B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN TH THU LINH LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN TH THU LINH
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU, BIU VÀ S
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
2. Mc đích ca đ tài
3. i tng và phm vi nghiên cu ca lun vn
4. Phng pháp nghiên cu
5. Kt cu ca lun vn
CHNG 1 :
C S LÝ LUN V RI RO TÍN DNG 1
1.1 Khái nim và phân loi ri ro tín dng : 1
1.1.1 Khái nim : 1
1.1.2 Phân loi ri ro tín dng : 2
1.2 c đim ri ro tín dng đi vi Ngân hàng Phát trin Vit Nam : 3
1.3 Nguyên nhân ri ro tín dng : 5
1.4 Qun tr ri ro tín dng: 6
1.4.1 Khái nim qun tr ri ro tín dng : 6
1.4.2 Quy trình qun tr ri ro tín dng : 7
1.4.2.1 Nhn dng ri ro tín dng : 7
1.4.2.2. Phân tích ri ro tín dng : 7
1.4.2.3. o lng ri ro tín dng : 8
1.4.2.4. Kim soát và phòng nga ri ro tín dng : 8
1.4.2.5. Tài tr ri ro tín dng : 8
1.4.3 o lng ri ro tín dng : 9
1.4.3.1 Mô hình đnh tính – mô hình 6C : 9 1.4.3.2 T l n quá hn : 10
ti NHPT Vit Nam : 34
2.2.3 Nguyên nhân ri ro tín dng : 47
KT LUN CHNG 2 : 50
CHNG 3 : MT S GII PHÁP HN CH RI RO TÍN DNG VÀ
NÂNG CAO HIU QU QUN TR RI RO TÍN DNG TI NGÂN
HÀNG PHÁT TRIN VIT NAM 52
3.1 Chin lc phát trin ca Ngân hàng Phát trin Vit Nam đn nm 2015,
tm nhìn đn nm 2020 : 52
3.1.1 nh hng chung : 52
3.1.2 Mc tiêu phát trin : 53
3.1.2.1 Mc tiêu chung : 53
3.1.2.2 D kin nhu cu vn : 54
3.1.2.3 Mt s ch tiêu c th v vn và tín dng : 55
3.2 Các gii pháp hn ch ri ro tín dng và nâng cao hiu qu qun tr ri ro
tín dng ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam : 56
3.2.1 Hoàn thin b máy qun lý ri ro tín dng : 56
3.2.2 Hoàn thin quy trình tín dng : 56
3.2.3 Nâng cao cht lng công tác thm đnh : 56
3.2.4 Tng cng công tác kim tra. giám sát, qun lý n vay : 58
3.2.5 Xây dng và hoàn thin h thng xp hng tín dng ni b : 59
3.2.6 Thc hin tt chính sách khách hàng : 59
3.2.7 Hoàn thin và nâng cao cht lng công tác kim tra, kim soát ni
b : 60
3.2.8 Xây dng và hoàn thin h thng thông tin tín dng : 62
3.2.9 Tng cng hiu qu qun lý và x lý n có vn đ : 63
3.2.10 Nhanh chóng trin khai công tác thanh toán quc t : 63 3.2.11 Tng cng công tác phân cp cho Chi nhánh NHPT trong vic
thm đnh, quyt đnh cho vay : 64
DANH MC CÁC BNG BIU, BIU VÀ
S
Danh mc bng biu :
Bng 2.1 :
S liu d n tín dng t nm 2007 đn 2011
Bng 2.2 : Doanh s cho vay TDT và t l hoàn thành k hoch Th
tng Chính ph giao hàng nm
Bng 2.3 : S liu d n theo ngành cho vay TDT đn 31/12/2011
Bng 2.4 : Doanh s cho vay TDXK và t l d n bình quân hoàn
thành k hoch Th tng Chính ph giao hàng nm
Bng 2.5 : N quá hn
Bng 2.6 : Bng tng hp phân loi n đn 31/12/2011
Bng 3.1 : D kin tng trng vn giai đon 2011-2015
Bng 3.2 : Mt s ch tiêu c th v vn và tín dng
Danh mc biu đ :
Biu đ 2.1 : Doanh s cho vay theo c cu mt hàng
Biu đ 2.2 : Doanh s cho vay theo loi hình doanh nghip
Biu đ 2.3 : Doanh s cho vay theo th trng xut khu ch yu
Danh mc S đ :
S đ 2.1 : B máy t chc qun lý ri ro tín dng
S đ 2.2 : S đ qun lý n có vn đ
PHN M U
1. Lý do chn đ tài :
ca Nhà nc còn ln, còn ph thuc vào c ch chính sách, trong đu t có
hin tng dàn tri; cht lng tín dng thp và ri ro cao. ng thi vi mc
đích khuyn khích đu t, nâng cao hiu qu xã hi nên các d án vay vn tín
dng ca Nhà nc đc hng nhiu u đãi nh: lãi sut thp, thi gian vay
vn dài, t l th chp cm c tài sn thp, ch yu là tài sn hình thành t
vn vay, do đó, hot đng cho vay cha đng nhiu yu t ri ro.
Trong thi gian qua, t l n quá hn ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam
ngày mt cao, ri ro tín dng cha đc kim soát cht ch và có xu hng
ngày mt gia tng. Cn phi gim thiu các thit hi phát sinh ri ro tín dng
và phi kim soát ri ro tín dng mt các bài bn và có hiu qu.
Xut phát t thc t trên, tôi chn đ tài nghiên cu là: Phân tích thc
trng ri ro tín dng ti Ngân hàng phát trin Vit Nam.
2. Mc đích ca đ tài.
- H thng hoá nguyên lý v ri ro tín dng, qun tr ri ro tín dng và
xây dng h thng các ch tiêu đ đo lng, đánh giá ri ro tín dng trong
hot đng tín dng Ngân hàng.
- Nhn din, đo lng, đánh giá ri ro tín dng và qun tr ri ro tín
dng.
- xut h thng các gii pháp nhm hn ch ri ro tín dng và nâng
cao hiu qu hot đng qun tr ri ro tín dng.
3. i tng và phm vi nghiên cu ca lun vn
- i tng nghiên cu : ri ro tín dng đu t và tín dng xut khu ti
Ngân hàng Phát trin Vit Nam.
- Phm vi nghiên cu:
+ V không gian : hot đng ri ro tín dng đu t và tín dng xut khu
ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam.
+ V thi gian : t nm 2007 đn nm 2011
th đc thc hin đy đ v c s lng và thi hn”.
Còn theo Henie Van Greuning và Sonja Brajovic Bratanovic: Ri ro
tín dng đc đnh ngha là nguy c mà ngi đi vay không th chi tr tin lãi
hoc hoàn tr vn gc so vi thi hn đã n đnh trong hp đng tín dng, đây
là thuc tính vn có ca hot đng ngân hàng. Ri ro tín dng tc là vic chi
tr b trì hoãn, hoc ti t hn là không chi tr đc toàn b. iu này gây ra
s c đi vi dòng chu chuyn tin t và nh hng ti kh nng thanh khon
ca ngân hàng.
Theo Timothy W.Koch: Mt khi ngân hàng nm gi tài sn sinh li, ri
ro xy ra khi khách hàng sai hn – có ngha là khách hàng không thanh toán
vn gc và lãi theo tha thun. Ri ro ro tín dng là s thay đi tim n ca
2 thu nhp thun và th giá ca vn xut phát t vic khách hàng không thanh
toán hay thanh toán tr hn.
Theo tác gi, ri ro tín dng là ngi đi vay sai hn trong vic thc hin
tr n theo hp đng tín dng, gây tn tht cho ngân hàng.
1.1.2 Phân loi ri ro tín dng:
+ Ri ro giao dch : là mt hình thc ca ri ro tín dng mà nguyên
nhân phát sinh là do nhng hn ch trong quá trình giao dch và xét duyt cho
vay, đánh giá khách hàng. Ri ro giao dch có 3 b phn chính là :
. Ri ro la chn : là ri ro có liên quan đn quá trình đánh giá và
phân tích tín dng, khi ngân hàng la chn nhng phng án vay vn có hiu
mang tính riêng bit bên trong ca mi ch th đi vay hoc ngành, lnh vc
kinh t. Nó xut phát t đc đim hot đng hoc đc đim s dng vn ca
khách hàng vay vn.
. Ri ro tp trung : là trng hp ngân hàng tp trung vn cho vay
quá nhiu đi vi mt s khách hàng, cho vay quá nhiu doanh nghip hot
đng trong cùng mt ngành, lnh vc kinh t; hoc trong cùng mt vùng đa lý
nht đnh; hoc cùng mt loi hình cho vay có ri ro cao.
1.2 c đim ri ro tín dng đi vi Ngân hàng Phát trin Vit Nam :
Ngân hàng Phát trin Vit Nam là mt t chc tài chính, hot đng
không vì mc đích li nhun, là công c ca chính ph thc hin chính sách
tín dng đu t và tín dng xut khu ca Nhà nc.
Vi đc thù là mt ngân hàng chính sách thuc s hu ca Nhà nc,
NHPT chu nhiu s can thip trong điu hành hot đng, đc bit là cho vay
theo ch đnh ca Chính ph. Vic cho vay theo ch đnh ca Chính ph s
làm cho ngân hàng ny sinh tâm lý li, trông ch vào ý kin ch đo ca
Chính ph, thiu s ch đng trong quyt đnh cp tín dng, đng thi ngân
hàng cng không có đng c qun lý tín dng mt cách tt nht. Bên cnh đó,
ngân hàng cng không có đ nhng thông tin cn thit v khách hàng, v d
án vay vn nên không th thm đnh chính xác đc các khon cp tín dng
ca mình. i vi các khách hàng vay vn, đc s bo lãnh ca Chính ph
4 nên cng có tâm lý li, dn đn chây trong vic tr n vay. T đó, nh
hng đn cht lng tín dng và nguy c ri ro tín dng s xut hin.
i tng vay vn ca NHPT rt hn hp, nên kh nng đa dng hoá
danh mc tín dng rt hn ch. ng thi, các đi tng vay vn tp trung
mt s lnh vc nht đnh và tài tr các đa bàn có điu kin kinh t khó
khn hoc đc bit khó khn, thi hn vay vn dài do đó s gp nhiu ri ro.
Theo Ngh đnh 151/2006/N-CP, ngày 20/12/2006, lãi sut cho vay
- Thiên tai, ho hon, dch bnh, đch ho…
- Do s thay đi ca các chính sách qun lý kinh t, điu chnh quy
hoch vùng, ngành, do hành lang pháp lý cha phù hp.
- Môi trng pháp lý không đng b, đy đ, thng nht, lng lo
trong công tác qun lý v mô.
- Do bin đng th trng trong và ngoài nc, quan h cung cu
hàng hoá thay đi…
Nguyên nhân t phía khách hàng vay :
- Kh nng t ch tài chính kém.
- Nng lc điu hành yu, h thng qun tr kinh doanh không hiu
qu, trình đ qun lý ca khách hàng yu kém dn đn vic s dng vn vay
kém hiu qu hoc tht thoát, nh hng đn kh nng tr n.
- Thiu thin chí trong vic tr n vay ngân hàng.
Nguyên nhân t phía ngân hàng :
- Cán b ngân hàng không chp hành nghiêm túc ch đ tín dng và
các điu kin cho vay.
- Chính sách và quy trình cho vay cha cht ch, cha có quy trình
qun lý ri ro hiu qu, cha chú trng đn phân tích khách hàng, xp loi ri
ro tín dng đ tính toán điu kin vay và kh nng tr n. i vi cho vay
6 doanh nghip nh, quyt đnh cho vay ca ngân hàng ch yu da trên kinh
nghim, cha áp dng công c chm đim tín dng.
- Nng lc d báo, phân tích và thm đnh tín dng, phát hin và x
lý khon vay có vn đ ca cán b tín dng còn rt yu, nht là đi vi các
ngành đòi hi hiu bit chuyên môn cao dn đn sai lm trong quyt đnh cho
vay. Thiu kim tra kim soát sau khi cho vay dn đn khách hàng s dng
vn sai mc đích nhng ngân hàng không ngn chn kp thi.
- Thiu thông tin v khách hàng hay thiu thông tin tín dng tin cy,
thanh toán và bo lãnh ngân hàng đu cha đng ri ro tín dng. Lúc quyt
đnh cp tín dng, ngân hàng cha bit chc đc kh nng có thu hi đc
khon tín dng y hay không đn gin là vì lúc đó vic thu hi khon tín dng
cha xy ra.
Mt s phng pháp nhn dng ri ro tín dng :
- S dng bng lit kê (check-list) và bin th.
- Phân tích báo cáo tài chính.
- S dng lu đ (Flow-Chart).
- Giao tip trong ni b t chc.
- Giao tip vi các t chc chuyên nghip.
- Phân tích hp đng.
- Nghiên cu s liu tn tht quá kh.
- Phân tích him ha (Hazard Analysis).
1.4.2.2. Phân tích ri ro tín dng :
Phân tích ri ro tín dng là phi xác đnh đc nhng nguyên nhân
gây ra ri ro. ây là mt công vic phc tp, bi mi ri ro không ch do mt
nguyên nhân duy nht gây ra mà thng do nhiu nguyên nhân gây ra.
8 Trên c s tìm ra các nguyên nhân, nhà qun tr s tìm ra bin pháp
hu hiu đ phòng nga ri ro và tác đng đn các nguyên nhân thay đi
chúng.
1.4.2.3. o lng ri ro tín dng :
Là vic thu thp s liu và phân tích, đánh giá. T kt qu thu đc,
nhà qun tr lp ma trn đo lng ri ro.
đánh giá mc đ quan trng ca ri ro tin dng đi vi ngân hàng
ngi ta s dng c 2 tiêu chí : tn sut xut hin ca ri ro và biên đ ca ri
ro- mc đ nghiêm trng ca tn tht. Trong đó tiêu chí th 2 đóng vai trò
quyt đnh. Hin nay trên thc t có 3 phng pháp đnh lng c bn là :
thc, mc đích rõ ràng và thin chí tr n ca ngi vay gi chung là “t cách
ngi vay”.
- Nng lc pháp lý ca ngi vay (Capacity) : Ngi vay phi có
nng lc pháp lut, nng lc hành vi dân s nu là cá nhân; Nu là t chc thì
phi đc thành lp hp pháp và phi có đi din hp pháp cho doanh nghip.
- Thu nhp ca ngi vay (Cash) : Tiêu chí thu nhp ca ngi vay
tp trung vào câu hi : Ngi vay có kh nng đ to ra tin đ tr n? CBTD
phi xác đnh đc ngun tr n ca ngi vay.
- Bo đm tin vay (Collateral) : là ngun thu th hai có th tr n
vay cho ngân hàng.
- Các điu kin (Conditions): CBTD cn phi bit đc xu hng
hin hành v công vic kinh doanh và ngành ngh ca ngi vay, cng nh
khi điu kin kinh t thay đi s có nh hng nh th nào đn khon tín
dng.
10 - Kh nng kim soát khon vay (Control): đánh giá nhng nh
hng đn khon vay do s thay đi trong lut pháp, quy ch hot đng và
kh nng đáp ng các tiêu chun ca ngân hàng.
Hn ch ca mô hình này là nó ph thuc vào mc đ chính xác ca
ngun thông tin thu thp, kh nng d báo cng nh trình đ phân tích, đánh
giá ca CBTD.
1.4.3.2 T l n quá hn :
N quá hn là khon n mà mt phn hoc toàn b n gc và /hoc lãi
đã quá hn.
T l n quá hn phn ánh s d gc và lãi đã quá hn mà cha thu hi
đc.
S d n quá hn
T l n quá hn = x 100%
nng thu hi đy đ c gc và lãi đúng thi hn;
+ Các khon n quá hn di 10 ngày và TCTD đánh giá là có kh
nng thu hi đy đ gc và lãi b quá hn và thu hi đy đ gc và lãi đúng
thi hn còn li;
+ Các khon n đc phân loi vào nhóm 1 theo quy đnh ti khon
2, điu 6, mc 1, chng II ca quyt đnh 493/2005/Qđ-NHNN ngày
22/4/2005.
Nhóm 2 (N cn chú ý) bao gm :
+ Các khon n quá hn t 10 ngày đn 90 ngày;
+ Các khon n điu chnh k hn tr n ln đu;
+ Các khon n đc phân loi vào nhóm 2 theo quy đnh ti khon
3 điu 6, mc 1, chng II ca quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ngày
22/4/2005.
Nhóm 3 (N di tiêu chun) bao gm :
12 + Các khon n quá hn t 91 ngày đn 180 ngày;
+ Các khon n c cu li thi hn tr n ln đu tr các khon n
điu chnh k hn tr n ln đu phân loi vào nhóm 2 theo quy đnh;
+ Các khon n đc min hoc gim lãi do khách hàng không đ
kh nng tr lãi đy đ theo hp đng tín dng;
+ Các khon n đc phân loi vào nhóm 3 theo quy đnh ti khon
3, điu 6, mc 1, chng II ca quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ngày
22/4/2005.
Nhóm 4 (N nghi ng) bao gm :
+ Các khon n quá hn t 181 ngày đn 360 ngày;
+ Các khon n c cu li thi hn tr n ln đu quá hn di 90
ngày theo thi hn tr n đc c cu li ln đu;
+ Các khon n c cu li thi hn tr n ln th hai;
1.5.1 Các khuyn ngh ca y ban Basel v qun tr ri ro tín dng :
Các nguyên tc v qun tr ri ro tín dng đc khuyn ngh bi y
ban Basel tp trung vào các vn đ sau :
1.5.1.1 Xây dng môi trng qun tr ri ro tín dng phù hp :
Hi đng qun tr và Ban Giám đc cn phi xây dng chin lc và
các chính sách ri ro tín dng ca Ngân hàng, đa ra mt t l n xu mc
chp nhn đc. Nhn dng và qun lý ri ro tín dng trong mi sn phm và
hot đng ca ngân hàng.
1.5.1.2 iu hành thc hin cp tín dng đúng và chun xác :
a ra các tiêu chí cp tín dng đúng đn, các tiêu chí cn ch rõ đi
tng khách hàng đ tiêu chun đc cp tín dng, các loi hình tín dng, các
điu khon và điu kin cp tín dng.
Xây dng hn mc tín dng và các mc gii hn ri ro cho tng loi
khách hàng vay, nhóm khách hàng vay.