B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH

DNG THÚY QUNH

HOÀN THIN H THNG XP HNG TÍN DNG
DOANH NGHIP TI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG
THNG VIT NAM – CHI NHÁNH 8
LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh - Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
Ngi cam đoan Dng Thúy Qunh MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC Kụ HIU, CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU, S , HÌNH V
M U
1. Lý do chn đ tài 1
2. Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài 1
3. Mc tiêu nghiên cu 2
4. i tng và phm vi nghiên cu 3
5. Phng pháp lun nghiên cu và tip cn 3

1.6.2. Cn thit phi xây dng t chc Xp hng tín dng đc lp 29
1.6.3. Xây dng đy đ các ch tiêu đánh Xp hng tín dng ca khách hàng vay 29
1.6.4. Tham kho kt qu xp hng đ quyt đnh đu t 30
KT LUN CHNG 1 30
CHNG 2: THC TRNG H THNG XP HNG TÍN DNG DOANH
NGHIP TI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THNG VIT NAM – CHI NHÁNH 8
31
2.1. Gii thiu v Vietinbank – Chi nhánh 8 31
2.1.1. Tng quan v VietinBank 31
2.1.2 Gii thiu v VietinBank- Chi nhánh 8 32
2.1.2.1 Lch s hình thành, c cu t chc và chc nng ca các phòng ban 32
2.1.2.2 Kt qu hot đng ca Chi nhánh 8 trong 3 nm qua 37
2.2. H thng Xp hng tín dng ca Vietinbank 42
2.2.1. C s pháp lý ca h thng Xp hng tín dng doanh nghip 42 2.2.2. Phng pháp xp hng 43
2.2.3. Nguyên tc chm đim 43
2.2.4. Nghiên cu v b ch tiêu trong mô hình xp hng 44
2.2.5. Quy trình chm đim Xp hng tín dng doanh nghip 45
2.2.5.1. Khách hàng doanh nghip thông thng 46
2.3.5.2. Khách hàng doanh nghip vi mô 49
2.3.5.3. Khách hàng doanh nghip mi thành lp 50
2.3.5.4. i vi doanh nghip đu t d án 50
2.3. So sánh h thng XHTD Doanh nghip ca Vietinbank và BIDV 51
2.4. ng dng mô hình Logistic đ Xp hng tín dng doanh nghip ti Ngân hàng
Vietinbank – Chi nhánh 8 54
2.4.1. Thit k và phng pháp pháp nghiên cu 54
2.4.1.1. La chn bin cho mô hình 54
2.4.1.2. B mu nghiên cu 56

3.3.2. Nâng cao trình đ cán b Ngân hàng 78
3.3.3. Tng cng kim tra, giám sát 79
3.3.4. Tip tc đy mnh ng dng công ngh thông tin 80
3.3.5. Kin ngh vi các c quan hu quan 80
3.3.5.1. Vi BTC v vic hoàn thin chun mc k toán Vit Nam 80
3.3.5.2. Vi Tng cc Thng kê v vic xây dng các ch tiêu ngành 81
3.3.5.3. Vi Ngân hàng Nhà nc 81
3.3.5.4. Vi Chính ph 83
KT LUN CHNG 3 84
KT LUN 85
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC Kụ HIU, CH VIT TT
Kí hiu
Din gii
BCTC
Báo cáo tài chính
BIDV
ngân hàng thng mi c phn đu t và phát trin Vit Nam
BTC
B tài chính
CFO
Cash flows operating – dòng tin t hot đng kinh doanh
CIC
Credit Information Center – trung tâm thông tin tín dng NHNN
CN
Chi nhánh
CPTC
Chi phí tài chính
CRA

KH
Khách hàng
NH
ngân hàng
NHTM
Ngân hàng thng mi
PGD
Phòng giao dch
ROA
Return on total assets– Ch s li nhun ròng trên tng tài sn
ROE
Return on equity – Ch s li nhun ròng trên vn ch s hu
ROS
Return on sales – Ch s li nhun ròng trên doanh thu
S&P
Standard & Poor
SXKD
Sn xut kinh doanh
SXKD
Sn xut kinh doanh
TCKT
T chc kinh t
TCTD
T chc tín dng
TD
tín dng
TDQT
Tín dng quc t
TMCP
Thng mi c phn

2.6. Các ch tiêu đo lng ri ro tín dng Ph lc 10
2.7. Các bin đc lp ca mô hình hi quy Logistic 55
2.8. Descriptive Statistics 56
2.9. Correlation Matrix 57
2.10. Kt qu c lng mô hình Logit vi đy đ các bin s 59
2.11. Kt qu c lng mô hình Logit sau khi đã loi bin X4 60
2.12. Kt qu c lng mô hình Logit sau khi đã loi bin X6 60
2.13. Kt qu c lng mô hình Logit sau khi đã loi bin X8 61
2.14. Omnibus Tests of Model Coefficients 62
2.15. Model Summary 62
2.16. Classification Table
a
63
2.17. Variables in the Equation 63
3.1 Khu v ri ro v danh mc tín dng ti Vietinbank Ph lc 10
3.2 Kim soát cht lng tín dng ti Vietinbank 72
S đ
2.1 C cu t chc Ngân hàng VietinBank 32
2.2 C cu t chc VietinBank- Chi nhánh 8 35
2.3 Quy trình chm đim XHTD DN tng quát ca Vietinbank 45
Hình
2.1  th Histogram 63
2

chuyên môn ca ngi chm đim. Do vy, đi vi các Ngân hàng thng mi, ngoài vic
xây dng mt mô hình xp hng có cht lng cao và n đnh, vic tìm ra cách thc và c
ch kim soát tính xác thc ca kt qu xp hng tín dng ca các khách hàng vay vn s
giúp đánh giá chính xác cht lng khon n và kh nng xy ra tn tht trong hot đng tín
dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha v ca mình
theo cam kt. Ngoài ra, nó s giúp phát hin sm các khon n có vn đ, đánh giá đúng
mc đ ri ro ca các khon n đ chuyn sang nhóm n thích hp; xác đnh s d phòng
ri ro cn trích lp cho nhng tn tht có th xy ra do khách hàng không thc hin hoc
thc hin không đy đ ngha v theo cam kt. Trc các yêu cu cp thit v vic tìm ra c
ch giám sát phi ci to nâng cp h thng xp hng tín dng ni b, đ tài này s bao gm
mt s các nghiên cu v các h thng chm đim xp hng tín dng hin đang đc áp
dng ti các t chc chm đim uy tín quc t, kt hp vi mt s mô hình đánh giá xp
hng doanh nghip và trên nn tng h thng xp hng hin ti ca Vietinbank, s tìm ra mt
s đim trng yu ca h thng xp hng tín dng đ giúp cho các cp qun lý chc nng
trong ngân hàng có c ch giám sát phù hp đi vi vic chm đim tín dng cho khách
hàng, bên cnh đó s đ xut mt s ci tin cho h thng XHTD ca Vietinbank.
3. Mc tiêu nghiên cu.
H thng hoá nhng vn đ c s lý lun v XHTD doanh nghip, vai trò ca h thng
XHTD doanh nghip trong hot đng tín dng ti các NHTM. Gii thiu các phng pháp,
mô hình dùng trong đánh giá XHTD doanh nghip ca mt s t chc chm đim uy tín hin
đang áp dng trên th gii và ca các NHTM ti Vit Nam và ca các NHTM ti Vit Nam
t đó đa ra bài hc kinh nghim đi vi Vietinbank – Chi nhánh 8.
Phân tích, đánh giá thc trng tín dng và h thng XHTD doanh nghip đang áp dng
ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam – Chi nhánh 8 đ thy nhng kt qu đã đt
đc và nhng tn ti ca h thng. ng thi so sánh H thng XHTD doanh nghip ti
Vietinbank – Chi nhánh 8 vi H thng XHTD doanh nghip ti BIDV đ có cái nhìn tng
3


 Chng 3: Các gii pháp, kin ngh nhm hoàn thin H thng Xp hng tín dng Doanh
nghip ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam – Chi nhánh 8.
5

CHNG 1: NHNG VN  C BN V XP HNG TÍN DNG DOANH
NGHIP TI CÁC NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Tng quan v xp hng tín dng.
1.1.1. Khái nim xp hng tín dng.
XHTD và s phân bit XHTD vi xp hng tín nhim: Hai khái nim xp hng tín dng

Trc nhiu tên gi và đnh ngha khác nhau khi nói đn thut ng “ credit ratings”,
trong phm vi lun vn vi đ tài xp hng tín dng ni b ca doanh nghip vay vn, lun
vn thng nht thut ng xp hng tín dng đ gi thay cho quá trình đánh giá phân tích và
đnh dng ri ro ca khách hàng trong quan h tín dng vi NHTM. Do vy t các đnh
ngha trên có th đnh ngha nh sau: “xp hng tín dng doanh nghip là vic đa ra nhn
đnh v mc đ tín nhim đi vi trách nhim tài chính, hoc đánh giá mc đ ri ro tín
dng ph thuc vào các yu t bao gm nng lc tài chính, tình hình hot đng kinh doanh
hin ti và trin vng phát trin trong tng lai ca doanh nghip đc xp hng, kh nng
d v n khi các điu kin kinh doanh thay đi, ý thc và thin chí tr n ca ngi vay t
đó xác đnh đc mc đ ri ro không tr đc n và kh nng tr n trong tng lai”.
1.1.2.c đim ca xp hng tín dng.
Xp hng tín dng có mt vài đc đim cn bn nhng d nhm ln nh sau:
 Xp hng tín dng phn ánh cái nhìn t tng lai. Trong phân tích tín dng, t chc xp
hng đánh giá các thông tin lch s, các thông tin hin ti và c lng tác đng tim nng
ca nhng s kin tng lai có th d báo đc. Vì vy, ý kin phân loi không ch phn
ánh ri ro tín dng hin ti mà còn hng đn tng lai, nên nó hu ích c cho nhà đu t
ngn hn và dài hn.
 Xp hng tín dng không đm bo tuyt đi cht lng tín dng và ri ro tín dng trong
tng lai. Vì các s kin trong tng lai không th nhìn thy trc, nên xp hng tín dng là
7

ngành khoa hc không chính xác. Nó ch đa ra ý kin tng đi v ri ro tín dng t thp
đn cao ca ch th đi vay hoc mt khon vay c th.
 Xp hng tín dng không phi là ch báo v mc đ thanh khon hay đo lng giá tr
ca các chng khoán trên th trng.
 Xp hng tín dng không phi là li khuyên tài tr, mua, bán hoc nm gi các công c
n. Xp hng tín dng ch là mt trong nhng nhân t mà các nhà đu t có th s dng đ
tham kho bên cnh các nhân t khác nh danh mc đu t, chin lc đu t, thi hn đu
t, giá tr chng khoán n đã điu chnh ri ro trc khi ra quyt đnh đu t và tài tr.
1.1.3.S cn thit ca H thng xp hng tín dng doanh nghip.

hay t chi cho vay? Khi xem xét quyt đnh cho vay ngân hàng thng cn c vào tài sn
đm bo, phng án sn xut kinh doanh, tình hình tài chính, kh nng tr n… Tuy nhiên
khi đã có h thng XHTD, ngân hàng có th cn c vào kt qu XHTD đ la chn khách
hàng đt quan h. Ch nhng khách hàng có kt qu xp hng t mt mc ri ro nào đó ngân
hàng mi xem xét cho vay.
  h tr phân loi n và trích d phòng ri ro.
Theo quy đnh ca ngân hàng nhà nc Vit Nam ti Quyt đnh s 493/2005/Q-
NHNN ngày 22/04/2005, thì các t chc tín dng phi xây dng h thng xp hng tín dng
ni b đ h tr cho vic phân loi n, qun lý cht lng tín dng phù hp vi phm vi
hot đng, tình hình thc t ca t chc tín dng. Vic h tr ca h thng tín dng ni b
đc đc th hin  ch kt qu xp hng tín dng khách hàng ca h thng xp hng tín
dng ni b s làm cn c đ tính toán và trích lp d phòng ri ro. H thng xp hng tín
dng ni b ti thiu phi bao gm :
(1) Các c s pháp lý liên quan đn thành lp và ngành ngh kinh doanh ca khách
hàng;
(2) Các ch tiêu kinh t tng hp liên quan đn tình hình kinh doanh tài chính, tài sn,
kh nng thc hin ngha v tài chính theo cam kt;
9

(3) Uy tín đi vi t chc tín dng đã giao dch trc đây;
(4) Các tiêu chí đánh giá khách hàng chi tit, c th, có h thng (đánh giá yu t
ngành ngh đa phng) trên c s đó xp hng c th đi vi khách hàng.
Mi nm t chc tín dng phi đánh giá li h thng XHTD ni b và chính sách d
phòng ri ro cho phù hp vi tình hình thc t và các quy đnh ca pháp lut.
 Xây dng chính sách khách hàng.
Chính sách khách hàng ca ngân hàng s đc áp dng cho tng nhóm khách hàng da
trên kt qu xp hng. Chính sách khách hàng bao gm :
- Chính sách cp tín dng: tùy thuc vào th hng xp hng ca doanh nghip mà ngân
hàng có th cung cp cho khách hàng nhng sn phm tín dng khác nhau. Nhng khách
hàng có th hng tín dng cao s đc ngân hàng cung cp không gii hn các sn phm tín

To nim tin đi vi nhà đu t, ngi cho vay đ tng kh nng huy đng vn.
Kt qu xp hng cho bit mc đ ri ro khi cho doanh nghip vay hay đu t vào doanh
nghip, kt qu XHTD càng cao cho thy ri ro thp, nhà đu t s yên tâm hn khi đu t
vào doanh nghip.
Các doanh nghip thông qua kt qu XHTD đ qung bá hình nh ca doanh nghip
mình. Công b kt qu XHTD cng là mt cách đ qung bá hình nh ca doanh nghip,
công b cho th trng tình hình hot đng và minh bch các thông tin.
1.2. Phng pháp và các ch tiêu xp hng tín dng.
1.2.1. Các phng pháp xp hng tín dng.
Hin nay có hai phng pháp ph bin trong xp hng tín dng là phng pháp mô hình
toán hc và phng pháp chuyên gia. Nhng t chc xp hng tín nhim ln, có uy tín trên
th gii nh Standard and Poor’s, Moody’s, Fitch… có th phát trin các phng pháp riêng,
nhng v c bn vn da trên phân tích đnh tính và đnh lng và đa ra các h thng ch
s xp hng tín dng đc trng ca mình.
11

- Phng pháp mô hình toán hc: là phng pháp ch yu tp trung vào các d liu
đnh lng và kt hp cht ch vi mô hình toán hc. Thông qua mô hình toán hc, các
t chc xp hng có th đánh giá cht lng tài sn, kh nng sinh li, kh nng tr
n…
- Phng pháp chuyên gia: đ đánh giá kh nng thanh toán n ca đi tng cn xp
hng, các nhà phân tích (trên c s s kt hp ca mt nhóm chuyên gia) s da trên các
thông tin t báo cáo ca đi tng cn xp hng, thông tin th trng, thông tin phng
vn t lãnh đo ca doanh nghip… đ đánh giá tình hình tài chính, qun tr doanh
nghip, chin lc và chính sách qun tr ri ro ca doanh nghip… t đó đa ra mc
xp hng.
Có th thy rng, v c bn, vic xp hng s cn c vào các ch tiêu tài chính (da trên
các báo cáo tài chính ca doanh nghip…) và các ch tiêu phi tài chính (c cu t chc, qun
tr điu hành…) đ làm c s xp hng. Các ch tiêu s đc phân tích và chun hóa thành
thang đim đ đánh giá, so sánh…

Hai là, nhóm ch tiêu hot đng là nhóm ch tiêu đc trng cho vic s dng tài
nguyên, ngun lc ca DN, đc s dng đ đánh giá hiu qu s dng tài sn ca DN.
 Vòng quay hàng tn kho:

Là ch tiêu quan trng đ đánh giá hot đng sn xut kinh doanh ca DN.
 Vòng quay khon phi thu:

13

ánh giá tc đ thu hi các khon n ca DN. H s này càng cao th hin DN thu hi
vn nhanh.
 K thu tin bình quân:

c s dng đ đánh giá kh nng thu tin trong thanh toán trên c s các khon phi
thu và doanh thu bình quân mt ngày. Tuy nhiên, các khon phi thu ln hay nh còn ph
thuc vào chính sách tín dng thng mi ca DN và các khon tr trc. Trong trng hp
DN mun chim lnh th trng thông qua bán hàng tr chm hay tài tr cho các chi nhánh
đi lý nên làm cho k thu tin bình quân cao.
 H s s dng tài sn:

Cho bit hiu qu s dng mt đng vn đu t vào DN to ra đc bao nhiêu đng
doanh thu trong k. H s này càng cao th hin hiu qu hot đng nhm tng th phn và
sc cnh tranh DN.
Ba là, nhóm ch tiêu v cân n phn ánh mc đ n đnh và t ch tài chính cng nh
kh nng s dng n vay ca DN, đo lng phn vn góp ca các ch s hu DN so vi
phn tài tr ca các ch n ca DN. òn cân n làm gia tng kh nng to ra li nhun đng
thi cng làm gia tng ri ro cho công ty và các ch n. Trong giai đon kinh t thnh
vng, nhng DN s dng nhiu n vay s có c hi phát trin nhanh hn, ngc li, trong
thi k kinh t suy thoái, DN nào s dng nhiu n vay s có nguy c v n cao hn. Do
vây, h s đòn cân n có ý ngha rt quan trng khi thc hin phân tích, XHTD DN. Nhóm