B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM LÊ TH THÚY HNG GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU
QUN TR NGUN VN HUYăNG
TI NH TMCPăCỌNGăTHNG VIT NAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh – Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
LÊ TH THÚY HNG
GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU
QUN TR NGUN VN HUYăNG
1.3.1 Khái nim qun tr ngun vn huy đng ca NHTM 15
1.3.2 Mc tiêu ca qun tr ngun vn huy đng 15
1.3.3 Các nguyên tc qun tr ngun vn huy đng 16
1.3.4 Các ch tiêu qun tr ngun vn huy đng 17
1.3.5 Chin lc và mô hình qun tr ngun vn huy đng 22
Kt lun chng 1 25 CHNGă2:ăTHC TRNG HOTăNG QUN TR NGUN VN
HUYăNG TIăNHăTMCPăCỌNGăTHNGăVIT NAM 26
2.1 Gii thiu v NH TMCP Công thng Vit Nam 26
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 26
2.1.2 Ngành ngh kinh doanh 27
2.1.3 Tình hình hot đng kinh doanh 29
2.1.4 S đ h thng t chc ca NH TMCP Công thng Vit Nam 34
2.2 Thc trng hot đng qun tr ngun vn huy đng ti NH TMCP Công
thng Vit Nam 35
2.2.1 Chin lc qun tr ngun vn huy đng 35
2.2.2 Mô hình qun tr ngun vn huy đng 37
2.2.3 Quy trình qun tr ngun vn huy đng 37
2.2.4 Thc trng hot đng qun tr ngun vn huy đng 37
2.3 ng dng mô hình SWOT đánh giá hot đng qun tr ngun vn huy
đng ti NHTMCP Công thng VN 50
2.3.1 im mnh 50
2.3.2 im yu 52
2.3.3 C hi 55
2.3.4 Thách thc 55
Kt lun chng 2 56
CHNGă3:ăGII PHÁP QUN TR NGUN VNăHUYăNG TI
NHăTMCPăCỌNGăTHNGăVIT NAM 57
Ngi cam đoan Lê Th Thúy Hng
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH CÁI VIT TT
o0o
ALCO : y ban qun lý tài sn có – tài sn n
BCTC : Báo cáo tài chính
CN : Cá nhân
DNNN : Doanh nghip nhà nc
DN VT NN : Doanh nghip có vn đu t nc ngoài
DNVVN : Doanh nghip va và nh
FTP : Giá điu chuyn vn ni b
GTCG : Giy t có giá
HQT : Hi đng qun tr
KH&HT : K hoch và h tr
KKH : Không k hn
NH : Ngân hàng
NHCTVN : Ngân hàng TMCP Công thng VN
Bng 2.1
Vn điu l và vn ch s hu VietinBank qua các nm
Bng 2.2
Tng trng ngun vn huy đng ca Vietinbank giai đon 2008 -2011
Bng 2.3
C cu ngun vn huy đng theo loi hình tin gi ti Vietinbank
Bng 2.4
C cu Tin gi theo đi tng khách hàng ti Vietinbank
Bng 2.5
C cu Tin gi theo loi hình tin gi ti Vietinbank
Bng 2.6
C cu ngun vn huy đng theo k hn và loi tin t ti Vietinbank
Bng 2.7
C cu tin gi theo loi tin ti Vietinbank
DANH MC CÁC HÌNH V
o0o
LI M U
1. t vnăđ nghiên cu
Ngân hàng thng mi là mt t chc hot đng kinh doanh tin t và dch v
ngân hàng, vi nhim v ch yu và thng xuyên là nhn tin gi ca các t chc,
cá nhân, đng thi s dng s vn huy đng đc đ cp tín dng cho các khách
hàng. Ngun vn huy đng luôn chim t trng ln và là ngun vn ch yu ca
ngân hàng, có vai trò rt quan trng trong đng kinh doanh ca ngân hàng thng
mi. Các ngân hàng thng mi luôn luôn tìm kim các gii pháp đ thu hút các
ngun vn t mi đi tng khách hàng đ đm bo kh nng thanh khon cng
nh nhm đm bo các ch tiêu an toàn vn trong tình hình cnh tranh gay gt gia
các t chc tín dng. Ngun vn huy đng nu qun tr không tt s nh hng đn
hot đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi rt nhiu.
Mt khác, t thc trng nn kinh t Vit Nam trong thi gian qua, đc bit là
giai đon 2010, 2011, 2012, cha bao gi giá c lãi sut huy đng có nhng lúc
vt ngoài tm kim soát ca Chính ph; các ngân hàng thng mi đua nhau tng
lãi sut huy đng đ cnh tranh và cha bao gi có tình trng ngi đi gi tin mc
c giá c lãi sut nh đi mua hàng. H ly là hot đng sn xut kinh doanh ca nn
kinh t b tê lit vì lãi sut cho vay cng phi cao tng ng vi lãi sut tin gi.
ng trc thc trng trên, yêu cu qun tr ngun vn huy đng đc đt ra
là làm th nào đ ngân hàng thng mi luôn có đ ngun vn đ duy trì và phát
trin các hot đng kinh doanh vi chi phí hp lỦ và đt hiu qu cao nht. ó là
vic làm cn thit và quan trng đi vi Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam
nói riêng và các NHTM Vit Nam nói chung.
Xut phát t nhu cu thc t trên, đ tài “ Gii pháp hoàn thin hot đng qun
tr ngun vn huy đng ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam” phn nào s
gii quyt đc vn đ đã và đang đt ra.
2
2. Mc tiêu nghiên cu caăđ tài
ngun vn huy đng ti NH TMCP Công thng Vit Nam. ng thi, vi nhng
kt qu mà lun vn đã nghiên cu đc, lun vn có th làm tài liu tham kho cho
các NHTM khác có đc đim tng đng vi VietinBank và công tác nghiên cu,
hc tp v chuyên ngành.
6. Các công trình nghiên cuătrcăđơy
Trc đây cha có công trình nghiên cu nào v qun tr ngun vn huy đng
ti NH TMCP Công thng Vit Nam. Song, có hai bài vit nói v qun tr ngun
vn huy đng ti các t chc tín dng khác và công ty tài chính.
Th nht là bài vit “ Nâng cao hiu qu qun tr ngun vn huy đng ti
Tng công ty tài chính c phn Du khí Vit Nam” ca tác gi ng Dim Kiu vào
nm 2010.
Th hai là bài vit “ Gii pháp qun tr ngun vn huy đng ti NH u t và
phát trin Vit Nam” ca tác gi Võ Th M Viên vào nm 2012.
C hai bài vit ca hai tác gi trên đu nêu lên đc nhng c s lý lun chung
v qun tr ngun vn huy đng ti NHTM/Công ty tài chính, đu cho chúng ta thy
thc trng hot đng qun tr ngun vn huy đng ti các t chc tài chính này qua
vic phân tích v tính cân đi gia ngun vn huy đng và cho vay theo k hn, loi
tin; kh nng đm bo kh nng thanh toán và đm bo t l thu nhp cn biên.
Trên c s k tha hai công trình nghiên cu trên, khi phân tích thc trng
hot đng qun tr ngun vn huy đng, tôi xin phân tích thêm v công tác qun tr
lãi sut, qun tr ri ro lãi sut, qun tr ri ro thanh khon, qun tr trng thái cân
đi ca ngoi t và VND đ chúng ta có đánh giá toàn din hn v hot đng qun
tr ngun vn huy đng ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam.
7. Kt cu ca lunăvn
Ngoài phn m đu, kt lun, mc lc, danh mc bng biu, tài liu tham
kho, ni dung chính ca lun vn có kt cu gm 3 chng nh sau:
4
Chngă1: C s lý lun v vn và qun tr ngun vn huy đng ti NHTM
Chngă2: Thc trng hot đng qun tr ngun vn huy đng ti NH TMCP
Ngun vn ca NHTM phn ln do thu nhp quc dân tm thi nhàn ri trong
sn xut kinh doanh đc gi vào Ngân hàng vi các mc đích khác nhau. Ngân
hàng đóng vai trò tp trung ngun vn nhàn ri trong nn kinh t đ chuyn đn các
nhà đu t có nhu cu v vn đ phc v cho hot đng sn xut kinh doanh qua đó
thúc đy nn kinh t phát trin. Ngân hàng và các hot đng v ngun vn quyt
đnh trc tip đn s tn ti và phát trin ca các NHTM. Ngun vn đóng vai trò
chi phi và quyt đnh đi vi các hot đng ca các NHTM trong vic thc hin
các chc nng ca mình.
1.1.2 CácăloiăngunăvnăcaăNHTM
1.1.2.1 Ngun vn ch s hu
Ngun vn ch s hu là ngun vn riêng ca mt NHTM. ây là s vn ban
đu và đc gia tng không ngng cùng vi quá trình phát trin ca NHTM.
Ngun vn ch s hu ca NHTM chim mt t trng nh trong các khon
mc to nên ngun vn nhng nó có vai trò cc k quan trng đi vi các NHTM.
Do tính cht thng xuyên n đnh nên NHTM có th s dng nó vào các mc đích
khác nhau nh trang b c s vt cht k thut, to tài sn c đnh phc v cho bn
thân Ngân hàng, có th s dng cho vay, đc bit là đu t góp vn liên doanh. Mt
khác, vi chc nng bo v, ngun vn ch s hu ca NHTM đc coi nh là tài
sn đm bo gây lòng tin vi khách hàng, duy trì kh nng thanh toán cho khách
6
hàng khi NHTM hot đng thua l. Hn na nó là mt cn c quyt đnh đi vi
qui mô và khi lng vn huy đng cng nh hot đng cho vay và bo lãnh ca
NHTM. Quy mô và s tng trng ngun vn ch s hu ca NHTM s quyt đnh
nng lc phát trin ca NHTM.
Ngun vn ch s hu ca NHTM bao gm:
Vnăđiu l: Là mc vn đc hình thành khi Ngân hàng đc thành lp.
Vn điu l luôn ln hn hoc bng vn pháp đnh. Vn pháp đnh là mc
vn ti thiu phi có khi thành lp mt Ngân hàng do pháp lut qui đnh.
Vn điu l đc ghi vào điu l thành lp Ngân hàng. Tu thuc vào loi
di nhiu hình thc khác nhau.
Theo quan nim ca các nhà kinh t hc và các nhà Ngân hàng trong tng
ngun vn ca Ngân hàng ngoài ngun vn thuc ch s hu thì tt c các ngun
vn còn li đc coi là ngun vn huy đng. Các hot đng s dng vn ca Ngân
hàng tn ti và phát trin đc là nh ngun vn huy đng này.
1.2 NgunăvnăhuyăđngăcaăNHTM
1.2.1 TmăquanătrngăcaăngunăvnăhuyăđngăđiăviăhăthngăNHTM
NHTM là mt Doanh nghip kinh doanh tin t trong đó tin là nguyên liu
chính trong vic to ra sn phm Ngân hàng, là mt th nguyên liu đc tôn không
th thay th. Hot đng tìm kim t liu sn xut ca Ngân hàng là hot đng huy
đng vn. Do đc trng ca ngun vn huy đng là luôn có mt lng tn khon rt
ln và Ngân hàng có th s dng lng tn khon này đ phc v cho quá trình
hot đng kinh doanh ca mình. Nên tình hình hot đng ca Ngân hàng ph thuc
rt ln vào tình hình huy đng vn ca chính Ngân hàng đó.
Th nht: Ngun vn huy đng có nh hng trc tip đn qui mô hot đng
ca các Ngân hàng.
Ngun vn kh dng ca Ngân hàng có nh hng trc tip đn vic m rng
hay thu hp tín dng, hot đng bo lãnh hay trong hot đng thanh toán ca Ngân
hàng. Thông thng so vi các Ngân hàng nh thì các Ngân hàng ln có các khon
mc v đu t, cho vay đa dng hn, phm vi và khi lng tín dng cng ln hn.
8
Trong khi các Ngân hàng nh li gii hn phm vi hot đng ch yu trong mt khu
vc nh hay trong mt quc gia. Nu kh nng vn ca Ngân hàng ln thì Ngân
hàng có th m rng qui mô khi lng tín dng, có th tài tr cho các d án ln
(v qui mô tín dng, v thi hn tín dng,…) và sn sàng đáp ng nhu cu ca
khách hàng v các dch v ca Ngân hàng.
Th hai: Ngun vn huy đng giúp Ngân hàng ch đng trong kinh doanh.
Mt Ngân hàng không th ch hot đng vi ngun vn t có và vn đi vay vì
vn t có ca Ngân hàng ch chim mt t trng nh trong tng c cu vn ca
nên tng Ngân hàng phi hoch đnh đc chin lc qun tr ngun vn huy đng
cho đn v mình nhm ch đng to lp đc ngun vn n đnh và không ngng
tng trng đ phc v cho hot đng kinh doanh ca mình- ó là yu t đu tiên
quyt đnh đn hiu qu hot đng ca NHTM.
1.2.2 Các loi ngun vnăhuyăđng ca NHTM
1.2.2.1 Vnăhuyăđng tin gi ca các t chc và cá nhân
Là ngun vn mà Ngân hàng huy đng đc t các doanh nghip, t chc
kinh t, cá nhân,… trong xã hi thông qua quá trình nhn tin gi, thanh toán h,
các khon cho vay to tin gi và các nghip v kinh doanh khác. Bn cht ca tài
khon tin gi là tài sn thuc s hu ca các đi tng khách hàng khác nhau,
Ngân hàng ch có quyn s dng nó đ cho vay, chit khu, thanh toán,… nhng
không có quyn s hu, Ngân hàng có trách nhim phi hoàn tr đúng hn c gc
và lãi hoc khi khách hàng có nhu cu rút tin đ s dng. Tin gi chim mt t
trng khá ln trong ngun vn huy đng ca các NHTM.
Các hình thc nhn tin gi ca các NHTM rt đa dng, tu thuc vào các tiêu
thc khác nhau mà đc chia thành tng loi khác nhau:
Theo tiêu thc k hn:
Ngày nay ngi ta thng phân chia các khon tin gi theo tiêu thc này đ
có th qun lỦ tt lng tin gi, tin lãi và là c s đ Ngân hàng xây dng chin
10
lc d tr phù hp và ch đng trong vic s dng ngun vn đó vào quá trình
hot đng kinh doanh. Theo tiêu thc này, tin gi đc chia thành tin gi không
k hn và tin gi có k hn.
Tin gi không k hn (hay còn gi là tin gi giao dch, tin gi thanh
toán), là loi tin gi mà ngi gi tin có th gi vào và rút tin ra bt k lúc nào
nên khi ngân hàng s dng làm ngun vn kinh doanh thì ri ro rt cao. Do đó,
ngân hàng phi duy trì d tr nhiu hn so vi các loi tin gi khác. Do mc đich
ca ngi tin không phi là đ hng lãi mà đ ngân hàng cung cp các dch v
thanh toán không dùng tin mt cho nên ngân hàng không nht thit phi tr lãi cho
Theo tiêu thc mc đích s dng:
Tinăgiătităkim: là nhng khon tin ca cá nhân gi vào ngân hàng vi
mc đích tit kim, đc xác nhn trên s hay th tit kim. Ngi gi đc tr lãi
trên s tin gi, h không đc quyn phát hành séc và thc hin các giao dch
thanh toán nhng có th rút và chuyn sang tài khon tin vay hoc tài khon khác
ca chính khách hàng ti t chc nhn tin gi đó. Ch nhân ca các khon gi tit
kim ch yu là các cá nhân và h gia đình. H gi vào ngân hàng nhng khon thu
nhp cha s dng trong k hin ti, không vì nhu cu giao dch hoc kinh doanh
mà vì nhu cu tit kim đ chi dùng trong tng lai. iu mà h quan tâm trc ht
là li tc đc hng. Tin gi tit kim là ngun vn tng đi n đnh, cho phép
ngân hàng ch đng dùng đ cp tín dng, đu t. Tin gi tit kim đc phân
thành tin gi tit kim có k hn và tin gi tit kim không k hn.
Tinăgiăthanhătoán: Là các khon kỦ gi ca cá nhân, t chc, doanh nghip
sn xut kinh doanh không nhm mc đích tìm kim thêm thu nhp mà đ đc
hng các dch v thanh toán ca Ngân hàng. Mt khác, mt s Ngân hàng thng
u tiên hn đi vi các doanh nghip m tài khon ti Ngân hàng và phi có s d
nht đnh trên tài khon tin gi ti Ngân hàng. Các khon tin gi này Ngân hàng
phi chu chi phí thp, phi qun lỦ chính xác khâu d tr nhng li đc s dng
mt khon tin ln phc v cho các hot đng ca mình.
12
1.2.2.2 Vnăđiăvayă
Tin gi mà Ngân hàng nhn đc là ngun vn mà Ngân hàng có đc mt
cách th đng. Trong hot đng ca mình nu nh thiu vn thì Ngân hàng phi ch
đng tìm kim vn đ thc hin các hot đng ca mình. Ngun vn mà Ngân hàng
ch đng to nên đó là ngun vn vay. Bao gm các hình thc sau:
K phiu:
Khi các Ngân hàng mun có mt khon tài chính đ tài tr cho các d án có
qui mô ln, thi hn dài hoc tng qui mô hot đng ca các Ngân hàng hoc liên
doanh vi các t chc khác mà ngun vn vn hin ti cha đáp ng đc, Ngân
tha vn thì các Ngân hàng này có th vay mn ln nhau vì mc đích ca c đôi
bên. Hn na các Ngân hàng đu làm trung gian thanh toán cho nn kinh t nên các
Ngân hàng đu m tài khon tin gi ln nhau và trong nhng trng hp Ngân
hàng nào đó thiu vn đ thanh toán chi khách hàng ca mình thì Ngân hàng kia có
th cho vay đ Ngân hàng đó đm bo kh nng thanh toán. Trong nhng trng
hp cp bách mà Ngân hàng không th vay đc các Ngân hàng khác thì có th
vay NHTW vì NHTW là ngi cho vay cui cùng đi vi các NHTM. Tu theo
mc đích s dng và hình thc vay vn mà NHTW chia thành các loi sau:
Vn vay ngn hn b sung: Là hình thc mà NHTM xin vay vn b sung
ngun vn ngn hn ca mình. Trong trng hp này các NHTM ch đc vay khi
còn hn mc tín dng theo qui đnh ca NHTW.
Vn vay đ đm bo kh nng chi tr: Các NHTM vay vn ca NHTW đ bù
đp thiu ht tm thi trong thanh toán hoc thiu ht trong d tr (thng là vay
vi thi hn ngn).
Tái cp vn: NHTW cho các NHTM vay vn trên c s các chng t có giá.
Các chng t này phi hp l, hp pháp và an toàn. Tái cp vn gm có các hình
thc: Cho vay bng chit khu hoc tái chit khu giy t có giá và cho vay có bo
đm.
14
Tuy nhiên, vic NHTM vay vn NHTW ph thuc vào chính sách tin t
quc gia trong tng thi k mà NHTW có th cho vay vi khi lng, thi hn, lãi
sut, hn mc,… khác nhau đ thc hin chính sách tin t ca mình.
1.2.2.3 Ngunăvnăhuyăđngăkhác
iuăchuynăvn
Ngày nay h thng NHTM đc t chc theo mô hình tng công ty và các
công ty con gm Ngân hàng m và các h thng các Ngân hàng Chi nhánh trc
thuc. Có mt phng thc huy đng vn rt hiu qu hin nay là chu chuyn vn
điu hoà. Do tình hình hot đng ca các Chi nhánh ti các đa bàn khác nhau là
khác nhau (do nh hng ca điu kin phát trin kinh t ca tng vùng, do phong
hp lỦ và đt hiu qu cao nht, đng thi đm bo mc đ an toàn cho các ch s
hu trong quá trình huy đng vn. Nói cách khác, qun tr ngun vn huy đng là
tng th các hot đng ca NHTM vi ni dung tìm kim, phát trin và đa dng hóa
các ngun vn huy đng nhm đm bo mc tiêu duy trì tính n đnh ca ngun vn
huy đng vi mc chi phí hp lý nht và đt hiu qu cao nht.
1.3.2 Mcătiêuăcaăqunătrăngunăvnăhuyăđng
1.3.2.1 To lp và gi vng s năđnh ca ngun vnăhuyăđng,ăđm bo
đ ngun vn cho hotăđng kinh doanh tin t
ây là mc tiêu quan trng nht và là mc tiêu có tính cnh tranh nht trong
toàn b hot đng ngân hàng. Trong điu kin h thng NHTM phát trin rm r v
s lng nh hin nay, thì vn đ cnh tranh trong huy đng ngun vn là rt gay
gt, thm chí còn mang Ủ ngha sng còn, chính vì vy vic gi vng s n đnh ca
ngun vn huy đng có ý ngha rt quan trng.
1.3.2.2 Giaătngăngun vnăhuyăđng mt cách hpălỦăđ không ngng m
rng quy mô hotăđng
Ngun vn huy đng là ngun vn quan trng trong tng ngun vn ca
NHTM, vì nó nh hng đn các khon cho vay và đu t. Các NHTM đu có