun b thc hin hp đng
- i vi ngi nhp khu:
+ Ch khi hàng hóa thc s đc giao thì ngi nhp khu mi phi tr tin.
+ Ngi nhp khu có th yên tâm là ngi xut khu s phi làm tt c nhng
gì theo qui đnh trong L/C đ đm bo vic ngi xut khu s đc thanh toán tin
(nu không ngi xut khu s mt tin).
- i vi Ngân hàng:
+ c thu phí dch v (phí m L/C, phí chuyn tin, phí thanh toán h).
+ M rng quan h thng mi quc t.
Nhc đim:
Th tín dng là phng thc thanh toán vi ngân hàng là ngi bo lãnh. Tuy
nhiên ngân hàng ch làm vic trên giy t, không bit ti hàng hóa vì vy đôi khi
hàng hóa và giy t khác nhau. iu này có th gây phin phc cho c bên mua và
bán.