B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
 HUNH TH KIM ÁNH

HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B TI CÁC SIÊU TH
BIGC VIT NAM

LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH – NM 2013

Tôi xin cam đoan lun vn “Hoàn thin h thng Kim soát Ni b ti các
siêu th BigC Vit Nam” đc thc hin da vào quá trình thu thp và nghiên cu
ca bn thân tôi và hoàn thành di s hng dn ca ngi hng dn khoa hc.
C s lý lun đc tôi tham kho t các tài liu thu thp đc ca các giáo
trình, sách báo, các nghiên cu đc nêu trong tài liu tham kho. Các s liu và kt
qu phân tích trong đ tài là hoàn toàn trung thc và cha tng đc công b trong
bt k lun vn nào trc đây.
Tp. H Chí Minh, ngày 30 tháng 9 nm 2013
Ngi vit
Hunh Th Kim ÁnhMC LC

TRANG BÌA
LI CAM OAN
MC LC

1.3.7 Thông tin và truyn thông 18
1.3.8 Giám sát 19
1.3.9 Mi quan h gia các b phn hp thành h thng KSNB 19
1.4 Li ích và nhng hn ch tim tàng ca h thng KSNB 20
1.4.1 Li ích ca h thng KSNB 20
1.4.2 Hn ch tim tàng ca h thng KSNB 20
1.5. c đim ca lnh vc kinh doanh bán l chi phi đn h thng KSNB 21
Kt lun chng 1 26
CHNG 2: THC TRNG H THNG KSNB TI BIGC VIT NAM 27
2.1 Gii thiu khái quát v BigC Vit Nam 27
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 27
2.1.2 C cu t chc và chc nng ca các phòng ban 28
2.1.2.1 C cu t chc và chc nng ca vn phòng chính 31
2.1.2.2 C cu t chc và chc nng ca các siêu th BigC 32
2.2 Thc trng h thng KSNB ti BigC Vit Nam 33
2.2.1 Phm vi, đi tng và phng pháp kho sát 33
2.2.1.1 Phm vi kho sát 33
2.2.1.2 i tng kho sát 33
2.2.1.3 Phng pháp kho sát 34
2.2.2 Kt qu kho sát h thng KSNB ti BigC Vit Nam 35
2.2.2.1 Môi trng kim soát 35
2.2.2.2 Thit lp mc tiêu 49
2.2.2.3 Nhn dng s kin 50
2.2.2.4 Phân tích ri ro 51
2.2.2.5 i phó ri ro 53 2.2.2.6 Hot đng kim soát 54
2.2.2.7 Thông tin truyn thông 65
2.2.2.8 Giám sát 68

3. KTNB Kim toán ni b
4. G Giám đc
5. TTTM Trung tâm thu mua
Ting Anh
1. AICPA American Institute of Certified Public Accountants (Hip hi k toán
viên công chng Hoa K)
2. CAP Committee on Auditing Procedure (y ban th tc kim toán)
3. COBIT Control Objectives for Information and Related Technology (Các mc
tiêu kim soát trong công ngh thông tin và các th tc có liên quan)
4. COSO Committee of Sponsoring Organization
5. ERM Enterprise Risk management Framework (H thng qun tr ri ro
doanh nghip)
6. FED Federal Reserve Bulletin (Cc d tr Liên bang Hoa K)
7. ISA International Standards on Auditing (Chun mc kim toán quc t)
8. ISACA Information System Audit and Control Association (Hip hi v kim
soát và kim toán h thng thông tin)
9. SAP Statement Auditing Procedure (Th tc kim toán)
10. SAS Statement on Auditing Standard (Chun mc kim toán) DANH MC CÁC BNG, S , PH LC
Danh mc các Bng

Bng 1.1 S khác nhau gia COSO 1992 và COSO 2004
Bng 2.1 Kt qu kho sát v tính trung thc và giá tr đo đc
Bng 2.2 Kt qu kho sát v cam kt nng lc
Bng 2.3 Kt qu kho sát v Hi đng thành viên và Ban kim soát
Bng 2.4 Kt qu kho sát yu t c cu t chc
Bng 2.5 Kt qu kho sát v phân đnh quyn hn và trách nhim
Bng 2.6 Kt qu kho sát v chính sách nhân s

phát trin  t, nhanh và mnh ca hot đng bán l dn đn s cnh tranh khc lit
trên th trng, đòi hi các công ty hot đng trong lnh vc này phi không ngng
đi mi nâng cao nng lc cnh tranh ca mình. Hin nay nhiu Công ty bán l ch
tp trung vào vic phát trin th phn, chim lnh th trng, tng trng doanh s
mà quên đi vic xây dng mt b máy kinh doanh bn vng thông qua h thng
kim soát ni b. Và kt qu là s phát trin quá nhanh v quy mô không đi kèm
vi s phát trin trong h thng kim soát ni b dn đn nhng ri ro v gian ln,
tht thoát tài sn, hàng hóa, gim nng lc cnh tranh trên th trng.
Vi 25 siêu th quy mô ln tri dài t Nam ra Bc cùng vi mt h thng các
ca hàng kinh doanh tin li, h thng siêu th BigC đc đánh giá là mt trong
nhng h thng kinh doanh bán l ln nht ti Vit Nam hin nay. S phát trin  t
v s lng các ca hàng kéo theo các ri ro, gian ln mi phát sinh, và kh nng
đi phó ri ro tr thành mt thách thc đi vi h thng kim soát ni b ca Công
ty. Yêu cu đc đt ra là s phát trin v quy mô kinh doanh phi đi kèm vi s
phát trin vng mnh ca h thng kim soát ni b, đ sc ngn nga, phát hin
các ri ro, gian ln.
Vi lý do nh vy, tác gi quyt đnh chn đ tài nghiên cu “Hoàn thin h
thng KSNB ti các siêu th BigC Vit Nam”. C th, đ tài đc xây dng trên
phng din hoàn thin h thng đã có sn đ đáp ng vi yêu cu ca hot đng
kinh doanh trong môi trng mi.
2. Tng quan các nghiên cu đã thc hin v h thng KSNB
ã có rt nhiu nghiên cu đc thc hin v h thng KSNB ti các loi hình
doanh nghip khác nhau, các nghiên cu đc thc hin trên phm vi rng là tng
2

th doanh nghip hoc đc thc hin trên phm vi hp là mt chu trình c th. 
đây tác gi xin đc lc chn 2 nghiên cu đã thc hin v h thng KSNB gn
đây: nghiên cu th nht là nghiên cu trong lun vn thc s v h thng KSNB ti
tp đoàn Tín Ngha và nghiên cu trong lun vn thc s v h thng KSNB ti các
doanh nghip vin thông di đng Vit Nam.

i tng nghiên cu ca đ tài là lý lun chung v KSNB theo báo cáo COSO
2004 và thc tin h thng KSNB ti BigC Vit Nam
 tài nghiên cu lý lun và thc tin v h thng KSNB ti BigC Vit Nam
da vào các yu t cu thành h thng KSNB theo báo cáo COSO 2004, ch không
đi sâu vào phân tích mt quy trình nghip v c th.
5. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu đc s dng trong nghiên cu là s kt hp gia
phng pháp đnh tính và phng pháp đnh lng. Phng pháp đnh tính đc
th hin bng vic nghiên cu các tài liu ni b ca Công ty, trong khi phng
pháp đnh lng trong nghiên cu đc th hin thông qua thng kê mô t đ rút ra
thc trng v KSNB.
Các công c nghiên cu đc s dng bao gm: bng câu hi kho sát, kt qu
phng vn, phân tích và tng hp.
D liu thu thp là kt qu t vic phng vn, gi bng câu hi kho sát đi vi
các v trí liên quan ti vn phòng chính BigC Vit Nam và 25 siêu th.
6. Nhng đóng góp mi ca đ tài
Vi mc tiêu nghiên cu nh trên, v mt xã hi nói chung đ tài m ra mt cái
nhìn mi hn cho ngi đc v h thng KSNB ti các siêu th, vn ít đc nghiên
cu trc đây. V mt ni b BigC Vit Nam, đ tài là nghiên cu đu tiên v h
thng KSNB cho BigC Vit Nam, giúp Ban giám đc có cái nhìn toàn din nht,
tng quan nht v thc trng h thng KSNB ti BigC Vit Nam. T đó, đ tài
mong mun đóng góp nhng gii pháp đ hoàn thin h thng KSNB này, giúp hn
ch ri ro và xây dng mt h thng KSNB hu hiu và hiu qu.

4

7. Kt cu lun vn
Ngoài phn li m đu, kt lun, lun vn bao gm 3 chng chính, c th:
Chng 1: Tng quan v h thng KSNB
Chng 2: Thc trng h thng KSNB ti BigC Vit Nam

KSNB”. Nhìn chung trong sut mt quá trình phát trin ca thut ng KSNB t
nm 1958 đn trc gia thp niên 1970, khái nim KSNB đã có nhng bc phát
6

trin đáng k, không còn b bó hp là khái nim liên quan đn th tc bo v tài sn
và ghi chép s sách k toán, tuy nhiên cng ghi nhn rng, trong giai đon này,
KSNB ch dng li nh là mt phng tin phc v cho kim toán viên đc lp
trong quá trình thc hin kim toán BCTC.
Vào nhng thp niên 1970-1980 đng trc s phát trin kinh t mnh m ca
nhiu quc gia, s lng các công ty tng nhanh đng thi s v gian ln cng
không ngng gia tng, rt nhiu các tranh lun v các tiêu chun đánh giá tính hu
hiu ca KSNB din ra. Kt qu là, nm 1985 y ban COSO đc thành lp di
s bo tr ca nm t chc ngh nghip, s ra đi ca y ban COSO đánh du mt
bc ngoc quan trng trong quá trình phát trin ca khái nim KSNB. COSO đã
chính thc s dng t KSNB đ thay th cho thut ng kim soát ni b v k toán.
Nm 1988, SAS 55 ra đi vi ni dung “Xem xét kim soát ni b trong kim toán
báo cáo tài chính”, trong đó đa ra 3 b phn ca KSNB là môi trng kim soát,
h thng k toán và các th tc kim soát.
n nm 1992, COSO đã phát hành Báo cáo nm 1992, đây là tài liu đu tiên
trên th gii đã đa ra khuôn mu lý thuyt v KSNB mt cách đy đ và có h
thng. Báo cáo COSO đa ra 5 b phn ca KSNB bao gm môi trng kim soát,
đánh giá ri ro, các hot đng kim soát, thông tin và truyn thông, giám sát. Thông
qua báo cáo COSO, khái nim KSNB đã đc m rng ra mang tính qun tr,
không còn là mt vn đ liên quan đn BCTC, mà còn trên c phng din hot
đng và tuân th.
T sau giai đon báo cáo COSO ra đi đn nay, đã có rt nhiu các nghiên cu
chuyên sâu v KSNB trong nhiu lnh vc ngành ngh khác nhau. Nm 2001,
COSO trin khai nghiên cu h thng qun tr ri ro doanh nghip (ERM –
Enterprise Risk Management Framework) trên c s báo cáo COSO 1992, và cho ra
đi báo cáo COSO 2004 v qun tr ri ro doanh nghip. Nm 2006, COSO nghiên

ni b v k toán và kim soát ni b v qun lý. Trong đó, KSNB v k toán bao
gm k hoch t chc, các phng pháp và th tc liên h trc tip đn vic bo v
tài sn và tính đáng tin cy ca s liu k toán. KSNB v qun lý bao gm k hoch
t chc, các phng pháp và th tc liên quan ch yu đn tính hu hiu trong hot
8

đng và s tuân th chính sách qun tr. Hai khái nim này tn ti trong mt giai
đon khá lâu t nm 1958 đn nhng nm gia thp niên 1970.
1.2.1 Theo báo cáo COSO 1992
Nm 1992, báo cáo COSO ra đi đã chính thc s dng khái nim KSNB thay vì
kim soát ni b k toán và kim soát qun lý nh trc đây. Theo COSO 1992,
KSNB đc đnh ngha nh sau:
“ Kim soát ni b là mt quá trình b chi phi bi ngi qun lý, hi đng qun
tr và các nhân viên ca đn v, nó đc thit lp đ cung cp mt s đm bo hp
lý nhm đt đc các mc tiêu sau đây”
S hu hiu và hiu qu ca hot đng
S tin cy ca báo cáo tài chính
S tuân th pháp lut và các quy đnh”
Trong đnh ngha trên, có 4 khái nim đc tp trung làm rõ:
Kim soát ni b là mt quá trình: các hot đng ca doanh nghip là mt quá
trình t khâu lp k hoch đn thc hin và giám sát, các doanh nghip cn kim
soát các hot đng này thông qua KSNB. KSNB không phi là mt s kin hay mt
tình hung mà là mt chui các hot đng trong t chc, hin din trong mi b
phn, có mi quan h cht ch, không th tách ri vi các hot đng ca t chc.
Con ngi: khái nim này nhn mnh rng KSNB đc thit k và vn hành bi
con ngi, đó là Hi đng qun tr, Ban giám đc, nhà qun lý và các nhân viên
trong đn v. Nhng mt khác, KSNB ch là công c mà các nhà qun lý s dng đ
qun lý hot đng ca t chc, không có chc nng thay th nhà qun lý.
m bo hp lý: KSNB ch cung cp mt s đm bo hp lý cho các nhà qun lý
trong vic đt đc các mc tiêu ca t chc, không th đm bo tuyt đi.

xét danh mc cp đ ri ro doanh nghip;
c thit k đ xác đnh các ri ro tim tàng, nu chúng xy ra, s nh hng
ti doanh nghip và đ qun tr ri ro trong gii hn ri ro chp nhn đc;
Có th cung cp s đm bo hp lý cho ban qun tr và ban giám đc doanh
nghip;
10

Hng đn đt đc các mc tiêu chung hoc riêng l nhng không chng chéo
nhau.
1.3 Các b phn cu thành h thng kim soát ni b theo COSO 2004
V mt lý lun, COSO 2004 là mt bc phát trin m rng ca COSO 1992,
không mang tính cht thay th cho COSO 1992 mà ch đi sâu v phng din qun
tr ri ro doanh nghip.
Theo Báo cáo COSO 2004, h thng KSNB bao gm 8 b phn: môi trng
kim soát, thit lp mc tiêu, nhn dng s kin, đánh giá ri ro, đi phó ri ro,hot
đng kim soát, thông tin- truyn thông và giám sát.
C th nh sau:
1.3.1 Môi trng kim soát
Môi trng kim soát phn ánh sc thái chung ca mt t chc, tác đng đn ý
thc ca mi ngi trong đn v, là nn tng cho các b phn khác trong h thng
KSNB. ây là thành phn quan trng nht ca h thng KSNB và là nn tng cho
các thành phn khác trong h thng KSNB, quyt đnh đn hiu qu ca h thng
KSNB.
Môi trng kim soát bao gm các nhân t: tính chính trc và các giá tr đo đc;
cam kt v nng lc, trit lý và phong cách điu hành ca nhà qun lý; cách thc
phân đnh quyn hn và trách nhim, chính sách nhân s; và s quan tâm và ch đo
ca hi đng qun tr.
1.3.1.1 Tính trung thc và các giá tr đo đc: đc th hin qua vn hóa ca t
chc. Vn hóa ca t chc bao gm các chun mc v cách ng x và các giá tr
đo đc, cách truyn đt và thc hin trong thc tin. Nhà qun lý cao cp đóng

môi trng có ri ro thp s có quan đim khác v KSNB so vi doanh nghip hot
đng trong mt môi trng có ri ro cao, doanh nghip có ri ro cao hn s chú
trng xây dng mt h thng KSNB đy đ hn, cht ch hn đ đ sc hn ch,
phát hin và đi phó vi các ri ro có th phát sinh. Trit lý qun lý và phong cách
điu hành ca nhà qun lý còn th hin thông qua thái đ, quan đim ca nhà qun
12

lý v vic lp và trình bày BCTC, vic la chn các chính sách k toán, các c
tính k toán, và vic phân nhim k toán viên.
1.3.1.5 C cu t chc: là h thng phân công trách nhim và quyn hn ti mt
doanh nghip. Mt c cu t chc thích hp cn chú ý đn các ni dung: xác đnh
rõ quyn hn và trách nhim ch yu đi vi tng hot đng, xác đnh cp bc cn
báo cáo thích hp. Xây dng cô cu t chc phi phù hp vi quy mô, bn cht
hot đng ca doanh nghip, nhm giúp doanh nghip thc hin các chin lc đ
đt đc các mc tiêu ca mình.
1.3.1.6 Phân đnh quyn hn và trách nhim: là vic xác đnh mc đ t ch,
quyn hn ca tng cá nhân hay tng nhóm trong vic đ xut và gii quyt vn đ,
trách nhim báo cáo đi vi các cp có liên quan. Doanh nghip cn c th hóa
quyn hn và trách nhim ca tng nhân viên, tng b phn, công ty thành viên…
trong doanh nghip, giúp mi thành phn hiu đc nhim v, trách nhim ca
mình là gì trong vic thc hin các chin lc đ đt đc các mc tiêu.
1.3.1.7 Chính sách nhân s: đc biu hin thông qua vic tuyn dng, hng
nghip, đào to, đánh giá, t vn , đng viên, khen thng và k lut. ây cng là
thông đip ca doanh nghip v yêu cu đi vi tính chính trc, hành vi đo đc và
nng lc mà doanh nghip mong đi t nhân viên.
1.3.2 Thit lp mc tiêu
Thit lp mc tiêu: mc tiêu phi có trc khi doanh nghip xác đnh các s kin
tim nng nh hng đn thành qu ca mình. Qun tr ri ro doanh nghip đm
bo rng vic qun tr có mt quá trình đ thit lp mc tiêu và các mc tiêu đc
la chn phi h tr và tng ng vi s mnh ca doanh nghip, mong mun ri

phn là phi hp cht ch vi nhau đ đt đc mc tiêu chung ca toàn doanh
nghip.
Mt h thng KSNB hu hiu nên cung cp s đm bo hp lý giúp đn v đt
đc mc tiêu hot đng, mc tiêu BCTC và mc tiêu tuân th. Trong đó, mc tiêu
tuân th và mc tiêu BCTC da vào nhng tiêu chun đc thit lp mt cách đc
lp t bên ngoài, vic đt đc các mc tiêu này phn ln nm trong tm kim soát
14

ca doanh nghip. Trong khi mc tiêu hot đng li không nh vy, trc ht mc
tiêu hot đng không da vào các tiêu chun bên ngoài mà da vào các tiêu chun
bên trong; tip theo mt đn v có th thc hin đc mc tiêu theo cách d kin
ban đu nhng cng có th thay đi do s thay đi ca môi trng kinh doanh, ca
đi th cnh tranh, t đó mà mc tiêu hot đng s có s thay đi nht đnh. Hay
nói cách khác, vic đt đc các mc tiêu hot đng không hoàn toàn thuc tm
kim soát ca doanh nghip.
T các mc tiêu đã xác đnh, nhà qun lý tin hành nhn dng và phân tích các
ri ro có th phát sinh làm cho doanh nghip có nguy c không đt đc các mc
tiêu đã đ ra, t đó đa ra các bin pháp qun tr ri ro. Quá trình này đc lp đi
lp li và là nhân t đ KSNB hu hiu.
1.3.3 Nhn dng s kin
Nhn dng s kin: các s kin bên trong và bên ngoài tác đng đn vic đt
đc mc tiêu ca doanh nghip phi đc xác đnh, phân bit gia ri ro và c
hi. C hi đc chuyn ngc tr li thành chin lc hay quy trình thit lp mc
tiêu ca doanh nghip. Nhn dng s kin là mt quá trình lp đi lp li và thng
nm trong quá trình lp k hoch ca mt doanh nghip. Cn c vào ngun gc ri
ro có th chia thành 2 loi: ri ro phát sinh t các nhân t bên ngoài và ri ro phát
sinh t các nhân t bên trong. Vic nhn dng nhng nhân t bên ngoài và bên
trong làm gia tang ri ro cho đn v s là yu t quyt đnh s thành công ca vic
đánh giá ri ro. T các nhân t chính đc nhn din, các nhà qun lý s có các
biên pháp đ đi phó vi chúng và ngn nga các ri ro phát sinh. Ngoài ra, các ri  qun tr ri ro ca doanh nghip, các nhà qun lý có rt nhiu các hành đng
khác nhau tùy thuc vào kt qu phân tích ri ro, trong trng hp ri ro có mc đ
nh hng ln và xác sut xy ra cao thì đòi hi doanh nghip phi tp trung chú ý
đ gii quyt ri ro, nhng ngc li mc đ ri ro thp thì doanh nghip có th
ánh giá tm quan trng ca ri ro

ánh giá xác sut xy ra ri ro
Xem xét phng pháp qun tr ri ro

16

chn thái đ chp nhn ri ro. Các quyt đnh v ng phó vi ri ro ca doanh
nghip cn phi đc cân nhc đn mc đ cân bng gia chi phí phi b ra đ
qun tr ri ro và thit hi có th xy ra t ri ro.
1.3.5 i phó ri ro
i phó ri ro: Ban qun tr la chn các phng án đi phó ri ro khác nhau.
Có 4 cách đi phó ri ro chính: né tránh, chp nhn, gim thiu và chia s ri ro.
Vic la chn cách đi phó nào tùy thuc vào mc đ chp nhn ri ro ca doanh
nghip. Khi la chn các phng án đi phó ri ro, doanh nghip cn xem xét đn
vn đ chi phí, doanh nghip cn thc hin bài toán v li ích và chi phí. Nhng
trng hp chi phí cao hn thit hi ca ri ro gây ra thì doanh nghip có th chn
phng án chp nhn ri ro hoc xem xét đn vic chia s ri ro. Các bin pháp v
gim thiu ri ro thông thng s đc tin hành khi chi phí thp hn thit hi ca
ri ro gây ra.
1.3.6 Hot đng kim soát
Hot đng kim soát là tp hp các chính sách và th tc, đm bo cho các ch

1.3.6.3 Phân chia trách nhim hp lý
Phân chia trách nhim hp lý là mt kim soát phòng nga và kim soát phát hin
hiu qu, giúp gim thiu các c hi dn đn sai sót cng nh gian ln đng thi
giúp phát hin chúng mt cách kp thi nht. Phân chia trách nhim hp lý đòi hi
phi đm bo 2 yêu cu:
• Không đ mt cá nhân nm tt c các khâu ca mt quy trình nghip v t lúc
phát sinh cho đn khi kt thúc.
• Phi có s tách bit gia các chc nng sau: chc nng xét duyt nghip v và
chc nng bo qun tài sn, chc nng k toán và chc nng bo qun tài sn,
chc nng phê duyt nghip v và chc nng k toán.
1.3.6.4 Kim soát quá trình x lý thông tin
Kim soát quá trình x lý thông tin đc chia thành 2 loi chính: kim soát chung
và kim soát ng dng. Trong đó,
Kim soát chung: là hot đng kim soát áp dng cho tt c các h thng ng dng
đ đm bo cho các h thng này hot đng liên tc và n đnh. Bao gm: kim

Trích đoạn Hoàn th in thi mc tiêu Hoàn th in đánh giá ri ro Hoàn th in phân tích ri ro Hoàn th in giám sát

---