B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
PHM LÊ PHNG THO
PHÁT TRIN TÍN DNG TIÊU DÙNG TI
NGÂN HÀNG LIÊN DOANH VIT NGA
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201 LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. HOÀNG C
TP.H Chí Minh – Nm 2013 LI CAM OAN Tôi xin cam đoan ni dung lun vn này là công trình nghiên cu ca bn
thân, có s h tr t ngi hng dn khoa hc là Phó Giáo s Tin s Hoàng c.
Các s liu và ni dung trong nghiên cu này là trung thc và có ngun gc trích
dn rõ ràng. Kt qu nghiên cu cha tng đc công b trong bt k công trình
2012
Bng 2.9 : C cu d n tín dng tiêu dùng theo mc đích ti VRB giai đon
2009 - 2012
Bng 2.10 : C cu d n TDTD theo k hn vay ti VRB giai đon 2009 - 2012
Bng 2.11 : C cu d n TDTD theo nhóm n ti VRB giai đon 2009 - 2012
Bng 2.12 : C cu d n TDTD theo TSB ti VRB giai đon 2009 - 2012
Bng 2.13 : Doanh s cho vay thu n tiêu dùng ti VRB giai đon 2009-2012
Bng 2.14 : Vòng quay vn TDTD và vòng quay vn tín dng chung ca VRB
giai đon 2009 – 2012
Bng 2.15 : Li nhun t TDTD so vi tng li nhun tín dng ca VRB giai
đon 2009 - 2012
Bng 2.16 : Th phn TDTD ca VRB so vi mt s NHTM trên th trng nm
2012
Bng 2.17 : Kt qu kho sát các nhân t nh hng đn s phát trin TDTD ti
các NHTM
DANH MC S , TH
S đ 1.1 : Các hình thc tín dng tiêu dùng
S đ 2.1 : C cu t chc ca VRB
Biu đ 2.1 : Vn huy đng theo k hn ca VRB giai đon 2009 - 2012
Biu đ 2.2 : Tng d n VRB giai đon 2009 - 20
1.1.2.1. Phc v nhu cu tiêu dùng ca cá nhân, h gia đình, không phi cho
sn xut - kinh doanh 4
1.1.2.2. Các khon tín dng tiêu dùng thng có giá tr nh nhng s lng
các khon vay nhiu 5
1.1.2.3. Nhu cu tín dng tiêu dùng ca khách hàng ph thuc vào mc thu
nhp, trình đ hc vn và chu kì kinh t 5
1.1.2.4. Nhu cu đi vi tín dng tiêu dùng ca khách hàng hu nh ít co giãn
vi lãi sut 6
1.1.2.5. T cách ca khách hàng là yu t góp phn quyt đnh s hoàn tr ca
khon vay 6
1.1.2.6. Tín dng tiêu dùng là hình thc cho vay có mc lãi sut cao trong
khung lãi sut ca ngân hàng 6
1.1.2.7. Chi phí cho tín dng tiêu dùng cao 7
1.1.2.8. Tín dng tiêu dùng thng có ri ro cao hn các khon cho vay trong
lnh vc sn xut kinh doanh 7 1.1.2.9. Tín dng tiêu dùng là mt trong nhng khon mc có kh nng sinh
li cao nht 7
1.1.2.10. Tài sn đm bo, th chp đa dng 8
1.1.3. Các hình thc tín dng tiêu dùng 8
1.1.4. Vai trò ca tín dng tiêu dùng đi vi phát trin kinh t- xã hi 9
1.1.4.1. Vai trò ca tín dng tiêu dùng đi vi ngân hàng 9
1.1.4.2. Vai trò ca tín dng tiêu dùng đi vi khách hàng 9
1.1.4.3. Vai trò ca cho vay tiêu dùng đi vi nhà sn xut 9
1.2. Ý ngha ca vic phát trin tín dng tiêu dùng ti các NHTM 10
1.2.1. Khái nim phát trin tín dng tiêu dùng 10
1.2.2. Các ch tiêu phn ánh vic phát trin tín dng tiêu dùng 10
1.2.2.1. Ch tiêu phn ánh s tng trng doanh s tín dng tiêu dùng 10
1.2.2.2. Ch tiêu phn ánh s tng trng d n tiêu dùng 11
2.1.1. Lch s hình thành và phát trin ca Ngân hàng Liên doanh Vit Nga 21
2.1.2. C cu t chc ca Ngân hàng Liên doanh Vit Nga 22
2.1.3. Kt qu hot đng kinh doanh ca Ngân hàng Liên doanh Vit Nga t
nm 2009 đn nm 2012 22
2.1.3.1. V ngun vn huy đng 22
2.1.3.2. V d n 24
2.1.3.3. V thu nhp – Chi phí 27
2.1.3.4. Kt qu hot đng kinh doanh 28
2.2. Thc trng phát trin tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga 29
2.2.2 Quy trình tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga 29
2.2.3. Sn phm tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga 33
2.2.3.1. Các sn phm tín dng tiêu dùng hin nay ti VRB 33
2.2.3.2. So sánh sn phm TDTD ti VRB và các ngân hàng khác 36
2.2.4. D n tín dng tiêu dùng 38
2.2.4.1. D n tín dng tiêu dùng 38
2.2.4.2. C cu d n tín dng tiêu dùng
40
2.2.5. ánh giá hiu qu hot đng tín dng tiêu dùng ti VRB 46 2.2.5.1. Doanh s cho vay – thu n t tín dng tiêu dùng 46
2.2.5.2. Vòng quay vn ca hot đng TDTD 49
2.2.5.3. Li nhun t hot đng tín dng tiêu dùng 50
2.2.5.4. Th phn TDTD ca VRB 51
2.2.6. Kho sát các nhân viên tín dng 53
2.3 ánh giá v thc trng phát trin TDTD ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga . 58
2.3.1 Nhng kt qu đt đc 58
2.3.2. Nhng hn ch còn tn ti 60
2.3.3 Nguyên nhân ca nhng mt còn hn ch 64
2.3.3.1. Nguyên nhân t phía ngân hàng 64
3.2.7.2. y mnh công tác kim tra, đánh giá sau khi cho vay tiêu dùng 84
3.2.8. y mnh hot đng marketing, qung cáo cho ngân hàng. 85
3.3. Mt s kin ngh nhm phát trin hot đng TDTD ti VRB 86
3.3.1. Kin ngh đi vi Ngân hàng Nhà nc Vit Nam 86
3.3.1.1. Hoch đnh chin lc phát trin chung v TDTD cho các ngân hàng
86
3.3.1.2. Nâng cao hiu qu hot đng ca Trung tâm thông tin tín dng 86
3.3.1.3. Nâng cao cht lng qun lý, điu hành h thng ngân hàng 87
3.3.1.4. Tng cng công tác thanh tra, kim soát hot đng cho vay tiêu dùng
88
3.3.1.5. Thành lp trung tâm thanh toán liên ngân hàng v th 89
3.3.2. Kin ngh đi vi Chính ph và các B, Ngành liên quan 89
3.3.2.1. n đnh tình hình kinh t v mô, kim ch lm phát 89
3.3.2.2. n gin hóa th tc hành chính 90
3.3.2.3. Hoàn thin h thng pháp lut hin hành 91
Kt lun chng 3 92
Kt lun 93
1
M U
1/ Lý do chn đ tài:
Trong hn 25 nm qua, k t khi thc hin tin trình chuyn đi nn kinh t,
Vit Nam đã có bc tng trng đáng k trong nhiu lnh vc, nn kinh t tng
trng cao, trung bình 8% GDP hàng nm giai đon 1990 – 1997 và tip tc mc
7.11% giai đon 2000 – 2011. Bên cnh tc đ tng trng cao, c cu kinh t ca
nc ta đã có s chuyn bin tích cc. Nhng thành tu mà nn kinh t đt đc đã
làm thay đi hoàn toàn b mt đt nc ta. Nhng thành tu y đã đa đi sng
nhân dân ta đi lên rõ rt. Làm thay đi hoàn toàn nhu cu cng nh mong mun ca
con ngi.
- Phân tích thc trng hot đng tín dng tiêu dùng, và tìm ra nhng hn ch
trong hot đng tín dng tiêu dùng ca Ngân hàng Liên doanh Vit Nga giai đon
t nm 2009 đn nm 2012.
- Trên c s nghiên cu và phân tích thc trng tín dng tiêu dùng, nhng
hn ch còn tn ti trong tín dng tiêu dùng ti VRB và nhng nhân t nh hng
đn s phát trin tín dng tiêu dùng, t đó đa ra nhng gii pháp và bin pháp thc
hin phát trin tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga.
3/ i tng và phm vi nghiên cu:
Hot đng tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga t nm
2009 đn nm 2012.
4/ Phng pháp nghiên cu:
Thu thp, phân tích các s liu th cp v TDTD ti Ngân hàng Liên doanh
Vit Nga qua các nm. ánh giá các thành tu và hn ch trong hot đng TDTD
ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga kt hp vi kt qu kho sát các nhân t nh
hng đn s phát trin TDTD ti các NHTM đ đa ra các gii pháp phát trin
mng tín dng này ti Ngân hàng Liên doanh Vit Nga.
3
5/ Nhng đim mi ca lun vn.
+ Lun vn k tha, làm sáng t thêm lý thuyt v hot đng tín dng tiêu
dùng và nhng gii pháp nhm phát trin hot đng tín dng tiêu dùng ti ngân
hàng.
+ Lun vn đã nêu rõ thc trng hot đng tín dng tiêu dùng ti Ngân hàng
Liên doanh Vit Nga, có nhng phân tích, đánh giá nhng mt đt đc và nhng
mt còn hn ch, t đó đa ra hng gii pháp khc phc.
+ Lun vn ch rõ mt s nguyên nhân đc thù gây ra yu kém trong hot
đng tín dng tiêu dùng t phía Ngân hàng Liên doanh Vit Nga trong thi gian qua
và đ ra nhng gii pháp, kin ngh nhm phát trin tín dng tiêu dùng ti Ngân
H có th đi vay đ đáp ng nhu cu trc mt và thc hin tr n bng s tin mà
h có th kim đc trong tng lai.
Nm bt đc yêu cu đó ca xã hi, các ngân hàng nhanh chóng trin khai
cung cp loi hình tín dng mi – tín dng tiêu dùng. Ta có th hiu:
“Tín dng tiêu dùng ca ngân hàng là quan h kinh t gia mt bên là ngân
hàng và mt bên là cá nhân ngi tiêu dùng, trong đó ngân hàng chuyn giao tin
cho khách hàng s dng vi nguyên tc khách hàng s hoàn tr c gc và lãi ti
mt thi đim nht đnh trong tng lai, nhm giúp khách hàng có th s dng
hàng hóa, dch v.”
1.1.2. c đim ca tín dng tiêu dùng:
TDTD là mt hot đng tt yu hình thành do yêu cu ca nn kinh t, và nó
có nhng đc đim riêng khác vi hot đng tín dng ngân hàng nói chung:
1.1.2.1. Phc v nhu cu tiêu dùng ca cá nhân, h gia đình, không phi
cho sn xut - kinh doanh:
5
Trong TDTD thì đi tng chính là các cá nhân và h gia đình. Các cá nhân
là nhng ch th có đy đ nng lc pháp lý, thuc nhiu thành phn khác nhau
(công chc Nhà nc, viên chc trong các đn v ngoài quc doanh, các lao đng t
do…) và hn ht phi đáp ng đc điu kin vay vn ca ngân hàng.
1.1.2.2. Các khon tín dng tiêu dùng thng có giá tr nh nhng s lng
các khon vay nhiu
Quy mô ca các món vay tiêu dùng thng nh là do khi khách hàng có nhu
cu mua sm tiêu dùng, h thng có xu hng tit kim t trc và ch tìm đn
ngân hàng đ bù đp phn thiu ht tm thi. Chính vì vy, so vi các khon vay
kinh doanh, các khon vay tiêu dùng có quy mô nh hn rt nhiu.
Cùng vi xu th phát trin ca nn kinh t xã hi, thu nhp ca ngi dân
cng tng lên. Do đó, nhu cu hng th ca h vì th cng tng theo. Tuy nhiên,
ti mt thi đim nht đnh thì khon thu nhp tích ly ca h cha th đáp ng
đc khon chi tiêu mà h đang cn. Lúc này h s tìm đn ngân hàng đ vay tin
Mt khon vay ch có th đc chp nhn khi KH đc đánh giá là có t
cách tt, mc đích vay đúng đn, phng án vay kh thi và phù hp vi chính sách
cho vay ca ngân hàng. Tuy vy, t cách ca khách hàng vay là đnh tính, khó có
th đc đánh giá mt cách chính xác, mà ch có th đc xác minh và d đoán trên
c s các thông tin thu thp đc v KH. Nu KH có t cách đo đc tt thì h s
có ý thc và trách nhim hn trong vic hoàn tr khon vay đy đ và đúng hn.
Ngc li, KH là ngi có t cách không tt thì h ch quan tâm đn vic làm th
nào có th vay tin ca ngân hàng mà không cn bit có tr n ngân hàng đc hay
không. iu này buc ngân hàng phi đi mt vi ri ro trong vic thu n.
1.1.2.6. Tín dng tiêu dùng là hình thc tín dng có mc lãi sut cao trong
khung lãi sut ca ngân hàng
Các khon TDTD có lãi sut cao hn lãi sut cho vay trong các lnh vc
khác. Nguyên nhân là do quy mô ca hp đng cho vay nh li khó qun lý hn vì
vy chi phí cho vay ca ngân hàng cao. bù đp chi phí này, tt nhiên, lãi sut
cho vay s cao. Bên cnh đó, không nh hu ht các khon cho vay kinh doanh hin
7
nay vi lãi sut thay đi theo điu kin th trng, lãi sut TDTD thng đc c
đnh mt mc nht đnh.
1.1.2.7. Chi phí cho tín dng tiêu dùng cao
Do quy mô mi món vay thng nh, thi gian vay thng ngn, ri ro cao,
các thông tin v cá nhân thng không đy đ và thiu chính xác nên ngân hàng
phi mt nhiu chi phí và thi gian trong khâu tip nhn h s, thm đnh khách
hàng. Hn na, các khon TDTD thng có s lng ln, do đó ngân hàng phi
mt thêm chi phí đ qun lý các khon vay, theo dõi và kim tra khách hàng thng
xuyên… nhng điu này khin cho vic thc hin mt khon TDTD ca ngân hàng
đi vi khách hàng thng có chi phí ln.
1.1.2.8. Tín dng tiêu dùng thng có ri ro cao hn các khon tín dng
trong lnh vc sn xut kinh doanh
Ri ro khách quan: Ngun tr n ch yu ca khon vay tiêu dùng là t thu
(Ngun: Tng hp ca tác gi)
THEO MC
ÍCH VAY
NHU CU TIÊU DÙNG KHÁC
BT
NG SN
HÀNG TIÊU DÙNG
THEO
HÌNH THC
HOÀN TR
T
R
GÓP
Mc khác, trong điu kin th trng tín dng doanh nghip đang cnh tranh mnh
m, hot đng TDTD giúp ngân hàng m rng quan h vi KH, m rng th trng,
đa dng hóa hot đng tín dng. Ngoài ra, mc tiêu hot đng ca các ngân hàng là
ti đa hoá li nhun và phân tán ri ro, nên TDTD vi đc đim có tr giá khon vay
nh và s lng món vay ln s to điu kin nâng cao thu nhp và phân tán ri ro
cho ngân hàng. Bên cnh đó, TDTD cng có nhng mt tiêu cc, vì có chi phí qun
lý vn vay và ri ro cao nht trong danh mc cho vay ca ngân hàng nên cn phi
có bin pháp đ khc phc, hn ch ri ro đn mc thp nht.
1.1.4.2. Vai trò ca tín dng tiêu dùng đi vi khách hàng
TDTD cung cp cho ngi tiêu dùng ngun tài chính đ đáp ng nhng nhu
cu chi tiêu cn thit, giúp nâng cao đi sng gia đình và đc bit là mang li cho
h các tin ích mà hin ti h cha có đ kh nng v tài chính. Chính hot đng
TDTD đã giúp cho ngi dân có cuc sng m no, đy đ hn, góp phn nâng cao
mc sng toàn xã hi. Tuy nhiên nu lm dng vic đi vay đ tiêu dùng thì có th
dn ti vic ngi đi vay chi tiêu vt quá mc cho phép, làm gim kh nng tit
kim và chi tiêu trong tng lai và còn nghiêm trng hn na nu ngi đi vay lâm
vào tình trng khó khn, mt kh nng chi tr thì s nh hng không nh đn cuc
sng.
1.1.4.3. Vai trò ca tín dng tiêu dùng đi vi nhà sn xut
Li ích ca nhà sn xut là cùng vi s gia tng nhu cu có kh nng thanh
toán ca ngi tiêu dùng, là s gia tng cu v hàng hoá dch v, qua đó làm tng
quy mô th trng v hàng hoá dch v. Vì vy, các doanh nghip s bán đc nhiu
hàng hoá hn, cng nh đy nhanh đc quá trình bán hàng, tng vòng quay hàng
tn kho, gim các khon phi thu, t đó làm tng thu nhp và tng đ an toàn trong
hot đng kinh doanh. Bên cnh đó TDTD cng to ra s cnh tranh cao hn gia
10
các nhà sn xut c v s lng, mu mã, chng loi sn phm, t đó thúc đy sn
xut phát trin.
1.2. Tng quan v phát trin tín dng tiêu dùng ti các NHTM
TDTD nm t
Tng doanh s
Mc tng/gim doanh s
TDTD tuyt đi
11
- Ch tiêu phn ánh s tng trng doanh s TDTD tng đi:
Mc tng/gim doanh s TDTD tuyt đi
- Ch tiêu phn ánh t trng doanh s cho vay tiêu dùng trong tng
doanh s cho vay:
1.2.2.2. Ch tiêu phn ánh s tng trng d n tiêu dùng
- Ch tiêu phn ánh s tng trng d n tiêu dùng tuyt đi:
- Ch tiêu phn ánh s tng trng d n tiêu dùng tng đi:
- Ch tiêu phn ánh t trng d n TDTD trong tng d n cho vay:
=
Tng doanh s CV
(
%
)
Mc tn
g
/
g
im
d
n TDTD tu
y
t đi
Mc tng/gim d n
TDTD tng đi (%)
=
x 100
Tng d n TDTD nm (t-1)
Tng d n TDTD
T trng d n
TDTD
(%)
=
x 100
Tng d n t hot đng CV
Mc tng/gim
s lng khách hàng
S lng
khách hàng nm t
S lng
khách hàng nm (t-1)
-
=
=
D n TDTD sn phm (i)
T trng (%)
Tng d n t hot đng TDTD
x 100
Doanh s thu n TDTD
Vòng quay
vn TDTD
=
D n bình quân TDTD
13
Ch tiêu này đo lng tc đ luân chuyn vn tín dng ca ngân hàng, thi
gian thu hi n ca ngân hàng là nhanh hay chm. Vòng quay vn càng nhanh thì
đc coi là tt và vic đu t càng đc an toàn.
1.2.2.8. Ch tiêu t l n quá hn trong TDTD
Tng d n quá hn TDTD TL n quá hn
TDTD (%)
14
hàng đã và đang đa ra các sn phm, dch v TDTD nhm tha mãn tt nht
nhng nhu cu vô cùng phong phú và đa dng.
Mt lý do na khin cho vic phát trin TDTD là cn thit, đó là hot đng
tín dng luôn cha đng nhiu ri ro. Vic phát trin TDTD góp phn đa dng hóa
danh mc tín dng ca ngân hàng, t đó giúp đa dng hóa ri ro. Nu ngân hàng ch
tp trung vào mt s nghip v thì nguy c ri ro rt cao và li nhun ca ngân
hàng có th b nh hng khi doanh thu t các nghip v kinh doanh đó chu nhng
nh hng mnh t th trng.
Vì vy, cùng vi xu th phát trin ca nn kinh t, s đòi hi ngày càng cao
và phong phú ca ngi dân, s cnh tranh mang tính sinh tn thì vic phát trin tín
dng tiêu dùng đi vi các ngân hàng là mt tt yu khách quan ca nn kinh t.
1.3. Nhng nhân t nh hng đn s phát trin ca hot đng tín dng tiêu
dùng ti NHTM:
1.3.1. Chính sách tín dng tiêu dùng:
Chính sách tín dng đc hiu là đng li, ch trng đm bo cho hot
đng tín dng đi đúng qu đo, liên quan đn vic m rng hay thu hp tín dng.
Chính sách tín dng tiêu dùng là chính sách áp dng đi vi các khon vay tiêu
dùng trong ngân hàng nh: lãi sut, k hn, mc cho vay, mc phí, tài sn đm
bo, Mt chính sách tín dng đúng đn s giúp cho ngân hàng thu hút nhiu khách
hàng, đm bo kh nng sinh li t hot đng tín dng tiêu dùng trên c s hn ch
ri ro. Ngc li, nu chính sách lng lo, không hp lý, không đáp ng đc nhu
cu ca KH thì ngân hàng không th thc hin mc tiêu ca mình.
1.3.2. S đa dng và tin tích ca sn phm TDTD
iu KH đn vay vn quan tâm nht là sn phm TDTD mà h mua mang
li cho h nhng li ích gì, có gì khác khi h vay các ngân hàng khác. Mi mt
KH li có nhng yêu cu và s thích khác nhau, vì th mt ngân hàng có danh mc
sn phm TDTD đa dng thì khách hàng s có nhiu s la chn hn, h s la
chn cho mình nhng sn phm phù hp nht. Nh đó, ngân hàng đáp ng đc
nhiu nhu cu và thu hút đc nhiu đi tng khách hàng hn.
chính xác, nhanh chóng, tin li cng s phc v KH tt hn.