B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH TRNăHOÀNGăV CÁC YU T TỄCăNGăN THU HÚT DÒNG
VN UăTăTRC TIPăNC NGOÀI:
TRNG HP MT S QUCăGIAăANGăPHỄTă
TRIN  ỌNGăNAMăỄ LUNăVNăTHC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nmă2014 B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH TRNăHOÀNGăV


Trn HoƠng V Mc Lc
Trang ph bìa.
Liăcamăđoan.
Mc lc.
Danh mc ch vit tt.
Danh mc bng biu.
Danh mc hình v.
CHNG 1: M U - 1 -
1.1 Lý do chn đ tài - 1 -
1.2 Mc tiêu nghiên cu - 3 -
1.3 i tng nghiên cu và phm vi nghiên cu - 3 -
1.4 Phng pháp nghiên cu - 4 -
1.5 ụ ngha thc tin ca đ tài - 4 -
1.6 B cc ca lun vn - 4 -
Kt Lun Chng 1 - 5 -
CHNG 2 TNG QUAN V U T TRC TIP NC NGOÀI VÀ MT S
NGHIÊN CU TRC ÂY - 6 -
2.1 Tng quan v đu t trc tip nc ngoài - 6 -
2.1.1 Khái nim đu t trc tip nc ngoài. - 6 -
2.1.2 Phân loi đu t trc tip nc ngoài - 7 -
2.1.3 Vai trò ca đu t trc tip nc ngoài - 7 -
2.2 Tng quan lý thuyt v các yu t tác đng ti đu t trc tip nc ngoài - 11 -
2.2.1 Các nhóm bin chính tác đng ti đu t trc tip nc ngoài - 11 -
2.2.2 Mt s nghiên cu trc đơy - 13 -
Kt Lun Chng 2 - 32 -
CHNG 3 MÔ HỊNH NGHIÊN CU VÀ KT QU NGHIÊN CU - 33 -


Ph lc 2 Ma trn h s tngăquanăgia các bin.
Ph lc 3 Mô t d liu. Danh Mc Ch Vit Tt
IMF: T chc tin t th gii.
OECD: T chc hp tác và phát trin kinh t.
WTO: T chc thng mi th gii.
FDI: u t trc tip nc ngoài.
US: M.
GDP: Tng sn phm quc ni
UNCTAD: y ban thng mi và phát trin Liên hip quc.
R&D: Nghiên cu và phát trin.
EU: Liên minh Châu Âu.
VAT: Thu giá tr gia tng.
BRICS: T chc gm 5 quc gia là Trung Quc, Brazil, n , Nga và Nam Phi.
OLS: Phng pháp hi quy Ordinary Least Square.
SUR: Phng pháp hi quy Seemingly Unrelated Regression.
TSLS: Phng pháp hi quy Two Stage Least Square.
GMM: Phng pháp hi quy Generalized Methods of Moment.
FGLS: Phng pháp hi quy Feasible Generalized Least Square.
GCC: Bao gm các quc gia Bahrain, Kuwait, Oman, Saudi Arabia, Quatar, United
Arab Emirates .
Danh Mc Bng Biu
Bng
Ni dung
Trang

53
Bng 3.9
Kt qu kim đnh t tng quan.
54
Bng 3.10
Kt qu kim đnh phng sai thay đi.
54
Bng 3.11
Kt qu hi quy theo phng pháp FGLS.
54 Danh Mc Hình V
Hình
Ni Dung
Trang
Hình 3.1
FDI vƠo ông Nam Á giai đon 1990-2013
34
Hình 3.2
u t trc tip nc ngoài vào 5 quc gia nghiên cu
38
Hình 3.3
T trng đu t trc tip nc ngoài vào 5 quc gia nghiên cu
41

- 1 -

to điu kin thun li cho nn kinh t quc gia phát trin. Bên cnh đó, ngun vn đu
t cng đóng vai trò then cht trong s phát trin ca các quc gia này.
Tuy nhiên, vi đc đim là nn kinh t mi ch bt đu phát trin trong nhng
nm gn đơy nên ngun vn tích lu ca nn kinh t vn còn nhiu hn ch. Ngun
vn tích lu  hu ht các quc gia không th đáp ng đ cho nhu cu đu t ngƠy mt
ln ca chính quc gia mình. Nu không th khc phc đc vn đ này thì nn kinh t
quc gia có th ri vƠo tình trng trì tr, thm chí có th dn đn suy thoái và các quc
gia không th tn dng đc ht tim nng ca mình đ phc v cho công cuc phát
trin kinh t đt nc.
Do đó, ngun vn đu t trc tip nc ngoài (FDI) có th tr thành cu cánh
trc tip cho các quc gia này. Ngun vn này có th trc tip bù đp vào khon thiu
ht do hn ch ca ngun đu t trong nc gây ra. Bên cnh đó, vic tip thu ngun
vn đu t trc tip nc ngoài còn có th giúp cho các quc gia đang phát trin tn
dng đc trình đ khoa hc k thut tiên tin, ngun nhân lc cht lng cao t khp
ni trên th gii đ phc v cho công cuc phát trin kinh t ca mình.
Ngoài ra, khi ngun vn đu t trc tip nc ngoƠi đ vào các quc gia còn
giúp cho quc gia tip nhn vn đu t gii quyt mt s lng ln công n vic làm
cho ngi lao đng trong nc, đng thi ci to các điu kin kinh t xã hi đ đáp
ng tt hn nhu cu ca ngi dân. Song song vi đó, ngun vn này còn góp phn
làm ci thin tình trng thâm ht cán cân thanh toán ca các quc gia và to ra ngun
thu ngoi t ln thông qua xut khu các hàng hoá dch v ra bên ngoài.
Bên cnh các li ích ca các nc tip nhn đu t, các doanh nghip đu t ra
nc ngoƠi cng đt đc không ít li nhun do có th tip cn vi ngun nhân lc di
dào, ngun tƠi nguyên thiên nhiên phong phú cng nh lƠ th trng tiêu th rng ln 
các nc nhn đu t. iu này giúp cho các doanh nghip đu t có th đa dng hoá
- 3 -
th trng, phân tán ri ro trong kinh doanh vƠ đt đc li nhun cao hn do vic ct

Bài nghiên cu s dng phng pháp Fixed Effects và Random Effects đ kim
đnh mi quan h ca các yu t tác đng ti đu t trc tip nc ngoài  các quc gia
khác nhau, thi gian khác nhau. NgoƠi ra, phng pháp FGLS đc s dng đ góp
phn khc phc hin tng phng sai thay đi và t tng quan ca mô hình.
Phm vi thu thp d liu là 5 quc gia đang phát trin  ông Nam Á
(Indonesia, Thailand, Phillipines, Malaysia, Vit Nam). D liu nghiên cu đc ly t
World Development Indicators 2013. Bên cnh đó, vic x lý d liu đc thc hin
bng Excel và Stata.
1.5 ụănghaăthcătinăcaăđătƠi
Bài nghiên cu nƠy đa ra mt s bin khác tác đng đn đu t trc tip nc
ngoƠi đ giúp các quc gia có mt cái nhìn tng quát hn v các yu t tác đng đn
đu t trc tip nc ngoƠi đ có chính sách thích hp trong thu hút đu t. Ngoài ra,
mô hình nghiên cu có th m rng ra cho nhiu quc gia khác nu có th thu thp
đc đy đ s liu.
1.6 Băccăcaălunăvn
Ni dung lun vn đc
kt cu thành bn chng nh sau:
Chng 1: M đu.
Chng 2: Tng quan v đu t trc tip nc ngoài và mt s nghiên cu
trc đơy.
Chng 3: Mô hình nghiên cu, kt qu nghiên cu.
Chng 4: Kt lun và kin ngh.
- 5 -
KtăLunăChngă1
Bên cnh ngun vn đu t ni đa thì đu t trc tip nc ngoƠi cng đóng
vai trò vô cùng quan trng trong vic phát trin nn kinh t quc gia. Ngun vn này
góp phn b sung thiu ht cho ngun vn trong nc, góp phn gii quyt tình trng

Theo Griffin và Pustay (2007), hai ông đƣ đnh ngha rng đu t trc tip nc
ngoài là vic s hu hoc kim soát t 10% tr lên s c phiu hoc vn ch s hu
ca mt công ty.
Trong bài nghiên cu ca Farrell (2008) thì ông đƣ đnh ngha rng đu t trc
tip nc ngoài là mt gói ca vn, k thut, qun lý và các quan h ca nhà doanh
nghip cho phép công ty hot đng và cung cp hàng hóa, dch v cho th trng nc
ngoài.
- 7 -
Theo Lut u t (2005) ca Vt Nam thì đu t nc ngoài là vic nhƠ đu t
nc ngoƠi đa vƠo Vit Nam vn bng tin và các tài sn hp pháp khác đ tin hành
hot đng đu t.
Tóm li, đu t trc tip nc ngoài là vic các nhƠ đu t góp vn bng tin và
các tài sn hp pháp khác vƠo các nc khác vi nc ca các nhƠ đu t, nhm mc
đích hot đng, tìm kim li nhun lâu dài và gn lin vi quyn điu hành ca doanh
nghip.
2.1.2ăPhơnăloiăđuătătrcătipăncăngoƠi
Duce và Espana (2003) phân loi đu t trc tip nc ngoài thành 3 nhóm
chính sau đơy:
 u t vn ch s hu: đu t vƠo các công ty con, chi nhánh, cng nh các
phn góp vn vào các công ty khác.
 Tái đu t thu nhp: m rng đu t bng các ngun li nhun cha phơn phi
nh li nhun ca công ty con, công ty liên kt.
 Ngun vn đu t trc tip khác: bao gm vay và cho vay các ngun vn khác
nh chng khoán n, tín dng thng mi gia nhƠ đu t vƠ công ty đu t,
gia các công ty đu t vi nhau.
2.1.3 VaiătròăcaăđuătătrcătipăncăngoƠi
 Gia tng ngun lc tài chính cho các quc gia

u t trc tip nc ngoài là mt yu t ct lõi trong quá trình hi nhp kinh t
quc t, đc bit đn nh lƠ quá trình toƠn cu hóa. u t trc tip nc ngoài cung
cp mt mi liên kt trc tip, bn vng và lâu dài gia các nn kinh t. Di nhng
môi trng và chính sách thích hp, chúng có th tr thƠnh đng c cho s phát trin
ca ca các công ty ni đa, nó còn giúp nâng cao v th cnh tranh ca nc đu t vƠ
nc ch nhà trên th trng th gii. c bit, đu t trc tip nc ngoài còn thúc
đy chuyn giao công ngh, k thut và s hiu bit gia các quc gia. Nó cng cung
cp c hi cho nc ch nhà xúc tin vic đa các sn phm ca mình thâm nhp sâu
rng hn vƠo th trng th gii. Thêm vƠo đó, đu t trc tip nc ngoài còn có tác
- 9 -
đng tích cc lên s phát trin ca thng mi quc t và là mt ngun vn quan trng
ca c nc ch nhƠ vƠ nc đu t.
 u t trc tip nc ngoài tác đng rt ln đn quá trình tng trng kinh t
ca các quc gia.
Trong quá kh, đƣ có rt nhiu nghiên cu vit v đ tài này. Mt s nghiên cu
khng đnh là có mi quan h tích cc gia đu t trc tip nc ngoài và quá trình
tng trng kinh t  các quc gia. Mt s nghiên cu khác vn khng đnh là có mi
tng quan tích cc gia đu t trc tip nc ngoƠi vƠ tng trng kinh t gia các
quc gia, nhng mi quan h nƠy tng đi yu. Bên cnh đó, mt s nghiên cu li
không tìm ra đc bng chng cho mi quan h gia đu t trc tip nc ngoài và
tng trng kinh t. Ngoài ra, mt s nghiên cu khác li cho rng có mi tng quan
nghch gia đu t trc tip nc ngoƠi vƠ tng trng kinh t  các quc gia. Tuy
nhiên, nhìn chung thì các nghiên cu khng đnh mi quan h tích cc gia đu t trc
tip nc ngoƠi vƠ tng trng kinh t vn chim u th so vi phn còn li.
Theo Nair-Reichert và Weihold (2001) khi nghiên cu v 24 quc gia đang phát
trin trên th gii trong giai đon 25 nm t nm 1971 ti nm 1995 vi phng pháp
Mixed Fixed and Random Coefficient Approach đƣ cho ra kt lun rng nhìn chung v

2008 s dng phng pháp Single vƠ Simultaneous Equation Systems đƣ tìm ra đc
các thông tin phn hi tích cc trong mi quan h gia đu t trc tip nc ngoài và
tng trng.
Tuy vn có m s nghiên cu tìm ra tác đng âm gia đu t trc tip nc
ngoƠi vƠ tng trng kinh t nh các bng chng khng đnh mi quan h tích cc gia
2 yu t này vn chim u th. Qua mi quan h này, chúng ta có th thy đc tm
quan trng ca đu t trc tip nc ngoài. Vic thu hút đu t nc ngoài ngày càng
đóng vai trò quan trng trong vic phát trin nn kinh t quc gia. Vic xác đnh đc
- 11 -
các yu t tác đng ti vic thu hút ngun vn nƠy đ có đc chính sách thu hút thích
hp s góp phn to ln trong vic thúc đy tng trng kinh t quc gia.
2.2ăTngăquanălýăthuytăvăcácăyuătătácăđngăti đuătătrcătipăncăngoƠi
2.2.1ăCácănhómăbinăchính tácăđngătiăđuătătrcătipăncăngoƠi
Có rt nhiu yu t tác đng ti đu t nc ngoƠi. Nhng các yu t này có
nhiu mi liên h vi nhau nên có th gp chung chúng vào mt nhóm yu t tng th
da trên tính cht ca chúng. Theo Root và Ahmed (1978) thì có 4 nhóm nhân t c
bn tác đng đn vic thu hút FDI, các nhóm nhân t nƠy đi din cho các yu t kinh
t, xã hi, chính tr và các yu t chính sách, bao gm 44 bin đo lng, mà có tác
đng trc tip ti vic thu hút FDI. Các yu t nƠy đc phân loi c th theo bng
di đơy:

Bng 2.1 Các yu t tácăđng ti vnăđuătătrc tipănc ngoài
Nhóm nhân t
Các bin
Kinh t
- GDP hoc GNP
- GDP bình quơn đu ngi, tng trng GDP.

Bên cnh cách phân loi ca Root và Amet thì UNCTAD (2006) li phân loi
các yu t tác đng đn vic thu hút vn FDI thƠnh 5 nhóm c bn vi các bin nh
sau:

- 13 -
Bng 2.2 Các nhóm binăchínhătácăđng tiăđuătătrc tipănc ngoài
Các nhóm bin
Ví d
1/ Các bin chính sách
Chính sách thu, chính sách thng mi,
chính sách t hu, chính sách kinh t v
mô,ầ
2/ Các bin kinh doanh
Chính sách khuyn khích đu t,ầ
3/ Các bin kinh t liên quan đn th
trng
Quy mô th trng, t đ tng trng th
trng, cu trúc th trng,ầ
4/ Các bin kinh t liên quan đn ngun
lc
Ngun nguyên liu thô, chi phí lao đng,
nng sut lao đng,ầ
5/ Các bin kinh t liên quan ti hiu qu
Chi phí thông tin liên lc, chi phí vn
chuyn,ầ
(Ngun UNCTAD (2006))
2.2.2ăMtăsănghiênăcuătrcăđơy

kt lun là các bin đô th hóa, GDP bình quơn đu ngi, tiêu chun cuc sng, lm
phát, tài khon hin ti và lng có tác đng ti đu t trc tip nc ngoài  các nc
có thu nhp thp, đô th hóa, ngun lao đng, đu t trong nc, đ m thng mi,
tiêu chun cuc sng, tài khon hin ti, n nc ngoài vƠ lng có tác đng  các
nc có thu nhp di trung bình, đô th hóa, ngun lao đng, GDP bình quơn đu
ngi, đu t ni đa, đ m thng mi và n nc ngoài có tác đng  các nc có
thu nhp trên trung bình.
- 15 -
Aqueel và Nishat (2005) khi nghiên cu các yu t tác đng ti đu t trc tip
nc ngoài ti Pakistan trong giai đon 43 nm t 1961 ti 2003 s dng phng pháp
Cointegration và Vector Error Correction Models, vi các yu t tác đng là GDP bình
quơn đu ngi, lng, th tc thu, thu sut, tín dng, t giá, ch s giá, và 2 bin gi
trong mô hình. Kt qu là hu ht các bin điu có tác đng đúng nh mong đi và có
Ủ ngha thng kê, ngoi tr lng và ch s giá.
Ketkar, Murtuza và Ketkar (2005) khi nghiên cu các yu t tác đng ca tham
nhng ti đu t trc tip nc ngoài ti 54 quc gia phát trin vƠ đang phát trin trên
th gii trong giai đon t nm 1995 ti nm 1998, tác gi đƣ s dng các bin là tham
nhng, thng mi, kích c chính ph, lng, thu thu nhp doanh nghip, kim soát
vn s dng phng pháp OLS. Kt qu là hu ht các yu t đu có tác đng ti
ngun vn đu t trc tip nc ngoƠi vƠ có đ vng tng đi cao.
Dizdarevic và August (2005) khi nghiên cu v đu t trc tip nc ngoài ti 7
quc gia ông Nam Chơu Âu lƠ Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia,
Macedonia, Romania, Serbia and Montenegro trong giai đon t nm 1996 ti nm
2002, các tác gi đƣ s dng 9 bin gii thích, trong đó có ba bin gii thích chính đi
din cho các yu t v kinh t là GDP bình quơn đu ngi, tng trng GDP, lm
phát, 6 bin còn li đi din cho s dch chuyn trong khu vc t nhơn, t do thng
mi, th ch tài chính và c s h tng. Kt qu là trong các yu t kinh t thì GDP

trc tip nc ngoài  38 nc đang phát trin trên th gii trong giai đon t nm
2000 ti nm 2004 đƣ s dng các bin kích c th trng, lm phát, lng, c s h
tng, đ m, ri ro và thu thu nhp doanh nghip. Thông qua kt qu nghiên cu, các
bin kích c th trng, c s h tng và đ m có tác đng tích cc ti vic thu hút
đu t trc tip nc ngoài và có mc Ủ ngha thng kê cao. Lm phát và thu thu nhp
doanh nghip có tác đng nghch ti đu t trc tip nc ngoƠi vƠ có Ủ ngha thng