BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăT TP.HCM
PHAN VNăNAM TÁCăNGăCAăDÕNGăVNăUăTă
GIÁNăTIPăNCăNGOÀIăNăTNGă
TRNGăKINHăTăVITăNAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Tp.ăHăChíăMinhă– Nmă2012 LIăCAMăOAN
Tôiăxinăcamăđoan:ăbƠiă nghiênă cuănƠyălƠăktăquănghiênă cuăcaăchínhăcáă
nhơnătôi,ăđcăthcăhinădiăsăhngădnăkhoaăhcăcaăTinăsăNguynăThă
UyênăUyênăậ GingăviênăTrngăiăhcăKinhătăThƠnhăphăHăChíăMinh.ăă
Hcăviên
PhanăVn Nam
4.1 QuáătrìnhătìmăkimădòngăvnăFPIătiăVităNam 17
4.1.1ăTrcăkhiăVităNamăgiaănhpăWTO (2007) 17
4.1.2ăSauăkhiăVităNamăgiaănhpăWTOătănmă2008ăđnănay 23
4.2ăXuăthăvnăđngădòngăvnăFPIătiăVităNam 25
4.2.1ăCácăQuăđuătă 25
4.2.2ăMtăsăCôngătyăqunălỦăQuăchăyu 28
4.2.3 CôngătyăcăphnăvƠăthătrngăchngăkhoán 34
4.3ăánhăgiáăchungăvăthcătrngădòngăvnăFPI tiăVităNam 37
4.3.1ăThunăliăvƠăkhóăkhnătrongăthuăhútădòngăvnăFPIătiăVităNam 37
4.3.2ăNhngăthƠnhăcôngătrongăthuăhútădòngăvnăFPIăvƠămtăsătnăti 39
4.4ăQuáătrìnhătngătrngăkinhătăcaăVităNam 42
4.4.1ăTrcăkhiăVităNamăgiaănhpăWTO 42
4.4.2 SauăkhiăgiaănhpăWTO 42
4.5ăTácăđngăcaădòngăvnăđuătăgiánătipăncăngoƠiăđnătngătrngăkinhă
tăVităNam 46
4.5.1ăDăliuătrongămôăhình 46
4.5.2ăKtăquăkimăđnh 46
4.5.3ăKtăquăcălngăvƠăđánhăgiáă 47
4.6ăMiăquanăhănhơnăquăgiaădòngăvnăFPIăvƠătngătrngăkinhătăcaăVită
Nam 49
CHNGă5:ăKTăLUN 53
5.1ăTngăktăliăcácăktăquănghiênăcu 53
5.2ăGiăỦăgiiăphápăthuăhútăvƠăkimăsoátăvnăFPIătiăVităNam 54
5.2.1 Giiăphápăthôngăquaăthătrngăchngăkhoán 54
FPI:ăVnăđuătăgiánătipăncăngoƠi
FDI:ăVnăđuătătrcătipăncăngoƠi
OECD:ăTăchcăhpătácăvƠăphátătrinăkinhăt
TTCK:ăThătrngăchngăkhoán
TTTC:ăThătrngătƠiăchính
WTO:ăTăchcăthngămiăthăgii
DANHăMCăBNGăBIU
Trang:
Bngă4.1:ăCácăQuăđuăt,ăcôngătyăqunălỦăQuăăVităNam 31
Bngă4.2:ăDăliuăcácăbinătrongămôăhìnhăhiăquy 46
Bngă4.3:ăKtăquăkimăđnhăADF 47
Bngă4.4:ăKtăquăhiăquyătácăđngăcaăFPIăđnătngătrngăkinhăt 47
Bngă4.5:ăMaătrnăhăsătngăquan 48
Hìnhă4.6:ăCăcuăđuătăcaănhƠăđuătăncăngoƠiăvƠoăTTCKăVNă(tínhăđnă
cuiăT5/2007) 23
Hìnhă4.7:ăSoăsánhămcăđăvnăhóaătrătrngăchimătrongăGDPăcácăncă
trongăkhuăvcătínhăđnăcuiănmă2005ă 34
Hìnhă4.8:ăSălngăcôngătyăniêmăytătiăthángă2-2007ăcaăcácăncătrongăkhuă
vc 35
Hìnhă4.9:ăQuyămôădòngăvnăFPIăgiaiăđonă2001ăđnăThángă6/2011 40
Hìnhă4.10:ăTătrngăgiáătrăgiaoădchăcaănhƠăđuătăncăngoƠiăsoăviătoƠnăthă
trngănmă2009ă-2011 41
Hìnhă4.11:ăTătrngăFPIă/ăFDIăgiaiăđonă(2001-2010) 42
Hìnhă4.12:ăTcăđătngătrngăGDPăcaăVităNamă(2001-2011) 44
Hìnhă4.13:ăTătrngăFPI/GDPăgiaiăđonă(2001-2011) 45 1
TịMăTT
uătăgiánătipăncăngoƠiălƠălnhăvcăkhôngăcònăxaălăviănhiuăhcăgiăkinhă
t.ăTuyănhiên,ătácăđngăcaădòngăvnănƠyăđnătngătrngăkinhătăcaămtăqucă
giaănhăthănƠoăvnăcònănhiuătranhălunătráiăchiu.ăBênăcnhănhngănghiênăcuă
thc nghim v đu t trc tip nc ngoƠi, bƠi vit nƠy kim tra s tác
đng ca đu t gián tip nc ngoƠi (FPI)ăđnătngătrngăkinhătăcaăVită
NamădaăvƠoănghiênăcuănmă2003ăcaătácăgiăJ.ăBensonăDurhamă“u t gián
tip nc ngoài, cho vay ca ngân hàng nc ngoài và tng trng kinh t”.
Tuyănhiên,ătrongăđiu kin ca VităNam,ăkhôngăth phơnătíchătáchăbch giaăcácă
dòngăvnăFPIăđuătăvƠoăcácăloi chngăkhoánăkhácănhau,ăch cóăth đánhăgiáătácă
đngădòngăvnăFPIănóiăchungăđi viătngătrng kinh t di nh hng ca
hai bină“vnăhóaăTTCK”ăvƠă“tcăđ tngătrngătínădng”,ăhaiăbinănƠyăth hin
mcăđ phátătrin ca TTTC Vit Nam.
Doăđ tƠiăch đánhăgiáătácăđng caădòngăvnăFPIăđnătngătrng kinh t Vit
Nam, ch khôngăsoăsánhăviăcácăth trngăkhác,ănên trongănghiênăcuănƠyătácă
hongănnăkinhătăcaămtăqucăgia,ăthm chí có th gơy đ v th trng tƠi
chính nu các nhƠ đu t đng lot rút vn. Vy tác đng tích cc ln tiêu cc
ca dòng vn nƠy đi vi s phát trin kinh t caă Vită Namă nhng nm
va qua nh th nƠo? Vit Nam cn đn nhng bin pháp gì đ kim soát
dòng vn nƠy vƠ ngn nga nhng bt li mt cách hiu qu nht?ă Trcă
thcătrngăđó,ătácăgiăđƣăchnăvƠăthc hin đătƠi “Tác đng ca dòng vn đu
t gián tip nc ngoài đn tng trng kinh t Vit Nam” daătheoămôăhìnhă3
nghiênăcuănmă2003ăcaătácăgiăJ.ăBensonăDurhamă “u t gián tip nc
ngoài, cho vay ca ngân hàng nc ngoài và tng trng kinh t” choălunăvn
Caoăhcăcaămình.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cuăchínhăca đ tƠi lƠ lƠm rõ mi tng quan gia dòng FPI
vƠ tng trng kinh t Vit Nam, có hay không tác đng ca dòng FPI đn s
tng trng kinh t, tăđóăcóănhngăkhuynănghănhmăthuăhútăvƠăqunălỦădòngă
vnănƠyămt cách hiu qu,ăđăphc v cho quá trình phát trin kinh t quc gia.
ătƠiăđcăcăthăhoáăăcácămcătiêuăcăthănhăsau:
LƠmă rõă cácă vnă đă liênă quană đnă đuă tă giánă tipă ncă ngoƠiă vƠă tngă
trngă kinhă t.ă Sauă đó,ă xácă đnhă miă tngă quană giaă đuă tă giánă tipă ncă
ngoƠiăvƠătngătrngăkinhătăcaăVităNam.
ánhăgiáă mcăđă nhă hngăcaăđuă tăgiánă tipă ncă ngoƠiăđnă tngă
trngăkinhătăcaăVităNamăậ trênăcăsăphơnătíchăsăliuăchuiăthiăgianătă
2000-2011.ăQuaăđó,ăđăraăcácăbinăphápăqunălỦăFPIămtăcáchăhiuăquănhmă
nơngăcaoătngătrngăkinhăt.
1.3ăCơuăhiănghiênăcu
uătăgiánătipăncăngoƠiăcóătácăđngăđnătngătrngăkinhătăcaăVită
Namăhayăkhôngă?ăTácăđngănhăthănƠo?
Thc trng dòng vn FPI vƠ tng trng kinh t thông qua ch tiêu tng
5
CHNGă 2:ă TNGă QUANă CÁCă NGHIÊNă CUă TRÊNă TH GII V
UăTăGIÁNăTIPăNC NGOÀIăVÀăTNGăTRNG KINH T.
Khoaăhcăkinhătăđƣăcóăkháănhiu nghiênăcuăđánhăgiáătácăđng caăFPIăđnătngă
trng kinh t vƠă thng s dngă phngă phápă đnhă lngă đ kimă đnhă vƠă
lngăhóaăcácătácăđng nƠy.
2.1ă Cácă nghiênă cuă vă kháiă nim,ă đcă đim,ă cácă nhơnă tă nhă hngă đnă
dòngăvnăđuătăgiánătipăncăngoƠi.
Theo IMF, uătăgiánătipănc ngoƠiă(ForeignăPortfolioăInvestmentăậ FPI)ălƠă
hotăđng mua chngăkhoánă(c phiu hocătráiăphiu)ăđcăphátăhƠnhăbi mt
côngătyăhocăcăquanăChínhăph ca mtăncăkhácătrênăth trng tƠiăchínhă
trong nc hocănc ngoƠi.
TS Nguyn Minh Phong (2007) trongăbƠiănghiênăcuăcaămìnhăđƣănêuălênăđnh
nghaăv đuătăgiánă tipănc ngoƠiăda vƠoăLutăuătăVit Nam vƠăkháiă
nim ca Qu Tin t Quc t (IMF)ălƠătheoăđiu 3 Lutăuătă2005ăca Vit
Nam,ă “uă tă giánă tip lƠă hìnhă thcă đuă tă thôngă quaă vic mua c phn, c
phiu,ătráiăphiu,ăcácăgiy t cóăgiáăkhác,ăqu đu tăchngăkhoánăvƠăthôngăquaă
cácăđnh ch tƠiăchínhătrungăgianăkhácămƠănhƠăđuătăkhôngătrc tip tham gia
qunălỦăhotăđngăđuăt”.ăTheoăcáchăhiuănƠy,ăđuătăgiánătipănc ngoƠiălƠă
cácăkhonăđuătăgiánătipădoăcácănhƠăđuătănc ngoƠiăthc hin ậ đ phơnăbit
viăđuătătrongăncădoăcácănhƠăđuătătrongănc thc hin.
Tác gi cng nêu lên mt s đc đim ca dòng vn FPI, đó là:
NhƠăđuătănc ngoƠiăkhôngănm quyn kimăsoát,ăqunălỦăhotăđng
ca t chcăphátăhƠnhăchngăkhoán;ăbênătip nhnăđuătăcóăquyn ch đng
hoƠnătoƠnătrongăkinhădoanhăsn xut. 6
trng kinh t, kim tra xem dòngăvnăFPIătácăđngăđnătngătrngănhăth
nƠo, J.Benson Durham (2003) tin hƠnhănghiênăcu vƠă kimă đnh nhngă tácă
đng caăcácădòngăvnăđuătăgiánătipăncăngoƠiăđnătngătrng trênă88ănn
kinh t khácănhauă(tuyănhiênăkhôngăcóăVit Nam). Durham cho rngăFPIăcóănh
hng trc tip lnăgiánătipăđn s tngătrng. Kt qu kimăđnhătácăđng trc
tip caăFPIăđnătngătrng cho thy rng: cùngăvi s nhăhng caăcácăyu
t môiătrngăđuăt,ămƠătheoăôngăcácăyu t đóăbaoăgm kh nngăhp th dòngă
vnă(nhăs phátătrin ca th trng tƠiăchính,ătínădngăngơnăhƠng),ăh thng
phápălỦ,ătìnhătrng tham nhng vƠăxp hng h s tínănhim ca qucăgiaăđóầ,ă
thìănhăhng caăFPIăđnătngătrng kinh t ch ph thuc vƠoăkh nngăhp
th dòngăvnăcngănhănhngăđiu kin v phápălỦăcaănc tip nhn vnăđu
t.ăc bit, vi vic nghiênăcu táchăbch gia dòngăFPIăđuătăvƠoăc phiu
côngătyăvƠădòngăFPIăđuătăvƠoătráiăphiu, Durham kt lun rng, dòngăFPIăvƠoă
c phiu s hn ch (hocăthúcăđy)ătngătrng cácăquc gia cóăTTCKătngă
đi nh (ln) vƠănn tham nhng ph bin (hn ch),ătrongăkhiăđóădòngăFPIăvƠoă
tráiăphiu liăkhôngăcóătácăđngăđángăk đnătngătrng. Thmăchí,ăkhiănghiênă
cuătácăđngăgiánătip caăđuătănc ngoƠiăđnătngătrng kinh t thôngăquaă
cácăbinăđng kinh t vămô,ăkt qu cònăchoăthy rngăcóămt s trng hp
dòngăFPIăđuătăvƠoătráiăphiu s gơyăcn tr tngătrng, mƠă đơyăcácăbin
đng kinh t vămôăchínhălƠăcácăcuc khng hong tƠiăchínhăhayăcácăchuăk kinh
t,ătuyănhiênătácăđng tiêuăccănƠyăđƣăđc gim nh mt phn nh vƠoăs phátă
trin tƠiăchính,ăcngănhăh thngăphápălỦ.
8
TS Nguyn Minh Phong (2007) cng cho rng,ăFPIăcóătácăđng hai mtăđn s
tngătrng kinh t, c th lƠătngătrng kinh t Vit Nam.
Nhng tác đng tích cc bao gm:
DòngăvnăFPIăkhiăđ vƠoăVit Nam s trc tipălƠmătngălng vnăđuătă
cp nhtăhoáăthôngătinăliênăquanăđnăcácăchngăkhoánămƠădoanhănghip đƣăvƠăs
phátăhƠnh.ăHnăna,ăcácănhƠăđuătăch munăđuătăvƠoăchngăkhoánăcaăcácă
doanh nghipăđángătinăcy,ăđangăvƠăs cóătrin vngăphátătrin ttătrongătngă
lai.
Nhng tác đng tiêu cc bao gm:
LƠmătngămcăđ nhy cm vƠăbt n v kinh t cóăyu t nc ngoƠi.ăDoă
vnă FPIă đc thc hină di dngă đuă tă tƠiă chínhă thună tuỦă viă cácă chng
khoánăcóăth chuynăđi vƠămangătínhăthanhăkhonăcaoătrênăTTTC,ănênăcácănhƠă
đuătăgiánătipănc ngoƠiăd dƠngăvƠănhanhăchóngăm rng hoc thu hp, thm
chíăđt ngt rútăvnăđuătăca mìnhăv nc, hay chuynăsangăđuătădi dng
khácătùyătheoăk hoch vƠămc tiêuăkinhădoanhăca mình.ăơyăchínhălƠănguyênă
nhơnăhƠngăđuăgơyă nênă vƠă khuchă điă đ nhy cm, chnăđng kinh t ngoi
nhp ca dòngăvnăFPIăđi vi nn kinh t caănc tip nhnăđuăt,ăđc bit
khi vic chuynăđi vƠărútăvnăđuătăgiánătipănóiătrênădin ra theo kiuătháo
chyăđng lot d gơyăđ v TTTC, vƠăt hnăna lƠăgơyăhu qu dơyăchuyn lênă
c nn kinh t bngăcácăcuc khng hong tƠiăchínhă- tin t.
LƠmăgiaătngănguyăcăb mua li,ăsápănhp, khng ch vƠălngăđon tƠiă
chínhăđi viăcácădoanhănghip vƠăt chcăphátăhƠnhăchngăkhoán.ăS giaătngă
t l nm gi chngăkhoán,ănht lƠăcácăc phiu, c phnăsángălpăđc nm gi 10
biăcácănhƠăđuătăgiánătipăncăngoƠiăđn mt mc nhtăđnhănƠoăđóăs cho
phépăh tham d trc tip vƠoăchiăphi vƠăquytăđnhăcácăhotăđng sn xut -
kinhădoanhăvƠăcácăch quynăkhácăca doanh nghip, t chcăphátăhƠnhăchng
khoán,ăthmăchíălngăđon doanh nghipătheoăphngăhng, k hoch, mc tiêuă
riêngăca mình,ăk c cácăhotăđng mua li,ăsápănhp doanh nghip.
LƠmătngăquyămô,ătínhăcht vƠăs cp thităđu tranh vi tìnhătrng ti
phm kinh t quc t.ăuătăgiánătip quc t khôngăch lƠmăgiaătngăcácănguyă
căvƠătácăhi caăcácăhotăđngăđuăc,ălngăđon kinh t, vi phmăcácăquyăđnh
tng,ăFPIăđƣătr thƠnhăngun tƠiătr chínhăchoălng thiu ht ngoi t ca Vit
Nam. NgoƠiăra,ătácăgi cònăthng kêăhotăđng giao dch caănhƠăđuătănc
ngoƠiătrênăTTCK,ăchoăthyăđc thc trng vƠăs quanătơmăca khiănhƠăđuătă
nƠyăđi vi TTCK VităNam,ăđc bit lƠăsauăthi k Vit Nam gia nhp WTO.
Tuy nhiên,ădòngăvn FPI liămangătínhăđuăcăcaoăvƠăchy mnh vƠoăVit Nam
vi k vng mang li li nhunănhanhăchóngăvƠăvìăth,ăcóăth to nênărt nhiu
bongăbóngăkinhăt,ăgơyănhăhng tiêuăccăđn s tngătrng kinh t.
12
CHNGă3:ăPHNGăPHÁPăNGHIÊNăCU
3.1 Gii thiuămôăhình.
ánhăgiáătácăđng ca dòngăvnăFPIăcóăth đc thc hin bng c haiăphngă
phápăđnhătínhăvƠăđnhălng hoc kt hp c hai. Tuy nhiên,ăkt qu đánh giáă
đnhătínhăch yuămangătínhămôăt,ăxácăđnh kh nngăcóăhayăkhôngăcácăbiu
hin cóăth toătácăđngătíchăcc hay tiêuăcc,ănhngăkhôngăđánhăgiáăđcătácă
đngă đóă cóăxut hină hayă khôngă vƠă mcă đ caă tácă đngă đó.ăánhă giáă bng
phngăphápăđnhălng khc phcăđim yuănƠyătrênăcăs ápădngăcácămôă
hìnhăkinhăt lngăđc s dng ngƠyăcƠngănhiu. T đóăcóăth rútăraănhng kt
qu c th hnăvƠăvìăvyăcóăỦănghaăđi viăcácănhƠăhochăđnhăchínhăsách.
BƠiănghiênăcu ca J.Benson Durham (2003) hi quy bng phngăphápăbìnhă
Capital ậ mtăcăquanăthuc B TƠiăchínhăHoaăK),
* Cácăloiăđuătăkhác, c th lƠăchoăvayătrongăh thng ngơnăhƠngăậ d liu IFS.
Nhng hìnhăthc ca dòngăFINVăly trung bìnhătrongăthi k t
1
riêngătngălng
FPIăđ vƠoăth trng chngăkhoánăch lyănmăcui cùngăca t. FID bao gm 2
binăđi din mcăđ phátătrin tƠiăchínhăậ t l vnăhóaăth trng chng khoánă
trênăGDPăvƠătínădngăngơnăhƠngătrênăGDP,ăvƠă4ăbinăđi dinăchoămôiătrng
phápălỦă- ch s điu l thngănghip (business regulation index), ch s quyn
s hu (property rights index), ch s thamă nhngă (corruptionă index),ă vƠă xp
hng tínă dng quc gia caă cácă nhƠă đuă tă t chcă (Institutională Investor’să
measure of country credit risk). Tt c đu lyăgiáătr nmăcui ca t.ăCácăbin
điu khin X, gm logarit thu nhp bìnhăquơnăđuăngi thc t ly giáătr nmă
đu tiênătrongăthi k T, t l tng vnăđuătătrênăGDPătrungăbìnhătrongăthi k
T,ăvƠăt l tngădơnăs trung bìnhătrongăthi k T.
Vi nghiênăcu nƠy,ăchui d liu v thi gian cƠngădƠiăcƠngătt,ăcácăd liu v
tt c cácăbinăđ călng môăhìnhălƠăcóăsn. D liu cho tt c 6 bin kh
nngăhp th cng cóăsnănhngăch mt s lng rt hn ch.ăVìăvy,ămôăhìnhă
ch hi quy nhngătrng hpăcóăđyăđ c FINV vƠăFID.
NgoƠiă ra,ă nuă
1
lƠ ơmă vƠă
2
lƠă dng,ă thìă tng
1
FINV +
2
FINVxFID phi
dng,ănóiăcáchăkhác,ăFID ≥ - (
1
trng.ăTuyănhiên, hu ht kt qu hi quy li cho thyăcácăcălngăkhôngăh
cóăỦănghaăthngăkê.
3.2 La chnămôăhình.
tƠiăs ápădngămôăhìnhăhiăquyăđánhăgiáătácăđng caăđuătăncăngoƠiăti
tngă trng kinh t caă J.Bensonă Durhamă (2003)ă vƠoă Vită Nam.ă Tuyă nhiên,ă
trong bi cnh VităNam,ăkhôngăth phơnătíchătáchăbch giaăcácădòngăvn FPI
đuătăvƠoăcácăloi chngăkhoánăkhácănhau,ăch cóăth đánhăgiáătácăđngădòngă
vnăFPIănóiăchungăđi viătngătrng kinh t di nhăhng ca hai bin vn
hóaăTTCKăvƠătcăđ tngătrngătínădng, hai binănƠyăth hin mcăđ phátă
trin ca TTTC VităNam.ăNgoƠiăra,ăcóămtăđimăkhácăna giaămôăhìnhătrongă
đ tƠiănƠyăvƠămôăhìnhăcaăDurham:ăđ tƠiăs dng d liu chui thi gian trong
khiămôăhìnhăca Durham li s dng d liuăchéo,ădo đ tƠiăch đánhăgiáătácă
đng caădòngăvnăFPIăđnătngătrng kinh t Vit Nam, ch khôngăsoăsánhă15
viăcácăth trngăkhác,ăvƠăvìăvy, nhng binăđ soăsánhămcăđ phátătrin gia
cácăth trngăcngăkhôngăđaăvƠoămôăhình.
VnăFPIăvƠoăVit Nam ch yuăthôngăquaăTTCK,ăvìăvy muăquanăsátătrongămôă
hìnhănƠyăch t nmă2000ăậ khi TTCK VităNamăraăđi, mtăkhácăvƠoăthiăđim
nƠy,ădòngăvn FPI miăđc coi trngăvƠăcóăs liu thngăkê.ă
Bênăcnhăđó,ămt TTTC vng mnhăcóăchcănngărt ln trong vicăthuăhútăvƠă
nơng cao hiu qu s dngăcácăngun vnăbênăngoƠiănn kinh t,ăcngănhăgiaă
tngă sc mnh caă cácă doanhănghip, t đóă giúpă ci tină côngă ngh vƠă quană
trngăhnălƠătngătrng kinh t. Vicăhuyăđng vn ca mt doanh nghip, mt
t chcầcóăth đc thc hin thôngăquaăh thngăngơnăhƠngăhoc TTCK. Mc
đ phátătrin caăTTTCăđcăđoălng bng nhiu yu t,ănhngătrongăđ tƠiănƠyă
ch s dng t l tín dng ngân hàng so vi GDP (th hin cho h thngăngơnă
hƠng)ăvƠăt l vn hóa TTCK trên GDP (th hin s phátătrin caăTTCK)ăđ
đánhăgiáăs phátătrin caăTTTC.ăNhăvy,ămôăhìnhăs cha 2 binănêuătrên.
GălƠăthuănhpăbìnhăquơnăđuăngiă hƠngănmă (đnă v nghìnăUSD),ăđi
din cho tcăđ tngătrng kinh t, d liu ly t ngơnăhƠngăth gii (World
Bank).
D liu FPI Vită Namă cònă rt hn ch,ă chaă cóă că quană chínhă thc
thngăkêăv ngun vnănƠyănênăđ tin cyăchaăcao,ăvìăvy ch cóăth thu thp,
tng hp d liu t nhiu ngunăkhácănhau,ănhngăphi t nhng ngunăchínhă
thcănhăB TƠiăchính,ăB CôngăThng,ăS Giao dch chngăkhoánầ,ă(đnăv:
t USD).
XălƠăđi din cho hai bin th hin mcăđ phátătrin caăTTTC,ăđóălƠ:ăt
l vnăhóaăth trng chngăkhoánătrênăGDPă(d liu ly t WorldăBank),ăkỦă
hiu: MC (MarketăCapitalization);ăvƠăt l tínădngăngơnăhƠngătrênăGDPă(d liu
ly t NgơnăhƠngănhƠănc),ăkỦăhiu: CREDIT.
Bin (FPI x X) rtă cóă Ủă nghaă trongă môă hìnhă nƠyănhm kimăđnh mi
tngăquanăgiaăFPIăvƠămcăđ phátătrin ca th trngăcngănhăvaiătròăca th
trngăđi viăđóngăgópăca FPI tiătngătrng.ăTrongămôăhìnhănƠy,ăbin (FPI x
X)ăđcăcoiălƠămtăđiălng biu th kh nngăhp th FPI ca nn kinh t.
Sauăkhiăcălngăcácăh s trongămôăhình,ăđ tƠiăs tinăhƠnhăkimăđnh mi
quan h nhơnăqu giaă tngătrng kinh t vƠă dòngăvn FPI bng kimă đnh
Grangerăđ kim tra xem miătngătácăgia hai binănƠyălƠănhăth nƠo,ătrongă
mi quan h vi mcăđ phátătrin TTTC.