B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THĨNH PH H CHÍ MINH
NGUYN TH VINH
NỂNG CAO CHT LNG THANH TOÁN QUC T TI NGỂN
HĨNG NÔNG NGHIP VĨ PHÁT TRIN NÔNG THÔN CHI
NHÁNH KHU CÔNG NGHIP TỂN TO LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nm 2013
TP. H Chí Minh ậ Nm 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “Nâng cao cht lng Thanh toán quc t ti Ngân
hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn chi nhánh Khu Công Nghip Tân To” là
công trình nghiên cu ca bn thân, đc đúc kt trong quá trình hc tp và nghiên
cu thc tin trong thi gian qua. Các s liu trong lun vn đc thu thp t thc t
có ngun gc rõ ràng, đáng tin cy, đc x lý trung thc, khách quan. Tôi xin chu
trách nhim v tính xác thc và tham kho tài liu khác.
TP.HCM, ngày 15 tháng 09 nm 2013
Tác gi Nguyn Th Vinh
D/A : Document against Acceptance ( nh thu tr chm)
D/P : Document against Payment ( nh thu tr ngay)
EFA : Phân tích nhân t
FTSQ : Cht lng k thut và chc nng
FSQ : Cht lng chc nng
HQT : Hi đng qun tr
KEB : Korea Exchange Bank ( Ngân hàng ngoi hi Hàn Quc)
KCN : Khu công nghip
KMO : Kaiser – Meyer - Olkin
L/C : Th tín dng
NH : Ngân hàng
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
NK : Nhp khu
SPSS : Phn mm thng kê
TP.HCM : Thành ph H Chí Minh
TSQ : Cht lng k thut
TTQT : Thanh toán quc t
TTR : Telegraphic Transfer ( chuyn tin)
XK : Xut khu
DANH MC CÁC HỊNH V, BIU VĨ BNG BIU
HỊNH V, BIU
Biu đ 2.1. Tình hình d n ca Agribank KCN Tân To trong giai đon 2009-2012
Biu đ 2.2. Tình hình n xu ca Agribank chi nhánh KCN Tân To giai đon 2009-
Bng 3.14: Cronbach alpha v nhân t Cht lng dch v TTQT
Bng 3.15: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA ln th nht
Bng 3.16: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA ln th hai
Bng 3.17: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA cho bin ph thuc
Bng 3.18: Cronbach alpha ln 2 v nhân t tin cy và mc đ đáp ng
Bng 3.19: Cronbach alpha ln 2 v nhân t Hình nh và yu t hu hình
Bng 3.20: Cronbach alpha ln 2 v nhân t S đm bo
Bng 3.21: Cronbach alpha ln 2 v nhân t S thông cm
Bng 3.22: Cronbach alpha ln 2 v nhân t Cht lng k thut
Bng 3.23: Các thông s thng kê ca tng bin trong phng trình
Bng 3.24 : ánh giá mc đ gii thích bi các bin đc lp trong mô hình
Bng 3.25 : Kim đnh đ phù hp ca mô hình
Bng 3.26: Tng hp các thang đo cht lng dch v TTQT
1 PHN M U
1. S cn thit ca đ tƠi
V mt lý lun, Thanh toán quc t đc hiu là vic chi tr bng tin liên
quan đn các hot đng mua bán hàng hóa, dch v và thc hin các ngha v tài chính
gia các t chc, các đn v kinh t, các cá nhân gia nc này vi nc khác. Có th
nói thanh toán quc t là khâu rt quan trng trong quá trình thc hin buôn bán- trao
đi hàng hóa, dch v gia các nc. Nó phn ánh s vn đng có tính quy lut ca
giá tr trong quá trình chu chuyn hàng hóa, tin t gia các quc gia và đc xem là
khâu cui cùng trong mt giao dch kinh t.
Thanh toán quc t không ch đn thun ging hot đng thanh toán trong quan
khi mà các ngân hàng ngày càng quan tâm hn và đu t nhiêu hn cho mng hot
đng này.
i vi Agribank, cho ti nay đã có bn nm liên tip nhn gii cht lng
thanh toán ca ca Ngân hàng Bank of New York Mellon (BNY) – Hoa K. Nm
2012, t l đin chuyn thng qua hai ngân hàng đt chun trên 95%. BNY là đi tác
quan trng ca Agribank, mt trong nhng ngân hàng đu tiên Agribank m tài khon
Nostro và lng kiu hi hàng nm ca Agribank v qua BNY khá ln. Nm đu tiên
nhn gii thng gii cht lng thanh toán quc t vi t l đin chuyn thng (STP)
đng USD cao nm 2012 ca HSBC.
Bên cnh mt s thành tu mang tính đn l đó, Agribank cng còn nhiu hn
ch trong vic thanh toán quc t v:
V chính sách thu hút khách hàng còn nhiu bt cp và th đng;
Trình đ nghip v ca các thanh toán viên còn hn ch, thái đ phc v không
chuyên nghip và thân thin;
Hiu qu s dng vn cha cao và ti u;
Xut phát t các vn đ lý lun và thc tin đó, do có đc điêu kin hc tp và
làm vic ti Agribank chi nhánh KCN Tân To, tác gi đã quyt đnh la chn đ tài
“Nâng cao cht lng thanh toán quc t ti Ngân hàng Nông nghip và Phát trin
nông thôn Chi nhánh khu công nghip Tân To” làm lun vn tt nghip ca mình.
2. Mc tiêu nghiên cu:
Mc tiêu ca đ tài là nghiên cu cht lng dch v thanh toán quc t ca
Agribank chi nhánh KCN Tân To bng mô hình đánh giá cht lng dch v FTSQ
3 ca Gronroos (1984) đ t đó tìm ra các gii pháp nâng cao cht lng dch v cho
ngân hàng.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu:
Khách hàng đã, đang s dng dch v thanh toán quc t ca Agribank chi
nhánh Tân To;
7. Phng pháp thu thp vƠ x lý d liu
Phng pháp thu thp d liu s cp, d liu đc thu thp thông tin
hình thc phng vn trc tip và qua email bng bng câu hi theo phng pháp
điu tra mu ngu nhiên vi quy mô mu là 250 ngi ti giao dch ti ngân hàng
ca Agribank chi nhánh Tân To.
Phng pháp thu thp d liu th cp, đc tng hp, thu thp thông
qua các báo cáo tài chính, báo cáo chi nhánh, báo cáo ca các chuyên gia, t chc,
nhà qun tr v thanh toán quc t v Agribank chi nhánh KCN Tân To trong giai
đon 2009 – 2012.
Phng pháp phân tích d liu, ngi vit s dng các k thut phân
tích d liu vi s h tr ca phn mm SPSS và Exel nh sau:
Xác đnh vn đ nghiên cu
Cht lng TTQT
CHNG 1: C S Lụ LUN V THANH TOÁN QUC T
VĨ CHT LNG THANH TOÁN QUC T
1.1 Tng quan v Thanh toán quc t
1.1.1 C s hình thƠnh thanh toán quc t
Mt quc gia khó có th sn xut mi th mình cn. iu kin t nhiên, đa lý,
trình đ phát trin và các yu t khác ca mi nc xác đnh phm vi và nng lc sn
xut ca nc đó. iu này nói lên rng, các quc gia luôn luôn ph thuc ln nhau v
rt nhiu loi hàng hoá cn thit cho sn xut và tiêu dùng.
Mt nc s nhp khu nhng hàng hoá có nhu cu t nhng nc chuyên sn
xut các mt hàng này vi giá r, đng thi xut khu nhng hàng hoá ca mình có u
th v nng sut lao đng cho nhng nc có nhu cu, nhm tn dng li th so sánh
(tuyt đi và tng đi) trong ngoi thng. S di chuyn hàng hoá gia các nc to
nên hot đng xut nhp khu ca mt quc gia.
Vic mua bán gia các quc gia thng kt thúc bng vic bên mua thanh toán,
nhn hàng và bên bán giao hàng, nhn tin theo các điu kin, điu khon quy đnh
trong hp đng mua bán. Hai bên mua bán có th tho thun các phng thc thanh
toán nh ng trc, ghi s, nh thu hay tín dng chng t., thông qua đó ngi mua
tr tin còn ngi bán thu tin. Ngi mua và ngi bán không thanh toán trc tip
cho nhau mà thông qua s tr giúp ca Ngân hàng.
Qua phân tích trên cho thy, thanh toán quc t đc bt ngun t hot đng
ngoi thng, và mc đích chính ca thanh toán quc t là đ h tr và phc v cho
hot đng xut nhp khu gia các nc din ra mt cách trôi chy và hiu qu. Vì
thanh toán quc t đc thc hin qua h thng ngân hàng nên khi nói đn thanh toán
quc t là nói đn hot đng thanh toán ca ngân hàng thng mi và không mt ngân
hàng thng mi nào li không mun phát trin các nghip v ngân hàng quc t trong
đó ly thanh toán quc t làm trng tâm phát trin.
1.1.2 Khái nim thanh toán quc t
1.1.3. Vai trò ca thanh toán quc t
Trong xu th kinh t th gii ngày càng đc quc t hoá, các quc gia đang ra
sc phát trin kinh t th trng, m ca, hp tác và hi nhp, thanh toán quc t ni
lên nh là chic cu ni gia nn kinh t trong nc vi phn kinh t th gii bên
ngoài. Nó có tác dng bôi trn và thúc đy hot đng xut nhp khu hàng hoá và dch
v, đu t nc ngoài, thu hút kiu hi và các quan h tài chính, tín dng quc t khác.
8 Trong thng mi quc t, không phi lúc nào các nhà xut nhp khu cng có
th thanh toán tin hàng trc tip cho nhau, mà thng phi thông qua ngân hàng
thng mi vi mng li chi nhánh và h thng ngân hàng đi lý rng khp toàn cu.
Vi vai trò trung gian thanh toán, các ngân hàng tin hành thanh toán theo yêu cu ca
khách hàng, bo v quyn li ca khách hàng trong giao dch thanh toán; t vn,
hng dn nhng bin pháp k thut nghip v TTQT nhm hn ch ri ro, to s tin
tng cho khách hàng trong quan h giao dch mua bán vi nc ngoài.
Mt khác, trong quá trình thc hin thanh toán quc t, khách hàng không đ
nng lc v vn s cn s tài tr ca ngân hàng. Ngân hàng s thc hin tài tr xut
nhp khu cho khách hàng mt cách ch đng và tích cc.
Thanh toán quc t ngày càng tr thành mt dch v quan trng đi vi các
NHTM. Nó đem li ngun thu đáng k không nhng v s lng tuyt đi mà c v t
trng. Thanh toán quc t còn là mt mt xích liên kt và thúc đy phát trin các hot
đng kinh doanh khác ca ngân hàng nh kinh doanh ngoi t, tài tr xut nhp khu,
bo lãnh ngân hàng trong ngoi thng, tng cng huy đng vn, đc bit là vn
bng ngoi t…Vì vy, vic hoàn thin và phát trin hot đng TTQT là yêu cu tt
yu đi vi hot đng ngân hàng.
Do nghip v ngân hàng quc t phát trin mnh m, thun tin, an toàn và hiu
qu nên hu ht các hot đng thanh toán quc t đu din ra thông qua h thng ngân
hàng, đng thi hot đng thanh toán quc t đã phát trin theo mt tp quán thng
nht trên quy mô toàn th gii qua các phng thc thanh toán quc t khác nhau.
S tin ghi trên t séc nm trong s d tài khon.
Séc là n ch ca Ngân hàng giao cho khách hàng s dng nên séc đc
in theo mu, ngi ký phát phi ghi đy đ, chính xác các ni dung trên séc
Ngi th hng séc phi chuyn cho ngân hàng ca ngi ký phát séc trong
thi hn hiu lc ca t séc.
Séc đc s dng ph bin không ch trong ni đa mà còn đc s dng rng
rãi trong thanh toán quc t v hàng hoá, cung ng lao đng, dch v và các chi tr phi
mu dch khác.
1.1.4.3. K Phiu:
K phiu là mt cam kt vô điu kin do Ngi lp phiu phát hành ra ha tr mt
s tin nht đnh cho Ngi th hng quy đnh trên k phiu hoc theo lnh ca
ngi này đ tr cho mt ngi khác.
Là mt giy ha tr tin ca ngi nhp khu gi cho ngi xut khu ha cam
kt tr mt s tin nht đnh cho ngi hng li trong thi hn ghi trên k phiu đó.
10 Theo lut các công c chuyn nhng Vit Nam, điu 4, khon 3 có ghi:
“Hi phiu nhn n là giy t có giá do ngi phát hành lp, cam kt thanh toán không
điu kin mt s tin nht đnh khi có yêu cu hoc vào mt thi đim nht đnh trong
tng lai cho ngi th hng.”
1.1.4.4. Th Thanh toán:
Th là mt công c thanh toán không dùng tin mt do Ngân hàng phát hành và
cung cp cho khách hàng s dng đ tr tin hàng hoá, dch v, các khon thanh toán
khác và rút tin mt ti các quy t đng. Th không nhng đc s dng trong thanh
toán trong nc mà còn s dng rng rãi trong thanh toán quc t.
Th thanh toán là hình thc thanh toán không dùng tin mt ng dng công
ngh đin t, tin hc k thut cao, do mt t chc nht đnh phát hành theo yêu cu và
kh nng chi tr ca khách hàng. Th giúp cho ngi s dng có th thanh toán các
khon mua hàng hoá mt cách nhanh chóng, thun tin, chính xác và an toàn.
nhc đim này mà trong ngoi thng chuyn tin thng ch đc áp dng trong
các trng hp các bên mua bán có uy tín và tin cy ln nhau.
1.1.5.2. Phng thc ghi s
ây là phng thc thanh toán trong đó nhà xut khu sau khi hoàn thành giao
hàng thì ghi N tài khon cho bên nhp khu vào mt cun s theo dõi. Vic thanh
toán các khon n này đc thc hin theo đnh k nh đã tho thun. Nh vy, v
thc cht đây là phng thc thanh toán n còn kht li, ngc vi phng thc thanh
toán ng trc.
T khái nim trên cho thy, phng thc ghi s có các đc đim: không có s
tham gia ca ngân hàng; ch m tài khon đn biên; hai bên mua bán phi thc s tin
tng ln nhau; dùng ch yu trong mua bán hàng đi hàng hay cho mt lot các
chuyn hàng thng xuyên, đnh k trong mt thi gian nht đnh; giá hàng trong
phng thc ghi s thng cao hn giá hàng bán tr tin ngay.
1.1.5.3. Phng thc CAD hay COD:
Là phng thc thanh toán trong đó t chc nhp khu da trên c s hp đng
ngai thng s yêu cu ngân hàng bên xut khu m mt tài khon tín thác (Trust
account) đ thanh toán tin cho t chc xut khu xut trình đy đ chng t theo tha
thun.
12 1.1.5.4. Phng thc nh thu
Phng thc thanh toán nh thu là phng thc thanh toán mà ngi xut khu
sau khi giao hàng hoc cung ng mt dch v nào đó cho nhà nhp khu tin hành y thác
cho Ngân hàng thu h tin trên c s hi phiu hoc chng t do ngi xut khu lp.
Trong phng thc nh thu, các ngân hàng tham gia vào quá trình thanh toán sâu
rng và toàn din hn so vi phng thc chuyn tin hay ghi s. Mc đ tham gia ca
các ngân hàng vào quá trình nh thu ph thuc hoàn toàn vào ni dung các ch th và
nhng gì (chng t) mà ngi bán u quyn cho ngân hàng phc v mình thu h.
im cn lu ý là bt k ni dung, phm vi, các ch th mà ngi bán đa ra và
đnh đot hàng hoá.
1.1.5.5. Phng thc tín dng chng t
Phng thc tín dng chng t là phng thc thanh toán quc t đc s dng
rng rãi nht và u vit hn c trong thanh toán quc t, chim khong 70% giá tr
thanh toán.
Theo Quy tc và Thc hành thng nht Tín dng chng t, bn sa đi 1993, s
xut bn 600 Phòng Thng mi quc t Paris thì Tín dng th ngha là bt c tho
thun đc gi hoc miêu t nh th nào, theo đó ngân hàng (ngân hàng phát hành)
hành đng theo yêu cu và ch th ca khách hàng (ngi yêu cu m Tín dng th)
hoc đi din cho chính bn thân mình:
Thanh toán cho, hoc theo lnh ca phía th ba (ngi hng) hoc chp
nhn và thanh toán hi phiu do Ngi hng ký phát hoc:
U quyn cho ngân hàng khác thanh toán, chp nhn và thanh toán hi
phiu hoc:
Cho phép ngân hàng khác chit khu chng t quy đnh trong Tín dng
th, vi điu kin chúng phù hp vi tt c các điu khon và điu kin ca Tín
dng th.
Trong phng thc chuyn tin, ngân hàng đn thun ch thc hin chc nng
chuyn tin theo yêu cu ca ngi mua và nhn tin h ngi bán. Trong nh thu,
các ngân hàng tham gia x lý chng t do ngi bán gi đn và hành đng vi vai trò
là đi lý ca ngi bán. Tuy nhiên, trong phng thc tín dng chng t, các ngân
hàng đã tham gia ch đng và tích cc hn nhiu, theo đó các ngân hàng thc hin
tr tin theo cam kt ca mình.
Trong phng thc tín dng chng t, có ba mi quan h hp đng đc hình thành:
Th nht, quan h hp đng gia ngi mua và ngi bán, đc th hin bng
các điu khon quy đnh trong hp đng mua bán (bao gm điu khon quy đnh v
14 phng thc thanh toán). Nu ngi mua và ngi bán đng ý chn phng thc tín dng
1.2.1.2 Tính đc trng ca sn phm (Product led):
Cht lng dch v là tng th nhng mt ct lõi nht và tinh túy nht (units of
goodness) kt tinh trong sn phm, dch v to nên tính đc trng ca sn phm, dch
v. Vì vy, dch v hay sn phm có cht lng cao s hàm cha nhiu “đc trng
vt tri” hn so vi dch v cp thp. S phân bit này gn lin vi vic xác đnh các
thuc tính vt tri hu hình hay vô hình ca sn phm dch v. Chính nh nhng đc
trng này mà khách hàng có th nhn bit cht lng dch v ca doanh nghip khác
vi các đi th cnh tranh. Tuy nhiên, trong thc t rt khó xác đnh các đc trng ct
lõi ca dch v mt cách đy đ và chính xác.
Vì vy, các đc trng này không có giá tr tuyt đi mà ch mang tính tng đi giúp
cho vic nhn bit cht lng dch v trong trng hp c th đc d dàng hn thôi.
1.2.1.3 Tính cung ng (Process or supply led):
Cht lng dch v gn lin vi quá trình thc hin/chuyn giao dch v đn
khách hàng. Do đó, vic trin khai dch v, phong thái phc v, và cách cung ng dch
v s quyt đnh cht lng dch v tt hay xu. ây là yu t bên trong ph thuc vào
s biu hin ca nhà cung cp dch v. Chính vì th, đ nâng cao cht lng dch v,
nhà cung cp dch v trc tiên cn phi bit ci thin yu t ni ti này đ to thành
th mnh lâu dài ca chính mình trong hot đng cung cp dch v cho khách hàng.
1.2.1.4 Tính tha mƣn nhu cu (Customer led)
Dch v to ra nhm đáp ng nhu cu khách hàng. Do đó, cht lng dch v
nht thit phi tha mãn nhu cu khách hàng và ly yêu cu ca khách hàng làm cn
c đ ci thin cht lng dch v. Nu khách hàng cm thy dch v không đáp ng
đc nhu cu ca mình thì h s không hài lòng vi cht lng dch v mà h nhn
đc. Cng phi nói thêm rng trong môi trng kinh doanh hin đi thì đc đim này
càng tr nên quan trng hn bao gi ht vì các nhà cung cp dch v phi luôn hng
đn nhu cu khách hàng (customer-centric) và c gng ht mình đ đáp ng các nhu
cu đó. S là vô ích và không có cht lng nu cung cp các dch v mà khách hàng
đánh giá là không có giá tr.
mun nâng cao s hài lòng khách hàng, nhà cung cp dch v phi nâng cao cht
lng dch v. Nói cách khác, cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng có
quan h tng h cht ch vi nhau (positive relationship), trong đó cht lng dch
v là cái đc to ra trc và sau đó quyt đnh đn s hài lòng ca khách hàng. Mi
quan h nhân qu gia hai yu t này là vn đ then cht trong hu ht các nghiên cu
v s hài lòng ca khách hàng. Trong nghiên cu v mi quan h gia hai yu t này,
17 Spreng và Mackoy (1996) cng ch ra rng cht lng dch v là tin đ ca s hài
lòng khách hàng.
1.2.3. S khác bit gia cht lng dch v vƠ s hƠi lòng ca khách
hàng
Theo Oliver (1993), tuy có quan h cht ch vi nhau nhng cht lng dch v và s
hài lòng khách hàng có s khác bit nht đnh th hin nhng khía cnh sau:
Các tiêu chí đo lng cht lng dch v mang tính c th trong khi s hài lòng
khách hàng có liên quan đn nhiu yu t khác ngoài cht lng dch v nh giá c,
quan h khách hàng, thi gian s dng dch v, …
Các đánh giá cht lng dch v ph thuc vào vic thc hin dch v (service
delivery) nh th nào nhng s hài lòng khách hàng li là s so sánh gia các giá tr
nhn đc và các giá tr mong đi đi vi vic thc hin dch v đó.
Nhn thc v cht lng dch v ít ph thuc vào kinh nghim vi nhà cung cp
dch v, môi trng kinh doanh trong khi s hài lòng ca khách hàng li ph thuc
nhiu vào các yu t này hn.
18
1.2.4 Quan đim v cht lng thanh toán quc t ca Ngơn hƠng
thng mi