B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM LÂM TH THO TRANG HOÀN THIN NI DUNG T CHC CÔNG TÁC K TOÁN
TIăCỄCăNăV S NGHIP GIÁO DCăI HC
THUCăI HC QUC GIA THÀNH PH H CHÍ MINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh ậ Nmă2013
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM LÂM TH THO TRANG
Trang ph bìa
Liăcamăđoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các hình v,ăđ th
M đu 1
Chngă1: Căs lý lun v t chc công tác k toán tiăcácăđnăv s nghip
công lp 5
1.1. Mt s vn đ lý lun v đn v hành chính s nghip 5
1.1.1. Khái nim đn v hành chính s nghip và đn v s nghip công lp 5
1.1.1.1. Khái nim đn v hành chính s nghip 5
1.1.1.2. Khái nim đn v s nghip công lp 5
1.1.2. Vai trò ca đn v s nghip công lp đi vi hot đng ca nn kinh
t và xã hi 6
1.1.3. Phân loi đn v s nghip công lp 6
1.1.3.1. Cn c vào ngun thu s nghip 6
1.1.3.2. Cn c vào lnh vc s nghip 7
1.1.3.3. Cn c vào cp ngân sách 7
1.1.3.4. Cn c vào cp d toán 7
1.1.4. Ni dung và c ch qun lý tài chính ca đn v s nghip công lp 8
1.1.4.1. Ni dung qun lý tài chính 8
1.1.4.1.1. Ngun tài chính 8
1.1.4.1.2. Ni dung chi 9
1.1.4.2. C ch qun lý tài chính 9
1.2. Ni dung t chc công tác k toán ti các đn v s nghip công lp 10
1.2.1. T chc vn dng ch đ k toán 11
1.2.1.1. T chc vn dng chng t k toán 11
1.2.1.2. T chc vn dng h thng tài khon k toán 12
1.2.1.3. T chc vn dng ch đ s k toán 12
1.2.1.4. T chc lp và np báo cáo tài chính 14
2.2.2.4. Kt qu kho sát 33
2.2.2.4.1. Kt qu v thông tin chung ca đn v 33
2.2.2.4.2. Kt qu v t chc công tác k toán 34
2.3. Mt s nhn xét, đánh giá v thc trng t chc công tác k toán ti các
đn v s nghip giáo dc đi hc thuc i hc Quc gia thành ph H
Chí Minh 38
2.3.1. Nhng kt qu đt đc 38
2.3.2. Mt s hn ch 40
2.3.3. Nguyên nhân 42
2.3.3.1. V c ch qun lý tài chính 42
2.3.3.2. V vn dng ch đ k toán và các quy đnh pháp lý có liên quan 42
2.3.3.3. V b máy k toán 44
2.3.3.4. V công ngh thông tin 45
2.3.3.5. V kim tra k toán, kim soát ni b 47
Kt lun chng 2 49
Chngă3: Mt s gii pháp hoàn thin ni dung t chc công tác k toán ti
cácăđnăv s nghip giáo dcăđi hc thucăi hc Quc gia thành ph
H Chí Minh 50
3.1. Quan đim và phng hng hoàn thin 50
3.1.1. Phù hp vi đc đim ca giáo dc đi hc 50
3.1.2. Phù hp vi đc đim t chc và qun lý tài chính ca i hc Quc
gia thành ph H Chí Minh 51
3.1.3. Tit kim, nâng cao hiu sut công tác 51
3.2. Gii pháp 52
3.2.1. Gii pháp v c ch qun lý tài chính 52
3.2.2. Gii pháp v vn dng ch đ k toán và các quy đnh pháp lý có liên
quan 55
3.2.2.1. V chun mc k toán công 55
3.2.2.1. V ch đ k toán hành chính s nghip 56
3.2.3. Gii pháp v b máy k toán 59
GDH
Giáo dc đi hc
GD&T
Giáo dc và ào to
HCSN
Hành chính s nghip
KBNN
Kho bc Nhà nc
NSNN
Ngân sách nhà nc
QCCTNB
Quy ch chi tiêu ni b
TP.HCM
Thành ph H Chí Minh
TSC
Tài sn c đnh
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
Tên hình v,ăđ th Trang
Biu đ 2.1: Loi hình ca các đn v đc kho sát 33
Biu đ 2.2: C cu thu ngân sách hot đng toàn HQG-HCM nm 2010-2011 38
1
M U
1. Tính cp thit caăđ tài
Sau hn 16 nm hot đng, vi 07 đn v thành viên và 25 đn v trc thuc,
HQG-HCM đư và đang là mt trung tâm đào to đi hc, sau đi hc và nghiên cu
khoa hc – công ngh đa ngành, đa lnh vc, cht lng cao, đt trình đ tiên tin, làm
nòng ct cho h thng GDH, đáp ng nhu cu phát trin kinh t – xã hi. Góp phn
Bài vit nghiên cu v công tác k toán và đ xut mt s gii pháp hoàn thin công
tác k toán cho toàn h thng HQG-HCM, tuy nhiên mi ch tp trung bn ni
dung ln ca Quyt đnh 19/2006/Q-BTC, cha nghiên cu đc ht tng th ni
dung t chc công tác k toán, cng cha nghiên cu sâu v các VSN thuc HQG-
HCM hot đng trong lnh vc GDH – hot đng chính ca toàn h thng HQG-
HCM.
Trên c s mn các bài nghiên cu trc đây làm nn tng, tác gi tip tc
nghiên cu sâu hn v t chc công tác k toán ti các VSN GDH thuc HQG-
HCM nhm gii quyt nhng vn đ mà các bài nghiên cu trc cha làm đc nh
đư phân tích trên.
3. Mc tiêu nghiên cu
- Nghiên cu vn đ lý lun v t chc công tác k toán ti các VSNCL.
- Nghiên cu thc trng t chc công tác k toán ti các VSN GDH thuc
HQG-HCM.
- xut nhng gii pháp nhm hoàn thin ni dung t chc công tác k toán ti
các VSN GDH thuc HQG-HCM.
4. iătng và phm vi nghiên cu
3
- i tng nghiên cu: Nghiên cu nhng vn đ liên quan đn lý lun và thc
trng t chc công tác k toán ti các VSN GDH thuc HQG-HCM, vic tuân th
các vn bn pháp quy liên quan đn công tác k toán nh Quyt đnh s 19/2006/Q-
BTC, Ngh đnh s 43/2006/N-CP, Thông t s 185/2010/TT-BTC và mt s vn bn
khác ca các đn v.
- Phm vi nghiên cu: Mt s VSNCL thuc HQG-HCM hot đng trong lnh
vc GDH.
5. Phngăphápănghiênăcu
Tác gi ch yu vn dng phng pháp đnh tính đ nghiên cu đ tài, bao gm
tra cu tài liu, phng pháp so sánh – đi chiu, phng pháp h thng, phng pháp
phân tích – tng hp đ gii quyt các vn đ v c s lý lun. Bên cnh đó phng
1.1.1.1. Khái nimăđnăv hành chính s nghip
HCSN là khái nim đc s dng đ ch lnh vc hot đng thuc v qun lý nhà
nc, qun lý hành chính và các hot đng phi sn xut liên quan đn s nghip giáo
dc, vn hóa, y t, quc phòng… mà kinh phí hot đng cho lnh vc này đc đài th
t NSNN và các khon thu khác theo lut đnh.
VHCSN là các t chc đc hình thành và hot đng trong lnh vc HCSN mà
vic qun lý tài chính và thc hin k toán các đn v này chu s chi phi trc tip
ca Lut Ngân sách nhà nc.
Theo iu 2 Quyt đnh s 19/2006/Q-BTC ngày 30/3/2006 ca B Tài chính
ban hành Ch đ k toán hành chính s nghip, Ch đ k toán HCSN áp dng cho:
- C quan nhà nc, VSN, t chc có s dng kinh phí NSNN;
- n v v trang nhân dân, k c Tòa án quân s và Vin kim sát quân s (tr các
doanh nghip thuc lc lng v trang nhân dân);
- VSN, t chc không s dng kinh phí NSNN (tr các VSN ngoài công lp).
1.1.1.2. Khái nimăđnăv s nghip công lp
VSNCL là đn v đc c quan nhà nc có thm quyn ban hành quyt đnh
thành lp nhm thc hin mt nhim v chuyên môn nht đnh hay qun lỦ nhà nc
v mt hot đng nào đó, hot đng bng ngun kinh phí NSNN cp toàn b hay cp
mt phn và các ngun khác đm bo chi phí hot đng thng xuyên theo nguyên tc
không bi hoàn trc tip. Trong quá trình hot đng, VSNCL đc Nhà nc cho
phép thu phí, l phí đ bù đp mt phn hay toàn b chi phí hot đng.
6
1.1.2. Vai trò caăđnăv s nghip công lp đi vi hotăđng ca nn kinh t
và xã hi
Các VSNCL có vai trò to ln trong s n đnh và phát trin kinh t, xã hi ca
đt nc, c th là:
- Th nht, cung cp các dch v công v giáo dc, y t, vn hóa, th dc, th
thao…;
- Th hai, thc hin các nhim v chính tr đc giao;
- VSN khác.
1.1.3.3. Cnăc vào cp ngân sách
Cn c vào cp ngân sách, VSN đc phân loi nh sau:
- VSN trc thuc Trung ng: do B, c quan ngang B, c quan thuc Chính
ph ch qun;
- VSN trc thuc đa phng: do y ban nhân dân các tnh, thành ph trc thuc
Trung ng ch qun.
1.1.3.4. Cnăc vào cp d toán
Các đn v đc th hng t NSNN, có trách nhim t chc k toán, kim tra và
quyt toán NSNN đc quy đnh thành 03 cp, bao gm:
- n v d toán cp I: là đn v trc tip nhn d toán ngân sách nm do Th
tng Chính ph hoc y ban nhân dân giao. n v d toán cp I thc hin phân b,
giao d toán ngân sách cho đn v cp di trc thuc, chu trách nhim trc Nhà
nc v vic t chc, thc hin công tác k toán và quyt toán ngân sách ca đn v
mình và công tác k toán và quyt toán ca các đn v d toán cp di trc thuc theo
quy đnh;
- n v d toán cp II: là đn v cp di đn v d toán cp I, đc d toán cp I
giao d toán và phân b d toán đc giao cho đn v d toán cp III (trng hp
đc y quyn ca đn v d toán cp I), chu trách nhim t chc thc hin công tác
8
k toán và quyt toán ngân sách ca đn v mình, công tác k toán và quyt toán ca
các đn v d toán cp di theo quy đnh;
- n v d toán cp III: là đn v cp di đn v d toán cp II và không có đn
v trc thuc.
1.1.4. NiădungăvƠăcăch qun lý tài chính caăđnăv s nghip công lp
1.1.4.1. Ni dung qun lý tài chính
1.1.4.1.1. Ngun tài chính
- Kinh phí do NSNN cp, gm:
o Kinh phí bo đm hot đng thng xuyên thc hin chc nng, nhim v
- Chi không thng xuyên, gm:
o Chi thc hin các nhim v khoa hc và công ngh;
o Chi thc hin chng trình đào to bi dng cán b, viên chc;
o Chi thc hin chng trình mc tiêu quc gia;
o Chi thc hin các nhim v do Nhà nc đt hàng (điu tra, quy hoch, kho
sát, nhim v khác) theo giá hoc khung giá do Nhà nc quy đnh;
o Chi vn đi ng thc hin các d án có ngun vn nc ngoài;
o Chi thc hin các nhim v đt xut đc cp có thm quyn giao;
o Chi thc hin tinh gin biên ch theo ch đ do Nhà nc quy đnh (nu có);
o Chi đu t xây dng c bn, mua sm trang thit b, sa cha ln TSC thc
hin các d án đc cp có thm quyn phê duyt;
o Chi thc hin các d án t ngun vn vin tr nc ngoài;
o Chi cho các hot đng liên doanh, liên kt;
o Các khon chi khác theo quy đnh.
1.1.4.2. Căch qun lý tài chính
- Lp và chp hành d toán thu, chi NSNN: Cn c vào chc nng, nhim v đc
cp có thm quyn giao, nhim v ca nm k hoch, ch đ chi tiêu tài chính hin
10
hành; cn c kt qu hot đng s nghip, tình hình thu, chi tài chính ca nm trc
lin k; đn v lp d toán thu, chi hot đng thng xuyên ca nm k hoch. i vi
kinh phí hot đng không thng xuyên, đn v lp d toán theo quy đnh hin hành.
- n v có trách nhim xây dng QCCTNB làm cn c đ cán b, viên chc thc
hin và KBNN thc hin kim soát chi. Nguyên tc, ni dung và phm vi xây dng
QCCTNB:
o QCCTNB tho lun rng rãi dân ch, công khai trong đn v và có ý kin
thng nht ca t chc công đoàn đn v;
o QCCTNB phi gi c quan qun lý cp trên, c quan tài chính cùng cp đ
theo dõi, giám sát thc hin; gi KBNN ni đn v m tài khon giao dch đ làm cn
c kim soát chi;
gm 02 h thng:
- H thng chng t k toán bt buc: là h thng chng t phn ánh các quan h
kinh t gia các pháp nhân hoc có yêu cu qun lý cht ch mang tính cht ph bin
rng rưi. i vi loi chng t này, phng pháp lp và áp dng thng nht cho tt c
các lnh vc, các thành phn kinh t;
- H thng chng t k toán hng dn: ch yu là nhng chng t s dng trong
ni b đn v. Nhà nc hng dn các ch tiêu đc trng đ các ngành, các thành
phn kinh t trên c s đó vn dng vào tng trng hp c th thích hp.
T chc lp và x lý chng t k toán đc quy đnh rõ ti Mc I Phn th nht
Quyt đnh s 19/2006/Q-BTC, bao gm: lp chng t, kim tra chng t, hoàn
chnh chng t, luân chuyn chng t, lu tr và bo qun chng t.
B Tài chính quy đnh c th v chng t k toán và h thng chng t k toán
cho tng lnh vc hot đng. i vi các VHCSN, h thng biu mu chng t k
toán đc quy đnh ti iu 2 Mc 1 Phn th nht Quyt đnh s 19/2006/Q-BTC,
bao gm 4 ch tiêu:
12
- Ch tiêu lao đng tin lng;
- Ch tiêu vt t;
- Ch tiêu tin t;
- Ch tiêu TSC;
Và các chng t k toán ban hành theo các vn bn pháp lut khác.
1.2.1.2. T chc vn dng h thng tài khon k toán
Theo iu 1 Mc I Phn th hai Quyt đnh s 19/2006/Q-BTC, “Tài khon k
toán là phng pháp k toán dùng đ phân loi và h thng hóa các nghip v kinh t,
tài chính phát sinh theo ni dung kinh t và theo trình t thi gian. Tài khon k toán
phn nh và kim soát thng xuyên, liên tc, có h thng tình hình v tài sn, tip
nhn và s dng kinh phí do ngân sách nhà nc cp và các ngun kinh phí khác cp,
thu, chi hot đng, kt qu hot đng và các khon khác các đn v hành chính s
nghip.”.
Vic t chc h thng s k toán ph thuc vào hình thc k toán mà VHCSN
đang áp dng. Hình thc k toán là h thng s k toán bao gm loi s, s lng s,
kt cu các loi s, mi quan h gia các loi s dùng đ ghi chép, tng hp, h thng
hóa s liu k toán t chng t gc đ t đó có th lp các báo cáo k toán theo mt
trình t và k thut ghi chép nht đnh. Mi mt hình thc k toán có nhng u, nhc
đim nht đnh. Vic la chn s dng hình thc nào s ph thuc vào đc đim hot
đng ca đn v, trình đ, kh nng ca nhân viên k toán, t chc k toán th công
hay bng máy vi tính.
Theo Phn th ba Quyt đnh s 19/2006/ Q-BTC hng dn thì VHCSN có
th áp dng mt trong các hình thc k toán sau:
- Hình thc k toán: Nht ký chung;
- Hình thc k toán: Nht ký – S cái;
14
- Hình thc k toán: Chng t ghi s.
1.2.1.4. T chc lp và np báo cáo tài chính
BCTC, báo cáo quyt toán ngân sách dùng đ tng hp tình hình v tài sn, tip
nhn và s dng kinh phí NSNN, tình hình thu, chi và kt qu hot đng ca VHCSN
trong k k toán, cung cp thông tin kinh t, tài chính ch yu cho vic đánh giá tình
hình thc trng ca đn v, là cn c quan trng giúp c quan nhà nc, lưnh đo đn
v kim tra, giám sát điu hành hot đng ca đn v.
BCTC bao gm nhng báo cáo đc Nhà nc quy đnh thng nht mà
VHCSN phi có trách nhim lp theo đúng mu quy đnh, đúng phng pháp và phi
gi, np cho các ni theo quy đnh đúng thi hn.
BCTC và báo cáo quyt toán áp dng cho các đn v k toán cp c s bao gm:
- Bng cân đi tài khon;
- Tng hp tình hình kinh phí và quyt toán kinh phí đư s dng;
- Báo cáo chi tit kinh phí hot đng;
- Báo cáo chi tit kinh phí d án;
- Bng đi chiu d toán kinh phí ngân sách ti KBNN;
Mô hình t chc b máy k toán VHCSN đc đnh hng theo 02 dng: t
chc k toán tp trung và t chc k toán phân tán:
- T chc k toán tp trung: n v ch m mt b s k toán, t chc mt b máy
k toán đ thc hin toàn b công tác k toán t thu nhn, ghi s, x lý thông tin trên
h thng báo cáo phân tích và tng hp ca đn v. Trng hp đn v có các đn v
trc thuc thì đn v trc thuc không đc m s sách và hình thành b máy nhân s
k toán riêng, đn v trc thuc ch là đn v báo s.
- T chc k toán phân tán: B máy k toán đc phân thành cp: k toán trung
tâm và k toán trc thuc, c hai đu có s sách k toán và b máy nhân s tng ng
đ thc hin chc nng, nhim v ca k toán phân cp. Các đn v t chc k toán
16
phân tán bao gi cng tn ti các mi quan h ni b dc (chính vi ph thuc) và h
thng ngang (các đn v trc thuc vi nhau).
- Ngoài ra còn có mô hình t chc k toán hn hp: là mô hình k toán va tp
trung va phân tán, là s kt hp đc trng ca hai mô hình trên.
1.2.3. T chc trang b cácăđiu kin vt cht k thut
t chc tt công tác k toán thì vic trang b các điu kin vt cht k thut
góp phn không nh, bao gm:
- Trang b đy đ máy móc, thit b cn thit phc v cho công tác k toán (máy vi
tính, máy in, đin thoi, máy fax…);
- Có đa đ dung lng đ lu tr các tp d liu k toán trên máy vi tính;
- Có ni lu tr và bo qun h s, chng t, tài liu theo thi hn quy đnh.
1.2.4. T chc kim tra k toán
Kim tra k toán nhm đm bo cho công tác k toán trong VHCSN thc hin
đúng chính sách, ch đ đc ban hành, thông tin do k toán cung cp có đ tin cy
cao, vic t chc công tác k toán tit kim và đt hiu qu cao.
Ni dung kim tra bao gm: kim tra vic tính toán, ghi chép, phn ánh trên các
chng t k toán, s k toán, báo cáo k toán; kim tra vic chp hành ch đ, th l v
k toán, vic t chc b máy k toán, vic xây dng và thc hin k hoch công tác,