B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

NGUY

N TH


HOÀNG ANH

HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT
NI B TI TRNG I HC S PHM
K THUT TP.HCM
LU

N VN TH

C S
 KINH T


TP. H


Chí Minh
-

Nm 2012



Chuyên ngành: K toán - Kim toán
Mã s: 60.34.30
NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS PHM VN DC

LI CAM OAN
Lun vn vi  tài “Hoàn thin h thng kim soát ni b ti trng i hc S
phm K thut TP.HCM” là do tôi nghiên cu thc hin. Các thông tin trong lun
vn là nhng thông tin thu thp thc t t phía Nhà trng. Tôi xin chu trách
nhim hoàn toàn v li cam oan ca mình.
Tp.H Chí Minh, ngày 23 tháng 11 nm 2012
Tác gi Nguyn Th Hoàng Anh LI CM N
Sau thi gian tìm hiu và nghiên cu v  tài “Hoàn thin h thng kim
soát ni b ti trng i hc S phm K thut TP.HCM”, tác gi hy vng nhng
ý kin óng góp ca mình có th giúp Nhà trng c i thin và nâng cao h thng
kim soát ni b vn hành mt cách hu hiu.
Nhân ây, tác gi xin g!i li c m ∀n n th#y cô trng i hc Kinh t
TP.HCM ã truyn t nhng kin thc quý báo trong thi gian tác gi hc tp ti
trng. ∃c bit, tác gi xin bày t% lòng chân thành sâu s&c ti th#y Phm Vn
D∋c, ngi ã tn tình hng d(n và giúp ) tác gi trong quá trình làm lun vn
tt nghip này.
Tác gi c∗ng xin c m ∀n Ban Giám hiu, các anh ch, các bn ng nghip
ã h+ tr∋ cho tác gi r,t nhiu trong quá trình hoàn thành lun vn.

THNG

KIM

SOÁT

NI

B 3

1.1.1. Lch s ra i và phát tri n c!a h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃ 3

1.1.1.1. Giai on t nm 1992 tr v trc 3

1.1.1.2. Giai on t nm 1992 tr v sau 5

1.1.2. Khái ni∀m KSNB theo INTOSAI 1992 và INTOSAI 2004 6

1.1.2.1. Theo Hng dn ca INTOSAI nm 1992 6

1.1.2.2. Theo Hng dn ca INTOSAI 2004 7

1.1.2.3. So sánh INTOSAI 1992 và INTOSAI 2004 8

1.1.3. Các b∃ ph%n h&p thành h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃ 10

1.1.3.1. Môi trng kim soát 11

1.1.3.2. ánh giá ri ro 13


V

HÀNH

CHÍNH

S

NGHIP

CÓ

THU 201.2.1. −c i m c!a .n v hành chính s/ nghi∀p có thu 20

1.2.1.1. Khái nim 20

1.2.1.2. Phân loi 21

1.2.1.3. Ngun tài chính ca n v s nghip có thu 21

1.2.2. Ho(t ∃ng c!a h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃ 0 .n v hành chính s/
nghi∀p có thu 22

1.2.2.1. i vi mc tiêu v hot ng 22

1.2.2.2. i vi mc tiêu v báo cáo 23


I

HC 23

1.3.1. −c i m c!a c. s0 giáo d1c (i h2c 23

1.3.2. Ho(t ∃ng c!a h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃ 0 c. s0 giáo d1c (i h2c 24

KT

LUN

CHNG

1 26

CHNG 2: THC TRNG H THNG KIM SOÁT NI
B TI TRNG I HC S PHM K THUT
TP.HCM 27

2.1.

TNG

QUAN

V

TRNG



TRNG

H

THNG

KIM

SOÁT

NI

B

TI

TRNG

I

HC

S

PHM

K

THUT

H

THNG

KSNB

TI

TRNG

HSPKT 55

2.3.1. ánh giá chung 55

2.3.2. ánh giá t:ng b∃ ph%n c;u thành h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃ 56

2.3.2.1. Môi trng kim soát 56

2.3.2.2. ánh giá ri ro 57

2.3.2.3. Hot ng kim soát 58

2.3.2.4. Thông tin và truyn thông 62

2.3.2.5. Giám sát 62

2.3.3. Nguyên nhân c!a nh∋ng h(n ch) 63

KT



HOÀN

THIN

H

THNG

KIM

SOÁT

NI

B

TRNG

HSPKT

TP.HCM 65

3.2.1. Gi9i pháp liên quan )n các y)u t# c!a h∀ th#ng KSNB 65

3.2.1.1. Môi trng kim soát 65

3.2.1.2. ánh giá ri ro 70
PH LC 3.1 - BNG ÁNH GIÁ THI UA GING VIÊN
THEO KPI 90DANH MC CÁC CHΑ VIT T?T
* Ting Vit:
BGH : Ban Giám hiu
CBVC : Cán b, viên chc
CBGD : Cán b gi ng dy
CGCN : Chuyn giao công ngh
CHUD : C∀ hc ng d−ng
CN : Công ngh
CNMT : Công ngh môi trng
H SPKT : i hc S phm K thut
HTQT : H∋p tác quc t
KSNB : Kim soát ni b
NN : Nhà nc
QLKH : Qu n lý khoa hc
TB-VT : Thit b - vt t
TNCS : Thanh niên cng s n
TP.HCM : Thành ph H Chí Minh
TSC : Tài s n c nh
TT : Trung tâm * Ting Anh:
AICPA : American Institute of Certified Public Accountants
CAP : Committee on Auditing Procedure
CoBIT : Control Objectives for Information and Related Technology
COSO : Committee of Sponsoring Organization
1

LI M U
S/ c8n thi)t c!a ∗ tài
H thng kim soát ni b là các hot ng, bin pháp, k hoch, quan im,
ni quy chính sách và n+ lc ca mi thành viên trong t. chc   m b o cho t.
chc ó hot ng hiu qu và t ∋c m−c tiêu ∃t ra mt cách h∋p lý. Nói cách
khác, h thng kim soát ni b vi vai trò quan trng ca nó ã và ang là mt
công c− h+ tr∋ &c lc trong vic gi m thiu và kim soát nhng ri ro có th x y ra
i vi hot ng ca ∀n v. Vic thit lp ∋c mt h thng kim soát ni b
hu hiu s/ hn ch n mc th,p nh,t vic th,t thoát tài s n ca t. chc.
0 Vit Nam, ngày càng nhiu doanh nghip quan tâm n vic a h thng
kim soát ni b vào vn hành. Tuy nhiên, ! khu vc công, khái nim này còn khá
mi m1. Vi mong mun tìm hiu thc trng công tác kim soát ni b ! ∀n v
hành chính s nghip, qua ó a ra nhng kin ngh nh2m hoàn thin h thng
này, ngi vit chn  tài: “Hoàn thin h thng kim soát ni b  trng i
hc S phm K thut TP.HCM”
M1c tiêu nghiên c4u
Qua vic tìm hiu h thng kim soát ni b ! trng i hc S phm K
thut TP.HCM, ngi vit ánh giá các u im và các tn ti ca h thng này, t
ó,  xu,t các gi i pháp nh2m hoàn thin h thng kim soát ni b ca ∀n v.
Ph3.ng pháp nghiên c4u
- Lun vn nghiên cu da trên ph∀ng pháp lun khoa hc  h thng hóa
c∀ s! lý lun v kim soát ni b.
- S3 d−ng B ng câu h%i v H thng kim soát ni b  kh o sát thc trng

Lch s3 ra i và phát trin ca KSNB v c∀ b n có th chia làm 2 giai on:
1.1.1.1. Giai on t nm 1992 tr v trc
T nhng nm #u ca th k4 20, các kim toán viên ã d#n quan tâm n
kim soát ni b khi h nhn thc ∋c r2ng không c#n thit ph i kim tra t,t c
các nghip v− kinh t phát sinh mà ch5 c#n chn m(u  kim tra da vào h thng
kim soát ni b ca ∀n v ∋c kim toán. Tuy nhiên, vào thi im này, khái
nim kim soát ni b ch5 ∋c nh&c n nh là mt công c− b o v tin kh%i s
bin th ca nhân viên.
Nm 1936, trong mt công b ca Hip hi K toán viên công chng Hoa
K6 (AICPA-American Institute of Certified Public Accountants), khái nim này ã
∋c m! rng: Kim soát ni b là “…các bin pháp và cách thc ∋c ch,p nhn
và ∋c thc hin trong mt t. chc  b o v tin và các tài s n khác, c∗ng nh
kim tra s chính xác trong ghi chép s. sách”
Nhng nm sau ó, vic nghiên cu và ánh giá v kim soát ni b ngày
càng ∋c chú trng vi nhiu công trình nghiên cu. Ch7ng hn nh:
+ N5m 1949, Hip hi K toán viên công chng Hoa K6 (AICPA) công b
công trình nghiên cu vi nhan  “Kim soát ni b, các nhân t cu thành và tm
quan trng i vi vic qun tr doanh nghip và i vi kim toán viên c lp”.
Trong báo cáo này, AICPA ã nh ngh8a kim soát ni b là “ c∀ c,u t. chc và
các bin pháp, cách thc liên quan ∋c ch,p nhn và thc hin trong mt t. chc
 b o v tài s n, kim tra s chính xác và áng tin cy ca s liu k toán, thúc 9y
hot ng có hiu qu , khuyn khích s tuân th các chính sách ca ngi qu n lý.”
+ N5m 1958, :y ban th t−c kim toán (CAP-Committee on Auditing
Procedure) trc thuc AICPA ban hành Báo cáo v th t−c kim toán 29 (SAP-
4

Statement on Auditing Procedure) v “Phm vi xem xét kim soát ni b ca kim
toán viên c lp”, trong ó l#n #u tiên phân bit kim soát ni b v qu n lý và
kim soát ni b v k toán;
+ N5m 1962, CAP tip t−c ban hành Báo cáo v th t−c kim toán 33 (SAP

ánh giá ri ro; Hot ng kim soát; Thông tin và truyn thông; Giám sát.
 Báo cáo COSO nm 1992 tuy cha tht s hoàn ch5nh nhng ã to lp ∋c c∀
s! lý thuyt r,t c∀ b n v kim soát ni b.
1.1.1.2. Giai on t nm 1992 tr v sau
Sau báo cáo COSO 1992, hàng lot các nghiên cu phát trin v kim soát
ni b trong nhiu l8nh vc khác nhau ã ra i:


Phát trin theo hng công ngh thông tin
- Nm 1996, Hip hi v kim soát và kim toán h thng thông tin ban hành
B n tiêu chu9n “Các m−c tiêu kim soát trong công ngh thông tin và các l8nh vc
liên quan” (CoBIT - Control Objectives for Information and Related Technology)
nh,n mnh n vic kim soát trong môi trng tin hc.


Phát trin theo hng chuyên sâu vào nhng ngành ngh c th
- Nm 1998, Báo cáo Basel ca :y ban Basel v giám sát ngân hàng ã a
ra công b v khuôn kh. kim soát ni b trong ngân hàng (Framework for Internal
Control System in Banking Organisations).


Phát trin v phía qun tr
- Nm 2001, COSO trin khai nghiên cu h thng qu n tr ri ro doanh
nghip (ERM-Enterprise Risk Management Framework) trên c∀ s! Báo cáo COSO
1992.
- Nm 2004, ERM chính thc ∋c ban hành b. sung thêm ba yu t ca
kim soát ni b, theo ó, ERM ∋c nh ngh8a gm tám yu t: Môi trng ni
b; Thit lp m−c tiêu; Nhn din s kin; ánh giá ri ro; i phó ri ro; Hot
ng kim soát; Thông tin truyn thông; Giám sát.
 Phát trin cho doanh nghip nh

Theo tài liu hng d(n ca INTOSAI 1992 khái nim kim soát ni b
∋c nh ngh8a nh sau: “Kim soát ni b là c cu ca mt t! ch∀c, bao gm
nhn th∀c, phng pháp, quy trình và các bin pháp ca ngi lãnh o nh#m bo
m s hp lý  t c các mc tiêu ca t! ch∀c.”

7

Trong ó, m−c tiêu ca t. chc bao gm:
- Thúc 9y các hot ng ca ∀n v di<n ra có trình t, t ∋c tính hu
hiu và hiu qu nh2m cung c,p các dch v− có ch,t l∋ng phù h∋p vi nhim v−
ca ∀n v;
- B o v và qu n lý ngun tài nguyên tránh th,t thoát, lãng phí, tham ô và s3
d−ng sai m−c ích;
- Tôn trng pháp lut và các quy nh có liên quan;
- Thit lp và báo cáo các thông tin qu n lý và thông tin tài chính áng tin
cy và  m b o tính kp thi.
1.1.2.2. Theo Hng dn ca INTOSAI 2004
nh ngh8a v kim soát ni b theo INTOSAI 2004 nh sau: “Kim soát
ni b là mt quá trình b chi phi bi nhà qun lý và các nhân viên trong n v,
nó c thit lp  i phó vi các ri ro và cung cp mt s m bo hp lý
nh#m t c các mc tiêu chung ca t! ch∀c.”
0 nh ngh8a trên, có nm khái nim quan trng c#n làm rõ, ó là:
 Ki m soát n∃i b∃ là m∃t quá trình. Kim soát ni b không ph i là tng
hot ng riêng r/ mà nó là mt chu+i các hot ng kim soát hin din ! mi b
phn trong ∀n v và ∋c kt h∋p vi nhau thành mt th thng nh,t. Chính quá
trình này là ph∀ng tin giúp ∀n v t ∋c m−c tiêu ca mình.
 Ki m soát n∃i b∃ chu s/ chi ph#i c!a con ng3i. Kim soát ni b ∋c
thit k và vn hành b!i con ngi, t c,p lãnh o cao nh,t n t,t c các cán b,
công chc, viên chc. Chính h s/ nh ra m−c tiêu, thit lp c∀ ch kim soát và
vn hành chúng. Tuy vy, mun h thng kim soát ni b thc s hu hiu thì

* Ging nhau
:
INTOSAI 1992 và INTOSAI 2004 u có nhng im chung nh:
- Xác nh kim soát ni b là mt quá trình không th thiu ca t. chc
nh2m t ∋c các m−c tiêu v:
= Tính hu hiu và hiu qu ca các hot ng trong ∀n v;
= Tôn trng pháp lut và các quy nh có liên quan;
9

= Thit lp và báo cáo các thông tin qu n lý và thông tin tài chính
áng tin cy và  m b o tính kp thi.
= B o v ngun lc không th,t thoát, h h%ng, s3 d−ng sai m−c ích;
- Xác nh kim soát ni b gm 5 yu t:
= Môi trng kim soát
= ánh giá ri ro
= Hot ng kim soát
= Thông tin và truyn thông
= Giám sát
* Khác nhau
:
- i vi m−c tiêu hot ng: So vi INTOSAI 1992, INTOSAI 2004 ã
thêm yu t o c khi thc hin các hot ng ca ∀n v. INTOSAI 2004 cho
r2ng o c là khi các cán b, công chc, viên chc làm vic mt cách công tâm,
úng pháp lut, phù h∋p vi s mng ca t. chc, ng thi, Intosai c∗ng nh,n
mnh vai trò ca giá tr o c trong vic phòng chng, phát hin các gian ln,
tham nh∗ng trong khu vc công nh2m cng c lòng tin ca công chúng.
- i vi m−c tiêu báo cáo: Ngoài vic báo cáo các thông tin qu n lý và tài
chính nh INTOSAI 1992, INTOSAI 2004 còn nh,n mnh t#m quan trng ca vic
báo cáo các thông tin phi tài chính.



CÁC B
PHN
HP
THÀNH
H
THNG
KIM
SOÁT
NI B
Giám sát
Môi trng
ki

m soát

Tính chính tr

c và giá tr




o 

c

Trit lý qu n lý và phong cách iu hành
Nng lc i ng∗ nhân viên


Thông tin
Truyn thông
S. Β 1.1 - Các b∃ ph%n h&p thành h∀ th#ng ki m soát n∃i b∃
11

1.1.3.1. Môi trng kim soát
Môi trng kim soát ph n ánh s&c thái chung ca mt ∀n v, nó chi phi ý
thc kim soát ca mi thành viên trong ∀n v và là nn t ng i vi các b phn
khác ca kim soát ni b.
Các nhân t chính thuc v môi trng kim soát bao gm:
= S trung thc và các giá tr o c;
= T duy qu n lý, phong cách iu hành ca c,p lãnh o;
= Nng lc ca i ng∗ nhân viên trong t. chc;
= C∀ c,u t. chc và quyn hn, trách nhim ca các b phn trong c∀
c,u ó.
= Chính sách ngun nhân lc;


 Tính chính tr/c và giá tr (o 4c c!a c;p lãnh (o và nhân viên
Tính chính trc và các giá tr o c là nhân t quan trng ca môi trng
kim soát, tác ng n vic thit k, thc hin và giám sát các nhân t khác ca
kim soát ni b. Nó chính là vn hóa ca t. chc, là nhng quy t&c ng x3, nhng
chu9n mc o c mà các c,p qu n lý mong mun xây dng nh2m hn ch nhng
hành vi gian ln, thiu o c… nh h!ng x,u n t. chc.  t ∋c iu này,
c,p qu n lý trc tiên ph i làm g∀ng cho c,p di v vic tuân th các iu l, các
quy nh v cách ng x3 ca CBVC và c#n ph i ph. bin nhng quy nh này n
mi thành viên b2ng các th thc thích h∋p.
Ngoài ra, các ∀n v thuc khu vc công còn ph i cho công chúng th,y ∋c
tinh th#n nhân vn và giá tr o c trong nhim v− và s mng ca mình.


trong ∀n v, nó góp ph#n r,t ln trong vic t ∋c các m−c tiêu. Mt c∀ c,u phù
h∋p s/ là c∀ s!  lp k hoch, iu hành, kim soát và giám sát các hot ng.
Ng∋c li, khi thit k không úng, c∀ c,u t. chc có th làm cho các th t−c kim
soát m,t tác d−ng.
 thit k mt c∀ c,u t. chc hiu qu ph i tuân th các nguyên t&c sau:
= Thit lp s iu hành và kim soát trên toàn b hot ng; không
b% sót l8nh vc nào ng thi không có s chng chéo gia các b phn.
= Thc hin s phân chia 3 chc nng: X3 lý nghip v−, ghi chép s.
sách, b o qu n tài s n.
= B o  m s c lp t∀ng i gia các b phn.
C∀ c,u t. chc thng ∋c mô t thông qua s∀  t. chc, trong ó ph i
xác nh ∋c các v trí then cht vi quyn hn, trách nhim và các th thc báo
13

cáo cho phù h∋p. Ngoài ra, c∀ c,u c#n phù h∋p vi quy mô và ∃c thù hot ng
ca ∀n v.
Phân chia trách nhim và quyn hn ∋c xem là ph#n m! rng ca c∀ c,u
t. chc. Nó c− th hóa v quyn hn và trách nhim ca tng thành viên trong các
hot ng ca ∀n v, giúp cho m+i thành viên hiu r2ng h có nhim v− c− th gì
và tng hot ng ca h s/ nh h!ng nh th nào n ngi khác trong vic hoàn
thành m−c tiêu. Do ó, khi mô t công vic, ∀n v c#n ph i th ch hóa b2ng vn
b n v nhng nhim v− và quyn hn c− th ca tng thành viên và quan h gia h
vi nhau.


 Chính sách nhân s/
Chính sách nhân s là toàn b các ph∀ng pháp qu n lý và ch  ca ∀n v
liên quan n i ng∗ nhân viên nh:
= Chính sách tuyn d−ng
= Chính sách ào to

do nhng tác ng t các yu t bên trong l(n bên ngoài.


 ánh giá r!i ro
ánh giá ri ro là vic xác nh nhng nh h!ng có th có ca mt s kin
hay mt hot ng i vi hot ng ca ∀n v. Trên thc t không th loi b% ht
t,t c ri ro mà ch5 gii hn ri ro x y ra ! mc  ch,p nhn ∋c.  làm ∋c
iu này, c,p qu n lý trc ht c#n ánh giá:
- Kh nng ri ro có th x y ra;
- Mc  nh h!ng ca ri ro n m−c tiêu ca ∀n v.
Nu ri ro nh h!ng không áng k n ∀n v và ít có kh nng x y ra thì
không c#n ph i quan tâm nhiu. Ng∋c li, mt ri ro có nh h!ng trng yu vi
kh nng x y ra cao thì ∀n v c#n tp trung chú ý. Nhng tình hung n2m gia hai
thái cc này thng gây khó khn cho vic ánh giá, do vy, ∀n v c#n phân tích
h∋p lý và c9n thn. ∀n v có th s3 d−ng ph∀ng pháp nh tính, nh l∋ng ho∃c
kt h∋p c hai  ánh giá mc  thit hi do ri ro gây ra.


 #i phó r!i ro
Mt khi ã ánh giá t#m quan trng và kh nng x y ra ri ro, c,p qu n lý
c#n a ra các bin pháp thích h∋p  i phó vi ri ro, iu này bao gm vic
xem xét nhng gi nh v ri ro và s phân tích h∋p lý v nhng chi phí ph i b% ra
 gi m ri ro. Thông thng, có bn bin pháp i phó vi ri ro, ó là: tránh né

Trích đoạn Khái quát v∗ quá trình kh9o sát Nguyên nhân c!a nh∋ng h(n ch)

---