B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
PHM HOÀNG THY CăCH QUN LÝ VN TP TRUNG TI
NGÂN HÀNG TMCP XUT NHP KHU
VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
THÀNH PH H CHÍ MINH – NMă2013 B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TP. H ChíăMinh,ăngàyă20ăthángă10ănmă2013 Phm Hoàng Thy
MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
TRUNG TI NGÂN HÀNG TMCP XUT NHP KHU VIT NAM 24
2.1 y ban qun lý Tài sn có – Tài sn n 24
2.1.1 Căcu t chc 24
2.1.2 Thng trc y Ban ALCO 25
2.1.3 Chcănng,ănhim v ca y ban ALCO 25
2.2 Tình hình thc hinăcăch Qun lý vn tp trung ti Ngân hàng TMCP
Xut Nhp Khu Vit Nam. 26
2.2.1 Niădungăcăbn caăCăch Qun lý vnăcă(Netting) 26
2.2.1.1ăuăđim 27
2.2.1.2 Khuytăđim 28
2.2.2 Niădungăcăbn caăCăch qun lý vn hinănayă(Căch qun lý vn
tp trung) 29
2.2.2.1 Mô hình t chc hin ti 29
2.2.2.2 Ch trng,ăchínhăsáchăbanăđu caăEximbankăđi viăcăch
FTP 29
2.2.2.3 Các nguyên tcăcăbn caăcăch 30
2.2.2.4 Các tình hung nghip v phátăsinhăvàăhng x lỦătheoăCăch
qun lý vn tp trung (FTP) 31
2.2.2.5 Bng giá chuyn vn FTP cho các sn phmăhuyăđng và cho vay 36
2.2.2.6 H thng báo cáo 36 2.2.3 Soăsánhăcăch FTPăvàăcăch Netting 37
2.2.3.1 Lý thuyt 37
2.2.3.2 Mt s ví d mô phng 42
2.2.3.3 Kho sát thc t 46
2.3 ánhăgiáăchungăv kt qu thc hinăCăch Qun lý vn tp trung ti
Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam 53
2.3.1 Kt qu đtăđc 53
2.3.1.1 Thng nht chinălcăkinhădoanhătheoăđnhăhng ca Hi s
3.2.2.1 T chc tp hun nghip v chuyên môn 76
3.2.2.2 T chc trin khai hotăđng kinh doanh ti chi nhánh theo các
ch tiêuăđc giao 76
3.2.2.3 Tích cc phn hi vi Hi s chính 76
3.2.2.4 Phân b hp lý ngun lc các mng kinh doanh ti chi nhánh 77
KT LUNăCHNGă3 78
KT LUN 79
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
ALCO (Asset and Liability Management Committee): y ban
Qun lý Tài sn Có – Tài sn N
CKH Có k hn
Eximbank / EIB NgânăhàngăThngămi c phn Xut Nhp Khu Vit
Nam
FTP (Fund Tranfer Pricing) H thngăđnhăgiáăđiu chuyn
vn ni b
Bng 2.7: Thu nhp ròng t lãi caăcácăchiănhánhătheoă2ăcăch 49
Bng 2.8: S thayăđi trong li nhunăkhiăđiu chnh lãi sut ni b gimătrongăcă
ch Netting 49
Bng 2.9: S thayăđi trong li nhunăkhiăđiu chnh lãi sut ni b tngătrongăcă
ch Netting 50
Bng 2.10: Biu lãi sutăhuyăđng vn công b vào tháng 3/2013 ca Eximbank 51
Bngă2.11:ăSoăsánhămarginăhuyăđng ca Hi s 2ăcăch 51
Bngă2.12:ăCăcuăhuyăđng vn ca các chi nhánh 62
Bng 2.13: Li nhun t huyăđng và bán vn cho Hi s 62 DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
Hình 1.1: Mô t căch qun lý vn tp trung FTP 10
Hình 1.2: Mô t cu thành ca mcămarginătrongăđng giá chuyn vn FTP
(cùng k hn) 17
Hình 1.3: Mô t cu thành ca mcămarginătrongăđng giá chuyn vn FTP 18
Hình 2.1:ăSăđ t chc y ban ALCO 24
Hình 2.2:ăCăch qun lý vn Netting 27
Hình 2.3: S thayăđiătrongămarginăhuyăđng t 01/01/2012ăđn 31/03/2013 54
Hình 2.4:ăCăcu k hnăhuyăđng ti Eximbank t nmă2009ăđn quý 1/201 55
Nhp Khu VităNamă(Eximbank)ăđưătngăbc thc hin các k hochăthayăđi t
chină lc qunălỦăđnă đnhă hngă kinhădoanhăđ gi vng v th và phát trin
thngăhiu. Mt trong nhngăthayăđi ln nht trong chin lc qun lý chính là
vic chuynăđiătrongăcăch qun lý vn t căch cn tr (Netting)ăsangăcăch
qun lý vn tpătrungă(FTP)ăgiúpăxácăđnh c th hiu qu hotăđng ca tng b
phn trong ngân hàng. Mc dù không phiălàăngânăhàngăđu tiên áp dngăc ch này
ti Vit Nam, tuy nhiên do s khác nhau trong ch trngă vàă đnhă hng kinh
doanh, nên sau mtănmăchínhăthc trin khai trên toàn h thng,ăđưăbc l mt s
hn ch bên cnh các kt qu kh quan. Chính vì th, tôi quytăđnh chn mô hình
ng dng Căch qun lý vn tp trung tiăEximbankălàmăđ tài nghiên cu.
2
2. Mcăđíchănghiênăcu
xut nhng gii pháp hp lý nhm hoàn thinăcăch qun lý vn tp
trungăđangăápădng tiăEximbankătrênăcăs nghiên cu lý thuyt và ng dng thc
tin, thc hinăsoăsánhăcácău,ănhcăđim, hiu qu đtăđc giaăcăch qun lý
vnăcă(Netting)ăvàămi (FTP).
3. Tình hình nghiên cu caăcácăđ tƠiătrcăđơy
tàiă“C ch qun lý vn tp trung ti Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu
Vit Nam” ca tác gi oƠnăThanh Hu,ănmă2010:ătácăgi tp trung vào vic phân
tích chinălc và k thut phòng chng ri ro lãi sut, ri ro k hn; nhng bt cp
caăcăch qun lý vn hin tiă(Netting)ăđ nhn mnh tm quan trng ca vic
thayăđiătrongăcăch qunălỦ,ăđng thi xây dngămôăhìnhăcăch mu da trên
nghiên cuămôăhìnhăđangăđc áp dng tiăNgânăhàngăThngămi Phát trin Vit
Nam (BIDV)
tài “Hoàn thin c ch qun lý vn tp trung ti Ngân hàng TMCP Xut
Nhp Khu Vit Nam” ca tác gi H Th Thúy Hng,ănmă2013: tác gi tp trung
nghiên cu v căch qun lý vn tpătrungătrênăcăs lý thuyt và ng dng thc
hin,ăđng thi thc hin mô hình khoăsátăđ đánhăgiáămcăđ thành công ca vic
4
CHNGă1
TNG QUAN V QUN TR TÀI SN CÓ, TÀI SN N VẨăCăCH
QUN LÝ VN TP TRUNG (FTP) TIăNGÂNăHẨNGăTHNGăMI
1.1 Qun tr Tài sn có
1.1.1 Khái nim tài sn có
Là Tài snăđc hình thành t các ngun vn ca ngân hàng, là kt qu ca vic
s dng vn trong quá trình hotăđng ca ngân hàng.
1.1.2 McătiêuăvƠăphngăphápăqun tr Tài sn có
1.1.2.1 Mc tiêu
Qun tr Tài sn có là to lp và thc hin các chinălc cng c Bng cân đi
k toán nhmăđm bo các k hoch, mcătiêuăđ ra,ăđm bo an toàn thanh khon,
bo v các giá tr tài sn (các chng khoán), năđnh các mc thu t lưi,ătngămc
chênh lch gia thu và chi t lãi, tiăđaăhóaăli nhun.
1.1.2.2 Phngăphápăqun tr
Phân chia tài sn có đ qun lý:
Cnăc vào tính thanh khon ca tài sn, ta chia tài sn có theo th t tính thanh
khon gim dnănhăsau:
D tr săcp tn tiădi hình thc tin mt, tin gi ti các ngân hàng
khác.ăVìăđâyălàăloi tài sn không sinh li hoc sinh li rt thp nên các
trungătâmămìnhăđ hình thành nên nhng khon mc tài sn có thích hp.
Qun tr d tr:
Mcăđíchăd tr: d tr là mt b phn tài sn caăNgânăhàngăđc duy trì song
song vi tài sn sinh li nhmăđm bo kh nngăthanhătoánătoànăb các khon n
phát sinh, toàn b các khon chi tr,ăchiătiêuăvàăchoăvayăthng xuyên ca ngân
hàng.
6
âyălàăhotăđng qun tr rt quan trng. D tr quá nhiu s gim tính hiu
qu kinh doanh, d tr quáăítăkhôngăđm bo kh nngăchiătr ca ngân hàng, làm
nhăhngăđn uy tín ca ngân hàng.
Xây dng chính sách tín dng hiu qu:
Nhăđưătrìnhăbàyă phn trên, thu nhp t hotăđng tín dng là thu nhp ch
yu caăcácăngânăhàngăthngămiănhng là loi thu nhp có riăro.ăNgoàiăra,ăđ
đóngăvaiătròălàăhuyt mch ca nn kinh t, thc hin tài tr các hotăđng kinh
doanh ca doanh nghip mà vnăđm bo gim thiu ri ro mc thp nht, các
ngânăhàngăthngămi cn phi thit lp mt chính sách tín dng hiu qu trênăcă
s tuân th cácăquiăđnh pháp lut.
Chính sách tín dng hiu qu bao gm vic xây dng chính sách lãi sut thích
hp, th tc vay n khoa hc, qun lý ri ro tín dng, tiêu chun xp loi khách
hàng…k c phngăphápăqun lý và x lý các khon vay có vnăđ
Xây dng chính sách đu t hiu qu:
Chínhăsáchăđuătăhiu qu bao gm vic xây dng danh mcăđuătăsaoăchoăđaă
dngăhóaăđc các riăroăvàăthuăđc li nhun tt nht.ăChínhăsáchăđuătăs đc
điu hành bi mt thành viên trongăBanăđiu hành, nhim v caăngiăđiu hành là
vn dngăcácăchínhăsáchăđuătăđưăvch ra đ áp dng cho phù hp vi nhngăđiu
kin ti ngân hàng.
1.2 Qun tr Tài sn n
1.2.1 Khái nim Tài sn n
Tài sn n là ngun vn ch yu trong hotăđng kinh doanh ngân hàng. Ngun
dch.
aădng hóa các hình thcăhuyăđng vnănhăcungăcp nhiu loi tin gi
linh hot, cung cp các loi tài khon hn hp va có chcănngăgiaoădch
va có chcănngătit kim,…
Hoàn thin và phát trin mngăliăhuyăđng vn thông qua vic thit lp
mngăli chi nhánh, phòng giao dch, phát trin h thngăATM…
Bin pháp tâm lý:
c thc hin thông qua vic duy trì mi quan h vi khách hàng, c th nh:
8
Chmăsócăkháchăhàng,ăthng xuyên t chc gp g, tip xúc khách hàng
đ to lp, cng c, duy trì và phát trin mi quan h ttăđp, lâu dài, bn
vng gia khách hàng và ngân hàng.
T chc hotăđng tuyên truyn, qung cáo, t chc s kin, tham gia các
hotăđng xã hi nhm truynăđt hình nh, dch v ngânăhàngăđn khách
hàng.
Ngoài ra, ngân hàngăcngăphiăquanătâmăcôngătácăđàoăto nhân viên ngân
hàngăcóătrìnhăđ chuyên môn, nm vngăcácăquiăđnh, chính sách pháp lut
trongănc và th giiăđ có th tăvnăkháchăhàng,ăđàoăto nhân viên v
tháiăđ, tác phong giao tip,…
S dng các công c c bn đ tìm kim ngun vn:
Trong quá trình hotăđng,ăngânăhàngăluônăđi din vi ri ro thanh khon. Mt
khi nhu cu vnăphátăsinhăvt quá kh nngăthanhăkhon, ngân hàng s thc hin
vay theo th t sau:
Vayăquaăđêm:ăthc hinătrongătrng hp sang ngày làm vic tip theo ngân
hàngăcóăđc ngunăthuătngăng.
Vay tái cp vn caăNgânăhàngăNhàănc vi thi hn linh hot tùy vào
nhu cu và kh nngătr n ca ngân hàng.
S dng các hpăđng mua li, các chng ch tin gi có mnh giá lnăđ
huyăđng vn…
(tr điăd phòng tn tht tín dng) viăchiăphíăđiu chuyn vn h phi tr cho b
phn qun lý vn.ăNgc li, chênh lch lãi sut thun ca b phn to TSN là mc
chênh gia lãi sut h phi tr cho khách hàng tính trên tngăhuyăđng vi thu nhp
điu chuyn vn h nhnăđc t trung tâm qun lý vn.
Thu nhp lãi sut thun ca trung tâm qun lý vn là phn còn li gia phn thu
v và phn tr ra cho các b phnăkhácătrongăngânăhàng.ăNóăcngăbaoăgm các giao
dch mua vn hoc bán vn trên th trng tin t. Nhng giao dch này không nht
thit phiăbùăđp chính xác s l hocălưiătrongăđiu chuyn (kinh doanh) vn vi
các b phn kinh doanh trong ngân hàng. Kt qu thun ca trung tâm qun lý vn
10
phn ánh tng mc ri ro lãi sut mà ngân hàng sn sàng chp nhn, da theo k
vng v binăđng lãi sutătrongătngălaiămàătrungătâmăđaăra.
Hình 1.1: Mô t c ch qun lý vn tp trung
Că ch FTP có mi liên h mt thit viăphngăphápă vàăthc tin qun lý
TSC/TSN ca mtă ngână hàngă thngă mi. Vic hiu rõ các b phn khác nhau
trong bngăcânăđi k toán liên h qua liănhăth nào là rt cn thităđi vi qun
tr ngânăhàngăthngămi. Mt h thngăFTPăđc xây dng tt s giúp ngân hàng
xácăđnhăđc,ăđnhăgiáăđc và qun lý ri ro lãi sut,ăđaăraănhngăđng lc phù
hpăchoăcácăđnăv kinhădoanh,ăđng thi nhn dinăđcătácăđng ca chuyn giao
ri ro lãi sut trong b phnăcânăđi ngun vn.
Bng vic chuyn giao ri ro lãi sut sang Trung tâm vn, h thng FTP giúp
trng các b phn kinh doanh tp trung vào các quytăđnhăkinhădoanhăcăbn (bao
gm c các quytăđnh v ri ro tín dng), chuyn giao vic qunălỦăđuăcălưiăsut
cho các nhà qun lý ri ro lãi sut chuyên nghip. Tách bch ri ro lãi sut và ri ro
tín dng là mt trong nhng mc tiêu ch yu ca căch FTP. 11
Nuănhătáchăbit v hch toán, có th coi mi chi nhánhănhămtăngânăhàngăđc
lp. Và nuănhătrênăcùngămtăđa bàn có nhiuăhnămt chi nhánh ca mt ngân
hàng, thì bnăthânăcácăchiănhánhăđóăcngăcnh tranh viănhauătngăt nhăđi vi
mt ngân hàng khác.
Thc tin qun tr d dàngăđi vi tr s chính ca các NHTM Vit Nam là
giao ch tiêu k hoch cho các chi nhánh caămình,ătrongăđóăyêuăcu các chi nhánh
ca mình phiăđt các ch tiêu v TSN,ăTSCăvàătheoăđóălàăli nhun. Mt s ngân
hàngăthng yêu cu chi nhánh ca mình làm luôn vic t cânăđi TSN và TSC, mà
phn ln là ngun vnăhuyăđng và cho vay tín dng.ăTrongăkhiăđó,ă cpăđ chi
nhánh, vic qun lý ri ro lãi sut và ri ro thanh khon không th thc hin mt
cách tht s hiu qu. Chính vic phi tp trung hóa công tác qun lý vn này khin
cho bn thân ngân hàng gp phi ri ro cc ln:
Th nht là ri ro lãi sut: do các chi nhánh phi t cânăđi vn kinh doanh
theoănghaăt huyăđng TSN (tin giădânăcăvàătin gi doanh nghip)ăđ dùng làm
ngun tài tr cho các TSC (ch yuălàăchoăvayăthng mi, cho vay tiêu dùng, tài
tr thngă mi ); mt binăđngătngă đi ln trong lãi sut áp dng cho TSN
trong khi mc lãi sut caăTSCăcóăđ tr lnăhnăs to ngay lp tc mt áp lc lên
hotăđng kinh doanh ca chi nhánh gây ra ri ro lãi sut.ăi vi loi ri ro này,
mt s NHTM Vit Nam áp dngăcăch khng ch trn lãi sutăhuyăđng và sàn lãi
sutăchoăvayănhămt hình thc qun tr kiuă“songăst”.ăCăch này dnăđn hu
qu tt yu là cnh tranh trong chính ni b các chi nhánh caăngânăhàngăđi vi
ngun vn r (ví d: tin gi không k hn) và d ánăchoăvayăđi vi khách hàng
tt,ătrongăkhiăđóăvaiătròătr s chính ca ngân hàng trong kinh doanh và h tr kinh
doanh huănhăkhôngăcó.ă
Th hai là ri ro thanh khon: ph bin nht khi TSN ti chiănhánhăđáoăhn
vi k hn vn ngnăhnăk hoch khin chi nhánh không có kh nngăchiătr các
khon rút TSN đó.ă
Th ba là ri ro tín dng: đây là ri ro mang tính gián tipănhngăli là nguy
cămt vn ln nht, vì khi bn thân cán b làm công tác khách hàng ti chi nhánh
ngân hàng phi xây dngăđc các nguyên tcăcăbn. Các nguyên tc này phi
14
nhn mnhăđcăcácăđcătrungăcăbn ca h thng, còn vic phát trin và hoàn
thin có th đc xây dng trên nhng nn tng caăcácănguyênălỦăđó:
Nguyên tcăđu tiên chính là s tp trung và thng nht, c h thng là mt
bng tng kt tài sn thng nht và duy nht, không tn ti các bngăcânăđi vn
riêng l ca các chi nhánh. Tt c các mc trong bngăcânăđi k toánăđu phiăđc
đnh giá vnăđiu chuyn, cóănghaălà,ătoànăb TSC s phi tr chiăphíăđiu chuyn
vn và toàn b TSN và vn t có s nhnăđc thu nhpăđiu chuyn vn. Vn
đc luân chuyn gia các CN thông qua Trung tâm vn,ă niă tp trung toàn b
ngun vn và tài sn caăngânăhàng.ăCăch FTPăgiúpăngânăhàngă“mua”ătt c tài
sn N vàă“bán”ătt c các tài snăCóăchoăcácăchiănhánhătheoăđúngămcăđ ri ro lãi
sut, ri ro thanh khon ca tài sn Có, tài sn N.
Giá chuyn vn s do b phn qun lý vnătínhătoánăxácăđnh. Tuy nhiên,
vicăđnh giá vnăđiu chuyn phiăđc y ban qun lý TSC/TSN rà soát liăđnh
k xemănóăcóăđcăxácăđnh chính xác hay không. Các mc giá chuyn vn áp dng
phi giúp các b phn kinh doanh trongăngânăhàngătránhăđc ri ro chênh lch.
Các b phn kinh doanh phi nhnăđc/tr phn thu nhp FTP/phí FTP phn ánh
đc giá tr k hn ca vn. Các mc giá chuyn vn phiăđc la chn t đng
cong li sutăFTPăđ phù hp vi k hnătáiăđnh giá ca các TSC b tính phí hoc
cácă TSNă đc tr phí. Có nhiuă phngă phápă đ xây dngă đng cong li sut
FTP. Mt s ngân hàng s dngăđng cong li sut trái phiu Kho bc (ri ro bng
0) cng vi mt phn chênh lchăđ bùăđp ri ro th trng và ri ro ln mang tính
t chc. Mt s ngân hàng khác s dngăđng cong li sut giao dchăhoánăđi
thay cho chi phí vay vn trên th trng. Giá chuyn vn chính là công c quan
trng trong vicăđiu hành vn ca Trung tâm vnăcngănhăđánhăgiáăkt qu kinh
doanh ca các chi nhánh.
Vică đnh giá vn s dngă đuă tă vàă vnă huyă đngă đc phi bám sát
nguyên lý trùng hp thiăgianăđáoăhn (thi hnătáiăđnh giá hoc k hn)ăđm bo
: Giá bán vn ni b chi nhánh tr Hi s khi vay vn t Hi s đ cho vay
LS
hđ
: Lãi sutăhuyăđng vn khách hàng theo biu công b
LS
CV
: Lãi sut cho khách hàng vay vn theo biu công b
M
H
:ălàămarginăhuyăđngăđc phân b cho b phnăhuyăđng ti chi nhánh.
M
CV
:ălàămarginăchoăvayăđc phân b cho b phn cho vay ti chi nhánh.
M
I
: là margin ri ro lãi sutăđc phân b cho trung tâm vn ti Hi s.
P
M
= LS
H
+ M
H
P
B
= P
M
+ M
C
+ M