B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
=
= HOÀNG TH NGUYN
CÁC NHÂN T NH HNG N QUYT NH NGH
VIC CA NHÂN VIÊN TRONG CÁC NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN VIT NAM TI TP. HCM
LUN VN THC S KINH T
THÀNH PH H CHÍ MINH – NM 2012 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
=
=
- Cám n anh Bùi c Quc, giám đc Ngân hàng bán l VIB Qun 6, đã nhit
tình hng dn tôi trong quá trình thu thp tài liu, x lý s liu nghiên cu và
cách thc trình bày bài làm hoàn chnh.
- Cám n tt c đng nghip, bn bè đã giúp đ tôi trong quá trình tho lun,
tham gia kho sát và góp ý cho bng câu hi kho sát cng nh các ni dung
khác trong bài lun.
- Cám n tt c thy cô trong khoa QTKD đã dy và mang li cho tôi nhiu kin
thc trong nhng nm đào to Thc S ti trng H Kinh T TP. HCM đã giúp
tôi có nn tng kin thc vng chc.
- Sau cùng tôi xin cám n đn ba m đã luôn ng h, đng viên và to điu kin
tt nht đ tôi hoàn thành bài lun này.
Tp. HCM ngày 20/10/2012
Hc viên: Hoàng Th Nguyn
Lp: Qun Tr Kinh Doanh, K19
ii
LI CAM OAN
Tác gi cam đoan tt c ni dung chi tit ca bài lun vn “Các nhân t nh hng
đn quyt đnh ngh vic ca nhân viên trong các Ngân hàng TMCP Vit Nam ti
TP H Chí Minh” đc trình bày theo kt cu và dàn ý ca chính tác gi. ây là kt
qu ca mt quá trình nghiên cu, thu thp thông tin và tài liu liên quan ti đ tài
nghiên cu, cùng vi s hng dn nhit tình ca TS. Nguyn Hu Lam đ hoàn thành
bài lun này.
Tác gi xin hoàn toàn chu trách nhim vi cam kt trên.
Tp. HCM ngày 20 tháng 10 nm 2012
Hc viên: Hoàng Thi Nguyn
Lp Qun Tr Kinh Doanh, K19
1.2 Mô hình nghiên cu v quyt đnh ngh vic 11
1.2.1 Các mô hình nghiên cu trc đây v quyt đnh ngh vic 11
1.2.2 Mô hình nghiên cu đ xut 12
iv
1.2.3 Các nhân t trong mô hình nghiên cu 14
1.2.3.1 S phù hp 14
1.2.3.2 Thu nhp 15
1.2.3.3 S hun luyn và phát trin ngh nghip: 17
1.2.3.4 Thách thc trong công vic 19
1.2.3.5 Quan h vi lãnh đo 19
1.2.3.6 Quan h vi đng nghip 21
1.2.3.7 Áp lc công vic 22
CHNG 2: S LC S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIN H THNG
NGÂN HÀNG TMCP VIT NAM 24
2.1 C cu h thng Ngân hàng Thng Mi C Phn Vit Nam qua các nm 24
2.2 V th cnh tranh ca h thng NHTMCP Vit Nam qua các nm 24
2.3 Hin trng nhân lc trong ngành Ngân hàng ti Vit Nam hin nay 26
2.3.1 Tng s và c cu nhân lc: 26
2.3.2 Trình đ chuyên môn 28
2.3.3 ánh giá khái quát v nhân lc ngành Ngân hàng 29
CHNG 3: KHO SÁT S TÁC NG CA CÁC YU T NH
HNG N QUYT NH NGH VIC CA NHÂN VIÊN TRONG CÁC
NGÂN HÀNG TMCP TI VIT NAM 32
3.1 Quy trình kho sát 32
3.2 Kt qu kho sát 35
3.2.1 Phân tích mô t 35
3.2.2 Kim đnh đ tin cy ca thang đo 38
ngun nhân lc ca ngành Ngân hàng 63
4.3 Hn ch ca đ tài và hng nghiên cu tip theo 64
vi
DANH MC HÌNH NH VÀ BNG BIU
HÌNH NH
Hình 1.1. Tháp nhu cu ca Maslow 7
Hình 1.2. Thuyt ERG –Calyton Algerfer 8
Hình 1.3 Mô hình hai nhân t Herzberg 10
Hình 1.4 Mô hình nghiên cu đ xut 14
Hình 1.5 Li lãnh đo ca Blake & Mouton 20
Hình 2.1 Biu đ t l nhóm tui nhân viên ngành Ngân Hàng 2010 28
Hình 2.2 Biu đ t l gii tính nhân viên Ngân Hàng 2010 29
Hình 2.3 Biu đ t l trình đ nhân lc ngành Ngân hàng 2010 30
Hình 3.1 Biu đ t l gii tính ca đi tng nghiên cu 38
Hình 3.2 Biu đ t l nhóm tui ca đi tng nghiên cu 38
Hình 3.3 Biu đ t l nhóm tính cht công vic ca đi tng nghiên cu 38
Hình 3.4 Mô hình nghiên cu điu chnh 44
Hình 3.5 Mô hình đc đim công vic ca Hackman & Oldman 47
Hình 4.1 Mô hình phát trin ngun nhân lc cht lng cao
theo nguyên tc Smart 63
vii
BNG BIU
Bng 2.1 C cu h thng NHTMCP Vit Nam qua các nm 25
lên) thì vic phát huy và tn dng đc th mnh ca ngun lc tr này s mang li
thành công rt ln cho các t chc Ngân hàng. Tuy nhiên, thc trng thay đi công
vic sang t chc khác din ra rt nhiu đi vi ngun lc tr bi l s nng đng,
mun khám phá điu mi, s hp dn, cun hút t các t chc khác,…t đó dn ti
quyt đnh ngh vic t chc c và bt đu công vic mi mt t chc hoàn toàn
mi.
Nh vy, đâu là lý do chính khin nhân viên trong Ngân hàng quyt đnh ngh vic
sang mt t chc mi hin nay? Có gii pháp nào đ duy trì ngun nhân lc có cht
2
lng trong Ngân hàng? ây là vn đ tác gi quan tâm và cng chính là lý do chn
đ tài “Các nhân t nh hng đn quyt đnh ngh vic ca nhân viên trong
các Ngân hàng TMCP ti TP H Chí Minh hin nay”. Hiu và nhn bit đc
các yu t chính này nhm giúp cho các t chc tài chính và đc bit là Ngành
Ngân hàng có th duy trì đc ngun nhân lc có cht lng cho mình.
2. Vn đ nghiên cu
Vn đ nghiên cu là xác đnh các nguyên nhân thng xy ra, có tác đng mnh và
xem xét mc đ nh hng ca các nguyên nhân này đn quyt đnh ngh vic ca
nhân viên trong các Ngân hàng thng mi c phn (TMCP) ti TP. H Chí Minh.
Các câu hi nghiên cu đc đt ra là:
- Nhng nguyên nhân nào dn ti quyt đnh ngh vic ca nhân viên trong
các Ngân hàng TMCP ti TP. HCM?
- Trong các nguyên nhân dn ti quyt đnh ngh vic ca nhân viên Ngân
hàng TMCP ti TP. HCM thì nguyên nhân nào tác đng mnh m nht?
- i vi mt s yu t nh gii tính, đ tui, tính cht công vic thì quyt
đnh ngh vic ca nhân viên trong các Ngân hàng TMCP ti TP. HCM có s
khác bit hay không?
3. Mc tiêu nghiên cu
tài đt ra nghiên cu vi các mc tiêu sau:
- Xác đnh các nguyên nhân chính nh hng đn quyt đnh ngh vic ca
thc và bt đu phng vn các đi tng kho sát. Tp hp kt qu kho sát đc
và tin hành x lý d liu thu thp đc sau cuc kho sát.
6. Ý ngha thc tin ca đ tài :
Thông qua kt qu ca đ tài nghiên cu này nhm giúp cho các nhà lãnh đo trong
t chc tài chính nói riêng và các doanh nghip khác nói chung có th nhn din ra
đc đâu là lý do chính yu khin các nhân viên khá gii ca mình ri b công ty
4
đ sang mt môi trng làm vic mi. T đó s đ ra cho mình mt gii pháp hiu
qu và kh thi trong qun tr ngun nhân lc.
7. Kt cu đ tài nghiên cu
Li m đu: Gii thiu ni dung nghiên cu.
Chng 1: C s lý lun v quyt đnh ngh vic và các mô hình nghiên cu
trc đây.
Chng 2: S lc s hình thành và phát trin h thng Ngân hàng TMCP
Vit Nam.
Chng 3: Kho sát s tác đng ca các yu t nh hng đn quyt đnh ngh vic
ca nhân viên trong các Ngân hàng TMCP Vit Nam.
Chng 4: Kt lun và đ xut gii pháp.
nng, trình đ và s tm tâm, n lc hay bt c đc đim nào khác to giá tr gia
tng và nng lc cnh tranh cho t chc, thông qua đó đáp ng yêu cu, mc tiêu
phát trin ca t chc.
1.1.2 Các vn đ v quyt đnh ngh vic
Quyt đnh ngh vic là mt hành đng có ý thc, có cân nhc khi ri khi t chc
hin ti (Tett & Meyer, 1993, trang 262).
Quyt đnh ngh ca nhân viên liên quan rt nhiu lý do, mà mt trong s đó có
nhng trng hp mà t chc không th tác đng đc nh trng hp v hu, gia
đình nhân viên chuyn đi xa hay quyt đnh ri b công vic hin ti ch đ nhà
chm lo cho gia đình h. Mt s nguyên nhân khin nhân viên quyt đnh ngh vic
mà t chc hoàn toàn có th can thip vào nh: S lãnh đo yu kém ca ngi
6
đng đu; c hi phát trin, hc hi hoàn toàn b hn ch; lng, thng không
xng đáng vi nng lc, kt qu làm vic ca nhân viên; áp lc công vic quá
ln;… (Accenture, 2001; Jardine và Amig, 2001).
Mt nghiên cu v mi quan h gia quyt đnh ngh vic ca nhân viên và nhng
hành đng qun lý ngun nhân lc ca t chc (Wagar, 2003) cho rng nhng nhân
viên trong t chc hu nh ít ngh vic hn nu t chc ghi nhn giá tr đóng góp
ca h (ví d nh c hi thng tin, các khon chi tr thù lao, chng trình ghi nhn
nhân viên chính thc,…) cùng vi h thng chia s thông tin gia nhân viên vi
nhân viên và gia nhân viên vi lãnh đo, s đoàn kt nhóm trong gii quyt vn đ
và các c hi đào to. Hn na, kt qu nghiên cu này cng ch ra rng có s nhn
thc ln ca nhân viên v các chính sách gi nhân viên ca t chc và nghiên cu
cng đã cung cp bng chng cho rng nhng nhân viên ln tui và có thâm niên
cao trong t chc thì thng ít có d đnh chuyn đi công vic.
1.1.3 Lý thuyt v s tha mãn nhu cu ca nhân viên
Nghiên cu v quyt đnh ngh vic ca nhân viên ti mt t chc đc gn lin
vi các lý thuyt v s tha mãn công vic, lý thuyt đng viên khuyn khích, lý
thuyt gn bó vi t chc, Sau đây là tóm tt mt s lý thuyt quan trng.
Lý thuyt ca Maslow đc các nhà qun tr vn dng rng rãi trong lnh vc
Marketing và qun tr ngun nhân lc. Tuy nhiên, vic vn dng cp bc nhu cu
ca Maslow có mt s hn ch nht đnh:
• Nhu cu ca con ngi rt da dng và khó phân bit mt cách rõ ràng theo
cp bc nhu cu.
• Nhu cu con ngi không gia tng t thp đn cao, nhà qun tr s mc sai
lm nu tìm cách tha mãn nhu cu con ngi t thp đn cao.
1
2
3
4
5
1- Nhu cu sinh lý
2- Nhu cu an toàn
3- Nhu cu xã hi
4- Nhu cu đc công nhn
5- Nhu cu t hoàn thin
8
• Sc thái vn hóa nh hng ti s xut hin nhu cu và trt t cp bc nhu
cu nhng lý thuyt cp bc nhu cu ca Maslow cha đ cp đn yu t này
1.1.3.2 Lý thuyt ERG –Calyton Algerfer
Lý thuyt ERG cho rng nhu cu ca mt con ngi gm: Nhu cu tn ti (c
vng khe mnh v thân xác và tinh thn), nhu cu giao tip (c vng tha mãn
trong quan h vi mi ngi) và nhu cu tng trng (c vng cho tng trng và
phát trin cá nhân). im khác bit chính ca lý thuyt ERG so vi Maslow ch
Calyton Algerfer cho rng có nhiu nhu cu xut hin cùng mt lúc và khi mt nhu
cu không th đc đáp ng thì có th đc bù đp bi nhu cu khác.
Hình 1.2 Thuyt ERG –Calyton Algerfer
• Ch đ, chính sách ca t chc.
• S giám sát trong công vic không thích hp.
• Các điu kin làm vic không đáp ng mong đi ca nhân viên.
• Lng bng và các khon thù lao không phù hp hoc cha đng
nhiu nhân t không công bng.
• Quan h vi đng nghip không tt.
• Quan h vi các cp ( cp trên, cp di) không đt đc s hài
lòng.
- Nhân t hài lòng (motivator factor):
• t đc kt qu mong mun.
• S tha nhn ca t chc, lãnh đo và ca đng nghip.
• Trách nhim.
• S tin b, thng tin trong ngh nghip.
• S tng trng nh mong mun.
Nhân t hài lòng đc coi là nhân t đng viên, nhân t không hài lòng đc coi là
nhân t duy trì. Theo đó Herzberg cho rng ch có nhng nhân t đng viên mi có
th mang li s tha mãn cho nhân viên và nu không làm tt các nhân t duy trì s
dn đn s bt mãn ca nhân viên.
10
Nhân viên bt
mãn và không
có đng lc
Nhân viên
không bt
mãn nhng
không có
đng lc
Nhân viên
Phn thng = sc hp dn cho mt mc tiêu nào đó (Phn thng cho tôi là
gì?).
Mong đi (thc hin công vic) = nim tin ca nhân viên rng nu n lc làm
vic thì nhim v s đc hoàn thành (Tôi phi làm vic khó khn, vt v nh
th nào đ đt mc tiêu).
11
Phng tin (nim tin) = nim tin ca nhân viên rng h s nhn đc đn đáp
khi hoàn thành nhim v (liu ngi ta có bit đn và đánh giá nhng n lc
ca tôi?).
Thành qu ca ba yu t này là s đng viên. ây chính là ngun sc mnh mà nhà
lãnh đo có th s dng đ chèo lái tp th hoàn thành mc tiêu đã đ ra. Khi mt
nhân viên mun thng chc trong công vic thì vic thng chc đó s nh là mt
phn thng cao đi vi nhân viên đó. Nu mt nhân viên tin rng khi mình làm
vic tt, đúng tin đ, s đc mi ngi đánh giá cao, ngha là nhân viên này có
mc mong đi cao. Tuy nhiên, nu nhân viên đó bit đc rng công ty s đi tuyn
ngi t các ngun bên ngoài đ lp vào v trí trng hay đa vào các v trí qun lý
ch không đ bt ngi trong công ty t cp di lên, nhân viên đó s có mc
phng tin thp và s khó có th khuyn khích đng viên đ nhân viên này làm
vic tt hn.
1.2 Mô hình nghiên cu v quyt đnh ngh vic
1.2.1 Các mô hình nghiên cu trc đây v quyt đnh ngh vic
Theo nghiên cu ca Janet Cheng Lian Chew v “nh hng ca thc tin qun tr
ngun nhân lc đn vic gi li nhân viên ch cht ca các t chc ca Úc” (2004)
cho rng nhng nhân t chính nh hng đn d đnh ngh vic ca nhân viên bao
gm: S phù hp (S phù hp gia cá nhân vi t chc và s phù hp gia cá nhân
vi công vic); Lng, thng và s công nhn thành tích ca nhân viên; S hun
luyn và phát trin ngh nghip; S thách thc trong công vic, hành vi lãnh đo;
T nhng mô hình đã đ cp phn c s lý thuyt, mô hình nghiên cu đc đ
xut da vào mô hình nghiên cu ca Janet Cheng Lian Chew. Lý do la chn mô
hình này:
Mô hình ca Janet Cheng Lian Chew tp hp khá đy đ các nhân t tác
đng đn quyt đnh ngh vic mà các nghiên cu khác có đ cp.
Kt qu nghiên cu ca Janet Cheng Lian Chew cho ra kt qu tác đng ca
các nhân t khá ln đn bin ngh vic.
13
Nghiên cu đc thc hin ti th trng Úc, mt trung tâm tài chính nng
đng và phát trin cao, phù hp vi xu th phát trin trong tng lai ca th
trng tài chính Vit Nam.
Mô hình nghiên cu đ xut có b sung thêm yu t “Áp lc trong công
vic” theo ý kin ca các đi tng kho sát trong phng vn s b và ca
mt s chuyên gia trong các cuc tho lun nhóm. Lý do phn ln cho rng
vi tc đ phát trin khá nóng ca th trng tài chính nói chung và ca
ngành Ngân hàng nói riêng hin nay thì ch tiêu kinh doanh đt ra cho các
phòng ban kinh doanh là rt cao, đng thi nhân viên dù làm bt k phòng
ban nào ca các t chc tài chính hu ht là đi ng nhân viên s làm vic
trong mt đi hình đa k nng. iu này to ra mt nn vn hóa chia s các ý
tng và kin thc xuyên sut th trng quc t và các b phn doanh
nghip. Hot đng trong mt lnh vc cnh tranh khc lit, các t chc tài
chính thng xuyên phi cung cp các dch v tài chính phc tp. Nhân t
bo đm cho s thành công cho h chính là ngun nhân lc luôn sn sàng
gii quyt mi khó khn. Có th s phi đi mt vi các thách thc v
chuyên môn trong mt ngành kinh doanh quá rng ln hay vô s các vn đ
đòi hi k nng phân tích và vic bn đang làm s có nh hng rt rng ln
và lâu dài. Chính vì vy áp lc và yêu cu công vic thng đt ra rt cao.
Và cng chính là mt trong nhng lý do khin nhân viên phi quyt đnh
cu tâm lý (Dawis và Lofquist, 1984), S thích thú (Campbell và Hansen, 1981) và
giá tr nhn đc (locke, 1976). Yêu cu kh nng hoàn ho tc là nhng yêu cu v
công vic đi vi tng cá nhân đ hoàn thành tt nhim v công vic và kh nng
cá nhân đáp ng đc các yêu cu ca công vic đm nhim, yêu cu công vic bao
gm kin thc, k nng, trình đ, kinh nghim và thái đ (Caldwell và O’Reilly,
1990).
- S phù hp gia cá nhân và t chc: c đnh ngha là s tng đng gia
con ngi vi t chc. ó là s tng đng gia nim tin ca cá nhân vi t chc
hoc mc tiêu ca cá nhân vi mc tiêu ca t chc đó (Kristof, 1996). Theo
Barnard (1938) đnh ngha s phù hp gia cá nhân và t chc nh là s sn sàng
gn bó ca cá nhân vi t chc vì mong mun, mc tiêu ca cá nhân phù hp vi
đng li, chính sách, vn hóa ca công ty.
Nh vy nhng ngi không phù hp nhiu vi công vic và t chc hin ti thì có
xu hng ngh vic nhiu hn nhng ngi có s phù hp gia cá nhân vi công
vic và s phù hp gia cá nhân vi t chc. Vì vy gi thuyt v mi quan h gia
bin phù hp vi bin quyt đnh ngh vic ca nhân viên trong ngành Ngân Hàng
ti TP. HCM nh sau:
H1: S cm nhn v phù hp ca cá nhân vi t chc, gia cá nhân vi công vic
càng thp thì quyt đnh ngh vic càng cao.
1.2.3.2 Thu nhp
Thu nhp là s tin mà cá nhân, t chc, khu vc, quc gia,…có đc t vic làm,
đu t hoc kinh doanh, Trong nghiên cu này thì thut ng thu nhp chính là s
tin mà cá nhân có đc t vic làm công cho mt doanh nghip, t chc nào đó,
thu nhp này không bao gm các khon thu nhp khi h làm công vic khác (không
16
liên quan đn doanh nghip, t chc h đang làm thuê). Theo đó, khon thu nhp
nào s bao gm các khon lng c bn, các khon tr cp (nu có), các loi
thng bao gm c thng đnh k và thng không đnh k, hoa hng (nu có) và