Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
I. Lời mở đầu
Công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn là quá trình vô cùng
quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nớc, nhất là những
nớc đang phát triển nh nớc ta hiện nay. Một đất nớc bị chiến tranh tàn
phá, có cơ sở vật chất nghèo nàn lạc hậu vì vậy mục tiêu chính đ ợc Đảng
và Nhà nớc đề ra và thực hiện cho bằng đợc đó là phải công nghiệp hoá
hiện đại hoá đất nớc. Muốn vậy trớc hết phải công nghiệp hoá hiện đại
hoá nông nghiệp nông thôn bởi 80% ngời dân Việt Nam sống bằng nông
nghiệp. Trong giai đoạn hiện nay chúng ta phải u tiên phát triển lực lợng
sản xuất, chú trọng phát huy nguồn lực con ngời bởi nguồn lực con ngời
đóng vai trò quan trọng chủ chốt trong quá trình công nghiệp hoá hiện
đại hoá nông nghiệp nông thôn. Con ngời sáng tạo ra máy móc quản lý và
sử dụng hợp lý máy móc hiện đại để phục vụ và làm cho cuộc sống con
ngời thoải mái hơn, thoả mãn các nhu cầu tự nhiên của con ngời. Ngoài
ra phải thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng phát huy lợi thế
của từng vùng gắn với thị trờng để sản xuất hàng hoá quy mô lớn với chất
lợng và hiệu quả cao. Dần dần xoá bỏ mô hình sản xuất nhỏ lẻ vừa tốn
kém vừa không hiệu quả thay thế vào đó là những mô hình sản xuất phù
hợp hơn mang lại năng suất cao hơn. Bên cạnh phát triển khoa học cũng
phải chú ý bảo vệ môi trờng phòng chống, hạn chế và giảm nhẹ thiên tai
từ đó phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững, đa nền kinh tế của đất
nớc phát triển đi lên sánh vai cùng các nớc trên thế giới. Từng bớc đa
Việt Nam trở thành nớc công nghiệp phát triển trong khu vực trên thế
giới.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
II. Nội dung
A. Một số vấn đề lý luận cơ bản về công nghiệp, hoá
hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn
1. Thế nào là công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn

hoá, hiện đại hoá là phải đa phơng pháp sản xuất công nghiệp, máy móc
thiết bị vào sử dụng trong nông nghiệp và sản xuất ở nông thôn để thay
thế lao động thủ công. Nông thôn Việt Nam luôn mang nặng tính thủ
công trong sản xuất nông nghiệp vì vậy để thay đổi tập quán, cách làm
của nông dân là bớc đi vô cùng khó, phải thực hiện theo từng bớc đi từ từ
chậm chạp. Đa dần phơng pháp sản xuất bằng máy móc để con ngời dần
tiếp nhận phơng pháp sản xuất này.Không thể đột ngột thay thế phơng
pháp sản xuất thủ công bằng phơng pháp máy móc ngay đợc nh thế sẽ
gây ra sự lúng túng của ngời sử dụng cũng nh ngời hớng dẫn sử dụng.
Ngời cần sử dụng máy móc lại không biết cách sử dụng hoặc lúng túng
trong cách sử dụng vì vậy gây nên sự lãng phí máy móc thiết bị. Sau khi
đa máy móc thiết bị vào sử dụng cũng cần phải có phơng pháp quản lý
hiện đại tơng ứng với các loại công nghệ và thiết bị. Máy móc khoa học
là những thành tựu sáng tạo của con ngời, chúng không tự bảo quản,
không chống lại sự hao mòn vì vậy phải có bàn tay con ngời bảo quản
cho nó. Ngoài ra quản lý, sử dụng máy móc sao cho hợp lý tiết kiệm tiền
của, tránh lãng phí cũng cần phải học, phải có phơng pháp khoa học hiện
đại. Đó là cả một quá trình đào tạo chính quy và có quy mô. Nhng khi có
máy móc hiện đại, trang thiết bị đợc quản lý tốt mà cơ sở vật chất nghèo
không phù hợp thì cũng không có hiệu quả. Vì vậy phải tạo ra hệ thống
cơ sở hạ tầng thích hợp với việc đa máy móc thiết bị mới vào nông thôn.
Nh vậy, công nghiệp hoá nông thôn không có nghĩa là chỉ phát
triển công nghiệp ở nông thôn mà bao gồm cả việc phát triển toàn bộ các
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hoạt động, các lực lợng sản xuất dịch vụ và đời sống văn hoá tinh thần ở
nông thôn và cả nớc nói chung.
Công nghiệp hoá nông nghiệp là một bộ phận của công nghiệp hoá
nông thôn. Nội dung chủ yếu là đa máy móc thiết bị, ứng dụng các phơng
pháp sản xuất kiểu công nghiệp, các phơng pháp và hình thức tổ chức

Nớc ta đi từ xã hội phong keíen phát triển đi thẳng lên chế độ xã
hội chủ nghĩa mà không qua chế độ t bản chủ nghĩa vì vậy cơ sở vật chất
còn nghèo nàn lạc hậu, phơng thức quản lý lỏng lẻo yếu kém. Nhiệm vụ
quan trọng nhất bức thiết đợc đặt ra là phải xây dựng cơ sở vật chất, kỹ
thuật của xã hội chủ nghĩa trong đó có công nghiệp và nông nghiệp hiện
đại, có văn hoá và khoa học tiên tiến. Muốn thực hiện thành công nhiệm
vụ quan trọng nói trên nhất thiết phải tiến hành công nghiệp hoá tức là
chuyển nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu thành nền kinh tế công nghiệp.
Từ thập niên 60 của thế kỷ XX, Đảng cộng sản Việt Nam đã đề ra
đờng lối công nghiệp hoá là nhiệm vụ trung tâm xuyên suốt thời gian quá
độ lên chủ nghĩa xã hội. Công nghiệp hoá ở nớc ta trớc hết là quá trình
thực hiện mục tiêu xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Đó là một quá
trình thực hiện chiến lợc phát triển kinh tế - xã hội nhằm cải tiến một xã
hội nông nghiệp thành một xã hội công nghiệp gắn với việc hình thành
từng bớc quan hệ sản xuất tiến bộ, ngày càng thể hiện đầy đủ hơn bản
chất u việt của chế độ xã hội mới xã hội chủ nghĩa. Nớc ta đi lên chủ
nghĩa xã hội với xuất phát điểm là nền nông nghiệp lạc hậu, bình quân
ruộng đất thấp, 80% dân c có mức thu nhập thấp, nghèo đói, sức mua hạn
chế nếu không muốn nói là không thể mua nối hàng hoá cho tiêu
dùng.Một đất nớc sống dựa chủ yếu vào nông nghiệp lạchậu, canh tác
trên ruộng đất nghèo nàn, cơ sở vật chất thô sơ, tự chế tạo là chính. Đời
sống phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, lại bị chiến tranh và xã hội phong
kiến tàn phá, Đảng và Nhà nớc nh bớc lên từ con số không. Vì vậy nhất
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
thiết phải tiến hành công nghiệp hoá để tạo ra những điều kiện vật chất
kỹ thuật cần thiết, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm huy động và
sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực.
Để không ngừng tăng năng suất lao động làm cho nền kinh tế tăng
trởng nhanh, nâng cao đời sống vật chất và văn hoá cho nhân dân, thực

ra tiền đề kinh tế cho sự phát triển đồng bộ về kinh tế - chính trị, văn hoá
xã hội, quốc phòng và an ninh. Thành công của sự nghiệp công nghiệp
hoá nền kinh tế quốc dân là nhân tố quyết định sự thắng lợi của con đ ờng
xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn. Chính vì vậy mà
công nghiệp hoá kinh tế đợc coi là nhiệm vụ trọng tâm trong suốt thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
3. Nội dung chủ yếu của công nghiệp hoá nông nghiệp nông
thôn nớc ta
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp là quá trình chuyển
dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hớng sản xuất hàng hoá lớn, gắn với
công nghiệp chế biến và thị trờng, thực tiễn cơ khí hoá, điện khí hoá,
thuỷ lợi hoá, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ trớc hết là nông
nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lợng hiệuq ủa, sức cạnh tranh của
nông sản hàng hoá trên thị trờng. Ngoài ra công nghiệp hoá, hiện đại hoá
nông nghiệp cũng chính là phát triển lực lợng sản xuất, cơ sở vật chất kỹ
thuật của chủ nghĩa xã hội.Trên cơ sở thực hiện cơ khí hoá nền sản xuất
xã hội và áp dụng những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại.
Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá trớc hết là quá trình cải
biến lao động thủ công lạchậu thành lao động sử dụng máy móc tức là
phải cơ khí hoá nền kinh tế quốc dân. Nền nông nghiệp với kỹ thuật thủ
công, lao động chân tay thì không thể gọi là nền nông nghiệp phát triển
đợc, nhất là nền nông nghiệp đó lại phải gánh trên vai cả một nền kinh tế.
Nông nghiệp lạc hậu làm cho đời sống của nhân dân nghèo đói bởi kinh
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
tế Việt Nam sống dựa chủ yếu vào nông nghiệp, 80% dân c làm nông
nghiệp đã khiến cho đất nớc càng ngày càng thụt lùi không phát triển.
Bởi vậy Đảng và Nhà nớc ta đã đặt ra mục tiêu là phải chuyển đổi căn
bản từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp đ a đất nớc
trở thành một nớc công nghiệp hoá. Nhng cách mạng công nghiệp không