TP.H Chí Minh - Nmă2013

B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM



LÊ NGUYN QUC TRUNG

QUN TR RI RO THANH KHON TI NGÂN
HÀNG TMCP XUT NHP KHU VIT NAM LUNăVNăTHC SăKINHăT


TP.H Chí Minh - Nm 2013 LIăCAMăOAN

Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t này do chính tôi nghiên cu và thc hin, vi
s hng dn ca PGS.TS Phm Vn Nng. Ni dung lun vn có tham kho và s dng
các thông tin, tài liu ca các Ngân hàng thng mi, t ngun Ngân hàng Nhà nc và các
tp chí chuyên ngành, website theo danh mc tài liu ca lun vn.

Tácăgiă LêăNguynăQucăTrung
MCăLC
McăLc
Liăcamăđoan
Danhămcăcácăchăvitătt
Danhămcăbngăbiu
Danhămcăđăth,ăhìnhăv
Liămăđu
CHNGă1: TNGăQUANăVăQUNăTRăRIăROăTHANHăKHONăTIăCỄCă
NGỂNăHẨNGăTHNGăMI 3
1.1. Lý thuyt v thanh khon ti các NHTM 3
1.1.1. Khái nim thanh khon 3
1.1.2. Các trng thái thanh khon 3

2.3.2. Qun tr ri ro thanh khon ti ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit
Nam giai đon 2008 – 2012 s dng phng pháp tip cn các ch s thanh
khon 43
2.3.3. So sánh mt s ch tiêu thanh khon ca Eximbank, Sacombank, ACB,
MBB 55
2.3.4. Qun tr ri ro thanh khon ti hi s da trên c ch qun lý vn tp
trung 65
2.3.5. Thành qu và hn ch trong hot đng qun tr thanh khon ti
Eximbank 66
2.4. ánhăgiáăkh nngăđápăngăcácăquyăđnh v vn và thanh khon ca Basel III
ti Eximbank 69
Kt lunăchngă2 72
CHNGă3: GII PHÁP HOÀN THIN QUN TR RI RO THANH KHON
TI NGÂN HÀNG TMCP XUT NHP KHU VIT NAM 73
3.1. nhă hng phát trin ca Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam

trong thi gian ti 73
3.2. Mt s gii pháp hoàn thin qun tr ri ro thanh khon ti Ngân hàng TMCP
Xut Nhp Khu Vit Nam 75
3.2.1. Tip tc xây dng và hoàn thin chính sách qun tr ri ro thanh khon 75
3.2.2. Xây dng mô hình t chc ni b v qun tr ri ro thanh khon 79
3.2.3. Tip tc tng cng kim soát ni b trong công tác qun tr ri ro thanh
khon 79
3.2.4. Phát trin công ngh ngân hàng hin đi 80
3.2.5. Tip tc chú trng đào to ngun nhân lc 81
3.2.6. Mt s góp ý cho Eximbank trong điu kin ngun vn di dào hin nay 81
3.3. Kin ngh đi vi Chính ph và NHNN 83
Kt lunăchngă3 87
KT LUN 88
Tài liu tham kho


DANH MC BNG BIU
Bng 1.1: L trình thc thi các quy đnh ca hip c Basel III.
Bng 2.1: Tình hình d tr s cp, d tr th cp ca Eximbank thi đim 31/12/2012.
Bng 2.2: Ch tiêu thanh khon và an toàn hot đng Eximbank t 2008 – 2012.
Bng 2.3: Trng thái thanh khon ca Eximbank nm 2008 – 2012
Bng 2.4: Ch s H1 và H2 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.5: Ch s H3 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.6: Ch s H4 và H5 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.7: Ch s H6 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.8: Ch s H7 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.9: Ch s H8 ca Eximbank t 2008 – 2012
Bng 2.10: Ch s H1 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.11: Ch s H2 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.12: Ch s H3 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.13: Ch s H4 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.14: Ch s H5 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.15: Ch s H6 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.16: Ch s H7 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.17: Ch s H8 các ngân hàng qua các nm.
Bng 2.18: Tài sn và trng s ca tài sn theo Basel III ca Eximbank.
Bng 2.19: N và trng s ca N theo Basel III ca Eximbank. DANH MCă TH, HÌNH V
Biu đ 2.1: Tng trng tín dng giai đon 2006 – 2012.
Biu đ 2.2: T l n xu giai đon 2008 – 2012.
Biu đ 2.3: Din bin lãi sut liên ngân hàng.
Biu đ 2.4: Tng trng vn huy đng cá nhân và TCKT qua 5 nm.
Biu đ 2.5: Ch s H1 và H2 ca Eximbank t 2008 – 2012.

phát t vic yu kém trong công tác qun tr ri ro.
Mc tiêu caăđ tài
Làm rõ ni dung QTRRTK trong hot đng ca các NHTM nói chung và ca
Eximbank nói riêng. Bên cnh đó, phân tích thc trng ri ro thanh khon và
QTRRTK thông qua các ch s thanh khon, đa ra nhng nguyên nhân gây ra ri ro
thanh khon, cách thc qun tr thanh khon cng nh mt s ch tiêu đánh giá RRTK
ti ngân hàng theo tiêu chun Basel III. Qua đó đánh giá nhng thành tu và hn ch
ca ngân hàng cng nh đa ra nhng gii pháp hoàn thin QTRRTK ti Eximbank.
iătng nghiên cu
2 Nhng vn đ v QTRRTK ti ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam, s cn
thit ca các tiêu chun v QTRRTK.
Phm vi nghiên cu
Thông qua báo cáo tài chính, báo cáo thng niên ca Eximbank và mt s t chc tín
dng t nm 2008 – 2012 đ đánh giá tình hình thanh khon. Các chun mc Basel III
liên quan đn thanh khon.
Phngăphápănghiênăcu
Lun vn s dng phng pháp phân tích ch s thanh khon và các phng pháp: mô
t - gii thích, so sánh – đi chiu, tng hp – phân tích, phng pháp thng kê, d
báo thông qua các s liu có đc t các ngun thông tin đáng tin cy.
Phân tích s dng s liu th cp thu thp t các báo cáo ngành, báo cáo thng niên
t 2008-2012 đ có th đánh giá mt cách chn lc và khách quan.
ụ ngha đóng góp ca đ tài: Giúp Ngân hàng xem xét, đánh giá li thc trng QTRR
nói chung và QTRRTK nói riêng theo chun thông thng và theo Basel III đ t đó
có các bin pháp qun tr thích hp trong bi cnh mi.
Kt cuăđ tài: gm 3 chng
CHNGă1 gii thiu tng quan v QTRR và QTRRTK trong hot đng kinh doanh
ti NHTM, các mô hình và phng pháp QTRRTK c bn, các quy đnh Basel trong

khon là tc thi hoc gn nh tc thi. Chng hn, mt khon tin gi ln đn hn và
khách hàng không có Ủ đnh tip tc duy trì s vn này ti ngân hàng; khi đó, ngân hàng
buc phi tìm kim các ngun vn có th s dng ngay nh vay t TCTD khác. Ngoài ra,
yu t thi v, chu k cng rt đáng quan trng trong vic d kin cu thanh khon dài
hn. Vic k hoch đc nhng yêu cu thanh khon này, s giúp ngân hàng hoch đnh
đc nhiu ngun đáp ng cu thanh khon dài hn hn là trong trng hp đi vi cu
thanh khon ngn hn.
1.1.2. Các trng thái thanh khon
4 Trng thái thanh khon ti thi đim xác đnh có th đc đánh giá qua ch tiêu trng
thái thanh khon ròng (Net Liquidity Position), da trên c s đu vào (tng cung thanh
khon) và đu ra (tng cu thanh khon) ca các lung tin ti thi đim đó.
 Cung thanh khon là s tin có sn hoc có th có trong thi gian ngn đ ngân
hàng s dng, bao gm các ngun sau
+ Tin gi s nhn đc t khách hàng. ây là ngun chim t trng ln nht.
+ Doanh thu t vic cung cp dch v
+ Các khon tín dng s thu v đc
+ Bán tài sn đang kinh doanh và s dng
+ Vay mn t th trng tin t
+ Phát hành c phiu ra th trng
 Cu thanh khon là các ngun tin mà ngân hàng s phi chi ra trong thi gian
ngn, to nên t các ngun:
+ Tin gi khách hàng rút ra
+ Gii ngân các hp đng tín dng
+ Thanh toán các khon vay và tr lưi
+ Mua li c phiu
+ Chi phí cung ng dch v và chi phí lãi
+ Thanh toán c tc cho c đông

dài hn (lãi sut cao hn) nên ngân hàng v c bn luôn có nhu cu thanh khon rt ln.
Trong nhng nm gn đây, thanh khon  mt s NHTM luôn trong trng thái cng
thng, gây nh hng tiêu cc đn h thng ngân hàng. Do đó, công tác qun tr thanh
khon tr nên quan trng hn so vi trc đây rt nhiu, bi vì mt ngân hàng có th b
đóng ca nu không đáp ng đ nhu cu thanh khon, mc dù, v mt k thut nó vn còn
kh nng tr n. Hn na, nng lc qun tr thanh khon là thc đo quan trng v hiu
qu tng th đ đt đn các mc tiêu dài hn ca ngân hàng.
Thanh khon trong h thng ngân hàng rt quan trng cho s bình n và phát trin
ca mt quc gia. Khi thanh khon ca h thng ngân hàng có vn đ s nh hng đn
h thng tài chính ca quc gia, nh hng đn mi lnh vc trong xã hi t th trng
6 chng khoán đn th trng bt đng sn, th trng lao đng, nh hng đn tin gi ca
ngi dân… Tt c nhng điu này s tàn phá th trng tài chính, nh hng trc tip
đn các thành phn tham gia trong th trng, nhng ngi dân và toàn b xã hi.
1.1.4. Các nhân t nhăhng đn thanh khon:
1.1.4.1. Các nhân t bên trong:
Các nhân t bên trong ngân hàng thng mang tính ch quan, xut phát t các yu t
ni ti ca chính tng ngân hàng, và nó ch nh hng ti thanh khon ca chính ngân
hàng đó.
 Chin lc qun lý thanh khon ca ngân hàng: Các ngân hàng khác nhau s có
chin lc qun lý thanh khon khác nhau. Tùy thuc vào đc đim, quy mô hot
đng, mc tiêu kinh doanh và mc tiêu li nhun mà các ngân hàng s theo đui
các chin lc qun lý thanh khon khác nhau.
 Chin lc kinh doanh ca các NHTM: Chin lc kinh doanh là nhân t quan
trng nh hng ti ngun cung và ngun cu thanh khon, ví d nh vic phát
trin sn phm, nâng cao cht lng tín dng,…
 Uy tín ca ngân hàng: Uy tín cao ca ngân hàng có kh nng thu hút ngun tin
gi tit kim n đnh, chi phí r. c bit trong điu kin khng hong, bin đng

trc tip đn các chin lc phát trin cng nh các quyt đnh kinh doanh ca mi
NH, trong đó có công tác thanh khon luôn chu tác đng ln và nhy cm vi mi
s thay đi ca môi trng.
 S phát trin ca th trng tin t: Th trng tin t đc s dng nh là mt
phng tin giao dch và chuyn giao qu tin t ngn hn nhm đáp ng nhu cu
vn ngn hn và duy trì kh nng thanh khon gia đn v thng d vn và đn v
thiu ht vn. Các NHTM có th huy đng các ngun vn ngn hn trên th trng
liên ngân hàng đ đáp ng nhu cu thanh khon tm thi ca ngân hàng mình.
 Yu t th trng: Bao gm các yu t thuc nhu cu, tâm lý, thói quen t phía
khách hàng s nh hng ln đn thanh khon ca các NHTM. Ví d, tâm lý
khách hàng mun gi tin ti ngân hàng ln s an tâm hn dù lãi sut có thp hn
8 các ngân hàng nh. Hoc khi lm phát cao, ngi dân có xu hng chuyn d tr
tin đng sang d tr vàng, ngoi t mnh Các yu t này đu có tác đng trc
tip ti thanh khon ca các ngân hàng.
1.2. Lý thuyt v qun tr ri ro thanh khon ti các NHTM
1.2.1. Bn cht ri ro thanh khon
Theo Timothy W. Koch: “Ri ro thanh khon là s bin đng v thu nhp ròng và
th giá ca vn ch s hu, xut phát t khó khn ca NHTM trong vic huy đng ngay
lp tc các khon ngân qu có sn bng hình thc vay mn hoc bán tài sn.”
Theo A.Vento: Ri ro thanh khon là tình trng ngân hàng không có đ các ngun
tài chính đ đáp ng nhu cu thanh khon vào thi đim đn hn, hoc là phi s dng
nhng ngun tài chính vi chi phí cao mc dù ngân hàng vn có kh nng thanh toán. Ri
ro thanh khon s xy ra khi ngân hàng không có đ lng tin mt đ đáp ng các nhu
cu tc thì v vn nh nhu cu rút tin gi, gii ngân các khon tín dng đư cam kt vi
khách hàng hoc đáp ng các nhu cu vay mi ca nn kinh t.
Nh vy, ri ro thanh khon là mt loi ri ro quan trng bc nht đi vi mt t
chc kinh t, đc bit là các t chc tài chính. Tình trng này nh thì gây thua l, hot

riêng các ch tiêu an toàn cho mình.
1.2.2.2. Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân khách quan là nhng nguyên nhân do nhng nhân t bên ngoài tác
đng vào, ngân hàng khó th kim soát đc. S phn ng ca ngân hàng thng đi sau
nhng hành đng ca nhóm nguyên nhân này.
 Ri ro v pháp lut và chính sách qun lý ca NHNN: Ri ro này xut phát t các
chính sách v qun lý ngân hàng ca NHNN nh s thay đi chính sách qun lý
kinh t, thay đi các quy đnh v pháp lut nhng ngân hàng không đ thi gian
thích nghi, thay đi trong điu kin mi k hoch công vic đư trin khai. Nhng
nguyên nhân này thng tác đng lên din rng, nh hng đn toàn b h thng
ngân hàng.
10  Ri ro t khách hàng: K đn là các ri ro t các khách hàng ca ngân hàng, bao
gm khách hàng đi vay và khách hàng là các ngân hàng. Loi ri ro này xut hin
khi mt trong các bên tham gia vào quá trình thanh toán, giao dch không hoàn
thành ngha v ca mình dn đn h qu kéo theo mt s ngân hàng khác b nh
hng.
 Ri ro do tác đng ca nn kinh t th gii: Ngày nay, nn kinh t nc ta đư hi
nhp khá nhiu vi kinh t th gii. S bt n ca mt quc gia nào trên th gii
đu có th nh hng đn nn kinh t ca Vit Nam.
Ngoài nhng nguyên nhân nêu trên, còn rt nhiu nhng nguyên nhân khác gây ra
ri ro thanh khon ti ngân hàng, tùy thuc vào tng đc đim ca tng thi k và  mi
quc gia, mi ngân hàng khác nhau.
1.2.3. oălng ri ro thanh khon
 đo lng ri ro thanh khon, ta có th tip cn qua các ch s thanh khon sau
đây:
 Ch s H1: Vn t có/Tng ngun vn huy đng. Ch s này đa ra nhm mc
đích gii hn mc huy đng vn ca ngân hàng đ tránh tình trng khi ngân hàng

 .Ch s chng khoán thanh khon H6: (Chng khoán kinh doanh + Chng khoán
sn sàng đ bán)/Tng tài sn Có. Ch s phn ánh t l nm gi các chng khoán
có th d dàng chuyn đi thành tin mt, đáp ng nhu cu thanh khon trên tng
tài sn “Có” ca ngân hàng. Ch s này càng cao thì trng thái thanh khon càng
tt.
 Ch s trng thái ròng đi vi các TCTD H7: Tin gi và cho vay TCTD/Tin gi
và vay t TCTD. Ch s này càng cao cho thy tính thanh khon ca ngân hàng
càng tt. Nu H7 > 1, ngân hàng đang đi gi nhiu hn đi vay, nm đc quyn
ch đng trong thanh khon và ngc li.
 Ch s H8: (Tin mt + Tin gi thanh toán NHNN + Tin gi KKH ti
TCTD)/Tin gi ca khách hàng. Ch s H8 càng cao thì kh nng thanh khon
ca ngân hàng càng tt.
1.2.4. Ni dung qun tr ri ro thanh khon
12 Qun tr ri ro thanh khon là mt quá trình qun tr nhm hn ch ri ro thanh
khon hoc ti thiu hóa các tn tht mà ri ro thanh khon gây ra vi hot đng kinh
doanh ca ngân hàng, t đó to điu kin cho vic s dng ti u các ngun vn ca ngân
hàng, gim đn mc thp nht các thit hi v tài sn và gia tng li nhun cho ngân
hàng.
Bn cht ca hot đng qun tr ri ro thanh khon trong ngân hàng có th đúc kt 
hai ni dung sau:
 Mt là, ngân hàng phi thng xuyên đi mt vi tình trng thâm ht hay
thng d thanh khon, do him khi nào thanh khon  trng thái cân bng.
 Hai là, thanh khon và kh nng sinh li là hai đi lng t l nghch vi
nhau. Mt tài sn có tính thanh khon càng cao thì kh nng sinh li ca nó s
càng thp và ngc li. Mt ngun vn có tính thanh khon cao thng có chi
phí huy đng ln và do vy, kh nng sinh li ca ngun vn này s không
cao.

kim đc không b tn tht khi có các bin c bt li xy ra.
 Mc tiêu vì s an toàn ca h thng và gii quyt nhu cu tín dng cho s phát
trin kinh t - xã hi: Ngoài hai mc tiêu c bn trên thì QTRRTK còn có mt mc
tiêu là vì s an toàn ca h thng ngân hàng. S n đnh thanh khon ca ngân
hàng chính là si dây liên kt đc bit gia các ngân hàng giúp cho s n đnh ca
toàn h thng vì mt khi có mt ngân hàng b mt thanh khon thì có th kéo theo
hàng lot các ngân hàng khác b nh hng.
Ngoài ra, thanh khon tt còn đáp ng đc nhu cu vay vn ca nn kinh t nhm
phc v tt nhu cu phát trin kinh t - xã hi. Ngoài ra khi ngân hàng b mt thanh khon
dn đn phá sn thì nhng khon tin gi mà ngi dân, nhà đu t đư gi vào ngân hàng
s b mt, gây hoang mang trong xã hi.
1.2.6. Chinălc qun tr thanh khon
 x lý vn đ thanh khon, các ngân hàng cn có chin lc qun tr thanh khon
thích hp. Các ngân hàng có th tip cn các chin lc thanh khon theo các hng t
14 bên trong (da vào tài sn Có), vay mn t bên ngoài (da vào tài sn N) hoc kt hp
t c hai ngun trên.
 Chin lc qun tr thanh khon da vào tài sn Có
Qun tr thanh khon da vào tài sn Có là chin lc ngân hàng to ngun cung cp
thanh khon t chính các tài sn ca ngân hàng. ó là các tài sn có tính thanh khon cao,
d chuyn hóa thành tin trong thi gian ngn nh trái phiu kho bc, các khon trái phiu
đô th, tin gi ti các ngân hàng khác, chng khoán các c quan chính ph, chng khoán
các ngân hàng khác.
o Chin lc tip cn thanh toán thc s: Vi chin lc này ngân hàng ch
cho vay ngn hn. Khi có nhu cu thanh khon phát sinh, ngân hàng có th
thu hi các khon cho vay hoc bán n đ đáp ng nhu cu thanh khon.
o Chin lc tip cn th trng tin t: Chin lc này đòi hi ngân hàng
phi d tr thanh khon đ ln di hình thc nm gi nhng b phn tài

v hn mc tín dng t các ngân hàng đi lý hoc nhng nhà cp vn khác. Vi nhu cu
thanh khon có tính đt xut không th lng trc thì đc đáp ng t vay mn ngn
hn trên th trng tin t. Các nhu cu thanh khon dài hn cn đc hoch đnh và
ngun vn đ đáp ng nhu cu này là các khon tin vay ngn hn và trung hn.
Tuy nhiên vic u tiên hay linh hot la chn các ngun d tr nào đ đáp ng nhu
cu thanh khon còn ph thuc vào nhiu yu t nh: nhu cu thanh khon, thi hn nhu
cu thanh khon, kh nng tip cn th trng tài sn N, kh nng chp nhn chi phí và
ri ro, chính sách và các quy đnh ca NHNN. Do vy vic qun tr thanh khon là k
thut và cng là ngh thut ca mi ngân hàng.
1.2.7. Quy trình qun tr ri ro thanh khon.
Qun tr ri ro thanh khon rt quan trng và là hot đng thng xuyên ca các
NHTM. Do đó tt c các NHTM cn xây dng cho mình quy trình qun lý ri ro nói
chung và quy trình qun tr ri ro thanh khon nói riêng. Nhìn chung có th tng hp li
quy trình qun tr ri ro thanh khon nh sau:
Bc 1: Nhn dng ri ro.
16  qun tr ri ro, nhà qun tr phi nhn dng đc ri ro bng cách theo dõi, xem
xét, nghiên cu môi trng hot đng và toàn b hot đng ca ngân hàng nhm thng kê
đc tt c nhng ri ro, d báo nhng dng ri ro có th xut hin đi vi ngân hàng, t
đó có nhng gii pháp kim soát và tài tr ri ro thích hp. Nhng du hiu nhn bit ri
ro thanh khon:
- Khách hàng rút nhiu tin gi cùng mt lúc.
- Tng trng tín dng nhanh hn vn huy đng.
- Thiu chin lc huy đng vn cnh tranh.
- Ph thuc quá nhiu vào ngun vn không n đnh (tin gi t chc).
- B gim các hn mc vay trên th trng tin t.
- Ngun vn không đa dng.
- B gim mc xp hng tín nhim.