B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
NGUYN HI MINH NG
CÁC GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC
CNH TRANH CA CÔNG TY C PHN
THÉP TM LÁ THNG NHT
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC
TS. NG NGC I
THÀNH PH H CHÍ MINH- NM 2013
MC LC
Trang bìa ph
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ch vit tt
Danh mc các hình
Danh mc các bng
Tóm tt lun vn
PHN M U Trang 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 2
5. B cc ca lun vn 3
CHNG 1: C S LÝ THUYT V NNG LC CNH TRANH 4
1.1 Mt s khái nim 4
1.1.1. Cnh tranh 4
1.1.2. Li th cnh tranh 4
1.1.3. Nng lc cnh tranh 6
1. 2 Các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip trong
ngành thép 9
1.2.1. Các yu t môi trng v mô nh hng đn nng lc cnh tranh 12
1.2.1.1. Yu t kinh t . 12
1.2.1.2. Yu t chính tr - pháp lut 13
1.2.1.3. Yu t dân s -lao đng 13
2.2.1.5 Yu t t nhiên 31
2.2.2 Các yu t môi trng vi mô nh hng đn nng lc cnh tranh 32
2.2.2.1 Nhà cung cp 32
2.2.2.2 Khách hàng 32
2.2.2.3 i th tim n 33
2.2.2.4 Sn phm thay th 34
2.2.2.5 Cnh tranh ni b ngành 34
2.3 Phân tích thc trng v nng lc cnh tranh ca TNFS 40
2.3.1. Các yu t quyt đnh kh nng thành công ca doanh nghip trong ngành thép
40
2.3.2. Qun tr nguyên vt liu 41
2.3.3. Qun tr sn xut 42
2.3.4. Qun tr R&D 42
2.3.5. Ngun nhân lc 43
2.3.6. Qun lý lãnh đo 44
2.3.7 Nng lc tài chính 44
2.3.8 Marketing 45
2.4.ánh giá chung v nng lc cnh tranh ca TNS 46
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH CA
CÔNG TY CP THÉP TM LÁ THNG NHT 47
3.1 S mnh và mc tiêu chin lc phát trin ca công ty CP thép tm lá
Thng Nht đn nm 2020 47
3.1.1 S mnh ca công ty CP thép tm lá Thng Nht 47
3.1.2 Quan đim v nâng cao nng lc cnh tranh ca thép Thng Nht 47
3.2 Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh t nay đn nm 2020 48
3.2.1. Gii pháp nâng cao nng lc tài chính 48
3.2.2. Gii pháp nâng cao qun tr nguyên vt liu 49
3.2.3. Gii pháp xây dng, cng c và phát trin ngun nhân lc 52
3.2.4. Gii pháp nâng cao cht lng sn phm 54
3.2.5 Gii pháp v nghiên cu và phát trin sn phm 55
Hình 1.1: Các li th cnh tranh ca Michael Porter 5
Hình 1.2: Xây dng các khi tng th ca li th cnh tranh 6
Hình 1.3: Mô hình chui giá tr ca Michael Porter 7
Hình 1.4: Các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip ngành thép 12
Hình 1.5: Mô hình 5 lc lng cnh tranh ca Michael Porter 15
Hình 2.1: Logo ca Công ty c phn thép tm lá Thng Nht 22
Hình 2.2: S đ t chc ca Cty CP Thép tm lá Thng Nht 24
Hình 2.3: Qui trình sn xut thép ca nhà máy thép Thng Nht 28
Hình 2.4: Dây chuyn cán ngui 20 trc 29
Hình 2.5: Dây chuyn cán ngui 2 trc 30
Hình 2.6: Dây chuyn cán ngui 6 trc 30
Hình 2.7: Dây chuyn Tandem Mill 31
Hình 2.8: Mô hình 5 th lc cnh tranh ca công ty CP thép Thng Nht 39 DANH MC CÁC BNG
Trang
Bng 2.1: Các ch s kinh t v mô t nm 2006-2013 25
Bng 2.2: Công sut các nhà máy cán ngui trong nc 33
Bng 2.3 : Mt s d án đu t ln ca nc ngoài vào ngành thép Vit Nam 34
Bng 2.4: Ma trn hình nh cnh tranh ca Công ty CP thép Thng Nht vi
giai đon t nay đn nm 2020.
Kt qu nghiên cu ca đ tài giúp cho các nhà qun lý ca công ty thép Thng
Nht nói riêng, và các nhà máy cán thép Vit Nam nói chung có thêm cái nhìn sâu sc,
toàn din hn v các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh, hiu rõ nhng yu t nào
thc s to ra nng lc ct lõi cho doanh nghip ngành thép .
1
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
Vai trò và tm quan trng ca ngành công nghip thép đi vi s phát trin kinh t -
xã hi ca đt nc đã đc ng và Nhà nc sm nhn thc rõ và ht sc quan tâm.
Ngay t nhng nm 1960, khi đt nc còn rt khó khn, ng và Nhà nc đã dn sc
xây dng Khu liên hp Gang thép Thái Nguyên - chic nôi đu tiên ca ngành thép Vit
Nam, to tin đ phát trin công nghip thép Vit Nam.
Bc vào thi k đi mi xây dng đt nc, ngành thép trong các nm qua đã và
đang khng đnh vai trò quan trng trong tin trình công nghip hóa- hin đi hóa đt
nc. Vit Nam coi ngành công nghip sn xut thép là ngành công nghip tr ct ca
nn kinh t. Sau hn 6 nm gia nhp t chc Thng mi th gii WTO, các doanh
nghip luyn cán thép Vit Nam đã nm bt đc nhiu c hi thun li nhng cng phi
đi mt vi không ít khó khn th thách. đng vng, thành công và khng đnh mình
trong khu vc và th gii, các Doanh nghip luyn cán thép Vit Nam cn phi vt qua
nhng khó khn hin ti, có tm nhìn chin lc, có nhng k hoch kinh doanh dài hn
đ to dng uy tín, thng hiu ca mình nhm cnh tranh thng li trên th trng.
Công ty C phn thép Tm lá Thng Nht đc thành lp nm 2007, hot đng
trong lnh vc sn xut cán thép tm lá. Mc dù mi thành lp và là doanh nghip tr
trong ngành thép, tuy nhiên Công ty C phn thép Tm lá Thng Nht không ngng n
lc cng c và phát trin đ tr thành mt công ty cung ng thép tm lá hàng đu ti Vit
Nam. làm đc điu này, Công ty cn phi xác đnh v th cnh tranh ca Công ty,
xác đnh các ngun lc ct lõi to nên nng lc cnh tranh bn vng, chính vì vy tác gi
đã chn đ tài “Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Công ty C phn
Phng pháp thc hin:
- Phng pháp đnh tính: phân tích các s liu thng kê thu thp đc
3
- Phng pháp chuyên gia: đ đánh giá nng lc cnh tranh ca công ty so vi các đi
th cnh tranh
5. B cc ca lun vn
Phn m đu
Chng 1 : C s lý thuyt v nng lc cnh tranh.
Chng 2: Phân tích thc trng nng lc cnh tranh ca Công ty c phn thép tm lá
Thng Nht
Chng 3: Gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Công ty C phn thép tm lá
Thng Nht
Phn kt lun
Tài liu tham kho
Các ph lc
4
CHNG 1: C S LÝ THUYT V NNG LC CNH TRANH
Phn m đu tác gi đã gii thiu tng quan v nghiên cu gm: mc tiêu, đi
tng và phm vi nghiên cu, phng pháp nghiên cu, ni dung nghiên cu. Chng 1
s gii thiu lý thuyt c bn v cnh tranh; nng lc cnh tranh, các yu t nh hng
đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip .
1.1 . Mt s khái nim
1.1.1 Cnh tranh
Trong bt k lnh vc nào, bt k ngành ngh nào cng có s cnh tranh. Cnh tranh
là hin tng t nhiên, là mâu thun quan h gia các cá th có chung mt môi trng
sng khi cùng quan tâm ti mt đi tng nào đó. Trong hot đng kinh t, khái nim
advantage). Cho dù doanh nghip có vô s đim mnh và đim yu trc các đi th
khác, tu trung li có 2 loi li th cnh tranh mà doanh nghip có th s hu: chi phí
thp hoc khác bit hóa. Hai loi li th cnh tranh c bn này kt hp vi phm vi hot
đng ca mt doanh nghip đang theo đui s cho phép to ra 3 chin lc cnh tranh
tng quát đ đt hiu qu hot đng trên trung bình trong ngành: đó là chin lc chi phí
thp nht (cost leadership), chin lc khác bit hóa (differentiation) và chin lc tp
trung (focus).
Chin lc tp trung li có 2 bin th: tp trung vi chi phí và tp trung vi khác
bit hóa.
LI TH CNH TRANH
Chi phí thp Khác bit hóa Hình 1.1 Các li th cnh tranh ca Michael Porter
(Ngun : Micheal Porter, “ Competitive Advantage”, 1985, trang 12)
1. Chi phí ti u
2. Khác bit hóa
3A. Tp trung
vào chi phí
3B. Tp trung vào
khác bit hóa
PHM VI
CNH TRANH
Mc tiêu rng
Mc tiêu hp
6
Theo Micheal Porter (1985), các doanh nghip có th thc hin nhng hành đng
sau đây đ to nên li th cnh tranh bn vng, đó là : nâng cao hiu qu các hot đng,
nâng cao cht lng, đi mi và nâng cao s tha mãn khách hàng.
cao hn (superior value) xut hin khi doanh nghip chào bán các tin ích tng đng
nhng vi mc giá thp hn các đi th cnh tranh hoc cung cp các tin ích đc đáo và
ngi mua vn hài lòng vi mc giá cao hn bình thng”.
Trong cnh tranh, giá tr là mc tin mà ngi mua sn lòng thanh toán cho nhng
sn phm mà doanh nghip cung cp. Doanh nghip s có li nu giá tr mà h điu tit
vt quá chi phí liên quan đn vic to ra sn phm. To ra các giá tr cho ngi mua vi
chi phí thp hn giá tr đó là mc tiêu ca mi chin lc tng quát. “Công c c bn đ
phán đoán li th cnh tranh và tìm ra phng cách đ cng c nó chính là chui giá tr
(value chain)” (Michael Porter, 1985, trang 63). Hình 1.3: Mô hình chui giá tr ca Michael Porter
(Ngun: Michael Porter. “Competitive Advantage”,1985)
Theo Michael Porter (1985), chui giá tr ca doanh nghip là mt chui hot đng
chuyn hóa các yu t đu vào thành đu ra. Khách hàng s nhìn nhn và đánh giá giá tr
các sn phm (đu ra) ca doanh nghip theo quan đim ca h. Khách hàng s sn sàng
tr mc cao hn cho sn phm, dch v ca doanh nghip nu nh h đánh giá cao và
8
ngc li, nu hđánh giá thp h s tr mc giá thp. Do đó hot đng ca doanh nghip
là các hot đng chuyn hóa làm gia tng giá tr sn phm. Các hot đng chuyn hóa
làm gia tng giá tr phân thành hai loi hot đng và chín nhóm hot đng nh sau:
- Các hot đng ch yu
Bao gm các hot đng liên quan trc tip đn vic sn xut và tiêu th sn phm
ca doanh nghip. Chúng nh hng trc tip đn kt qu và hiu qu sn xut kinh
doanh ca doanh nghip. ó là các hot đng đu vào, sn xut, hot đng đu ra,
marketing và dch v hu mãi.
Hot đng đu vào: gn lin vi các yu t đu vào nh qun lý vt t, tn tr, kim
soát tn kho, kim soát chi phí đu vào
Hot đng sn xut: bao gm tt c các hot đng nhm chuyn các yu t đu vào
c th trong các k hoch tác nghip, t đó hoch đnh các k hoch đào to, đào to li,
hun luyn đ nâng cao cht lng.
Phát trin công ngh
Công ngh gn lin vi tt c các hot đng to giá tr trong mt doanh nghip. Nó
gn lin vi vic đi mi và đu t công ngh- k thut, khai thác và s dng thit b
mi, kh nng cnh tranh công ngh.
Kim soát mua sm chi tiêu
ây là hot đng thu mua các yu t đu vào đc s dng trong dây chuyn giá tr
ca doanh nghip. Các hot đng mua sm đc hoàn thin s dn ti yu t đu vào có
cht lng tt hn vi mc chi phí thp.
Cu trúc h tng
óng vai trò h tr cho toàn b các hot đng trong dây chuyn giá tr k c các
hot đng chính cng nh các hot đng h tr khác. Cu trúc h tng ca doanh nghip
bao gm các hot đng nh: tài chính và k toán, nhng vn đ pháp lut và chính quyn,
h thng thông tin và qun lý chung.
1.2 Các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip trong
ngành thép
Michael Porter (1985, trang 43) xác đnh: “Cho dù doanh nghip có vô s đim
mnh và đim yu trc các đi th khác, tu trung li có hai loi li th cnh tranh mà
doanh nghip có th s hu: chi phí thp hoc khác bit hóa. iu quan trng ca bt c
10
th mnh hay nhc đim nào ca doanh nghip cui cùng vn là vic nh hng t
nhng u/khuyt đim đó đn chi phí và s khác bit hóa có liên quan.”
Chin lc chi phí thp là chin lc to li th cnh tranh bng cách phát trin
nhng nng lc nhm sn xut ra sn phm dch v vi chi phí thp đ có th đnh giá
thp hn các đi th cnh tranh trong ngành nhm thu hút khách hàng vi giá thp và
chim đc th phn ln. Chin lc này giúp cho doanh nghip có hai li th: th nht
là có đc li nhun bng hoc cao hn đi th cnh tranh, hai là có kh nng chu đng
đc s cnh tranh tt hn các doanh nghip khác.
li th cnh tranh, tc là to cho doanh nghip kh nng trin khai các hot đng vi hiu
sut cao hn đi th cnh tranh, to ra giá tr cho khách hàng da trên s khác bit hóa
trong các yu t ca cht lng hoc chi phí thp, hoc c hai. bit nng lc cnh
tranh ca doanh nghip nh th nào, cn phi da vào mt h thng các tiêu chí. H
thng các tiêu chí này ch yu da trên c s các yu t cu thành nng lc cnh tranh
ca doanh nghip.
Các yu t cu thành nng lc cnh tranh ca doanh nghip ph thuc rt nhiu vào
yu t ni ti ca doanh nghip và các yu t thuc v môi trng kinh doanh bên ngoài.
Khi các yu t bên ngoài doanh nghip thay đi thì nng lc cnh tranh ca doanh nghip
cng thay đi hoc có th b đi th cnh tranh sao chép li th cnh tranh. Còn các yu
t ni ti có mi quan h tng h vi nhau theo mô hình chui giá tr làm nên thng li
cho doanh nghip. Do đó, doanh nghip cn có nhng chính sách hp lý, phù hp đ xây
dng và duy trì nng lc cnh tranh da trên li th cnh tranh bn vng ca mình. Vi
cách tip cn này, khi nghiên cu gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca doanh
nghip thì không th không nghiên cu c các yu t bên trong và bên ngoài nh hng
đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip. Môi trng kinh doanh bên ngoài ca doanh
nghip bao gm môi trng kinh t v mô và môi trng vi mô. Môi trng bên trong
doanh nghip chính là các yu t ni lc ca doanh nghip.
Theo kt qu kho sát ý kin ca các chuyên gia trong ngành thép thì do ngành thép
là ngành có đc thù v sn phm, khó có th thay đi hoc khác bit hóa sn phm do đó
đ to ra li th cnh tranh thì các doanh nghip phi tp trung vào chin lc chi phí
12
thp. Và các yu t ni lc giúp doanh nghip theo đui chin lc chi phí thp gm 7
yu t.
Tt c các yu t bên trong ca doanh nghip đu có th góp phn to ra chi phí thp
hoc to ra s khác bit. Tuy nhiên qun tr sn xut và qun tr đu vào là 2 yu t quan
trng nht giúp doanh nghip sn xut ra sn phm có chi phí thp. Các yu t v nghiên
cu và phát trin (R&D) và Marketing là nhng yu t quan trng nht giúp doanh
nghip to ra s khác bit
- Qun tr R&D
- Qun lý- lãnh đo
- Nng lc tài chính
- Ngun nhân lc
- Marketing
Các yu t
môi trng v mô
- Yu t kinh t
- Yu t chính tr - pháp
lut
- Yu t xã hi
- Yu t công ngh
- Yu t t nhiên
Các yu t
môi trng vi mô
- Nhà cung cp
- Khách hàng
- i th tim n
- Sn phm thay th
- i th hin ti
NNG LC CNH TRANH CA
DOANH NGHIP NGÀNH THÉP
13
Trng thái ca môi trng kinh t v mô xác đnh s lành mnh, thnh vng hay
suy thoái ca nn kinh t, nó luôn gây ra nhng tác đng đn các doanh nghip và các
ngành. Môi trng kinh t ch bn cht và đnh hng ca nn kinh t trong đó doanh
to nên li th cnh tranh rt ln cho các doanh nghip Vit Nam.
1.2.1.4 Yu t công ngh
Yu t công ngh cng có nh hng không nh đn nng lc cnh tranh ca doanh
nghip. Yu t công ngh đã to ra li th cnh tranh cho các doanh nghip trong quá
trình hot đng sn xut kinh doanh: to điu kin đ sn xut ra sn phm r hn, nhiu
tính nng hn qua đó làm cho sn phm có kh nng cnh tranh tt hn. Bên cnh đó,
công ngh cng to ra nhiu thách thc – đe da: to điu kin thun li cho nhng ngi
xâm nhp mi và làm tng áp lc đe da cho các doanh nghip hin hu. Do đó các
doanh nghip cn phi thng xuyên quan tâm đn s thay đi ca các yu t công ngh.
1.2.1.5 Yu t t nhiên
Yu t t nhiên không nhng là yu t đc bit quan trng đi vi đi sng ca con
ngi, mà còn là yu t đu vào quan trng ca các ngành kinh t. Yu t t nhiên bao
gm: v trí đa lý, khí hu, đt đai, sông bin, tài nguyên khoáng sn, môi trng sinh
thái Nhn bit đc các yu t t nhiên giúp các doanh nghip phát huy th mnh ca
nó, bo v môi trng và có các quyt đnh cùng các bin pháp thc hin quyt đnh
đúng đn.
1.2.2 Các yu t môi trng vi mô nh hng đn nng lc cnh tranh
Môi trng vi mô (môi trng ngành) là môi trng phc tp nht và cng nh
hng nhiu nht đn cnh tranh ca các doanh nghip trong ngành. S thay đi có th
din ra thng xuyên và khó s báo chính xác đc, khác vi môi trng v mô, môi
trng ngành không đc tng hp t nhng quy đnh, quy lut mà nó đm tính thi
đim nht đnh.
Michael Porter (1985, trang 35) đã khng đnh: “Trong bt c ngành ngh nào, cho
dù phm vi trong nc hay quc t, ngành sn xut hay dch v, quy lut cnh tranh th
hin qua 5 lc lng: s xut hin ca các đi th cnh tranh mi, nguy c t các sn
phm/dch v thay th, áp lc t khách hàng, áp lc t nhà cung cp và áp lc t các đi
th cnh tranh hin ti”. Bn lc lng đu đc xem nh là các lc lng bên ngoài và
15
cuc cnh tranh gia các đi th cnh tranh trong mt ngành đc xem là cnh tranh