B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
DNG TH KIM THANH NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA NGÂN HÀNG THNG MI C
PHN VIT NAM THNH VNG
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2013
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: PGS.TS TRNG TH HNG
TP. H Chí Minh – Nm 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đ tài lun vn thc s “Nâng cao nng lc cnh tranh ca Ngân
Hàng Thng Mi C Phn Vit Nam Thnh Vng” là công trình nghiên cu
ca riêng tôi. Các s liu trong lun vn này hoàn toàn trung thc và cha đc
công b trong bt k công trình nào khác.
Tác gi lun vn Dng Th Kim Thanh
1.4.3 Bài hc v tng cng nng lc cnh tranh cho các ngân hàng Vit Nam 14
1.5 Vn dng mô hình đnh lng trong SPSS đ phân tích nng lc
cnh tranh ca VPBank 17
1.5.1 Quy trình nghiên cu 17
1.5.2 Cách thc nghiên cu và phân tích d liu 18
1.5.3 Nghiên cu đnh tính 19
1.5.4. Nghiên cu đnh lng 19
1.5.5 Xây dng thang đo 20
KT LUN CHNG 1 21
CHNG 2: THC TRNG NNG LC CNH TRANH CA NGÂN
HÀNG TMCP VIT NAM THNH VNG
2.1 Gii thiu khái quát v VPBank 22
2.1.1 Lch s hình thành 22
2.1.2 Các s kin quan trng ca VPBank qua các nm gn đây 22
2.1.3 Tm nhìn, s mng và giá tr ct lõi 25
2.1.4 Các nghip v kinh doanh ch yu 27
2.2 Thc trng v nng lc cnh tranh ca VPBank 27
2.2.1 Nng lc tài chính 27
2.2.1.1 Quy mô vn điu l 27
2.2.1.2 Quy mô vn ch s hu và kh nng chng đ ri ro 29
2.2.1.3 H s an toàn vn 31
2.2.1.4 Kh nng sinh li 32
2.2.1.5 Hot đng huy đng vn 34
2.2.1.6 Hot đng cho vay và đu t 38
2.2.1.7 T l n xu 42
2.2.2 V ng dng công ngh 43
2.2.3 Ngun nhân lc hin ti ca VPbank 44
2.2.4 Nng lc qun lý và c cu t chc 46
2.2.4.1 B máy t chc và mô hình qun lý 46
3.2.1.4. Gii pháp v huy đng vn 70
3.2.1.5. Gii pháp nâng cao hot đng cho vay và đu t 71
3.2.2 Gii pháp phát trin h tng công ngh thông tin 73
3.2.3 Gii pháp phát trin và nâng cao cht lng ngun nhân lc 74
3.2.4 Nhóm gii pháp nâng cao nng lc điu hành và chin lc kinh doanh 75
3.2.4.1 Nâng cao nng lc qun tr điu hành 75
3.2.4.2 Xây dng và hoàn thin chic lc kinh doanh 76
3.2.4.3 Xây dng và hoàn thin h thng qun tr ri ro 76
3.2.5 y mnh h thng kênh phân phi và đa dng hoá các sn phm dch v
cung cp 77
3.2.5.1 y mnh h thng kênh phân phi 77
3.2.5.2 a dng hóa sn phm và tng cng công tác chm sóc khách hàng 77
3.2.5.3. Các gii pháp phát trin sn phm và dch v 78
3.3 Các gii pháp đi vi Chính ph và Ngân hàng Nhà Nc 81
3.3.1 Kin ngh vi Quc hi v Lut NHNN và Lut các TCTD 81
3.3.2 Kin ngh đi vi Chính ph, NHNN Vit Nam và các B có liên quan 83
KT LUN CHNG 3 84
Kt lun 85
Danh mc tài liu tham kho
Oceanbank
Ngân hàng TMCP i Dng
ROA
H s thu nhp trên tng tài sn
ROE
H s thu nhp trên vn c phn
SHB
Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Ni
Smarlink
Công ty c phn dch v th smartlink
TCKT
T chc kinh t
TCTD
T chc tín dng
TMCP
Thng mi c phn
TNHH
Trách nhim hu hn
TS
Tài sn
VIB
Ngân hàng TMCP Quc T
Vn CSH
Vn ch s hu
VNBC
Công ty c phn th thông minh Vina
VPBank
Ngân hàng Thng Mi C Phn Vit Nam Thnh Vng
WTO
T chc thng mi th gii
DANH MC S VÀ BIU
S đ 1.1: H thng ch tiêu phn ánh sc cnh tranh ni ti ca NHTM 05
S đ 1.2 : Quy trình nghiên cu đ tài 17
S đ 2.1 : Mô hình lý thuyt đc điu chnh theo EFA 58
Biu đ 2.1: Vn điu l ca VPBank qua các nm 28
Biu đ 2.2: Vn ch s hu VPBank 30
Biu đ 2.3: Tng tài sn VPBank 30
Biu đ 2.4: ROA ca VPBank 33
Biu đ 2.5: ROE ca VPBank 33
Biu đ 2.6: S d huy đng và tc đ tng trng ca VPBank 35
Biu đ 2.7: S d huy đng vn phân theo loi hình huy đng 36
Biu đ 2.8: D n tín dng và tc đ tng trng qua các nm 38
Biu đ 2.9: C cu lao đng theo đ tui 45
Xut phát t mc đích trên, tác gi đã la chn nghiên cu đ tài “Nâng cao
nng lc cnh tranh ca Ngân Hàng Thng Mi C Phn Vit Nam Thnh
Vng” làm đ tài lun vn thc s kinh t.
2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tài
- ánh giá kh nng cnh tranh ca NH TMCP Vit Nam Thnh Vng.
- a ra các gii pháp nhm nâng cao nng lc cnh tranh ca NH TMCP Vit
Nam Thnh Vng t đó giúp VPBank nâng cao kh nng cnh tranh, nhm đt
nhng kt qu tt đp, tr thành ngân hàng bán l hàng đu trong h thng NH
TMCP Vit Nam.
3. i tng nghiên cu
- Nhng lý lun c bn v cnh tranh trong kinh doanh ngân hàng.
- Thc trng nng lc cnh tranh ca NH TMCP Vit Nam Thnh Vng.
- Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca NH Vit Nam Thnh Vng.
4. Phm vi nghiên cu
- Ch đim ca đ tài là tìm ra gii pháp giúp VPBank nâng cao kh nng
cnh tranh ca VPBank.
- tài Nghiên cu ch yu trong khong thi gian t nm 2009 đn nm
2012 và phm vi nghiên cu trên toàn h thng VPBank
5. óng góp ca đ tài
Nhng kt qu nghiên cu ca lun vn đóng góp thêm cho nhng lý lun v
kinh doanh cnh tranh trong ngành ngân hàng, giúp ngi đc có cái nhìn tng quát
v lnh vc kinh doanh tin t ti Vit Nam, đng thi mt đóng góp khác quan
trng và cng chính là ni dung ch yu ca lun vn đó là đnh hng cho ngân
hàng TMCP Vit Nam Thnh Vng nhng bc đi đúng đn, tng bc phát trin
bn vng trong h thng ngân hàng TMCP Vit Nam trong tng lai.
6. Phng pháp nghiên cu
Lun vn s dng phng pháp thng kê phân tích d liu thông qua vic s
dng phn mm SPSS 16.0 và 18.0. Da vào s liu thc t, kt qu kim đnh, xây
dng thang đo và kt qu t vic lp mô hình hi quy cho các bin đc đa vào
phân tích đ đa ra kt qu cho mc tiêu nghiên cu.
các doanh nghip thuc v các thành phn kinh t khác nhau vi nhng li ích và
tính toán khác nhau.
+ Cnh tranh ch có th tn ti nu nh các ch th có quyn t do hành x
trên th trng. T do kh c, t do lp hi và t chu trách nhim s đm bo cho
các doanh nghip có th ch đng tin hành các cuc tranh giành đ tìm c hi phát
trin trên thng trng. Mi k hoch đ sp đt các hành vi ng x, cho dù đc
thc hin vi mc đích gì đi na, đu hn ch kh nng sáng to trong kinh doanh.
Cnh cnh tranh là phng thc gii quyt mâu thun v li ích tim
nng gia các nhà kinh doanh vi vai trò quyt đnh ca ngi tiêu dùng.
Trong kinh doanh, li nhun là đng lc cho s gia nhp th trng, là thc
đo s thành đt và là mc đích hng đn ca các doanh nghip. Do đó, các doanh
;
-2-
nghip đua nhau ly lòng khách hàng. Khách hàng là ngi có quyn la chn
ngi s cung ng sn phm cho mình. Quan h này cng s đc mô t tng t
khi các doanh nghip cùng nhau tranh giành mt ngun nguyên liu.
Hin tng tranh đua nh vy đc kinh t hc gi là cnh tranh trong th
trng. Tng th đon đc s dng đ ganh đua đc gi là hành vi cnh tranh
ca doanh nghip. Kt qu ca cuc cnh tranh trên th trng làm cho ngi chin
thng m rng đc th phn và tng li nhun, làm cho k thua cuc chu mt
khách hàng và phi ri khi th trng.
Mc đích ca các doanh nghip tham gia cnh tranh là cùng tranh
giành th trng mua hoc bán sn phm.
Trên th trng, cnh tranh ch xy ra gia các doanh nghip có chung li ích
tim nng v ngun nguyên liu đu vào (cnh tranh mua); hoc v th trng đu
ra ca sn phm (cnh tranh bán) ca quá trình sn xut. Vic có cùng chung li ích
đ tranh giành làm cho các doanh nghip tr thành đi th ca nhau. Lý thuyt cnh
tranh xác đnh s tn ti ca cnh tranh gia các doanh nghip theo hng xác đnh
kênh phân phi. Cht lng ca sn phm.
- Kh nng đi ngoi: Kh nng liên kt vi các doanh nghiêp khác hoc liên
doanh vi nc ngoài, hoc s dng s tr giúp ca các t chc có liên quan
trong cnh tranh.
- Kh nng tài chính: Kh nng ca doanh nghip trong vic qun lý chi phí,
huy đng vn và thanh toán các ngha v tài chính.
- S thích nghi ca t chc: S mm do ca t chc đ thích ng vi s thay
đi ca môi trng. S thích nghi ca h thng quyn lc lãnh đo và t
chc hành chính trong lnh vc hot đng.
- Kh nng tip th: Nhiu doanh nghip thành công nh vào vic c gng
cung cp nhiu giá tr hn cho khách hàng, phát trin sn phm mi, nâng
cao cht lng dch v, phc v và phân phi sn phm.
1.2 NNG LC CNH TRANH CA NHTM.
1.2.1 Khái nim chung v nng lc cnh tranh ca NHTM.
Cng ging nh mi doanh nghip, NHTM cng là mt doanh nghip và là
mt doanh nghip đc bit, vì th NHTM cng tn ti vì mc đích cui cùng là li
nhun. Các NHTM cng tìm đ mi bin pháp đ cung cp sn phm, dch v có
;
-4-
cht lng cao vi nhiu li ích cho khách hàng, vi mc giá và chi phí cnh tranh
nht, bên cnh s đm bo v tính chính xác, đ tin cy và s tin li nht nhm thu
hút khách hàng, m rng th phn đ đt đc li nhun cao nht cho ngân hàng.
Do vy, cnh tranh trong NHTM cng là s tranh đua, giành dt khách hàng da
trên tt c nhng kh nng mà ngân hàng có đc đ đáp ng nhu cu ca khách
hàng v vic cung cp nhng sn phm dch v có cht lng cao, có s đc trng
riêng ca mình so vi các NHTM khác trên th trng, to ra li th cnh tranh, làm
tng li nhun ngân hàng, to đc uy tín, thng hiu và v th trên thng trng.
Nng lc cnh tranh ca mt NH là kh nng to ra và s dng có hiu qu
Di đây là mt s ch tiêu đánh giá nng lc cnh tranh ni ti ca các
NHTM:
S đ 1.1: H thng ch tiêu phn ánh sc cnh tranh ni ti ca NHTM
1.2.2.1 Tim lc tài chính
Tim lc tài chính là thc đo sc mnh ca mt ngân hàng ti mt thi
đim nht đnh. Tim lc tài chính th hin qua các ch tiêu sau:
- Mc đ an toàn vn và kh nng huy đng vn: Ch tiêu này đc th hin
thông qua các ch tiêu c th nh: quy mô vn ch s hu, h s an toàn vn
(CAR – Capital Adequacy Ratio). Tim lc vn ch s hu phn ánh sc
mnh tài chính ca mt ngân hàng và kh nng chng đ ri ro ca ngân
hàng đó. Cách thc mà mt ngân hàng có kh nng c cu li vn, huy đng
thêm vn cng là mt khía cnh phn ánh tim lc v vn ca mt ngân
Tim lc tài chính :
- Vn t có
- ROE
th đc phân tích thông qua nhng ch tiêu c th nh: giá tr tuyt đi ca
li nhun sau thu, tc đ tng trng và c cu li nhun; t sut li nhun
trên vn ch s hu (ROE); t sut li nhun trên tng tài sn có (ROA);
- Kh nng thanh khon: Nó đc th hin thông qua các ch tiêu nh kh
nng thanh toán tc thì, kh nng thanh toán ngay, đc bit là kh nng qun
lý ri ro thanh khon ca các NHTM.
1.2.2.2 Nng lc v công ngh
Trong lnh vc ngân hàng, công ngh ngày càng đóng vai trò nh là mt
trong nhng ngun lc to ra li th cnh tranh quan trng nht ca mi ngân hàng.
Công ngh ngân hàng không ch bao gm nhng công ngh mang tính tác nghip
nh h thng thanh toán đin t, h thng ngân hàng bán l, máy rút tin t đng
ATM,… mà còn bao gm h thng thông tin qun lý (MIS – Managerment
Informtics System), h thng báo cáo ri ro, . . trong ni b ngân hàng. Kh nng
nâng cp và đi mi công ngh ca các NHTM cng là ch tiêu phn ánh nng lc
công ngh ca ngân hàng. Nh vy, nng lc công ngh không ch th hin s
lng, cht lng công ngh hin ti mà còn bao gm c kh nng đi mi ca
công ngh hin ti v mt k thut cng nh kinh t.
1.2.2.3 Ngun nhân lc
Ngun nhân lc là ngun lc quan trng và không th thiu ca bt k ngân
hàng nào. Nhân s ca mt ngân hàng là yu t mang tính kt ni các ngun lc ca
ngân hàng, đng thi cng là cái gc ca mi ci tin và đi mi. Nng lc cnh
;
-7-
tranh v ngun nhân lc đc th hin qua mt s tiêu chí nh: trình đ đào to,
trình đ thành tho nghip v, đng c phn đu, mc đ cam kt gn bó vi NH.
Trình đ, hay k nng ca ngi lao đng là nhng ch tiêu quan trng th
hin cht lng ca ngun nhân lc. Quá trình tuyn dng và đào to mt chuyên
viên ngân hàng thng rt tn kém c v thi gian và công sc. Hiu qu ca chính
sách nhân s, đc bit là chính sách tuyn dng và c ch thù lao là mt ch tiêu
kin sn phm, dch v truyn thng ca ngân hàng vn còn phát trin.
Mc đ đa dng hoá các dch v cng là mt ch tiêu phn ánh nng lc cnh
tranh ca mt ngân hàng. Mt ngân hàng có nhiu loi hình dch v cung cp phù
hp vi nhu cu ca th trng s là mt ngân hàng có li th cnh tranh. S đa
dng hoá các dch v mt mt to cho ngân hàng phát trin n đnh hn, mt khác
cho phép ngân hàng phát huy li th nh quy mô. Tuy nhiên, s đa dng hoá các
dch v cn phi thc hin trong tng quan so vi các ngun lc hin có ca ngân
hàng. Nu không, vic trin khai quá nhiu dch v có th làm cho ngân hàng kinh
doanh không hiu qu do dàn tri quá mc các ngun lc.
1.3 Ý ngha và vai trò ca vic nâng cao nng lc cnh tranh ca các NHTM
trong quá trình hi nhp quc t.
Hi nhp quc t trong lnh vc ngân hàng là quá trình m ca đ đa h
thng ngân hàng trong nc hòa nhp vi h thng ngân hàng khu vc và th gii,
hot đng ngân hàng không còn bó hp trong phm vi mt nc, mt khu vc mà
m rng trên phm vi toàn cu. Hot đng ngân hàng phi tuân th theo quy lut th
trng và các nguyên tc kinh doanh quc t, hot đng ngân hàng đc thc hin
theo tín hiu th trng mà không b ngn chn bi các bin pháp qun lý hành
chính, lãi sut, t giá, hot đng tín dng… do th trng quyt đnh.
Quá trình hi nhp ca h thng ngân hàng có th hiu là quá trình ci cách
tng bc h thng ngân hàng xut phát t yêu cu thc t ca quá trình toàn cu
hóa nn kinh t quc gia, vì có nh vy h thng ngân hàng mi có th đm nhim
và phát huy đc vai trò trung gian tài chính ca mình trong bi cnh nn kinh t
mi vi nhiu bin đng phc tp ca th trng quc t nói chung và th trng ni
đa nói riêng.
Thc hin hi nhp quc t trong lnh vc ngân hàng đòi hi chính ph và
NHNN phi xóa b nhng u đãi, tin ti cnh tranh bình đng gia các ngân hàng
trong và ngoài nc. Do đó, mc đ hi nhp quc t trong lnh vc ngân hàng có
mi quan h cht ch vi mc đ t do hóa tài chính - tin t. Vic thc hin t do
;
-9-
lc sáng to; Nng lc phân b và tái phân b danh mc tài sn và n; Nng lc ci
thin nng sut và qun lý ngun lc; Kh nng thanh toán, vn và thanh khon; và
;
-10-
vn ch s hu mnh. iu đó có ngha là, trong bi cnh hin nay ca nn kinh t,
trc nhng rào cn ca môi trng kinh doanh, s cnh tranh ca đi th trong và
ngoài nc, mi ngân hàng phi t phân tích, đánh giá và chn cho mình mt bc
đi phù hp trong quá trình phát trin, va đáp ng đc nhu cu va nâng cao đc
sc cnh tranh ca chính mình.
1.4 Kinh nghim ca các ngân hàng nc ngoài và bài hc cho các ngân hàng
Vit Nam trong vic nâng cao nng lc cnh tranh.
1.4.1 Kinh nghim ca Citibank
Citibank of New York đc thành lp vào nm 1812 ti United States, vi
hn na vn thuc v tp đoàn tài chính Citicorp, có trên 3.400 chi nhánh và tr s
trên 100 nc. Sau đó vào nm 1902, Citibank US tin hành hot đng ti Châu Á
vi hn 200 chi nhánh ti 21 nc. Nm 1977, Citibank bt đu hot đng
Australia và tr thành mt trong nhng ngân hàng quc t dn đu ti Australia vi
hn 10 t tng s hu và 1.500 nhân công.
Ti th trng Australia nh vào các k hoch đa dng nhng sn phm tt
và s lng khách hàng đông làm cho Citibank tr thành mt trong nhng ngân
hàng ln nht ti Australia hin nay, do cách tip cn ca Citibank vi hình thc
kinh doanh ngân hàng đn l và tp đoàn luôn khác bit vi các đi th cnh tranh,
Citibank luôn chú trng đn đào to nhân viên và ngi qun lý, đm bo rng h
luôn tp trung vào vic cung cp cho khách hàng nhng dch v tt nht có th.
Tính sáng to th hin trong các sn phm dch v ca Citibank nh là ngân hàng
duy nht ti Australia có đa ra s bo mt v nhng bc nh trong th tín dng,
hay Citibank cng là ngân hàng đu tiên ti Australia có dch v ngân hàng qua
telephone 24/24h, 7 ngày trong tun… Các thành tu trên giúp Citibank trong nhiu
ca khách hàng vi các dch v ca Citibank, nhanh chóng chim th phn hot
đng ti hu ht các nc trên th gii.
Hin nay, ti th trng Vit Nam, Citibank là mt trong các ngân hàng nc
ngoài hàng đu vi các chi nhánh ti Hà Ni và TP. H Chí Minh, và mt mng
li liên kt tri rng khp 64 tnh thành ti Vit Nam. Ngân hang Citi cung cp đa
dng các dch v ngân hàng ti Vit Nam bao gm mng dch v ngân hàng cho các
công ty đa quc gia, dch v ngân hàng đu t và các dch v giao dch, bao gm
thng mi, qun lý tin mt, và các dch v liên quan đn chng khoán. Hot đng
ch yu ca Citybank đc chia thành hai mng chính: Global Consumer Group
;
-12-
(Khi ngân hàng bán l) và Institutional Clients Group (Khi ngân hàng dành cho
doanh nghip). Bên cnh đó, Citi Vit Nam chú trng vào các vn đ nh tài chính
vi mô, giáo dc thanh thiu niên, giáo dc tài chính, phát trin cng đng và tinh
thn t nguyn ca các nhân viên. in hình nh t nm 2010 đn nm 2012,
ngun qu Citi Foundation đã gii ngân hn 3,3 t đng (188.000 USD) và đã to
điu kin cho hn 10.000 ph n các gia đình nghèo ti Thanh hóa đc tip cn
các dch v tài chính và to dng các doanh nghip vi mô ca mình. Bng vic đa
dng hóa và gia tng ngun thu nhp, nhng ph n này đã có th ci thin đáng k
đi sng ca mình, và đng thi gia tng đóng góp cho cng đng. Mc gia tng
thu nhp này đã góp phn làm gim t l suy dinh dng và b hc tr em
Citi kt hp c th mnh v mng li và tài nguyên toàn cu vi du n ln
ti th trng đa phng đ đa ra các sn phm mang tính sáng to cao, đáp ng
nhu cu ngày càng đa dng ca các khách hàng ti Vit Nam và các các khách hàng
đang tìm kim c hi đu t ti quc gia có tc đ phát trin đáng k này. Vi
nhng đóng góp ca mình qua nhiu nm ti th trng các nc, Citibank tht s
đã tr thành mt trong nhng ngân hàng nc ngoài hàng đu trong lnh vc tài
chính, đã nhn đc nhiu gii thng vinh danh cho s đóng góp ca mình nh
Ngân hàng có dch v thng mi quc t tt nht VN; Ngân hàng có dch v trc